यस्मात् अखिलाः संस्काराधायकाश्चाम्पककुसुमादयः पदार्थास्तैलादिभिः सम्बद्धा एव अन्यत्र तैलादौ संस्कारमादधते, नासम्बद्धा इत्यस्ति नियमः । नच भिन्नकालीन(ल)योः सम्बन्धो युज्यते । तस्मादुत्तरेणशसम्बद्धः पूर्वस्तस्मिन्नुत्तरे वासनां न कुर्यादिति । उक्तमर्थं बुद्धयारोहार्थं सङ्कलय्याह एककालतयेति ॥ एककालतया योगं विना संस्कारतः कथम् अत्रैककालतया विना कार्यकारणयोर्योगो न युज्यते । योगं विना कारणस्य कार्ये संस्कारार्पकत्वं च न घटते, संस्कारतो विना कथमनुमानादिव्यवहार इत्यध्याहारेण योजना । संस्कारापर्कत्वं च न घटते, संस्कारतो विना कथमनुमानादिव्यवहार इत्यध्याहारेण योजना । यदीदं सङ्कलनं न क्रियेत तदा पूर्वो(क्तहेतूनां)क्तानां प्रत्येकं संस्कारानाधयकत्वे हेतुत्वं ज्ञायेत । सर्वत्र साध्यनिर्देशात् तत्र को दोषः । उक्ताकाङ्क्षाकुण्ठितत्वमेवेति । अत्रैते प्रयोगाः । पूर्वक्षण उत्तरक्षणे संस्काराधायको न भवति, तेनासम्बद्धत्वात् । यो येनासम्बद्धो नासौ तत्र संस्काराधायकः, यथा सम्प्रतिपन्नः । यद्वा यो यत्र संस्काराधायकः स तत्सम्बद्ध एव दृष्टो यथा सम्मतः । असम्बद्धस्यापि संस्काराधायकत्वे मृगमदो वसनमिव सर्वं वासयेदविशेषात् । असम्बद्धश्च पूर्व उत्तरेण । ततो भिन्नकालीनत्वात् । सम्प्रतिपन्नवत् । भिन्नकालीनयोरपि सम्बन्धे ऽतिप्रसङ्गः । भिन्नकालीनश्च पूर्वं उत्तरेण । तदुत्पाद एव विनष्टत्वात् । संमतवत् । प्रागेव नष्टस्य तेनैककालीनत्वशङ्का एव व्याहतेति । ननु लाक्षारसाहितबीजपूरकुसुमलौहित्यवत्किन्न स्यादिति चेत्(न) । तत्रापि निरन्वयविनाशोत्पादानभ्युपगमात् । अत्र च परसिद्धन्यायेन परस्य बोधनान्नाश्रयासिद्धयादि शङ्कनीयमिति । *८,२३६* भवेदेतद्यदि कारणस्य कार्योत्पाद एव विनाशः स्यात् । स एव कुतः सिद्ध इत्यत आह क्षणमात्रमिति ॥ क्षणमात्रमवस्थानं स्वीकृतं सर्ववस्तुषु
yasmāt akhilāḥ saṃskārādhāyakāścāmpakakusumādayaḥ padārthāstailādibhiḥ sambaddhā eva anyatra tailādau saṃskāramādadhate, nāsambaddhā ityasti niyamaḥ / naca bhinnakālīna(la)yoḥ sambandho yujyate / tasmāduttareṇaśasambaddhaḥ pūrvastasminnuttare vāsanāṃ na kuryāditi / uktamarthaṃ buddhayārohārthaṃ saṅkalayyāha ekakālatayeti // ekakālatayā yogaṃ vinā saṃskārataḥ katham atraikakālatayā vinā kāryakāraṇayoryogo na yujyate / yogaṃ vinā kāraṇasya kārye saṃskārārpakatvaṃ ca na ghaṭate, saṃskārato vinā kathamanumānādivyavahāra ityadhyāhāreṇa yojanā / saṃskārāparkatvaṃ ca na ghaṭate, saṃskārato vinā kathamanumānādivyavahāra ityadhyāhāreṇa yojanā / yadīdaṃ saṅkalanaṃ na kriyeta tadā pūrvo(ktahetūnāṃ)ktānāṃ pratyekaṃ saṃskārānādhayakatve hetutvaṃ jñāyeta / sarvatra sādhyanirdeśāt tatra ko doṣaḥ / uktākāṅkṣākuṇṭhitatvameveti / atraite prayogāḥ / pūrvakṣaṇa uttarakṣaṇe saṃskārādhāyako na bhavati, tenāsambaddhatvāt / yo yenāsambaddho nāsau tatra saṃskārādhāyakaḥ, yathā sampratipannaḥ / yadvā yo yatra saṃskārādhāyakaḥ sa tatsambaddha eva dṛṣṭo yathā sammataḥ / asambaddhasyāpi saṃskārādhāyakatve mṛgamado vasanamiva sarvaṃ vāsayedaviśeṣāt / asambaddhaśca pūrva uttareṇa / tato bhinnakālīnatvāt / sampratipannavat / bhinnakālīnayorapi sambandhe 'tiprasaṅgaḥ / bhinnakālīnaśca pūrvaṃ uttareṇa / tadutpāda eva vinaṣṭatvāt / saṃmatavat / prāgeva naṣṭasya tenaikakālīnatvaśaṅkā eva vyāhateti / nanu lākṣārasāhitabījapūrakusumalauhityavatkinna syāditi cet(na) / tatrāpi niranvayavināśotpādānabhyupagamāt / atra ca parasiddhanyāyena parasya bodhanānnāśrayāsiddhayādi śaṅkanīyamiti / *8,236* bhavedetadyadi kāraṇasya kāryotpāda eva vināśaḥ syāt / sa eva kutaḥ siddha ityata āha kṣaṇamātramiti // kṣaṇamātramavasthānaṃ svīkṛtaṃ sarvavastuṣu
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.