अनेकदेशवर्तिनि द्रव्ये ऽस्तिकायशब्द(प्र)वृत्तेः । ते च जीवास्तिकायो धर्मास्तिकायो ऽधर्मास्तिकायः पुद्गलास्तिकाय आकाशास्तिकाय इति पञ्च । अत्र च मोक्षोपयोगिनः सप्त पदार्था जीवाजीवास्रवबन्धनिर्जरसंवरमोक्षाः । जीवो ज्ञानदर्शनसुखवीर्यगुणः । अजीवो जीवोपभोग्यं वस्तुजातम् । अस्रवः तद्भोगोपकरणमिन्द्रियादिकम् । बन्धो द्विविधः । घातिकाघातिकचतुष्ययभेदात् । आद्यं जीवगुणानां ज्ञाना(नन्दा)दीनां प्रतिबन्धकम् । द्वितीयं शरीरसंस्थानतदभिमानतत्स्थितितत्प्रयुक्तसुखदुःखहेतुभूतम् । निर्जरो मोक्षसाधनं तपः । संवर इन्द्रिय(निरोधः) निग्रहः । मोक्षः स्वाभाविकात्मस्वरूपाविर्भावः । मोक्षग्रहणेनैव मोक्षमार्गो ऽपि सङ्गृहीतः । स च सम्यग्ज्ञानसम्यग्दर्शनसम्यक्चारित्र्याख्यरत्नत्रयात्मकः । तदेतद्विश्वं सप्तभङ्गि प्रत्येकं सप्तप्रकारकमा(मित्या)ह क्षपणकः । कथम् । सदित्येकप्रकारः । असदिति द्वितीयः । द्वयं सदसदात्मकमिति तृतीयः । अद्वयम् अवक्तव्यमिति चतुर्थः । द्वयाद्वयमिति पञ्चमषष्ठौ । तत्र सदवक्तव्यं चेति पञ्चमः, असदवक्तव्यं चेति षष्ठः । अतत्सर्वमिति सप्तमः । सर्वमिति सदसदात्मकम्, अतदिति अवक्तव्यम् । *८,३६२* अत्र सप्तभङ्गित्वनिरासार्थं नैकस्मिन्नसम्भवादिति सूत्रं व्याचष्टे नैतदिति ॥ नैतत् पदार्थ एकस्मिन् युक्तं दृष्टिविरोधतः
anekadeśavartini dravye 'stikāyaśabda(pra)vṛtteḥ / te ca jīvāstikāyo dharmāstikāyo 'dharmāstikāyaḥ pudgalāstikāya ākāśāstikāya iti pañca / atra ca mokṣopayoginaḥ sapta padārthā jīvājīvāsravabandhanirjarasaṃvaramokṣāḥ / jīvo jñānadarśanasukhavīryaguṇaḥ / ajīvo jīvopabhogyaṃ vastujātam / asravaḥ tadbhogopakaraṇamindriyādikam / bandho dvividhaḥ / ghātikāghātikacatuṣyayabhedāt / ādyaṃ jīvaguṇānāṃ jñānā(nandā)dīnāṃ pratibandhakam / dvitīyaṃ śarīrasaṃsthānatadabhimānatatsthititatprayuktasukhaduḥkhahetubhūtam / nirjaro mokṣasādhanaṃ tapaḥ / saṃvara indriya(nirodhaḥ) nigrahaḥ / mokṣaḥ svābhāvikātmasvarūpāvirbhāvaḥ / mokṣagrahaṇenaiva mokṣamārgo 'pi saṅgṛhītaḥ / sa ca samyagjñānasamyagdarśanasamyakcāritryākhyaratnatrayātmakaḥ / tadetadviśvaṃ saptabhaṅgi pratyekaṃ saptaprakārakamā(mityā)ha kṣapaṇakaḥ / katham / sadityekaprakāraḥ / asaditi dvitīyaḥ / dvayaṃ sadasadātmakamiti tṛtīyaḥ / advayam avaktavyamiti caturthaḥ / dvayādvayamiti pañcamaṣaṣṭhau / tatra sadavaktavyaṃ ceti pañcamaḥ, asadavaktavyaṃ ceti ṣaṣṭhaḥ / atatsarvamiti saptamaḥ / sarvamiti sadasadātmakam, ataditi avaktavyam / *8,362* atra saptabhaṅgitvanirāsārthaṃ naikasminnasambhavāditi sūtraṃ vyācaṣṭe naitaditi // naitat padārtha ekasmin yuktaṃ dṛṣṭivirodhataḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.