Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·2·2.2·2.2.251

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.251

NMABB 2.2.251

गीतात्तावद्वृक्षस्यापि पुष्पफलावाप्तिर्दृश्यते । तया श्रवणमनुमीयते । विमतः श्रवणवान् गीतसान्निध्ये सति लब्धविकासत्वाद्राजादिवदिति । न चायं स्वभाव एव । राजादेरपि तत्प्रसङ्गात् । श्रवणेन च श्रोत्रसद्भावो ऽनुमीयते । एवं शीतोष्णस्पर्शविशेषात्कार्श्यं दृश्यते । तेन सुकुमारशरीरवत्स्पर्शज्ञानमनुमीयते । तेन च त्वगिन्द्रियसत्त्वम् । तथोदकादिरसात्स्थितिरशुष्यतो ऽवस्थानं दृश्यते । तेन सम्मतदेहवद्रसज्ञानं ततो रसनेन्द्रियसद्भावो ऽनुमीयते । एवं कमनीयकान्तावलोकनेनोत्कोरकत्वं तिलवृक्षस्योपलभ्यते । तेन दर्शनकामौ । ततो नयनमनसी सिद्धयतः । धूपोपयागेन चातिशयदर्शनाद्घ्राणसिद्धिरिति प्रसिद्धशरीराविशेषात्स्थावराणामनात्मता न सिद्धयेत् । केचिन्मूले निषिक्तानामपामुपरि सर्पणादाध्यात्मिकवायुसम्बन्धमनुमाय सात्मकत्वमनुमियते । तदसत् । भस्मगुलिकादौ व्यभिचारात् । एतेनाविशेषादित्येतत्प्रकारान्तरेण व्याख्यातं भवति । *८,३९७* "वक्ति स्वप्रभम्ऽ; इत्यादिकमुत्सूत्रितं कस्माद्वर्णितमिति मन्दाशङ्कां निवारयितुं सूत्रारूढं करोति एवञ्चेति ॥ एवञ्चात्माकार्त्स्न्यमिति तत एवाह वेदवित्

gītāttāvadvṛkṣasyāpi puṣpaphalāvāptirdṛśyate / tayā śravaṇamanumīyate / vimataḥ śravaṇavān gītasānnidhye sati labdhavikāsatvādrājādivaditi / na cāyaṃ svabhāva eva / rājāderapi tatprasaṅgāt / śravaṇena ca śrotrasadbhāvo 'numīyate / evaṃ śītoṣṇasparśaviśeṣātkārśyaṃ dṛśyate / tena sukumāraśarīravatsparśajñānamanumīyate / tena ca tvagindriyasattvam / tathodakādirasātsthitiraśuṣyato 'vasthānaṃ dṛśyate / tena sammatadehavadrasajñānaṃ tato rasanendriyasadbhāvo 'numīyate / evaṃ kamanīyakāntāvalokanenotkorakatvaṃ tilavṛkṣasyopalabhyate / tena darśanakāmau / tato nayanamanasī siddhayataḥ / dhūpopayāgena cātiśayadarśanādghrāṇasiddhiriti prasiddhaśarīrāviśeṣātsthāvarāṇāmanātmatā na siddhayet / kecinmūle niṣiktānāmapāmupari sarpaṇādādhyātmikavāyusambandhamanumāya sātmakatvamanumiyate / tadasat / bhasmagulikādau vyabhicārāt / etenāviśeṣādityetatprakārāntareṇa vyākhyātaṃ bhavati / *8,397* "vakti svaprabham'; ityādikamutsūtritaṃ kasmādvarṇitamiti mandāśaṅkāṃ nivārayituṃ sūtrārūḍhaṃ karoti evañceti // evañcātmākārtsnyamiti tata evāha vedavit

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/2.2.251

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 2.2.251, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/2.2.251), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text