यच्छतिवाक्यं ब्रह्मस्वरूपग्रहणार्थं मानमङ्गीक्रियते । तद्धर्मे सार्वज्ञादिधर्मवैशिष्ययाकारे कथं न मानं भवेत् । *८,५७०फ़्।* अयमभिसन्धिः । शुक्तिरजतादिज्ञानं हीदमंशे प्रमाणं रजतवैशिष्ययांशे त्वप्रमाणमिति युक्तम् । वैशिष्ययांशस्य बाधकप्रमाणविरुद्धत्वात् । इदमाकारस्योत्तरत्राप्यनुवृत्तेः । इदं न रजतमिति बाधकज्ञानमुत्पद्यते न पुनर्नेदं रजतं चेति । नचायमत्र न्यायः । स्वरूपवद्विशिष्यांशे ऽपि बाधकाभावात् । नचाभेदानुमानागमौ बाधकौ । अन्योन्याश्रयत्वात् । बाधितत्वेन श्रुतेरप्रामाण्ये सत्युपजीव्यविरोधरहितस्यानुमानादेर्बाधकत्वं सति च तस्मिंस्तद्विरोधिन्याः श्रुतेरप्रामाण्यमिति । कथं चानुमानादेः श्रुतिबाधकत्वम् । नतावद्विरोधित्वमात्रेण । वैपरीत्यस्यापि सुवचत्वात् । नापि विरोध्युत्तरज्ञानत्वेन शुक्तिरूप्यमिति ज्ञानानन्तरं रजतमिदमिति ज्ञानस्य दर्शनात् । अनुत्तरविरोधिज्ञानं बाधकमिदं तु सोत्तरमित्यपि न । कदाचिदनुत्तरस्यापि रजतज्ञानस्य सम्भवात् । किन्तु यावच्छक्ति परीक्षितमुत्तरं विरोध्यपरीक्षितस्य पूर्वस्य बाधकं भवति । नचैवमत्रास्तीति । *८,५७२* न केवलं बाधकाभावसाम्यादयं विभागो न युक्तः किं तर्हीत्यत आह एकेति ॥ एकविज्ञानविज्ञप्त्या द्वयं मानं भविष्यति । न चेदेकममानं तद् द्वयमप्यत्र नो भवेत्
yacchativākyaṃ brahmasvarūpagrahaṇārthaṃ mānamaṅgīkriyate / taddharme sārvajñādidharmavaiśiṣyayākāre kathaṃ na mānaṃ bhavet / *8,570f.* ayamabhisandhiḥ / śuktirajatādijñānaṃ hīdamaṃśe pramāṇaṃ rajatavaiśiṣyayāṃśe tvapramāṇamiti yuktam / vaiśiṣyayāṃśasya bādhakapramāṇaviruddhatvāt / idamākārasyottaratrāpyanuvṛtteḥ / idaṃ na rajatamiti bādhakajñānamutpadyate na punarnedaṃ rajataṃ ceti / nacāyamatra nyāyaḥ / svarūpavadviśiṣyāṃśe 'pi bādhakābhāvāt / nacābhedānumānāgamau bādhakau / anyonyāśrayatvāt / bādhitatvena śruteraprāmāṇye satyupajīvyavirodharahitasyānumānāderbādhakatvaṃ sati ca tasmiṃstadvirodhinyāḥ śruteraprāmāṇyamiti / kathaṃ cānumānādeḥ śrutibādhakatvam / natāvadvirodhitvamātreṇa / vaiparītyasyāpi suvacatvāt / nāpi virodhyuttarajñānatvena śuktirūpyamiti jñānānantaraṃ rajatamidamiti jñānasya darśanāt / anuttaravirodhijñānaṃ bādhakamidaṃ tu sottaramityapi na / kadācidanuttarasyāpi rajatajñānasya sambhavāt / kintu yāvacchakti parīkṣitamuttaraṃ virodhyaparīkṣitasya pūrvasya bādhakaṃ bhavati / nacaivamatrāstīti / *8,572* na kevalaṃ bādhakābhāvasāmyādayaṃ vibhāgo na yuktaḥ kiṃ tarhītyata āha eketi // ekavijñānavijñaptyā dvayaṃ mānaṃ bhaviṣyati / na cedekamamānaṃ tad dvayamapyatra no bhavet
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.