*९,१* ॥ अथ श्रीमन्न्यायसुधायां तृतीयाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥ कृपिताहिफणच्छायासमीकृत्यापरं सुखम् । सेवन्ते यत्पदं धीरास्तं भजेवल्लभं श्रियः ॥ साधनविचारो ऽयमध्यायः । वैराग्यार्थे गत्यादिनिरूपणा प्रथमपाद इत्यध्यायपादप्रतिपाद्यं भाष्य एव स्फुटम् । सङ्गतिं तु लाघवायैकीकृत्योपरि वक्ष्याम इत्याशयवांस्तृतीया(ध्याय)द्यपादाधिकरणपूवर्पक्षसिद्धान्तयुक्तीः सङ्ग्रहेणाह स्वाभाविकेति ॥ स्वाभाविकान्यथानामसहाभावान्यथोक्तयः । अविशेषो विशेषौ च सहभावो विमिश्रता
*9,1* // atha śrīmannyāyasudhāyāṃ tṛtīyādhyāyasya prathamaḥ pādaḥ // kṛpitāhiphaṇacchāyāsamīkṛtyāparaṃ sukham / sevante yatpadaṃ dhīrāstaṃ bhajevallabhaṃ śriyaḥ // sādhanavicāro 'yamadhyāyaḥ / vairāgyārthe gatyādinirūpaṇā prathamapāda ityadhyāyapādapratipādyaṃ bhāṣya eva sphuṭam / saṅgatiṃ tu lāghavāyaikīkṛtyopari vakṣyāma ityāśayavāṃstṛtīyā(dhyāya)dyapādādhikaraṇapūvarpakṣasiddhāntayuktīḥ saṅgraheṇāha svābhāviketi // svābhāvikānyathānāmasahābhāvānyathoktayaḥ / aviśeṣo viśeṣau ca sahabhāvo vimiśratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरुद्धोक्तिः सहस्थानं वैयर्थ्यं चान्यथागतिः । युक्तयः पूर्वपक्षस्य गुणाधिक्यार्थतोभवौ
viruddhoktiḥ sahasthānaṃ vaiyarthyaṃ cānyathāgatiḥ / yuktayaḥ pūrvapakṣasya guṇādhikyārthatobhavau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपपत्तिर्द्विरूपत्वमाधिक्यमनुरूपता । योग्यता प्रबलत्वं च विभागः कारणाभवः । कॢप्तिरन्यागतिश्चैव सिद्धान्तस्यैव साधकाः
upapattirdvirūpatvamādhikyamanurūpatā / yogyatā prabalatvaṃ ca vibhāgaḥ kāraṇābhavaḥ / kḷptiranyāgatiścaiva siddhāntasyaiva sādhakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजशब्देन व्रीह्यादिकं रेतश्चोच्यते । सङ्गतिनियमोज्खितिं सम्बन्धातिनियमाभावम् । अयमर्थः । रेतःसिण्योगो ऽथेति पूर्वसूत्रादथशब्दो ऽत्राप्यनुवर्तते । स च प्रकृतादर्थादर्थान्तरे वर्तते । तथाच योनेः शरीरमापद्यते । क्वचित्तदभावेनापीत्यथशब्देन भगवान्सूत्रकारो बीजादिसम्ब(न्धे नि)न्धनियमाभावं सूत्रितवानित्यतो नोत्सूत्रत्वपर्यनुयोगो युक्त इति । यदुक्तमेवं सत्याकस्मिकत्वप्रसङ्ग इति तत्परिहरति कारणतश्चेति ॥ ॥। कारणतश्च ताम्
bījaśabdena vrīhyādikaṃ retaścocyate / saṅgatiniyamojkhitiṃ sambandhātiniyamābhāvam / ayamarthaḥ / retaḥsiṇyogo 'theti pūrvasūtrādathaśabdo 'trāpyanuvartate / sa ca prakṛtādarthādarthāntare vartate / tathāca yoneḥ śarīramāpadyate / kvacittadabhāvenāpītyathaśabdena bhagavānsūtrakāro bījādisamba(ndhe ni)ndhaniyamābhāvaṃ sūtritavānityato notsūtratvaparyanuyogo yukta iti / yaduktamevaṃ satyākasmikatvaprasaṅga iti tatpariharati kāraṇataśceti // ... kāraṇataśca tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.