Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·3·3.2·3.2.15

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.2.15

NMABB 3.2.15

विजिगीषुकथायां तु कथावसितिकारणम् न केवलं सिद्धविषयत्वं प्रश्नदूषणं किन्नाम परिहरे ऽप्युत्तरे ऽप्यर्थस्य सिद्धत्वं दूषणम् । इयांस्तु विशेषः । प्रश्ने तु पृच्छ्यमानार्थस्य प्रष्टुः सिद्धत्वं दूषणम् । प्रतियोगिनस्तु सिद्धत्वं न्याय्यमेव । अन्यथा प्रतिपादकत्वानुपपत्तेरिति । तत्किमुत्तरवाक्यार्थस्य सर्वस्यापि प्रतिवादिसिद्धत्वं दूषणम् । नेति ब्रूमः । किन्तु प्रतिज्ञार्थस्यैव, परिहारे ऽपि प्रतिज्ञायामर्थस्य प्रतिवादिनः सिद्धत्वं दूषणमिति सम्बन्धः । इदमुक्तं भवति । यदि स्वसिद्धार्(थे प्रर्)थप्रश्नकरणं न दूषणं स्यात् । तदा प्रतिवादिसिद्धार्थप्रतिज्ञापि न दूषणं स्यादविशेषात् । *९,७१* ननु परं प्रति साधनाय पक्षवचनं प्रतिज्ञा । नच सिद्धं साधनमर्हति । अतः प्रतिज्ञात्वव्याघातात् । प्रतिवादिसिद्धार्थत्वं दूषणमेवेति । एवं तर्हि ज्ञीप्सापूर्वकं वाक्यं प्रश्नः । नच ज्ञाते ज्ञीप्सा सम्भवति । अतः प्रश्नत्वव्याघातात्स्वसिद्धार्थविषयत्वं कथं न दूषणमिति । अथ किमर्थं प्रतिज्ञायामित्युच्यत इत्यत आह तदन्यस्येति ॥ ॥। तदन्यस्य सिद्धतैव हि साधका

vijigīṣukathāyāṃ tu kathāvasitikāraṇam na kevalaṃ siddhaviṣayatvaṃ praśnadūṣaṇaṃ kinnāma parihare 'pyuttare 'pyarthasya siddhatvaṃ dūṣaṇam / iyāṃstu viśeṣaḥ / praśne tu pṛcchyamānārthasya praṣṭuḥ siddhatvaṃ dūṣaṇam / pratiyoginastu siddhatvaṃ nyāyyameva / anyathā pratipādakatvānupapatteriti / tatkimuttaravākyārthasya sarvasyāpi prativādisiddhatvaṃ dūṣaṇam / neti brūmaḥ / kintu pratijñārthasyaiva, parihāre 'pi pratijñāyāmarthasya prativādinaḥ siddhatvaṃ dūṣaṇamiti sambandhaḥ / idamuktaṃ bhavati / yadi svasiddhār(the prar)thapraśnakaraṇaṃ na dūṣaṇaṃ syāt / tadā prativādisiddhārthapratijñāpi na dūṣaṇaṃ syādaviśeṣāt / *9,71* nanu paraṃ prati sādhanāya pakṣavacanaṃ pratijñā / naca siddhaṃ sādhanamarhati / ataḥ pratijñātvavyāghātāt / prativādisiddhārthatvaṃ dūṣaṇameveti / evaṃ tarhi jñīpsāpūrvakaṃ vākyaṃ praśnaḥ / naca jñāte jñīpsā sambhavati / ataḥ praśnatvavyāghātātsvasiddhārthaviṣayatvaṃ kathaṃ na dūṣaṇamiti / atha kimarthaṃ pratijñāyāmityucyata ityata āha tadanyasyeti // ... tadanyasya siddhataiva hi sādhakā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/3.2.15

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.2.15, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/3.2.15), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text