Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·3·3.2·3.2.178

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.2.178

NMABB 3.2.178

असत्त्वाज्ञानतादेश्चानिवर्तनादिति सम्बन्धः । अयम्भावः । ब्रह्मणि तावदसत्त्वादिकं प्रसक्तम् । तद्वयावर्तनाय सत्यज्ञानादिवाक्यानां प्रवृत्तिः । तान्यपि चेन्न तद्वयावर्तयन्ति तदा ब्रह्मणो ऽसत्त्वादिकं तात्त्विकमेवेत्यापन्नमिति । यद्वा यदि नैतादृशमित्यध्याहारेण विनैकमेव वाक्यं बुद्धया विविच्य तु योज्यमिति । *९,४९१* शङ्कते अनृतादीति ॥ अनृतादिविरोधित्वं यद्यस्याभ्युपगम्यते अस्य सत्यत्वादेः । अयमर्थः । सत्यादिपदानि तावदापाततः सत्यत्वादिविशेषणानि समर्पयन्ति । तदनन्तरं तत्तद्विरोध्याकारनिवर्तकत्वेन पर्यवस्यन्ति । यथोक्तम्"प्रति(पा)पद्यपदार्थं हि विरोधात्तद्विरोधिनः । पश्चादभावं जानाति वध्यघातकवत्पदात्ऽ; इति । सत्यत्वादिविशे(षणानां)षाणां चानृतत्वादिविरोधित्वं सुप्रसिद्धमिति कथं न तद्वयावृत्तिरिति । समवेतत्प्रकृते ऽपीत्याह अनैश्वर्येति ॥ अनैश्वर्यविरोधित्वमप्येवं किं निवार्यते

asattvājñānatādeścānivartanāditi sambandhaḥ / ayambhāvaḥ / brahmaṇi tāvadasattvādikaṃ prasaktam / tadvayāvartanāya satyajñānādivākyānāṃ pravṛttiḥ / tānyapi cenna tadvayāvartayanti tadā brahmaṇo 'sattvādikaṃ tāttvikamevetyāpannamiti / yadvā yadi naitādṛśamityadhyāhāreṇa vinaikameva vākyaṃ buddhayā vivicya tu yojyamiti / *9,491* śaṅkate anṛtādīti // anṛtādivirodhitvaṃ yadyasyābhyupagamyate asya satyatvādeḥ / ayamarthaḥ / satyādipadāni tāvadāpātataḥ satyatvādiviśeṣaṇāni samarpayanti / tadanantaraṃ tattadvirodhyākāranivartakatvena paryavasyanti / yathoktam"prati(pā)padyapadārthaṃ hi virodhāttadvirodhinaḥ / paścādabhāvaṃ jānāti vadhyaghātakavatpadāt'; iti / satyatvādiviśe(ṣaṇānāṃ)ṣāṇāṃ cānṛtatvādivirodhitvaṃ suprasiddhamiti kathaṃ na tadvayāvṛttiriti / samavetatprakṛte 'pītyāha anaiśvaryeti // anaiśvaryavirodhitvamapyevaṃ kiṃ nivāryate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/3.2.178

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 3.2.178, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/3.2.178), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text