यत्र लोके । सत्त्वशब्दो ऽनेकार्थः । क्वचित्प्रकृतिपरिणामविशेषस्य वाचकः । क्वचित् साधुत्वस्य । तत्र सत्त्वं च न विद्यत इत्युक्ते न ज्ञायते कस्य प्रतिषेध इति । अतस्तयो रजस्तमसोर्भिश्रं सहचरितमित्युक्तम् । रज आदिप्रकरणाज्ज्ञास्यत इति चेत् । श्रुत्यभावे प्रकरणाद्यन्वेषणात् । *१२,३१६* रजःप्रभृतीनामवृत्तिर्नाम बन्धकतया व्यापाराभावः । कालविक्रमः कालसामर्थ्यकृ(ता भावाविकारा)तो भावविकारः । माया प्रकृतिः । अपरे महदादयो न वर्तन्त इति किमुत वक्तव्यम् । हरेरनुव्रता यत्र वर्तन्ते । असुराः साधवः सन्ति । अवदाता निमर्लाः । सुपेशसः सुरूपाः । उन्मिषन्मणिप्रवेकनिष्काभरणाः रश्मिमद्रत्नप्रवरहाराभरणाः । रुक् प्रभा । वर्चो बलम् । हरेरनुव्रता इत्यनेन सम्बन्धः । यो लोक एवंविधानां महात्मनां लसद्विमानावलिभिः परितो विराजते । केचित्प्रवालवर्चस इत्यादि । परिस्फुरत्कुण्डलमौलयश्च ते मालिनश्चेति विग्रहः । यद्वा परिस्फुरन्त्यश्च ताः कुण्डलमौलिमालाश्चेति कर्मधारयं विधाय पश्चादिनिरुत्पाद्यः । विद्योतमानाः प्रमदोत्तमाः यासु विमानावलिषु तास्तथोक्तस्ताभिः । यद्वा विद्योतमानाभिः प्रमदोत्तमाभिर्भ्राजिष्णुभिरिति व्यधिकरणत्वेन योजना । प्रमदोत्तमाः विद्युतः । विमानावलयः अभ्रावलयः रूपिणी प्रत्यक्षा । मानं पूजा । बहुधा स्थिताभिः विभूतिभिः स्वमूर्तिभिः । एवंभूतं लोकं सन्दर्शयामासेति पूर्वेणान्वयः । कामान्नरूपी चरति ॥।
yatra loke / sattvaśabdo 'nekārthaḥ / kvacitprakṛtipariṇāmaviśeṣasya vācakaḥ / kvacit sādhutvasya / tatra sattvaṃ ca na vidyata ityukte na jñāyate kasya pratiṣedha iti / atastayo rajastamasorbhiśraṃ sahacaritamityuktam / raja ādiprakaraṇājjñāsyata iti cet / śrutyabhāve prakaraṇādyanveṣaṇāt / *12,316* rajaḥprabhṛtīnāmavṛttirnāma bandhakatayā vyāpārābhāvaḥ / kālavikramaḥ kālasāmarthyakṛ(tā bhāvāvikārā)to bhāvavikāraḥ / māyā prakṛtiḥ / apare mahadādayo na vartanta iti kimuta vaktavyam / hareranuvratā yatra vartante / asurāḥ sādhavaḥ santi / avadātā nimarlāḥ / supeśasaḥ surūpāḥ / unmiṣanmaṇipravekaniṣkābharaṇāḥ raśmimadratnapravarahārābharaṇāḥ / ruk prabhā / varco balam / hareranuvratā ityanena sambandhaḥ / yo loka evaṃvidhānāṃ mahātmanāṃ lasadvimānāvalibhiḥ parito virājate / kecitpravālavarcasa ityādi / parisphuratkuṇḍalamaulayaśca te mālinaśceti vigrahaḥ / yadvā parisphurantyaśca tāḥ kuṇḍalamaulimālāśceti karmadhārayaṃ vidhāya paścādinirutpādyaḥ / vidyotamānāḥ pramadottamāḥ yāsu vimānāvaliṣu tāstathoktastābhiḥ / yadvā vidyotamānābhiḥ pramadottamābhirbhrājiṣṇubhiriti vyadhikaraṇatvena yojanā / pramadottamāḥ vidyutaḥ / vimānāvalayaḥ abhrāvalayaḥ rūpiṇī pratyakṣā / mānaṃ pūjā / bahudhā sthitābhiḥ vibhūtibhiḥ svamūrtibhiḥ / evaṃbhūtaṃ lokaṃ sandarśayāmāseti pūrveṇānvayaḥ / kāmānnarūpī carati ...
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.