Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.2·4.2.112

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.2.112

NMABB 4.2.112

यतः कारणात् यत्किञ्चिद्घटादिकं वस्तु पूर्वं यद्घटादिकं नाभूत् । येन सता वस्त्वन्तरेणैकीभूतं न भवतीति यावत् । तत् पश्चात्कुतश्चित्कारणात्तदास तेनैक्यमापन्नमित्येतन्न दृष्टम् । नच दृश्यते नापि द्रक्ष्यते । तस्मादिति पूर्वेण सम्बन्धः । एतेनादधिभूतस्य क्षीरस्य पश्चाद्दधिभावदर्शनाद्वयभिचार इत्यसङ्गतम् । *१२,३३२* एवं भास्करादिमतमपाकृत्य ये यादवप्रकाशादयः स्वभावत एव परमात्मना भिन्नाभिन्नो जीवस्तस्य संसारे भेद एव व्यक्तो ऽभेदस्त्वविद्यासिदनाऽवृतो वर्तते, मुक्तौ तु द्वावपि व्यक्तौ भवतः, इत्याचक्षते तेषां मतमधुना निराकरोति नचेति ॥ नचैव मुक्तौ तु हरेः पृथक्तवमैक्यं तथा स्यादिति युक्तिमेति तथाशब्दः समुच्चये । इति च मतं युक्तिं नैवैतीति सम्बन्धः । कुतः । उदाहृतवचनानां भेदज्ञापकत्वेनास्मन्मताविरोधित्वात् । अनुमानस्य चाद्यस्यास्मान्प्रत्यसिद्धव्याप्तिकत्वात् द्वितीयस्य चातद्भूतस्य तद्भावनिरासहेतोः सिद्धसाधनत्वादित्यतो ऽनुमानान्तरमाह यत इति ॥ *१२,३३३* यतो न कुत्रापि भिदाभिदा च दृष्टा चितश्चेतनया कुतश्चित्

yataḥ kāraṇāt yatkiñcidghaṭādikaṃ vastu pūrvaṃ yadghaṭādikaṃ nābhūt / yena satā vastvantareṇaikībhūtaṃ na bhavatīti yāvat / tat paścātkutaścitkāraṇāttadāsa tenaikyamāpannamityetanna dṛṣṭam / naca dṛśyate nāpi drakṣyate / tasmāditi pūrveṇa sambandhaḥ / etenādadhibhūtasya kṣīrasya paścāddadhibhāvadarśanādvayabhicāra ityasaṅgatam / *12,332* evaṃ bhāskarādimatamapākṛtya ye yādavaprakāśādayaḥ svabhāvata eva paramātmanā bhinnābhinno jīvastasya saṃsāre bheda eva vyakto 'bhedastvavidyāsidanā'vṛto vartate, muktau tu dvāvapi vyaktau bhavataḥ, ityācakṣate teṣāṃ matamadhunā nirākaroti naceti // nacaiva muktau tu hareḥ pṛthaktavamaikyaṃ tathā syāditi yuktimeti tathāśabdaḥ samuccaye / iti ca mataṃ yuktiṃ naivaitīti sambandhaḥ / kutaḥ / udāhṛtavacanānāṃ bhedajñāpakatvenāsmanmatāvirodhitvāt / anumānasya cādyasyāsmānpratyasiddhavyāptikatvāt dvitīyasya cātadbhūtasya tadbhāvanirāsahetoḥ siddhasādhanatvādityato 'numānāntaramāha yata iti // *12,333* yato na kutrāpi bhidābhidā ca dṛṣṭā citaścetanayā kutaścit

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.2.112

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.2.112, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.2.112), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text