इति श्रुतिपुराणोक्तिबलाद् विज्ञायते च तत् भूतानामादिर्भूतादिः । क्ष्माऽदिपदैः पञ्चानां महाभूतानां, मनसो, दशानामिन्द्रियाणां, पञ्चानां विषयाणां, भूतादिपदोपलक्षितस्य त्रिविधस्याप्यहङ्कारस्याभिमानिनो देवा उच्यन्ते । अव्याकृतं परमेश्वरम् । यर्हि यदा । गुणत्रयस्यात्माभिमानी । परं परसङ्खयोपेतम् । परः क्ष्मादिभ्यः । एवं तदा । भगवन्तमिति तदीयं लोकम् । अगताभिमाना अगतजीवभावाः । परमं मोक्षमित्यस्यैव विवरणं लिङ्गभङ्गेनेति । इत्थम्भूतलक्षणे तृतीया । यद्वा । लिङ्गभङ्गेन निमित्तेन परमं मोक्षमानन्दाविर्भावमायान्तीति व्याख्येयम् । तच्चेति चशब्देन स्रष्टृष्वेवेत्युक्तं समुच्चिनोति । श्रुत्यादिकं भाष्योदाहृतं ग्राह्यम् । *१२,११९* ननु यथा द्वितीयतृतीयपादप्रतिपाद्यमुत्क्रमादिकमसाधारणं तथा चतुर्थपादोदितो भोगः किमसाधारणः । किंवा प्रथमपादोदितकर्मक्षय इव साधारण इत्यपेक्षायामाह भोगस्त्विति ॥ भोगस्तु सर्वदेवानां नरादीनां च विद्यते
iti śrutipurāṇoktibalād vijñāyate ca tat bhūtānāmādirbhūtādiḥ / kṣmā'dipadaiḥ pañcānāṃ mahābhūtānāṃ, manaso, daśānāmindriyāṇāṃ, pañcānāṃ viṣayāṇāṃ, bhūtādipadopalakṣitasya trividhasyāpyahaṅkārasyābhimānino devā ucyante / avyākṛtaṃ parameśvaram / yarhi yadā / guṇatrayasyātmābhimānī / paraṃ parasaṅkhayopetam / paraḥ kṣmādibhyaḥ / evaṃ tadā / bhagavantamiti tadīyaṃ lokam / agatābhimānā agatajīvabhāvāḥ / paramaṃ mokṣamityasyaiva vivaraṇaṃ liṅgabhaṅgeneti / itthambhūtalakṣaṇe tṛtīyā / yadvā / liṅgabhaṅgena nimittena paramaṃ mokṣamānandāvirbhāvamāyāntīti vyākhyeyam / tacceti caśabdena sraṣṭṛṣvevetyuktaṃ samuccinoti / śrutyādikaṃ bhāṣyodāhṛtaṃ grāhyam / *12,119* nanu yathā dvitīyatṛtīyapādapratipādyamutkramādikamasādhāraṇaṃ tathā caturthapādodito bhogaḥ kimasādhāraṇaḥ / kiṃvā prathamapādoditakarmakṣaya iva sādhāraṇa ityapekṣāyāmāha bhogastviti // bhogastu sarvadevānāṃ narādīnāṃ ca vidyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.