Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.2·4.2.32

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.2.32

NMABB 4.2.32

यथाप्रामाणिकत्वाज्जैनमतं न ग्राह्यमेवं तन्मतं सौगतमतमपि क्वचिद् ग्राह्यं न भवति । ननु परमाप्तेन बुद्धरूपेण(पिणा) विष्णुना कृतमिदं कथं न ग्राह्यमित्यत उक्तम् स्वयमिति ॥ यद्यपि सौगतमतं स्वयं विष्णुश्चकार तथापि न ग्राह्यमिति सम्बन्धः । ईश इति करणपाटवमभ्युपैति । अशेषविदिति तत्त्वज्ञानम् । अभ्युपगमे कारणं प्रमाणप्रसिद्धिं हिशब्देनाह । तर्हि कुतो न ग्राह्यमित्यत उक्तम् मोहायैवेति ॥ यद्यस्मादसुराणां मोहायैव तच्चकार । अतो ऽसुराधिकारत्वान्न ग्राह्यम् । अधिक्रियन्ते ऽस्मिन्नित्यधिकारः । असुराणामधिकारो ऽसुराधिकारस्तस्य भावस्तत्त्वं तस्मात् । असुराः कुतो मोहनीया इत्यत उक्तम् अयोग्यानामिति ॥ वेदमार्ग इति पूर्वेणोत्तरेण च सम्बद्धयते । एतदुक्तं भवति । यद्यपि भगवान्बुद्धः पटुकरणस्तत्त्वज्ञानवांश्च श्रुत्यादिसिद्धः । ग्रन्थकरणादेव विवक्षुश्च । नैतावताप्याप्तः । विप्रलम्भकत्वात् । यथोक्तम्"ततः कलौ सम्प्रवृत्ते संमोहाय सुरद्विषाम् । बुद्धो नाम्ना जिनसुतः कीकटेषु भविष्यतिऽ; इति । अतस्तदुक्तं मोक्षस्वरूपं हेयमेवेति । *१२,१५६* एवं सामान्यतो दूषितं बौद्धमतं विशेषतो निराकर्तुं तद्भेदानाह चतुरिति ॥ चतुष्प्रकारं तच्चोक्तं ॥।

yathāprāmāṇikatvājjainamataṃ na grāhyamevaṃ tanmataṃ saugatamatamapi kvacid grāhyaṃ na bhavati / nanu paramāptena buddharūpeṇa(piṇā) viṣṇunā kṛtamidaṃ kathaṃ na grāhyamityata uktam svayamiti // yadyapi saugatamataṃ svayaṃ viṣṇuścakāra tathāpi na grāhyamiti sambandhaḥ / īśa iti karaṇapāṭavamabhyupaiti / aśeṣaviditi tattvajñānam / abhyupagame kāraṇaṃ pramāṇaprasiddhiṃ hiśabdenāha / tarhi kuto na grāhyamityata uktam mohāyaiveti // yadyasmādasurāṇāṃ mohāyaiva taccakāra / ato 'surādhikāratvānna grāhyam / adhikriyante 'sminnityadhikāraḥ / asurāṇāmadhikāro 'surādhikārastasya bhāvastattvaṃ tasmāt / asurāḥ kuto mohanīyā ityata uktam ayogyānāmiti // vedamārga iti pūrveṇottareṇa ca sambaddhayate / etaduktaṃ bhavati / yadyapi bhagavānbuddhaḥ paṭukaraṇastattvajñānavāṃśca śrutyādisiddhaḥ / granthakaraṇādeva vivakṣuśca / naitāvatāpyāptaḥ / vipralambhakatvāt / yathoktam"tataḥ kalau sampravṛtte saṃmohāya suradviṣām / buddho nāmnā jinasutaḥ kīkaṭeṣu bhaviṣyati'; iti / atastaduktaṃ mokṣasvarūpaṃ heyameveti / *12,156* evaṃ sāmānyato dūṣitaṃ bauddhamataṃ viśeṣato nirākartuṃ tadbhedānāha caturiti // catuṣprakāraṃ taccoktaṃ ...

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.2.32

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.2.32, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.2.32), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text