तेषु चतुर्षु । ये शून्यमेव तत्त्वं वदन्ति ते मायिना यथाभूतं मोक्षमाचक्षते तादृशमेव ब्रूयुः । इयांस्तु विशेषः । मायिनो वेदः प्रमाणमित्यभिमानात्"परमं साम्यमुपैतिऽ"सो ऽश्नुते सर्वान्कामान्ऽ; इत्यादेर्वेदाच्छङ्कमानास्तस्यान्यथाव्याख्यानं विधाय स्वाभिमतं मोक्षं प्रतिपादयन्ति । तमोगुणो लक्ष्यते । अज्ञानकारणत्वात् । "प्रमादमोहौ तमसो भवतो ऽज्ञानमेव चऽ; इति वचनात् । तेन मोहिताः । *१२,१६१* एवं सामान्येनोक्तं स्पष्टमाचष्टे न किञ्चिदिति ॥ न किञ्चिनमुक्तयवस्थायामात्मात्मीयमथापि वा किञ्चिदित्यस्यैव विवरणम् । आत्माप्यथवाऽत्मीयमिति । आत्मेति (वि)ज्ञानमुच्यते । आत्मीयमिति ज्ञेयम् । तदुभयमपि मोक्षे नास्ति । *१२,१६२* शून्यवादो ऽपि द्विविधः । एकात्मवादो ऽनेकात्मवादश्चेति । तत्र प्रथम एव मुख्यसिद्धान्तः । मन्दानां तु बुद्धावारोहाय तु द्वितीयो ऽवतारितः । तदुभयसाधारणमुक्तवा विशेषं विवक्षुरादावाद्यमाह एकस्मिन्निति ॥ एकस्मिन् संसृतेर्मुक्ते न किञ्चिदवशिष्यते
teṣu caturṣu / ye śūnyameva tattvaṃ vadanti te māyinā yathābhūtaṃ mokṣamācakṣate tādṛśameva brūyuḥ / iyāṃstu viśeṣaḥ / māyino vedaḥ pramāṇamityabhimānāt"paramaṃ sāmyamupaiti'"so 'śnute sarvānkāmān'; ityādervedācchaṅkamānāstasyānyathāvyākhyānaṃ vidhāya svābhimataṃ mokṣaṃ pratipādayanti / tamoguṇo lakṣyate / ajñānakāraṇatvāt / "pramādamohau tamaso bhavato 'jñānameva ca'; iti vacanāt / tena mohitāḥ / *12,161* evaṃ sāmānyenoktaṃ spaṣṭamācaṣṭe na kiñciditi // na kiñcinamuktayavasthāyāmātmātmīyamathāpi vā kiñcidityasyaiva vivaraṇam / ātmāpyathavā'tmīyamiti / ātmeti (vi)jñānamucyate / ātmīyamiti jñeyam / tadubhayamapi mokṣe nāsti / *12,162* śūnyavādo 'pi dvividhaḥ / ekātmavādo 'nekātmavādaśceti / tatra prathama eva mukhyasiddhāntaḥ / mandānāṃ tu buddhāvārohāya tu dvitīyo 'vatāritaḥ / tadubhayasādhāraṇamuktavā viśeṣaṃ vivakṣurādāvādyamāha ekasminniti // ekasmin saṃsṛtermukte na kiñcidavaśiṣyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.