Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version·4·4.2·4.2.59

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.2.59

NMABB 4.2.59

तच्छून्यत्वं ब्रह्मत्वं वा मोक्षो न भवति निर्दुःखत्वात् प्रतिपन्नं घटशून्यत्वं यथेति चानुमायाः किं दूषणं स्यान्न किमपि । शून्यशब्देन तदङ्गीकारवान् लक्ष्यते । शू(न्यं च मा)न्यश्च मायी चेति द्वन्द्वः । यद्वा शून्यं च माया चेति द्वन्द्वः । ते विद्येते ययोरिति व्रीह्यादिलक्षण इनिः । तत्र च तदन्तविधिरिष्यते । *१२,२०५* प्रतिपक्षान्तरमाह दुःखमिति । दुःखं दुःखादभिन्नत्वान्मोक्षो ऽपि स्यादसंशयम् मोक्ष इति शून्यं ब्रह्म चोच्यते । प्रतिवादिभ्यां तथाभ्युपगतत्वात् । स मोक्षो दुःखात्मा स्यात् दुःखादभिन्नत्वात् । दुःखप्रतियोगिकभेद(रहितत्वा)शून्यत्वात्प्रसिद्धदुःखवत् इत्यर्थः । शून्यब्रह्मणोर्दुःखत्वे तद्भावापत्तिर्न पुरुषार्थ इति सिद्धयति । अपिशब्दः प्रतिपक्षान्तरसमुच्चयार्थः । असंशयमिति व्याप्तेर्निश्चितत्वमाचष्टे । दुःखप्रतियोगिकभेदाभावः कुत इत्यत आह भेद इति ॥ भेदे सद्वैततैव स्याद् ॥।

tacchūnyatvaṃ brahmatvaṃ vā mokṣo na bhavati nirduḥkhatvāt pratipannaṃ ghaṭaśūnyatvaṃ yatheti cānumāyāḥ kiṃ dūṣaṇaṃ syānna kimapi / śūnyaśabdena tadaṅgīkāravān lakṣyate / śū(nyaṃ ca mā)nyaśca māyī ceti dvandvaḥ / yadvā śūnyaṃ ca māyā ceti dvandvaḥ / te vidyete yayoriti vrīhyādilakṣaṇa iniḥ / tatra ca tadantavidhiriṣyate / *12,205* pratipakṣāntaramāha duḥkhamiti / duḥkhaṃ duḥkhādabhinnatvānmokṣo 'pi syādasaṃśayam mokṣa iti śūnyaṃ brahma cocyate / prativādibhyāṃ tathābhyupagatatvāt / sa mokṣo duḥkhātmā syāt duḥkhādabhinnatvāt / duḥkhapratiyogikabheda(rahitatvā)śūnyatvātprasiddhaduḥkhavat ityarthaḥ / śūnyabrahmaṇorduḥkhatve tadbhāvāpattirna puruṣārtha iti siddhayati / apiśabdaḥ pratipakṣāntarasamuccayārthaḥ / asaṃśayamiti vyāpterniścitatvamācaṣṭe / duḥkhapratiyogikabhedābhāvaḥ kuta ityata āha bheda iti // bhede sadvaitataiva syād ...

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/NMABB/4.2.59

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version 4.2.59, in HREEM (hreem.cc/library/NMABB/4.2.59), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text