Library·Nārada Purāṇa·1·1.33

Nārada Purāṇa 1.33

जन्तूनां दक्षिणा नाडी पिङ्गला परिकीर्तिता । सूर्यदैवतका चैव पितृयोनिरिति श्रुता

jantūnāṃ dakṣiṇā nāḍī piṅgalā parikīrtitā / sūryadaivatakā caiva pitṛyoniriti śrutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवयोनिरिति ख्याता इडा नाडी त्वदक्षिणा । तत्राधिदैवत चन्द्रं जानीहि मुनिसत्तमं

devayoniriti khyātā iḍā nāḍī tvadakṣiṇā / tatrādhidaivata candraṃ jānīhi munisattamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतयोरुभयोर्मध्ये सुषुम्णा नाडिका स्मृता । अतिसूक्ष्मा गुह्यतमा ज्ञेया सा ब्रह्मदैवता

etayorubhayormadhye suṣumṇā nāḍikā smṛtā / atisūkṣmā guhyatamā jñeyā sā brahmadaivatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामेन रेचयेद्वायुं रेचनाद्रेचकः स्मृतः । पूरयेद्दक्षिणेनैव पूरणात्पूरकः स्मृतः

vāmena recayedvāyuṃ recanādrecakaḥ smṛtaḥ / pūrayeddakṣiṇenaiva pūraṇātpūrakaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वदेहपूरितं वायं निगृह्य न विमृञ्चति । संपूर्णकुंभवत्तिष्टेत्कुम्भकः स हि विश्रुतः

svadehapūritaṃ vāyaṃ nigṛhya na vimṛñcati / saṃpūrṇakuṃbhavattiṣṭetkumbhakaḥ sa hi viśrutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न गृह्णाति न त्यजति वायुमन्तर्बहिः स्थितम् । विद्धि तच्छून्यकं नाम प्राणायामं यथास्थितम्

na gṛhṇāti na tyajati vāyumantarbahiḥ sthitam / viddhi tacchūnyakaṃ nāma prāṇāyāmaṃ yathāsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनैःशनैर्विजेतव्यः प्राणो मत्तगजेन्द्रवत् । अन्यथा खलु जायन्ते महारोगा भयङ्कराः

śanaiḥśanairvijetavyaḥ prāṇo mattagajendravat / anyathā khalu jāyante mahārogā bhayaṅkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेण योजयेद्वायुं योगी विगतकल्मषः । स सर्वपापनिर्मुक्तो ब्रह्मणः पदमान्पुयात्

krameṇa yojayedvāyuṃ yogī vigatakalmaṣaḥ / sa sarvapāpanirmukto brahmaṇaḥ padamānpuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयेषु प्रसक्तानि चेन्द्रियाणि मुनीश्वरः । समामाहृत्य निगृह्णाति प्रत्याहारस्तु स स्मृतः

viṣayeṣu prasaktāni cendriyāṇi munīśvaraḥ / samāmāhṛtya nigṛhṇāti pratyāhārastu sa smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितेन्द्रिया महात्मानो ध्यानशून्या अपि द्विज । प्रयान्ति परमं ब्रह्म पुनरावृत्तिदुर्लभम्

jitendriyā mahātmāno dhyānaśūnyā api dvija / prayānti paramaṃ brahma punarāvṛttidurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिर्जितेन्द्रियग्रामं यस्तु ध्यानपरो भवेत् । मूढात्मानं च तं विद्याद्ध्यानं चास्य न सिध्यति

anirjitendriyagrāmaṃ yastu dhyānaparo bhavet / mūḍhātmānaṃ ca taṃ vidyāddhyānaṃ cāsya na sidhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यत्पश्यति तत्सर्वं पश्येदात्मवदात्मनि । प्रत्याहृतानीन्द्रियाणि धारयेत्सा तु धारणा

yadyatpaśyati tatsarvaṃ paśyedātmavadātmani / pratyāhṛtānīndriyāṇi dhārayetsā tu dhāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगाज्जितेन्द्रियग्रामस्तानि हृत्वा दृढं हृदि । आत्मानं परमं ध्यायेत्सर्वधातारमच्युतम्

yogājjitendriyagrāmastāni hṛtvā dṛḍhaṃ hṛdi / ātmānaṃ paramaṃ dhyāyetsarvadhātāramacyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वविश्वात्मकं विष्णुं सर्वसोकैककारणम् । विकसत्पद्यपत्राक्षं चारुकुण्डलभूषितम्

sarvaviśvātmakaṃ viṣṇuṃ sarvasokaikakāraṇam / vikasatpadyapatrākṣaṃ cārukuṇḍalabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घबाहुमुदाराङ्गं सर्वालङ्कारभृषितम् । पीताम्बरधरं देवं हेमयज्ञोपवीतिनम्

dīrghabāhumudārāṅgaṃ sarvālaṅkārabhṛṣitam / pītāmbaradharaṃ devaṃ hemayajñopavītinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभ्रतं तुलसीमालां कौस्तुभेन विराजितम् । श्रीवत्सवक्षसं देवं सुरासुरनमस्कृतम्

bibhrataṃ tulasīmālāṃ kaustubhena virājitam / śrīvatsavakṣasaṃ devaṃ surāsuranamaskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टारे हृत्सरोजे तु द्वादशाङ्गुलविस्तृते । ध्यायेदात्मानमव्यक्तं परात्परतरं विभुमट्

aṣṭāre hṛtsaroje tu dvādaśāṅgulavistṛte / dhyāyedātmānamavyaktaṃ parātparataraṃ vibhumaṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानं सद्भिनिर्गदितं प्रत्ययस्यैकतानता । ध्यानं कृत्वा मुहुर्त्तं वा परं मोक्षं लभेन्नरः

dhyānaṃ sadbhinirgaditaṃ pratyayasyaikatānatā / dhyānaṃ kṛtvā muhurttaṃ vā paraṃ mokṣaṃ labhennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानात्पापानि नश्यन्ति ध्यानान्मोक्षं च विन्दति । ध्यानात्प्रसीदति हरिद्धर्यानात्सर्वार्थसाधनम्

dhyānātpāpāni naśyanti dhyānānmokṣaṃ ca vindati / dhyānātprasīdati hariddharyānātsarvārthasādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यद्रूपं महाविष्णोस्तत्तद्ध्यायेत्समाहितम् । तेन ध्यानेन तुष्टात्मा हरिर्मोक्षं ददाति वै

yadyadrūpaṃ mahāviṣṇostattaddhyāyetsamāhitam / tena dhyānena tuṣṭātmā harirmokṣaṃ dadāti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचञ्चलं मनः कुर्याद्ध्येये वस्तुनि सत्तम । ध्यानं ध्येयं ध्यातृभावं यथा नश्यति निर्भरम्

acañcalaṃ manaḥ kuryāddhyeye vastuni sattama / dhyānaṃ dhyeyaṃ dhyātṛbhāvaṃ yathā naśyati nirbharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽमृतत्वं भवति ज्ञानामृतनिषेवणात् । भवेन्निरन्तरं ध्यानादभेदप्रतिपादनम्

tato 'mṛtatvaṃ bhavati jñānāmṛtaniṣevaṇāt / bhavennirantaraṃ dhyānādabhedapratipādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुत्पिवत्परानन्दयुक्तश्चोपरतेन्द्रियः । निर्वातदीपवत्संस्थः समाधिरभिधीयते

suṣutpivatparānandayuktaścoparatendriyaḥ / nirvātadīpavatsaṃsthaḥ samādhirabhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगी समाध्यवस्थायां न शृणोति न पश्यति । न जिघ्रति न स्पृशति न किञ्चद्वक्ति सत्तम

yogī samādhyavasthāyāṃ na śṛṇoti na paśyati / na jighrati na spṛśati na kiñcadvakti sattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मा तु निर्मलः शुद्धः सञ्चिदानन्दविग्रहः । सर्वोपाधिविनिर्मुक्तो योगिनां भात्यचञ्चलः

ātmā tu nirmalaḥ śuddhaḥ sañcidānandavigrahaḥ / sarvopādhivinirmukto yogināṃ bhātyacañcalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गुणो ऽपि परो देवो ह्यज्ञानाद्गुणवानिव । विभात्यज्ञाननाशे तु यथापूर्वं व्यवस्थितम्

nirguṇo 'pi paro devo hyajñānādguṇavāniva / vibhātyajñānanāśe tu yathāpūrvaṃ vyavasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं ज्योतिरमेयात्मा मायावानिव मायिनाम् । तन्नाशे निर्मलं ब्रह्म प्रकाशयति पण्डितं

paraṃ jyotirameyātmā māyāvāniva māyinām / tannāśe nirmalaṃ brahma prakāśayati paṇḍitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकमेवाद्वितीयं च परं ज्योतिर्निरञ्जनम् । सर्वेषामेव भूतानामन्तर्यामितया स्थितम्

ekamevādvitīyaṃ ca paraṃ jyotirnirañjanam / sarveṣāmeva bhūtānāmantaryāmitayā sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणोरणीयान्महतो महीयान्सनातनात्माखिलविश्वहेतुः । पश्यन्ति यज्ज्ञानविदां वरिष्टाः परात्परस्मात्परमं पवित्रम्

aṇoraṇīyānmahato mahīyānsanātanātmākhilaviśvahetuḥ / paśyanti yajjñānavidāṃ variṣṭāḥ parātparasmātparamaṃ pavitram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारादिक्षकारान्तवर्णभेदव्यवस्थितः । पुराणपुरुषो ऽनादिः शब्दब्रह्मेति गीयते

akārādikṣakārāntavarṇabhedavyavasthitaḥ / purāṇapuruṣo 'nādiḥ śabdabrahmeti gīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशुद्दमक्षरं नित्यं पूर्णमाकाशमध्यगम् । आनन्दं निर्मलशान्तं परं ब्रह्मेति गीयते

viśuddamakṣaraṃ nityaṃ pūrṇamākāśamadhyagam / ānandaṃ nirmalaśāntaṃ paraṃ brahmeti gīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगिनो हृदि पश्यन्ति परात्मानं सनातनम् । अविकारमजं शुद्धं परं ब्रह्मेति गीयते

yogino hṛdi paśyanti parātmānaṃ sanātanam / avikāramajaṃ śuddhaṃ paraṃ brahmeti gīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यानमन्यत्प्रवक्ष्यामि शृणुष्व मुनि सत्तम । संसारतापतत्पानां सुधावृष्टिसमं नृणाम्

dhyānamanyatpravakṣyāmi śṛṇuṣva muni sattama / saṃsāratāpatatpānāṃ sudhāvṛṣṭisamaṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणं परानन्दं स्मरेत्प्रणवसंस्थितम् । नादरुपमनौपम्यमर्द्धमात्रोपरिस्थितम्

nārāyaṇaṃ parānandaṃ smaretpraṇavasaṃsthitam / nādarupamanaupamyamarddhamātroparisthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारं ब्रह्मणो रुपमुकारं विष्णुरुपवत् । मकारं रुद्ररुपं स्यादर्ध्दमात्रं परात्मकम्

akāraṃ brahmaṇo rupamukāraṃ viṣṇurupavat / makāraṃ rudrarupaṃ syādardhdamātraṃ parātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्रास्तिस्त्रः समाख्याता ब्रह्मविष्णु शिवाधिपाः । तेषां समुच्चयं विप्र परब्रह्मप्रबोधकम्

mātrāstistraḥ samākhyātā brahmaviṣṇu śivādhipāḥ / teṣāṃ samuccayaṃ vipra parabrahmaprabodhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाच्यं तु परमं ब्रह्म वाचकः प्रणवः स्मृतः । वाच्यवाचकसंबन्धो ह्युपचारात्तयोर्द्विजा

vācyaṃ tu paramaṃ brahma vācakaḥ praṇavaḥ smṛtaḥ / vācyavācakasaṃbandho hyupacārāttayordvijā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपन्तः प्रणवं नित्यं मुच्यन्ते सर्वपातकैः । तदभ्यासेन संयुक्ताः परं मोक्षं लभन्ति च

japantaḥ praṇavaṃ nityaṃ mucyante sarvapātakaiḥ / tadabhyāsena saṃyuktāḥ paraṃ mokṣaṃ labhanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपंश्च प्रणवं मन्त्रं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् । कोटिसूर्यसमं तेजो ध्यायेदात्मनि निर्मलम्

japaṃśca praṇavaṃ mantraṃ brahmaviṣṇuśivātmakam / koṭisūryasamaṃ tejo dhyāyedātmani nirmalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालग्रामशिलारुपं प्रतिमारुपमेव वा । यद्यत्पापहरं वस्तु तत्तद्वा चिन्तयेद्धृदि

śālagrāmaśilārupaṃ pratimārupameva vā / yadyatpāpaharaṃ vastu tattadvā cintayeddhṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदेतद्दैष्णवं ज्ञानं कथितं ते मुनीश्वर । एतद्विदित्वा योगीन्द्रो लभते मोक्षमुत्तमम्

yadetaddaiṣṇavaṃ jñānaṃ kathitaṃ te munīśvara / etadviditvā yogīndro labhate mokṣamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्त्वेतच्छृआणुयाद्वापि पठेद्वापि समाहितः । स सर्वपापनिर्मुक्तो हरिसालोक्यमान्पुयात्

yastvetacchṛāṇuyādvāpi paṭhedvāpi samāhitaḥ / sa sarvapāpanirmukto harisālokyamānpuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.