Library·Nārada Purāṇa·2·2.43

Nārada Purāṇa 2.43

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे गङ्गामाहात्म्ये गुडधेनुविधिकथनं नाम द्विचत्वारिंशत्तमो ऽध्यायः वसिष्ठ उवाच वसोर्वचनमाकर्ण्य गङ्गामाहात्म्यसूचकम् । पुनः पप्रच्छ राजेन्द्रं तं विप्रं स्वपुरोहितम्

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīvasusaṃvāde gaṅgāmāhātmye guḍadhenuvidhikathanaṃ nāma dvicatvāriṃśattamo 'dhyāyaḥ vasiṣṭha uvāca vasorvacanamākarṇya gaṅgāmāhātmyasūcakam / punaḥ papraccha rājendraṃ taṃ vipraṃ svapurohitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहिन्युवाच श्रुतं विप्र मया सर्वं गोदानादि शुभावहम् । अधुना श्रोतुमिच्छामि गङ्गाव्रतमनुत्तमम्

mohinyuvāca śrutaṃ vipra mayā sarvaṃ godānādi śubhāvaham / adhunā śrotumicchāmi gaṅgāvratamanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गादीनां पूजनं च स्थापनं तत्र वा द्विज । किं फलं वद सर्वज्ञ त्वामहं शरणं गता

gaṅgādīnāṃ pūjanaṃ ca sthāpanaṃ tatra vā dvija / kiṃ phalaṃ vada sarvajña tvāmahaṃ śaraṇaṃ gatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुना गतिदाता त्वं वर्जितायाश्च बन्धुभिः । पत्या विरहिता चाहं पुत्रहीना विदांवर

adhunā gatidātā tvaṃ varjitāyāśca bandhubhiḥ / patyā virahitā cāhaṃ putrahīnā vidāṃvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वामेव शरणं प्राप्ता पितुर्वचनगौरवात् । तद्भवान्प्रणताया मे गङ्गामाहात्म्यंसंयुतम् । देवताराधनं ब्रूहि यच्छ्रुत्वा मुच्यते ह्यघात्

tvāmeva śaraṇaṃ prāptā piturvacanagauravāt / tadbhavānpraṇatāyā me gaṅgāmāhātmyaṃsaṃyutam / devatārādhanaṃ brūhi yacchrutvā mucyate hyaghāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठ उवाच तच्छ्रुत्वा मोहिनीवाक्यं वसुर्विप्रः प्रतापवान् । सभाज्य मोहिनीं भूप प्राह वेदविदां वरः

vasiṣṭha uvāca tacchrutvā mohinīvākyaṃ vasurvipraḥ pratāpavān / sabhājya mohinīṃ bhūpa prāha vedavidāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुरुवाच साधु पृष्टं त्वया देवि लोकानां हितकाम्यया

vasuruvāca sādhu pṛṣṭaṃ tvayā devi lokānāṃ hitakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गामाहात्म्यमखिलं महापापप्रणाशनम् । वृषध्वजेन कथितं शिवेन दयया पुरा

gaṅgāmāhātmyamakhilaṃ mahāpāpapraṇāśanam / vṛṣadhvajena kathitaṃ śivena dayayā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीत्या देव्याभि पृष्टेन गङ्गातीरनिवासिना । देवैस्तु भुक्तं पूर्वाह्णे मध्याह्ने ऋषिभिस्तथा

prītyā devyābhi pṛṣṭena gaṅgātīranivāsinā / devaistu bhuktaṃ pūrvāhṇe madhyāhne ṛṣibhistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपराह्णे च पितृभिः शर्वर्ंयां गुह्यकादिभैः । सर्वा वेला अतिक्रम्य नक्तभोजनमुत्तमम्

aparāhṇe ca pitṛbhiḥ śarvarṃyāṃ guhyakādibhaiḥ / sarvā velā atikramya naktabhojanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपवासाद्वारं भैक्ष्यं भैक्ष्याद्वरमयाचितम् । अयाचिताद्वारं नक्तं तस्मान्नक्तं समाचरेत्

upavāsādvāraṃ bhaikṣyaṃ bhaikṣyādvaramayācitam / ayācitādvāraṃ naktaṃ tasmānnaktaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविष्यभोजनं स्नानं सत्यमाहारलाघवम् । अग्निकार्य्यमधःशय्यां नक्ताशी षट् समाचरेत्

haviṣyabhojanaṃ snānaṃ satyamāhāralāghavam / agnikāryyamadhaḥśayyāṃ naktāśī ṣaṭ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गातीरे माघमासे यः कुर्यान्नक्तभोजनम् । शिवायतनपार्श्वे तु कृशरं घृतसंयुतम्

gaṅgātīre māghamāse yaḥ kuryānnaktabhojanam / śivāyatanapārśve tu kṛśaraṃ ghṛtasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवेद्यं च निवेद्यैव कृशरान्नं शिवस्य तु । काष्ठमौनेन भुञ्जानो जिह्वालौल्यं विवर्जयेत्

naivedyaṃ ca nivedyaiva kṛśarānnaṃ śivasya tu / kāṣṭhamaunena bhuñjāno jihvālaulyaṃ vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलाशपत्रे भुञ्जानः शिवं स्मृत्वा जितेन्द्रियः । धर्मराजस्य देव्याश्च पृथक्पिण्डं प्रकल्पयेत्

palāśapatre bhuñjānaḥ śivaṃ smṛtvā jitendriyaḥ / dharmarājasya devyāśca pṛthakpiṇḍaṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोपवासश्चतुर्द्दश्यां भवेदुभयपक्षयोः । पौर्णमास्यां तु गन्धैश्च गङ्गायाः सलिलैस्तथा

sopavāsaścaturddaśyāṃ bhavedubhayapakṣayoḥ / paurṇamāsyāṃ tu gandhaiśca gaṅgāyāḥ salilaistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवं संस्नाप्य पयसा मध्वाज्यदधिभिः पृथक् । तथैव हेमपुष्पं च लिङ्गमूर्ध्नि विनिक्षिपेत्

śivaṃ saṃsnāpya payasā madhvājyadadhibhiḥ pṛthak / tathaiva hemapuṣpaṃ ca liṅgamūrdhni vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दद्यात्तु शक्त्यैवापूपञ्च घृतपाचितम् । तिलाढकं प्रगृह्याथ शिवलिङ्गोपरि क्षिपेत्

tato dadyāttu śaktyaivāpūpañca ghṛtapācitam / tilāḍhakaṃ pragṛhyātha śivaliṅgopari kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोत्पलैश्च सर्वेशं पूजयेत्पङ्कजैरपि । तदलाभे तु सौवर्णैः पङ्कजैः पूजयेद्धरम्

nīlotpalaiśca sarveśaṃ pūjayetpaṅkajairapi / tadalābhe tu sauvarṇaiḥ paṅkajaiḥ pūjayeddharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पायसं चात्र मध्वक्तं घृतयुक्तं च गुग्गुलम् । घृतदीपं तथा चैव चन्दनाद्यैर्विलेपनम्

pāyasaṃ cātra madhvaktaṃ ghṛtayuktaṃ ca guggulam / ghṛtadīpaṃ tathā caiva candanādyairvilepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्याद्भक्त्या महेशाय तथा पत्रफलानि च । कृष्णगोमिथुनं चैव सरूपं च निवेदयेत्

dadyādbhaktyā maheśāya tathā patraphalāni ca / kṛṣṇagomithunaṃ caiva sarūpaṃ ca nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजयेद्ब्राह्मणानष्टौ मासांते तु सदक्षिणान् । वर्जयेन्मधु मांसं च तं मासं ब्रह्मचर्यवान्

bhojayedbrāhmaṇānaṣṭau māsāṃte tu sadakṣiṇān / varjayenmadhu māṃsaṃ ca taṃ māsaṃ brahmacaryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृत्वा यथोद्दिष्टमेकवारमिदं व्रतम् । यमैश्च नियमैर्युक्तः श्रद्धाभक्तिपरायणः

evaṃ kṛtvā yathoddiṣṭamekavāramidaṃ vratam / yamaiśca niyamairyuktaḥ śraddhābhaktiparāyaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह भोगानवाप्नोति प्रेत्य चानुत्तमां गतिम् । इन्द्रनीलप्रतीकाशैर्विमानैः शिखिसंयुक्तैः

iha bhogānavāpnoti pretya cānuttamāṃ gatim / indranīlapratīkāśairvimānaiḥ śikhisaṃyuktaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यरत्नमयैश्चैव दिव्यभोगसमन्वितैः । गत्वा शिवपुरं रम्यं सर्वस्वकुलसंयुतः

divyaratnamayaiścaiva divyabhogasamanvitaiḥ / gatvā śivapuraṃ ramyaṃ sarvasvakulasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुहृद्भिर्विविधैश्चैव विविधानप्यभीप्सितान् । भुक्त्वा भोगानशेषांश्च यावदाभूतसंप्लवम्

suhṛdbhirvividhaiścaiva vividhānapyabhīpsitān / bhuktvā bhogānaśeṣāṃśca yāvadābhūtasaṃplavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भवति धर्मात्मा जंबूद्वीपपतिस्तथा । तत्र भुङ्क्ते समस्तांश्च भोगान्विगतकल्मषः

tato bhavati dharmātmā jaṃbūdvīpapatistathā / tatra bhuṅkte samastāṃśca bhogānvigatakalmaṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरूपः सुभगश्चैव तथा विहितशासनः । सर्वरोगविनिर्मुक्तः सो ऽप्येतत्फलभाग्भवेत्

surūpaḥ subhagaścaiva tathā vihitaśāsanaḥ / sarvarogavinirmuktaḥ so 'pyetatphalabhāgbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशाखे शुक्लपक्षे वा चतुर्दश्यां समाहितः । शाल्यन्नं क्षीरसंयुक्तं यः कुर्यान्नक्तभोजनम्

vaiśākhe śuklapakṣe vā caturdaśyāṃ samāhitaḥ / śālyannaṃ kṣīrasaṃyuktaṃ yaḥ kuryānnaktabhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवं संपूज्य पुष्पाद्यैर्भोज्यं तु संनिवेद्य च । काष्ठमौनेन भुञ्जानो वटकाष्टेन वै तथा

śivaṃ saṃpūjya puṣpādyairbhojyaṃ tu saṃnivedya ca / kāṣṭhamaunena bhuñjāno vaṭakāṣṭena vai tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौनेन प्रयतो भूत्वा कुर्याद्वै दन्तधावनम् । शिवलिङ्गसमीपे तु गङ्गातीरे निशि स्वपेत्

maunena prayato bhūtvā kuryādvai dantadhāvanam / śivaliṅgasamīpe tu gaṅgātīre niśi svapet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौर्णमास्यां प्रभाते तु गङ्गायां विधिना तथा । स्नात्वोपवासं संकल्प्य कुर्य्याज्जागरणं निशि

paurṇamāsyāṃ prabhāte tu gaṅgāyāṃ vidhinā tathā / snātvopavāsaṃ saṃkalpya kuryyājjāgaraṇaṃ niśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गं घृतेन संस्नाप्य पुष्पगन्धादिभिस्तथा । नैवेद्यधूपदीपैश्च संपूज्य वृषभं शुभम्

liṅgaṃ ghṛtena saṃsnāpya puṣpagandhādibhistathā / naivedyadhūpadīpaiśca saṃpūjya vṛṣabhaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुश्वेतपुष्पवस्त्राद्यैर्हारिद्रैश्चन्दनैस्तथा । अलङ्कृत्य विधानेन शिवाय विनिवेदयेत्

suśvetapuṣpavastrādyairhāridraiścandanaistathā / alaṅkṛtya vidhānena śivāya vinivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणांश्च यथाशक्ति पायसेन तु भोजयेत् । एवं सकृच्च यो भक्त्या करोति श्रद्धयान्वितः

brāhmaṇāṃśca yathāśakti pāyasena tu bhojayet / evaṃ sakṛcca yo bhaktyā karoti śraddhayānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लभते दैवपादोनयुगानां द्विसहस्रकम् । तपः कृत्वा तु नियमाद्यत्पुण्यं तदसंशयम्

labhate daivapādonayugānāṃ dvisahasrakam / tapaḥ kṛtvā tu niyamādyatpuṇyaṃ tadasaṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसकुन्दप्रभायुक्तैर्विमानैश्चन्द्रसन्निभैः । सुश्वेतवृषयुक्तैश्च मुक्ताजालविभूषितैः

haṃsakundaprabhāyuktairvimānaiścandrasannibhaiḥ / suśvetavṛṣayuktaiśca muktājālavibhūṣitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकीयपितृभिः सार्द्धं प्रयातीश्वरमन्दिरम् । नीलोत्पलसुंगन्धाभिः सुरूपाभिः समन्ततः

svakīyapitṛbhiḥ sārddhaṃ prayātīśvaramandiram / nīlotpalasuṃgandhābhiḥ surūpābhiḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्ताभिर्दिव्यरूपाभिर्भुक्त्वा भोगाननेकशः । अनन्तकालमैश्वर्ययुक्तो भूत्वा ततो भुवि

kāntābhirdivyarūpābhirbhuktvā bhogānanekaśaḥ / anantakālamaiśvaryayukto bhūtvā tato bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते स महीपालः कीर्त्यैश्वर्यसमन्वितः । एकच्छत्रेण स महीं पालयत्याज्ञया सह

jāyate sa mahīpālaḥ kīrtyaiśvaryasamanvitaḥ / ekacchatreṇa sa mahīṃ pālayatyājñayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ते वैराग्यसंपन्नो गङ्गां स लभते पुनः । स तया श्रद्धया युक्तो गङ्गायां मरणं लभेत्

ante vairāgyasaṃpanno gaṅgāṃ sa labhate punaḥ / sa tayā śraddhayā yukto gaṅgāyāṃ maraṇaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा तत्र स्मृतिं लब्ध्वा मोक्षमाप्नोति स ध्रुवम् । ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे दशम्यां हस्तसंयुते

tathā tatra smṛtiṃ labdhvā mokṣamāpnoti sa dhruvam / jyeṣṭhe māsi site pakṣe daśamyāṃ hastasaṃyute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गातीरे तु पुरुषो नारी वा भक्तिभावतः । निशायां जागरं कृत्वा गङ्गां दशविधैस्ततः

gaṅgātīre tu puruṣo nārī vā bhaktibhāvataḥ / niśāyāṃ jāgaraṃ kṛtvā gaṅgāṃ daśavidhaistataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पैर्गन्धैश्च नैवेद्यैः फलैश्च दशसंख्याया । तथैव दीपैस्तांबूलैः पूजयेच्छ्रद्धयान्वितः

puṣpairgandhaiśca naivedyaiḥ phalaiśca daśasaṃkhyāyā / tathaiva dīpaistāṃbūlaiḥ pūjayecchraddhayānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा भक्त्या तु जाह्नव्यां दशकृत्वो विधानतः । दशप्रसृति कृष्णंश्च तिलान्सर्पिश्च वै जले

snātvā bhaktyā tu jāhnavyāṃ daśakṛtvo vidhānataḥ / daśaprasṛti kṛṣṇaṃśca tilānsarpiśca vai jale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्तुपिण्डान्गुडपिण्डान्दद्याच्च दशसंख्यया । ततो गङ्गातटे रम्ये हेम्ना रूप्येण वा तथा

saktupiṇḍānguḍapiṇḍāndadyācca daśasaṃkhyayā / tato gaṅgātaṭe ramye hemnā rūpyeṇa vā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायाः प्रतिमां कृत्वा वक्ष्यमाणस्वरूपिणीम् । पद्मस्वस्तिकचिह्नस्य संस्थितस्य तथोपरि

gaṅgāyāḥ pratimāṃ kṛtvā vakṣyamāṇasvarūpiṇīm / padmasvastikacihnasya saṃsthitasya tathopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रस्रग्दामकण्ठस्य पूर्णकुंभस्य चोपरि । संस्थाप्य पूजयेद्देवीं तदलाभे मृदादि वा

vastrasragdāmakaṇṭhasya pūrṇakuṃbhasya copari / saṃsthāpya pūjayeddevīṃ tadalābhe mṛdādi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तत्राप्यशक्तश्चेल्लिखेत्पिष्टेन वै भुवि । चतुर्भुजां सुनेत्रां च चन्द्रायुतसमप्रभाम्

atha tatrāpyaśaktaścellikhetpiṣṭena vai bhuvi / caturbhujāṃ sunetrāṃ ca candrāyutasamaprabhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चामरैर्वीज्यमानां च श्वेतच्छत्रोपशिभिताम् । सुप्रसन्नां च वरदां करुणार्द्रनिजान्तराम्

cāmarairvījyamānāṃ ca śvetacchatropaśibhitām / suprasannāṃ ca varadāṃ karuṇārdranijāntarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुधाप्लावितभूपृष्ठां देवादिभिरभिष्टुताम् । दिव्यरत्नपरीतां च दिंव्यमाल्यानुलेपनाम्

sudhāplāvitabhūpṛṣṭhāṃ devādibhirabhiṣṭutām / divyaratnaparītāṃ ca diṃvyamālyānulepanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यात्वा जले यथाप्रोक्तां तत्रार्चायां तु पूजयेत् । वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण कुर्यात्पूजां विशेषतः

dhyātvā jale yathāproktāṃ tatrārcāyāṃ tu pūjayet / vakṣyamāṇena mantreṇa kuryātpūjāṃ viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चामृतेन च स्नानमर्चायां तु विशिष्यते । प्रतिमाग्रे स्थण्डिले तु गोमयेनोपलेपयेत्

pañcāmṛtena ca snānamarcāyāṃ tu viśiṣyate / pratimāgre sthaṇḍile tu gomayenopalepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणं महेशं च ब्रह्माणं भास्करं तथा । भगीरथं च नृपतिं हिमवन्तं नगेश्वरम्

nārāyaṇaṃ maheśaṃ ca brahmāṇaṃ bhāskaraṃ tathā / bhagīrathaṃ ca nṛpatiṃ himavantaṃ nageśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धपुष्पादिभिश्चैव यथाशक्ति प्रपूजयेत् । दशप्रस्थां स्तिलान्दद्याद्दश विप्रेभ्य एव च

gandhapuṣpādibhiścaiva yathāśakti prapūjayet / daśaprasthāṃ stilāndadyāddaśa viprebhya eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशप्रस्थान्यवान्दद्याद्दश गव्यैर्यथाहितान् । मत्स्यकच्छपमण्डूकमरादिजलेचरान्

daśaprasthānyavāndadyāddaśa gavyairyathāhitān / matsyakacchapamaṇḍūkamarādijalecarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारितान्वै यथाशक्ति स्वर्णेन रजतेन वा । तदलाभे पिष्टमयानभ्यर्च्य कुसुमादिभिः । गङ्गायां प्रक्षिपेत्पूर्व्वं मन्त्रेणैव तु मन्त्रवित्

kāritānvai yathāśakti svarṇena rajatena vā / tadalābhe piṣṭamayānabhyarcya kusumādibhiḥ / gaṅgāyāṃ prakṣipetpūrvvaṃ mantreṇaiva tu mantravit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथयात्रादिने तस्मिन्विभवे सति कारयेत् । रथारूढप्रतिकृतिं गङ्गायास्तूत्तरामुखाम्

rathayātrādine tasminvibhave sati kārayet / rathārūḍhapratikṛtiṃ gaṅgāyāstūttarāmukhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमन्त्या दर्शनं लोके दुर्लभं पापकर्मणाम् । दुर्गाया रथयात्रास्ति तथैवात्रापि कारयेत्

bhramantyā darśanaṃ loke durlabhaṃ pāpakarmaṇām / durgāyā rathayātrāsti tathaivātrāpi kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृत्वा विधानेन वित्तशाठ्यविवर्जितः । दशपापैर्वक्ष्यमाणैः सद्य एव विमुच्यते

evaṃ kṛtvā vidhānena vittaśāṭhyavivarjitaḥ / daśapāpairvakṣyamāṇaiḥ sadya eva vimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदत्तानामुपादानं हिंसा चैवाविधानतः । परदारोपसेवा च कायिकं त्रिबिधं स्मृतम्

adattānāmupādānaṃ hiṃsā caivāvidhānataḥ / paradāropasevā ca kāyikaṃ tribidhaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पांरुष्यमनृतं वापि पैशुन्यं चापि सर्वशः । असंबद्धप्रलापश्च वाचिकं स्याच्चतुर्विधम्

pāṃruṣyamanṛtaṃ vāpi paiśunyaṃ cāpi sarvaśaḥ / asaṃbaddhapralāpaśca vācikaṃ syāccaturvidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परद्रव्येष्वभिध्यानं मनसानिष्टचिन्तनम् । वितथाभिनिवेशश्च मानसं त्रिविधं स्मृतम्

paradravyeṣvabhidhyānaṃ manasāniṣṭacintanam / vitathābhiniveśaśca mānasaṃ trividhaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतैर्दशविधैः पापैः कोटिजन्मसमुद्भवैः । मुच्यते नात्र संदेहो ब्रह्मणो वचनं यथा

etairdaśavidhaiḥ pāpaiḥ koṭijanmasamudbhavaiḥ / mucyate nātra saṃdeho brahmaṇo vacanaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश त्रिंशच्च तान्पूर्वान्पितॄनेव तथापरान् । उद्धरत्येव संसारान्मन्त्रेणानेन पूजिता

daśa triṃśacca tānpūrvānpitṝneva tathāparān / uddharatyeva saṃsārānmantreṇānena pūjitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ नमो दशहरायै नारायण्यै गङ्गायै नमः । इति मन्त्रेण यो मर्त्यो दिने तस्मिन्दिवानिशम्

oṃ namo daśaharāyai nārāyaṇyai gaṅgāyai namaḥ / iti mantreṇa yo martyo dine tasmindivāniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपेत्पचसहस्राणि दशधर्मफलं लभेत् । उद्दरेद्दश पूर्वाणि पराणि च भवार्णवात्

japetpacasahasrāṇi daśadharmaphalaṃ labhet / uddareddaśa pūrvāṇi parāṇi ca bhavārṇavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्ष्यमाणमिदं स्तोत्रं विधिना प्रतिगृह्य च । गङ्गाग्रे तद्दिने जप्यं विष्णुपूजां प्रवर्तयेत्

vakṣyamāṇamidaṃ stotraṃ vidhinā pratigṛhya ca / gaṅgāgre taddine japyaṃ viṣṇupūjāṃ pravartayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ॐ नमः शिवायै गङ्गायै शिवदायै नमो ऽस्तु ते । नमो ऽस्तु विष्णुरूपिण्यै गङ्गायै ते नमो नमः

oṃ namaḥ śivāyai gaṅgāyai śivadāyai namo 'stu te / namo 'stu viṣṇurūpiṇyai gaṅgāyai te namo namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदेवस्वरूपिण्यै नमो भेषजमूर्तये । सर्वस्य सर्वव्याधीनां भिषक्श्रेष्ठे नमो ऽस्तु ते

sarvadevasvarūpiṇyai namo bheṣajamūrtaye / sarvasya sarvavyādhīnāṃ bhiṣakśreṣṭhe namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाणुजङ्गमसंभूतविषहन्त्रि नमो ऽस्तु ते । संसारविषनाशिन्यै जीवनायै नमोनमः

sthāṇujaṅgamasaṃbhūtaviṣahantri namo 'stu te / saṃsāraviṣanāśinyai jīvanāyai namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तापत्रितयहन्त्र्यै च प्राणेश्वर्यै नमोनमः । शान्त्यै संतापहारिण्यै नमस्ते सर्वमूर्तये

tāpatritayahantryai ca prāṇeśvaryai namonamaḥ / śāntyai saṃtāpahāriṇyai namaste sarvamūrtaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसंशुद्धिकारिण्यै नमः पापविमुक्तये । भुक्तिमुक्तिप्रदायिन्यै भोगवत्यै नमोनमः

sarvasaṃśuddhikāriṇyai namaḥ pāpavimuktaye / bhuktimuktipradāyinyai bhogavatyai namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दाकिन्यै नमस्ते ऽस्तु स्वर्गदायै नमोनमः । नमस्त्रैलोक्यमूर्तायै त्रिदशायै नमोनमः

mandākinyai namaste 'stu svargadāyai namonamaḥ / namastrailokyamūrtāyai tridaśāyai namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते शुक्लसंस्थायै क्षेमवत्यै नमोनमः । त्रिदशासनसंस्थायै तेजोवत्यै नमो ऽस्तु ते

namaste śuklasaṃsthāyai kṣemavatyai namonamaḥ / tridaśāsanasaṃsthāyai tejovatyai namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दायै लिङ्गधारिण्यै नारायण्यै नमोनमः । नमस्ते विश्वमित्रायै रेवत्यै ते नमोनमः

mandāyai liṅgadhāriṇyai nārāyaṇyai namonamaḥ / namaste viśvamitrāyai revatyai te namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहत्यै ते नमो नित्यं लोकधात्र्यै नमोनमः । नमस्ते विश्वमुख्यायै नन्दिन्यै ते नमोनमः

bṛhatyai te namo nityaṃ lokadhātryai namonamaḥ / namaste viśvamukhyāyai nandinyai te namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथ्व्यै शिवामृतायै च विरजायै नमोनमः । परावरगताद्यैयै तारायै ते नमोनमः

pṛthvyai śivāmṛtāyai ca virajāyai namonamaḥ / parāvaragatādyaiyai tārāyai te namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस्ते स्वर्गसंस्थायै अभिन्नायै नमोनमः । शान्तायै ते प्रतिष्ठायै वरदायै नमोनमः

namaste svargasaṃsthāyai abhinnāyai namonamaḥ / śāntāyai te pratiṣṭhāyai varadāyai namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रायै नुखजल्पायै संजीविन्यै नमोनमः । ब्रह्मगायै ब्रह्मदायै दुरितघ्न्यै नमोनमः

ugrāyai nukhajalpāyai saṃjīvinyai namonamaḥ / brahmagāyai brahmadāyai duritaghnyai namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणतार्तिप्रभञ्जिन्यै जगन्मात्रे नमोनमः । विलुषायै दुर्गहन्त्र्यै दक्षायै ते नमोनमः

praṇatārtiprabhañjinyai jaganmātre namonamaḥ / viluṣāyai durgahantryai dakṣāyai te namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वापत्प्रतिपक्षायै मङ्गलायै नमोनमः । परापरे परे तुभ्य नमो मोक्षप्रदे सदा । गङ्गा ममाग्रतो भूयाद्गङ्गा मे पार्श्वयोस्तथा

sarvāpatpratipakṣāyai maṅgalāyai namonamaḥ / parāpare pare tubhya namo mokṣaprade sadā / gaṅgā mamāgrato bhūyādgaṅgā me pārśvayostathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गा मे सर्वतो भूयात्त्वयि गङ्गे ऽस्तु मे स्थितिः । आदौ त्वमन्ते मध्ये च सर्वा त्वं गाङ्गते शिवे

gaṅgā me sarvato bhūyāttvayi gaṅge 'stu me sthitiḥ / ādau tvamante madhye ca sarvā tvaṃ gāṅgate śive

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमेव मूलप्रकृतिस्त्वं हि नारायणः प्रभुः । गङ्गे त्वं परमात्मा च शिवस्तुभ्यं नमोनमः

tvameva mūlaprakṛtistvaṃ hi nārāyaṇaḥ prabhuḥ / gaṅge tvaṃ paramātmā ca śivastubhyaṃ namonamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतीदं पठति स्तोत्रं नित्यं भक्तिपरस्तु यः । शृणोति श्रद्धया वापि कायवाचिकसंभवैः

itīdaṃ paṭhati stotraṃ nityaṃ bhaktiparastu yaḥ / śṛṇoti śraddhayā vāpi kāyavācikasaṃbhavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशधा संस्थितैर्देषैः सर्वैरेव प्रमुच्यते । रोगी प्रमुच्यते रोगान्मुच्येतापन्न आपदः

daśadhā saṃsthitairdeṣaiḥ sarvaireva pramucyate / rogī pramucyate rogānmucyetāpanna āpadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विषभ्द्यो बन्धनाच्चापि भयेभ्यश्च विमुच्यते । सर्वान्कामानवाप्नोति प्रेत्य ब्रह्मणि लीयते

dviṣabhdyo bandhanāccāpi bhayebhyaśca vimucyate / sarvānkāmānavāpnoti pretya brahmaṇi līyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं स्तोत्रं गृहे यस्य लिखितं परिपूज्यते । नाग्निचौरभयं तत्र पापेभ्यो ऽपि भयं नहि

idaṃ stotraṃ gṛhe yasya likhitaṃ paripūjyate / nāgnicaurabhayaṃ tatra pāpebhyo 'pi bhayaṃ nahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां दशम्यामेतच्च स्तोत्रं गङ्गाजले स्थितः । जपंस्तु दशकृत्वश्च दरिद्रो वापि चाक्षमः

tasyāṃ daśamyāmetacca stotraṃ gaṅgājale sthitaḥ / japaṃstu daśakṛtvaśca daridro vāpi cākṣamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि तत्फलमाप्नोति गङ्गां संपूज्य भक्तितः । पूर्वोक्तेन विधानेन फलं यत्परिकीर्तितम्

so 'pi tatphalamāpnoti gaṅgāṃ saṃpūjya bhaktitaḥ / pūrvoktena vidhānena phalaṃ yatparikīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा गौरी तथा गङ्गा तस्माद्गौर्यास्तु पूजने । विधिर्यो विहितः सम्यक्सो ऽपि गङ्गाप्रपूजने

yathā gaurī tathā gaṅgā tasmādgauryāstu pūjane / vidhiryo vihitaḥ samyakso 'pi gaṅgāprapūjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा शिवस्तथा विष्णुर्यथा विष्णुस्तथा ह्युमा । उमा यथा तथा गङ्गा चात्र भेदो न विद्यते

yathā śivastathā viṣṇuryathā viṣṇustathā hyumā / umā yathā tathā gaṅgā cātra bhedo na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुरुद्रान्तरं यश्च गगागौर्यन्तरं तथा । लक्ष्मीगौर्यतरं यश्च प्रब्रूते मूढधीस्तु सः

viṣṇurudrāntaraṃ yaśca gagāgauryantaraṃ tathā / lakṣmīgauryataraṃ yaśca prabrūte mūḍhadhīstu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लपक्षे दिवा भूमौ गङ्गायामुत्तरायणे । धन्या देहं विमुञ्चन्ति हृदयस्थे जनार्दने

śuklapakṣe divā bhūmau gaṅgāyāmuttarāyaṇe / dhanyā dehaṃ vimuñcanti hṛdayasthe janārdane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये मुञ्चन्ति नरा-प्राणान् गङ्गायां विधिनं दिनि । ते विष्णुलोकं गच्छन्ति स्तूयमाना दिविस्थितैः

ye muñcanti narā-prāṇān gaṅgāyāṃ vidhinaṃ dini / te viṣṇulokaṃ gacchanti stūyamānā divisthitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्द्धोदकेन जाह्नव्यां म्नियते ऽनशनेन यः । स याति न पुनर्जन्म ब्रह्मसायुज्यमेति च

arddhodakena jāhnavyāṃ mniyate 'naśanena yaḥ / sa yāti na punarjanma brahmasāyujyameti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या गतिर्योगयुक्तस्य सात्विकस्य मनीषिणः । सा गेतिस्त्यजतः प्राणान् गङ्गायां तु शरीरिणः

yā gatiryogayuktasya sātvikasya manīṣiṇaḥ / sā getistyajataḥ prāṇān gaṅgāyāṃ tu śarīriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनशनं गृहीत्वा यो गङ्गातीरे मृतो नरः । सत्यमेव परं लोकमाप्नोति पितृभिः सह

anaśanaṃ gṛhītvā yo gaṅgātīre mṛto naraḥ / satyameva paraṃ lokamāpnoti pitṛbhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायां मरणात्प्राणान्योः प्राज्ञस्त्यक्तुमिच्छति । गतानि बहुजन्मानि यत्र यत्र मृतानि च

gaṅgāyāṃ maraṇātprāṇānyoḥ prājñastyaktumicchati / gatāni bahujanmāni yatra yatra mṛtāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महांश्चापि गतः कालो यत्र तत्रापि गच्छतः । अत्रदूरे समीपे च सदृशं योजनद्वयम्

mahāṃścāpi gataḥ kālo yatra tatrāpi gacchataḥ / atradūre samīpe ca sadṛśaṃ yojanadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायां मरणेनेह नात्र कार्या विचारणा । ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापि कामतो ऽपि वा

gaṅgāyāṃ maraṇeneha nātra kāryā vicāraṇā / jñānato 'jñānato vāpi kāmato 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायां तु मृतो मर्त्यः स्वर्गं मोक्षं च विन्दति । प्राणेषूत्सृज्यमानेषु यो गङ्गां संस्मरेन्नरः

gaṅgāyāṃ tu mṛto martyaḥ svargaṃ mokṣaṃ ca vindati / prāṇeṣūtsṛjyamāneṣu yo gaṅgāṃ saṃsmarennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृशेद्वा पापशीलो ऽपि स वै याति परां गतिम्

spṛśedvā pāpaśīlo 'pi sa vai yāti parāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गां गत्वा यैः शरीरं विसृष्टं प्राप्ता धीरास्ते तु देवैः समत्वम् । तस्मात्सुर्वान्प्रोह्य मुक्तिप्रदान्वै सेवेद्गङ्गामा शरीरस्य पातम्

gaṅgāṃ gatvā yaiḥ śarīraṃ visṛṣṭaṃ prāptā dhīrāste tu devaiḥ samatvam / tasmātsurvānprohya muktipradānvai sevedgaṅgāmā śarīrasya pātam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरिक्षे क्षितौ तोये पापीयानपि यो मृतः । ब्रह्मविष्णुशिवैः पूज्यं पदमक्षय्यमश्नुते

antarikṣe kṣitau toye pāpīyānapi yo mṛtaḥ / brahmaviṣṇuśivaiḥ pūjyaṃ padamakṣayyamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो धर्मिश्टश्च सप्राणः प्रयतः शिष्टसंमतः । चिन्तयेन्मनसा गङ्गां स गतिं परमां लभेत्

yo dharmiśṭaśca saprāṇaḥ prayataḥ śiṣṭasaṃmataḥ / cintayenmanasā gaṅgāṃ sa gatiṃ paramāṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र तत्र मृतो वापि मरणे समुपस्थिते । भक्त्या गङ्गां स्मरन्याति शैवं वा वैष्णवं पुरम्

yatra tatra mṛto vāpi maraṇe samupasthite / bhaktyā gaṅgāṃ smaranyāti śaivaṃ vā vaiṣṇavaṃ puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंभोर्जटाकलापात्तु विनिष्क्रान्तातिकर्कशात् । प्लावयित्वा दिवं निन्ये या पापान्यगरात्मजान्

śaṃbhorjaṭākalāpāttu viniṣkrāntātikarkaśāt / plāvayitvā divaṃ ninye yā pāpānyagarātmajān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्त्यस्थीनि गङ्गायां तिष्ठन्ति पुरुषस्य वै । तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते

yāvantyasthīni gaṅgāyāṃ tiṣṭhanti puruṣasya vai / tāvadvarṣasahasrāṇi svargaloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गगातोये तु यस्यास्थि नीत्वा प्रक्षिप्यते नरैः । तत्कालमादितः कृत्वा स्वर्गलोके भवेत्स्थितिः

gagātoye tu yasyāsthi nītvā prakṣipyate naraiḥ / tatkālamāditaḥ kṛtvā svargaloke bhavetsthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गातोये तु यस्यास्थि प्राप्यते शुभकर्मणः । न तस्य पुनरावृत्तिर्ब्रह्मलोकात्कथञ्चन

gaṅgātoye tu yasyāsthi prāpyate śubhakarmaṇaḥ / na tasya punarāvṛttirbrahmalokātkathañcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाहाभ्यन्तरे यस्य गङ्गातोये ऽस्थि संगतम् । गङ्गायां मरणे यादृक्तादृक्फलमवाप्नुयात्

daśāhābhyantare yasya gaṅgātoye 'sthi saṃgatam / gaṅgāyāṃ maraṇe yādṛktādṛkphalamavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नात्वा ततः पञ्चगव्येन सिक्त्वा हिरण्यमध्वाज्यतिलैर्नियोज्य । तदस्थिपिण्डं पुटके निधाय पश्यन् दिशं प्रेतगणोपगूढाम्

snātvā tataḥ pañcagavyena siktvā hiraṇyamadhvājyatilairniyojya / tadasthipiṇḍaṃ puṭake nidhāya paśyan diśaṃ pretagaṇopagūḍhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु धर्माय वदन्प्रविश्य जलं स मे प्रीत इति क्षिपेच्च । स्नात्वा ततस्तीर्थवटाक्षयं च दृष्ट्वा प्रदद्यादथ दक्षिणां तु

namo 'stu dharmāya vadanpraviśya jalaṃ sa me prīta iti kṣipecca / snātvā tatastīrthavaṭākṣayaṃ ca dṛṣṭvā pradadyādatha dakṣiṇāṃ tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृत्वा प्रेतपुरे स्थितस्य स्वर्गे गतिः स्यात्त महेन्द्रतुल्या

evaṃ kṛtvā pretapure sthitasya svarge gatiḥ syātta mahendratulyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवाहमवधिं कृत्वा यावद्धस्तचतुष्टयम् । तत्र नारायणः स्वामी नान्यः स्वामी कदाचन

pravāhamavadhiṃ kṛtvā yāvaddhastacatuṣṭayam / tatra nārāyaṇaḥ svāmī nānyaḥ svāmī kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तत्र प्रतिगृह्णीयात्प्राणैः कण्ठगतैरपि । भाद्रशुक्लचतुर्दश्यां यावदाक्रमते जलम्

na tatra pratigṛhṇīyātprāṇaiḥ kaṇṭhagatairapi / bhādraśuklacaturdaśyāṃ yāvadākramate jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद्गभं विजानीयात्तद्दूरं तीरमुच्यते । सार्द्धहस्तशतं यावद्गर्भस्तीरं ततः परम्

tāvadgabhaṃ vijānīyāttaddūraṃ tīramucyate / sārddhahastaśataṃ yāvadgarbhastīraṃ tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति केषां मतं देवि श्रुतिस्मृतिषु संमतम् । तीराद्गव्यूतिमात्रं तु परितः क्षेत्रमुच्यते

iti keṣāṃ mataṃ devi śrutismṛtiṣu saṃmatam / tīrādgavyūtimātraṃ tu paritaḥ kṣetramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीरं त्यक्त्वा वसेत्क्षेत्रे तीरे वासो न चेष्यते । एकयोजनविस्तीर्णा क्षेत्रसीमा तटद्वयात्

tīraṃ tyaktvā vasetkṣetre tīre vāso na ceṣyate / ekayojanavistīrṇā kṣetrasīmā taṭadvayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.