Library·Yāska: Nirukta·14·14.10

Yāska: Nirukta 14.10

Nir 14.10

ऽऽनतम्विदाथयैमाजजानअन्यद्युस्माकमन्तरम्बभूव। नीहारेनप्रावृताजल्प्याचसुतृपौक्थशासश्चरन्ति।ऽऽ। नतम्विद्या३।विदुसोयमेवम्विद्वांसोवदन्त्यक्षरम्ब्रह्मनस्पतिम्। अन्यद्युस्माकमन्यतरमन्यदेषामन्तरम्बभूवैति। नीहारेनप्रावृतास्तमसाजल्प्याचअसुतृपौखशासःप्रानम्सूर्यम्यत्पथगामिनश्चरन्ति। अविद्वांसःक्षेत्रज्ञमनुप्रवदन्ति। अथअहोविद्वांसःक्षेत्रज्ञोअनुकल्पते। तस्यतपसास्हअप्रमादमेत्यथअप्तव्योभवति। तेनअसंततमिच्छेत्। तेनसख्यमिच्छेत्। एसहिसखाश्रेस्थःसंजानातिभूतम्भवद्भविष्यदिति। ज्ञाताकस्मात्जायतेह्। सखाकस्मात्सख्यतेह्। सहभूतैन्द्रियैःशेरते। महाभूतानिसैन्द्रियानिप्रज्ञा३।कर्मकारयतिइतिवा। तस्ययदापःप्रतिस्था। शीलमुपशमआत्माब्रह्मैतिसब्रह्मभूतोभवति। साक्षिमात्रोव्यवतिष्ठतेऽअबन्धोज्ञानकृतह्। अथआत्मनोमहतःप्रथमम्भूतनामधेयान्यनुक्रमिष्यामह्।

``na.tam.vidātha.ya.imā.jajāna.anyad.yusmākam.antaram.babhūva/ nīhārena.prāvṛtā.jalpyā.ca.su.tṛpa.uktha.śāsaś.caranti/''. na.tam.vidyā3.viduso.yam.evam.vidvāṃso.vadanty.akṣaram.brahmanaspatim/ anyadyusmākam.anyataram.anyad.eṣām.antaram.babhūva.iti/ nīhārena.prāvṛtās.tamasā.jalpyā.ca.asu.tṛpa.ukha.śāsaḥ.prānam.sūryam.yat.patha.gāminaś.caranti/ avidvāṃsaḥ.kṣetrajñam.anupravadanti/ atha.aho.vidvāṃsaḥ.kṣetrajño.anukalpate/ tasya.tapasā.sha.apramādam.ety.atha.aptavyo.bhavati/ tena.asaṃtatam.icchet/ tena.sakhyam.icchet/ esa.hi.sakhā.śresthaḥ.saṃjānāti.bhūtam.bhavad.bhaviṣyad.iti/ jñātā.kasmāt.jāyateh/ sakhā.kasmāt.sakhyateh/ saha.bhūta.indriyaiḥ.śerate/ mahā.bhūtāni.sa.indriyāni.prajñā3.karma.kārayati.iti.vā/ tasya.yad.āpaḥ.pratisthā/ śīlam.upaśama.ātmā.brahma.iti.sa.brahma.bhūto.bhavati/ sākṣi.mātro.vyavatiṣṭhate'abandho.jñāna.kṛtah/ atha.ātmano.mahataḥ.prathamam.bhūta.nāmadheyāny.anukramiṣyāmah/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/14.10

Cite as: Yāska: Nirukta 14.10, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/14.10), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text