व्याख्यातम्दैवतम्,।यज्ञअङ्गंश्च। अथअतऊर्धमार्गगतिम्व्याख्यास्यामह्। ऽऽसूर्यआत्माऽऽ।इत्युदितस्यहिकर्मद्रस्ता। अथएतदनुप्रवदन्ति। अथएतम्महान्तमात्मानमेषाऋचर्गनःप्रवदन्ति। ऽऽइन्द्रम्मित्रम्वरुणमग्निमाहुह्ऽऽ।इति। अथएषमहानात्माआत्मजिज्ञासयाआत्मानम्प्रोवाच। ऽऽअग्निरस्मिजन्मनाजातवेदस्१।ऽऽ। ऽऽअहमस्मिप्रथमजाह्ऽऽ।इत्येताभ्याम्।
vyākhyātam.daivatam,.yajña.aṅgaṃś.ca/ atha.ata.ūrdha.mārga.gatim.vyākhyāsyāmah/ ``sūrya.ātmā''.ity.uditasya.hi.karma.drastā/ atha.etad.anupravadanti/ atha.etam.mahāntam.ātmānam.eṣā.ṛc.arganaḥ.pravadanti/ ``indram.mitram.varuṇam.agnim.āhuh''.iti/ atha.eṣa.mahān.ātmā.ātma.jijñāsayā.ātmānam.provāca/ ``agnir.asmi.janmanā.jātavedas1/''. ``aham.asmi.prathamajāh''.ity.etābhyām/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽअग्निरस्मिजन्मनाजातवेदाघृतम्मेचक्षुरमृतम्मआसन्। अर्कस्त्रिधातूरजसोविमानसजस्रोघर्मोहविरस्मिनाम।ऽऽ।ऽऽ।अहमस्मिप्रथमजाऋतस्यपूर्वम्देवेभ्योअमृतस्यनाम। योमाददातिसैदेवमावदहमन्नमन्नमदन्तमद्मि।ऽऽ।इति। सहज्ञात्वाप्रादुबभूव। एवम्तम्व्याजहारअयम्तमात्मानमध्यात्मजमन्तिकमन्यस्माआचचक्ष्वैति।
``agnir.asmi.janmanā.jātavedā.ghṛtam.me.cakṣur.amṛtam.ma.āsan/ arkas.tridhātū.rajaso.vimānas.ajasro.gharmo.havir.asmi.nāma/''.``.aham.asmi.prathamajā.ṛtasya.pūrvam.devebhyo.amṛtasya.nāma/ yo.mā.dadāti.sa.id.eva.māvadaham.annam.annam.adantam.admi/''.iti/ sa.ha.jñātvā.prādubabhūva/ evam.tam.vyājahāra.ayam.tam.ātmānam.adhyātmajam.antikam.anyasmā.ācacakṣva.iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽअपश्यम्गोपामनिपद्यमानमाचपराचपथिभिश्चरन्तम्। ससध्रीचीःसविसूचीर्वसानआवरीवर्तिभुवनेष्वन्तह्।ऽऽ। आवरीवर्तिभुवनेष्वन्तरिइति। अथएषमहानात्मासत्त्वलक्षणस्तत्परम्तद्ब्रह्मतत्सत्यम्तत्सलिलम्तदव्यक्तम्तदस्पर्शम्तदरूपम्तदरसम्तदगन्धम्तदमृतम्तत्शुक्रम्तत्निस्थोभूतआत्मा। साएषाभूतप्रकृतिरित्येके। तत्क्षेत्रम्तत्ज्ञानात्क्षेत्रज्ञमनुप्राप्यनिरात्मकम्। अथएषमहानात्मात्रिविधोभवति। सत्त्वम्रजस्तमसिति। सत्त्वम्तुमध्येविशुद्धम्तिष्ठत्यभितस्रजस्तमसी। रजसितिकामद्वेसस्तमसित्यविज्ञातस्यविशुद्ध्यतोविभूतिम्कुर्वतःक्षेत्रज्ञपृथक्त्वायकल्पते। परिभातिलिङ्गोमहानात्मातमस्लिङ्गह्। विद्याप्रकाशलिङ्गस्तमस्१। ऐनिश्चयलिङ्गआकाशह्।
``apaśyam.gopām.anipadyamānam.ā.ca.parā.ca.pathibhiś.carantam/ sa.sadhrīcīḥ.sa.visūcīr.vasāna.ā.varīvarti.bhuvaneṣv.antah/''. ā.varīvarti.bhuvaneṣv.antari.iti/ atha.eṣa.mahān.ātmā.sattva.lakṣaṇas.tat.param.tad.brahma.tat.satyam.tat.salilam.tad.avyaktam.tad.asparśam.tad.arūpam.tad.arasam.tad.agandham.tad.amṛtam.tat.śukram.tat.nistho.bhūta.ātmā/ sā.eṣā.bhūta.prakṛtir.ity.eke/ tat.kṣetram.tat.jñānāt.kṣetrajñam.anuprāpya.nirātmakam/ atha.eṣa.mahān.ātmā.trividho.bhavati/ sattvam.rajas.tamas.iti/ sattvam.tu.madhye.viśuddham.tiṣṭhaty.abhitas.rajas.tamasī/ rajas.iti.kāma.dvesas.tamas.ity.avijñātasya.viśuddhyato.vibhūtim.kurvataḥ.kṣetrajña.pṛthaktvāya.kalpate/ paribhāti.liṅgo.mahān.ātmā.tamas.liṅgah/ vidyā.prakāśa.liṅgas.tamas1/ ai.niścaya.liṅga.ākāśah/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशगुनःशब्दह्। आकाशाद्वायुर्द्विगुनःस्पर्शेन। आव्योर्ज्योतिष्त्रिगुनम्रूपेन। ज्योतिषआपश्चतुर्गुनारसेन। अद्भ्यःपृथिवीपञ्चगुनागन्धेन। पृथिवीआभूतग्रामस्थावरजङ्गमाह्। तदेतदहर्युगसहस्रम्जागर्ति। तस्यअन्तेसुसुप्स्यन्नङ्गानिप्रत्याहरति। भूतग्रामाःपृथिवीमपियन्ति। आपोज्योतिषम्। ज्योतिष्वायुम्।वायुराकाशम्। आकाशोमनह्। मनोविद्याम्। विद्यामहान्तमात्मानम्। महानात्माप्रतिभाम्। प्रतिभाप्रकृतिम्। सास्वपितियुगसहस्रम्रात्रिह्। तावेतावहोरात्रावजस्रम्परिवर्तेते। सकालस्तदेतदहर्भवति। युगसहस्रपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मनोविदुह्। रात्रिम्युगसहस्रअन्ताम्तेअहोरात्रविदोजनाह्। इति।
ākāśa.gunaḥ.śabdah/ ākāśād.vāyur.dvi.gunaḥ.sparśena/ āvyor.jyotiṣ.tri.gunam.rūpena/ jyotiṣa.āpaś.catur.gunā.rasena/ adbhyaḥ.pṛthivī.pañca.gunā.gandhena/ pṛthivī.ā.bhūta.grāma.sthāvara.jaṅgamāh/ tad.etad.aharyuga.sahasram.jāgarti/ tasya.ante.susupsyann.aṅgāni.pratyāharati/ bhūta.grāmāḥ.pṛthivīm.apiyanti/ āpo.jyotiṣam/ jyotiṣ.vāyum/vāyur.ākāśam/ ākāśo.manah/ mano.vidyām/ vidyā.mahāntam.ātmānam/ mahān.ātmā.pratibhām/ pratibhā.prakṛtim/ sā.svapiti.yuga.sahasram.rātrih/ tāv.etāv.ahorātrāv.ajasram.parivartete/ sa.kālas.tad.etad.ahar.bhavati/ yuga.sahasra.paryantam.ahar.yad.brahmano.viduh/ rātrim.yuga.sahasra.antām.teahorātravido.janāh/ iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम्परिवर्तमानमन्यसनुप्रवर्तते। स्रस्ताद्रस्ताविभक्तअतिमात्रसहमितिगम्यते। समिथ्यादर्शनेऽइदम्पावकम्महाभूतेषुचिरोनुआकाशाद्वायोर्प्रानाःचक्षुस्चवक्तारंश्चतेजससद्भ्यःस्नेहम्पृथिवीआमूर्तिह्। पार्थिवांस्त्वस्तौगुनान्विद्यात्। त्रीन्माततस्त्रीन्पितृतह्। अस्थिस्नायुमज्जानःपितृतह्। त्वच्मांसशोनितानिमातृतह्। अन्नम्पानमित्यस्तौ। ससयम्पुरुषःसर्वमयःसर्वज्ञानसपिक्लृप्तह्।
tam.parivartamānam.anyas.anupravartate/ srastā.drastā.vibhakta.atimātras.aham.iti.gamyate/ sa.mithyā.darśane'idam.pāvakam.mahā.bhūteṣu.cironu.ākāśād.vāyor.prānāḥ.cakṣus.ca.vaktāraṃś.ca.tejasas.adbhyaḥ.sneham.pṛthivī.ā.mūrtih/ pārthivāṃs.tv.astau.gunān.vidyāt/ trīn.mātatas.trīn.pitṛtah/ asthi.snāyu.majjānaḥ.pitṛtah/ tvac.māṃsa.śonitāni.mātṛtah/ annam.pānam.ity.astau/ sas.ayam.puruṣaḥ.sarva.mayaḥ.sarva.jñānas.api.klṛptah/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सयद्यनुरुध्यतेतद्भवति। यदिधर्मसनुरुध्यतेतद्देवोभवति। यदिज्ञानमनुरुध्यतेतदमृतोभवति। यदिकाममनुरुध्यतेसञ्च्यवते। इमाम्योनिम्संदध्यात्। तदिदमत्रमतम्। श्लेस्मारेतसःसम्भवति। श्लेस्मनोरसह्। रसात्शोनितम्,।शोनितात्मांसम्,।मांसात्मेदस्,।मेदसःस्नावा,।स्नावन्५।अस्थीन्यस्थिभ्योमज्जा,।मज्जातस्रेतस्१। तदिदम्योनि७।रेतस्१।सिक्तम्पुरुषःसम्भवति। शुक्रअतिरेकेपुमान्भवति,।शोनितअतिरेकेस्त्रीभवति। द्वाभ्याम्समेननपुंसकोभवति। शुक्रेनभिन्नेनयमोभवति। शुक्रशोनितसम्योगात्मातृपितृसम्योगात्च। तत्कथमिदम्शरीरम्परम्सम्यम्यते। सौम्योभवति। एकरात्रौसितम्कललम्भवति। पञ्चरात्राद्बुद्बुदाह्। सप्तरात्रात्पेशिन्१। द्विसप्तरात्रादरुबुदह्। पञ्चविंशतिरात्रस्वस्थितोघनोभवति। मासमात्रात्कथिनोभवति। द्विमासअभ्यन्तरेशिरस्१।सम्पद्यते। मासत्रयेनग्रीवाव्यादेशस्,।मासचतुस्केनत्वच्व्यादेशह्। पञ्चमेमासेनखरोमव्यादेशह्। सस्थेमुखनासिकअक्षि। श्रोत्रंश्चसम्भवति। सप्तमेचलनसमर्थस्भवत्यस्तमेबुद्धि३।अध्यवस्यति। नवमेसर्वअङ्गसम्पूर्णोभवति। ऽऽमृतश्चअहम्पुनर्जातोजातश्चअहम्पुनर्मृतह्। नानायोनिसहस्रानिमयाउसितानियानिवै। ऽऽआहाराविविधाभुक्ताःपीतानानाविधाःस्तनाह्। माताप्विविधादृष्टाःपिताप्सुहृदस्तथा। ऽऽअवान्मुखःपीद्यमानोजन्तुश्चएवसमन्वितह्। सांख्यम्योगम्समभ्यस्येत्पुरुषम्वापञ्चविंशकम्।ऽऽ।इति। ततश्चदशमेमासेप्रजायते। जातश्चवायुनास्पृष्टोनस्मरतिजन्ममरन२द्। अन्तेचशुभअशुभम्कर्मएतत्शरीरस्यप्रामान्यम्।
sa.yady.anurudhyate.tad.bhavati/ yadi.dharmas.anurudhyate.tad.devo.bhavati/ yadi.jñānam.anurudhyate.tad.amṛto.bhavati/ yadi.kāmam.anurudhyate.sañcyavate/ imām.yonim.saṃdadhyāt/ tad.idam.atra.matam/ ślesmā.retasaḥ.sambhavati/ ślesmano.rasah/ rasāt.śonitam,.śonitāt.māṃsam,.māṃsāt.medas,.medasaḥ.snāvā,.snāvan5.asthīny.asthibhyo.majjā,.majjātas.retas1/ tad.idam.yoni7.retas1.siktam.puruṣaḥ.sambhavati/ śukra.atireke.pumān.bhavati,.śonita.atireke.strī.bhavati/ dvābhyām.samena.napuṃsako.bhavati/ śukrena.bhinnena.yamo.bhavati/ śukra.śonita.samyogāt.mātṛ.pitṛ.samyogāt.ca/ tat.katham.idam.śarīram.param.samyamyate/ saumyo.bhavati/ eka.rātra.usitam.kalalam.bhavati/ pañca.rātrād.budbudāh/ sapta.rātrāt.peśin1/ dvisapta.rātrād.arubudah/ pañcaviṃśati.rātra.svasthito.ghano.bhavati/ māsa.mātrāt.kathino.bhavati/ dvimāsa.abhyantare.śiras1.sampadyate/ māsa.trayena.grīvā.vyādeśas,.māsa.catuskena.tvac.vyādeśah/ pañcame.māse.nakha.roma.vyādeśah/ sasthe.mukha.nāsika.akṣi/ śrotraṃś.ca.sambhavati/ saptame.calana.samarthas.bhavaty.astame.buddhi3.adhyavasyati/ navame.sarva.aṅga.sampūrṇo.bhavati/ ``mṛtaś.ca.aham.punar.jāto.jātaś.ca.aham.punar.mṛtah/ nānā.yoni.sahasrāni.mayā.usitāni.yāni.vai/ ``āhārā.vividhā.bhuktāḥ.pītā.nānā.vidhāḥ.stanāh/ mātāp.vividhā.dṛṣṭāḥ.pitāp.suhṛdas.tathā/ ``avān.mukhaḥ.pīdyamāno.jantuś.ca.eva.samanvitah/ sāṃkhyam.yogam.samabhyasyet.puruṣam.vā.pañcaviṃśakam/''.iti/ tataś.ca.daśame.māse.prajāyate/ jātaś.ca.vāyunā.spṛṣṭo.na.smarati.janma.marana2d/ ante.ca.śubha.aśubham.karma.etat.śarīrasya.prāmānyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तौत्तरम्संधिशतम्। अस्ताकपालम्शिरस्१।सम्पद्यते। सोदशवपापलानि। नवस्नायुशतानि। सप्तशतम्पुरुषस्यमर्मनाम्। अर्धचतस्रस्रोमानिकोतिअस्,।हृदयम्ह्यस्तकपालानि,।द्वादशकपालानिजिह्वा,।वृसनौह्यस्तसुपर्णौ। तथाउपस्थगुदपायु। एतत्मूत्रपुरीसम्कस्मात्। आहारपानसिक्तत्वात्। अनुपचितकर्माणावन्योन्यम्जायेतेइति। तम्विद्याकर्मनीसमन्वारेभेतेपूर्वप्रज्ञाच। महत्यज्ञानतमसिमग्नोजरामरनक्षुद्ःपिपासाशोकक्रोधलोभमोहमदभयमत्सरहर्षविसादईर्ष्याअसूयाआत्मकैर्द्वन्द्वैरभिभूयमानःससस्मादार्जवम्जवीभावानाम्तत्निर्मुच्यते। ससस्मात्पापान्महाभूमिकावत्शरीरात्निमेसमात्रैःप्रक्रम्यप्रकृतिरधिपरीत्यतैजसम्शरीरम्कृत्वाकर्मणसनुरूपम्फलमनुभूयतस्यसङ्क्षय३।पुनरिमम्लोकम्प्रतिपद्यते।
asta.uttaram.saṃdhi.śatam/ astā.kapālam.śiras1.sampadyate/ sodaśa.vapāpalāni/ nava.snāyu.śatāni/ sapta.śatam.puruṣasya.marmanām/ ardha.catasras.romāni.koti.as,.hṛdayam.hy.asta.kapālāni,.dvādaśa.kapālāni.jihvā,.vṛsanauhy.asta.suparṇau/ tathā.upastha.guda.pāyu/ etat.mūtra.purīsam.kasmāt/ āhāra.pāna.siktatvāt/ anupacita.karmāṇāv.anyonyam.jāyete.iti/ tam.vidyā.karmanī.samanvārebhete.pūrva.prajñā.ca/ mahaty.ajñāna.tamasi.magno.jarā.marana.kṣudḥ.pipāsā.śoka.krodha.lobha.moha.mada.bhaya.matsara.harṣa.visāda.īrṣyā.asūyā.ātmakair.dvandvair.abhibhūyamānaḥ.sas.asmād.ārjavam.javī.bhāvānām.tat.nirmucyate/ sas.asmāt.pāpān.mahā.bhūmikāvat.śarīrāt.nimesa.mātraiḥ.prakramya.prakṛtir.adhiparītya.taijasam.śarīram.kṛtvā.karmaṇas.anurūpam.phalam.anubhūya.tasya.saṅkṣaya3.punar.imam.lokam.pratipadyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथयेहिंसामाश्रित्यविद्यामुत्सृज्यमहत्तपस्तेपिरेचिरेनवेदौक्तानिवाकर्माणिकुर्वन्तितेधूममभिसम्भवन्ति। धूमाद्रात्रिम्,।रात्रेरपक्षीयमानपक्षम्। अपक्षियमानपक्षाद्दक्षिणअयनम्,।दक्षिणअयनात्पितृलोकम्,।पितृलोकात्चन्द्रमसम्,।चन्द्रमसोवायुम्,।वायु५।वृष्टिम्,।वृष्टेरोसधि१प्चएतत्भूत्वातस्यसङ्क्षयेपुनरेवैमंल्लोकम्प्रतिपद्यते।
atha.ye.hiṃsām.āśritya.vidyām.utsṛjya.mahat.tapas.tepire.cirena.veda.uktāni.vā.karmāṇi.kurvanti.te.dhūmam.abhisambhavanti/ dhūmād.rātrim,.rātrer.apakṣīyamāna.pakṣam/ apakṣiyamāna.pakṣād.dakṣiṇa.ayanam,.dakṣiṇa.ayanāt.pitṛ.lokam,.pitṛ.lokāt.candramasam,.candramaso.vāyum,.vāyu5.vṛṣṭim,.vṛṣṭer.osadhi1p.ca.etat.bhūtvā.tasya.saṅkṣaye.punar.eva.imaṃl.lokam.pratipadyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथयेहिंसामुत्सृज्यविद्यामाश्रित्यमहत्तपस्तेपिरेज्ञानौक्तानिवाकर्माणिकुर्वन्तितेऽअर्चिसभिसम्भवन्त्य्,।अर्चिससहरहर्५।आपूर्यमानपक्षमापूर्यमानपक्षादुदकयनमुदकयनाद्देवलोकम्,।देवलोकादादित्यमादित्याद्वैद्युतम्,।वैद्युतात्मानसम्। मानसःपुरुषोभूत्वाब्रह्मलोकमभिसम्भवन्ति। तेनपुनरावर्तन्ते। शिस्तादन्दशूकायैदम्नजानन्ति। तस्मादिदम्वेदितव्यम्। अथअप्याह।
atha.ye.hiṃsām.utsṛjya.vidyām.āśritya.mahat.tapas.tepire.jñāna.uktāni.vā.karmāṇi.kurvanti.te'arcis.abhisambhavanty,.arcisas.ahar.ahar5.āpūryamāna.pakṣam.āpūryamāna.pakṣād.udak.ayanam.udak.ayanād.deva.lokam,.deva.lokād.ādityam.ādityād.vaidyutam,.vaidyutāt.mānasam/ mānasaḥ.puruṣo.bhūtvā.brahma.lokam.abhisambhavanti/ te.na.punar.āvartante/ śistā.danda.śūkā.ya.idam.na.jānanti/ tasmād.idam.veditavyam/ atha.apy.āha/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽनतम्विदाथयैमाजजानअन्यद्युस्माकमन्तरम्बभूव। नीहारेनप्रावृताजल्प्याचसुतृपौक्थशासश्चरन्ति।ऽऽ। नतम्विद्या३।विदुसोयमेवम्विद्वांसोवदन्त्यक्षरम्ब्रह्मनस्पतिम्। अन्यद्युस्माकमन्यतरमन्यदेषामन्तरम्बभूवैति। नीहारेनप्रावृतास्तमसाजल्प्याचअसुतृपौखशासःप्रानम्सूर्यम्यत्पथगामिनश्चरन्ति। अविद्वांसःक्षेत्रज्ञमनुप्रवदन्ति। अथअहोविद्वांसःक्षेत्रज्ञोअनुकल्पते। तस्यतपसास्हअप्रमादमेत्यथअप्तव्योभवति। तेनअसंततमिच्छेत्। तेनसख्यमिच्छेत्। एसहिसखाश्रेस्थःसंजानातिभूतम्भवद्भविष्यदिति। ज्ञाताकस्मात्जायतेह्। सखाकस्मात्सख्यतेह्। सहभूतैन्द्रियैःशेरते। महाभूतानिसैन्द्रियानिप्रज्ञा३।कर्मकारयतिइतिवा। तस्ययदापःप्रतिस्था। शीलमुपशमआत्माब्रह्मैतिसब्रह्मभूतोभवति। साक्षिमात्रोव्यवतिष्ठतेऽअबन्धोज्ञानकृतह्। अथआत्मनोमहतःप्रथमम्भूतनामधेयान्यनुक्रमिष्यामह्।
``na.tam.vidātha.ya.imā.jajāna.anyad.yusmākam.antaram.babhūva/ nīhārena.prāvṛtā.jalpyā.ca.su.tṛpa.uktha.śāsaś.caranti/''. na.tam.vidyā3.viduso.yam.evam.vidvāṃso.vadanty.akṣaram.brahmanaspatim/ anyadyusmākam.anyataram.anyad.eṣām.antaram.babhūva.iti/ nīhārena.prāvṛtās.tamasā.jalpyā.ca.asu.tṛpa.ukha.śāsaḥ.prānam.sūryam.yat.patha.gāminaś.caranti/ avidvāṃsaḥ.kṣetrajñam.anupravadanti/ atha.aho.vidvāṃsaḥ.kṣetrajño.anukalpate/ tasya.tapasā.sha.apramādam.ety.atha.aptavyo.bhavati/ tena.asaṃtatam.icchet/ tena.sakhyam.icchet/ esa.hi.sakhā.śresthaḥ.saṃjānāti.bhūtam.bhavad.bhaviṣyad.iti/ jñātā.kasmāt.jāyateh/ sakhā.kasmāt.sakhyateh/ saha.bhūta.indriyaiḥ.śerate/ mahā.bhūtāni.sa.indriyāni.prajñā3.karma.kārayati.iti.vā/ tasya.yad.āpaḥ.pratisthā/ śīlam.upaśama.ātmā.brahma.iti.sa.brahma.bhūto.bhavati/ sākṣi.mātro.vyavatiṣṭhate'abandho.jñāna.kṛtah/ atha.ātmano.mahataḥ.prathamam.bhūta.nāmadheyāny.anukramiṣyāmah/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसह्। घर्मह्। यज्ञह्। वेनह्।मेघह्। कृमिह्। भूमिह्। विभुह्। प्रभुह्। शम्भुह्। राभुह्। वर्धकर्मा। सोमह्। भूतम्। भुवनम्। भविष्यत्। आपह्। महत्। व्योम। यशस्१। महस्१। स्वर्णीकम्। स्मृतीकम्। स्वृतीकम्। सतीकम्। सतीनम्। गहनम्। गभीरम्। गह्वरम्। कम्। अन्नम्। हविस्१। सद्म। सदनम्। ऋतम्। योनिह्। ऋतस्ययोनिह्। सत्यम्। नीरम्। हविस्१। रयिह्। सत्। पूर्णम्। सर्वम्। अक्षितम्। बर्हिस्१। नाम। सर्पिस्१। अपस्१। पवित्रम्। अमृतम्। इन्दुह्। इन्दुह्। हेम। स्वर्१। सर्गाह्। शम्बरम्। अम्बरम्। वियत्। व्योम। बर्बिस्१। धन्व। अन्तरिक्षम्। आकाशम्। आपह्। पृथिवी। भूह्। स्वयम्भूह्। अध्व। पुस्करम्। सगरम्। समुद्रह्। तपस्१। तेजस्१। सिन्धुह्। अर्णवह्। नाभिह्। ऊधह्। व्र्क्षह्। तत्। यत्। किम्। ब्रह्म। वरेन्यम्। हंसह्। आत्मा। भवन्ति। वधन्ति। अध्वानम्। यद्वाहिस्थिआ। शरीरानि। अव्ययंश्चसंस्क्रुते। यज्ञह्। आत्मा। भवति।यदेनम्तन्वते। अथएतम्माहान्तमात्मानमेतानिसूक्तान्येताऋचसनुप्रवदन्ति।
haṃsah/ gharmah/ yajñah/ venah/meghah/ kṛmih/ bhūmih/ vibhuh/ prabhuh/ śambhuh/ rābhuh/ vardha.karmā/ somah/ bhūtam/ bhuvanam/ bhaviṣyat/ āpah/ mahat/ vyoma/ yaśas1/ mahas1/ svarṇīkam/ smṛtīkam/ svṛtīkam/ satīkam/ satīnam/ gahanam/ gabhīram/ gahvaram/ kam/ annam/ havis1/ sadma/ sadanam/ ṛtam/ yonih/ ṛtasya.yonih/ satyam/ nīram/ havis1/ rayih/ sat/ pūrṇam/ sarvam/ akṣitam/ barhis1/ nāma/ sarpis1/ apas1/ pavitram/ amṛtam/ induh/ induh/ hema/ svar1/ sargāh/ śambaram/ ambaram/ viyat/ vyoma/ barbis1/ dhanva/ antarikṣam/ ākāśam/ āpah/ pṛthivī/ bhūh/ svayambhūh/ adhva/ puskaram/ sagaram/ samudrah/ tapas1/ tejas1/ sindhuh/ arṇavah/ nābhih/ ūdhah/ vrkṣah/ tat/ yat/ kim/ brahma/ varenyam/ haṃsah/ ātmā/ bhavanti/ vadhanti/ adhvānam/ yad.vāhisthi.ā/ śarīrāni/ avyayaṃś.ca.saṃskrute/ yajñah/ ātmā/ bhavati/yad.enam.tanvate/ atha.etam.māhāntam.ātmānam.etāni.sūktāny.etā.ṛcas.anupravadanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽसोमःपवतेजनितामतीनाम्जनितादिवोजनितापृथिवीआह्। जनिताग्नेर्जनितासूर्यस्यजनितेन्द्रस्यजनितोतविस्नोह्।ऽऽ। सोमःपवतेजनयितामतीनाम्जनयितादिवोजनयितापृथिविएर्जनयिताअग्नेर्जनयितासूर्यस्यजनयीताइन्द्रस्यजनयिताउतविस्नोह्। सोमःपवते। सोमःसूर्यःप्रसवनात्जनितामतीनाम्प्रकाशकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। दिवोद्योतनकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। पृथिविएःप्रथनकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। अग्नेर्गतिकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। सूर्यस्यस्वीकरणकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। इन्द्रस्यऐश्वर्यकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। विस्नोर्व्याप्तिकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। सोमआत्माप्येतस्मादेवैद्न्रियानाम्जनिताइत्यर्थह्। अपिवासर्वाभिर्विभूतिभिर्विभूततआत्मा। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``somaḥ.pavate.janitā.matīnām.janitā.divo.janitā.pṛthivī.āh/ janitāgner.janitā.sūryasya.janitendrasya.janitota.visnoh/''. somaḥ.pavate.janayitā.matīnām.janayitā.divo.janayitā.pṛthivier.janayitā.agner.janayitā.sūryasya.janayītā.indrasya.janayitā.uta.visnoh/ somaḥ.pavate/ somaḥ.sūryaḥ.prasavanāt.janitā.matīnām.prakāśa.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ divo.dyotana.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ pṛthivieḥ.prathana.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ agner.gati.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ sūryasya.svīkaraṇa.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ indrasya.aiśvarya.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ visnor.vyāpti.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ soma.ātmā.py.etasmād.eva.idnriyānām.janitā.ity.arthah/ api.vā.sarvābhir.vibhūtibhir.vibhūtata.ātmā/ ity.ātma.gatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽब्रह्मादेवानाम्पदवीःकवीनामृषिर्विप्रानाम्महिसोमृगानाम्। श्येनोगृध्रानाम्स्वधितिर्वनानाम्सोमःपवित्रमत्येतिरेभन्।ऽऽ। ब्रह्मादेवानामिति। एसहिब्रह्माभवतिदेवानाम्देवनकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। पदवीःकवीनामिति। एसहिपदम्वेत्तिकवीनाम्कवीयमानानामादित्यरश्मीनाम्। ऋषिर्विप्रानामिति। एषहिऋषिनोभवतिविप्रानाम्व्यापनकर्माणामादित्यरश्मीनाम्। महिसोमृगानामिति। एषहिमहान्भवतिमृगानाम्मार्गनकर्मणामादित्यरस्मीनाम्। श्येनोगृध्रानामिति। श्येनआदित्योभवतिश्यायतेर्गतिकर्मणह्। गृध्रआदित्योभवतिगृध्यतेःस्थानकर्मणह्। यतएतस्मिंस्तिष्ठति। स्वधितिर्वनानामिति। एस्हहिस्वयम्कर्माण्यादित्योधत्तेवनानाम्वननकर्मणामादित्यरश्मीनाम्। सोमःपवित्रमत्येतिरेभन्निति। एस्हहिपवित्रम्रश्मीनामत्येतिस्तूयमानह्। एसएवएतत्सर्वमक्षरम्। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। ब्रह्मादेवानामिति। अयमपिब्रह्माभवतिदेवानाम्देवनकर्मणामिन्द्रियानाम्। पदवीःकवीनामिति। अयमपिपदम्वेत्तिकवीनाम्कवीयमानानामिन्द्रियानाम्। ऋषिर्विप्रानामिति। अयमप्यृषिनोभवतिविप्रानामव्यापनकर्मणामिन्द्रियानाम्। महिसोमृगानामिति। अयमपिमहान्भवतिमृगानाम्मार्गनकर्मणामिन्द्रियानाम्। श्येनोगृध्रानामिति। श्येनआत्माभवतिश्यायतेर्ज्ञानकर्मणह्। गृध्रानिइन्द्रियानि,।गृध्यतेर्ज्ञानकर्मणोयतएतस्मिंस्तिष्ठति। स्वधितिर्वनानामिति। अयमपिस्वयम्कर्माण्यात्मनिधत्तेवनानाम्वननकर्मणामिन्द्रियानाम्। सोमःपवित्रमत्येतिरेभन्निति। अयमपिपवित्रमिन्द्रियान्यत्येति। स्तूयमानसयमेवएतत्सर्वमनुभवति। आत्मगतिमाचष्टे।
``brahmā.devānām.padavīḥ.kavīnām.ṛṣir.viprānām.mahiso.mṛgānām/ śyeno.gṛdhrānām.svadhitir.vanānām.somaḥ.pavitram.atyeti.rebhan/''. brahmā.devānām.iti/ esa.hi.brahmā.bhavati.devānām.devana.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ padavīḥ.kavīnām.iti/ esa.hi.padam.vetti.kavīnām.kavīyamānānām.āditya.raśmīnām/ ṛṣir.viprānām.iti/ eṣa.hi.ṛṣino.bhavati.viprānām.vyāpana.karmāṇām.āditya.raśmīnām/ mahiso.mṛgānām.iti/ eṣa.hi.mahān.bhavati.mṛgānām.mārgana.karmaṇām.āditya.rasmīnām/ śyeno.gṛdhrānām.iti/ śyena.ādityo.bhavati.śyāyater.gati.karmaṇah/ gṛdhra.ādityo.bhavati.gṛdhyateḥ.sthāna.karmaṇah/ yata.etasmiṃs.tiṣṭhati/ svadhitir.vanānām.iti/ esha.hi.svayam.karmāṇy.ādityo.dhatte.vanānām.vanana.karmaṇām.āditya.raśmīnām/ somaḥ.pavitram.atyeti.rebhann.iti/ esha.hi.pavitram.raśmīnām.atyeti.stūyamānah/ esa.eva.etat.sarvam.akṣaram/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ brahmā.devānām.iti/ ayam.api.brahmā.bhavati.devānām.devana.karmaṇām.indriyānām/ padavīḥ.kavīnām.iti/ ayam.api.padam.vetti.kavīnām.kavīyamānānām.indriyānām/ ṛṣir.viprānām.iti/ ayam.apy.ṛṣino.bhavati.viprānāma.vyāpana.karmaṇām.indriyānām/ mahiso.mṛgānām.iti/ ayam.api.mahān.bhavati.mṛgānām.mārgana.karmaṇām.indriyānām/ śyeno.gṛdhrānām.iti/ śyena.ātmā.bhavati.śyāyater.jñāna.karmaṇah/ gṛdhrāni.indriyāni,.gṛdhyater.jñāna.karmaṇo.yata.etasmiṃs.tiṣṭhati/ svadhitir.vanānām.iti/ ayam.api.svayam.karmāṇy.ātmani.dhatte.vanānām.vanana.karmaṇām.indriyānām/ somaḥ.pavitram.atyeti.rebhann.iti/ ayam.api.pavitram.indriyāny.atyeti/ stūyamānas.ayam.eva.etat.sarvam.anubhavati/ ātma.gatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽतिस्रोवाचईरयतिप्रवह्निरृतस्यधीतिम्ब्रह्मणोमनीषाम्। गावोयन्तिगोपतिम्पृच्छमानाःसोमम्यन्तिमतयोवावशानाह्।(ऋव्।१०,९७,३४)ऽऽ वह्निरादित्योभवति। सतिस्रोवाचःप्रेरयत्यृचोयजूंषिसामानि। ऋतस्यआदित्यस्यकर्माणिब्रह्मणोमतानि। एषएवएतत्सर्वमक्षरम्। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। वह्निरात्माभवति। सतिर्सोवाचईरयतिप्रेरयतिविद्यामतिबुद्धिमताम्। ऋतस्यआत्मनःकर्माणिब्रह्मणोमतानि। अयमेवएतत्सर्वमनुभवति। आत्मगतिमाचष्टे।
``tisro.vāca.īrayati.pra.vahnir.ṛtasya.dhītim.brahmaṇo.manīṣām/ gāvo.yanti.gopatim.pṛcchamānāḥ.somam.yanti.matayo.vāvaśānāh/(ṛV.10,97,34)'' vahnir.ādityo.bhavati/ sa.tisro.vācaḥ.prerayaty.ṛco.yajūṃṣi.sāmāni/ ṛtasya.ādityasya.karmāṇi.brahmaṇo.matāni/ eṣa.eva.etat.sarvam.akṣaram/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ vahnir.ātmā.bhavati/ sa.tirso.vāca.īrayati.prerayati.vidyāmatibuddhimatām/ ṛtasya.ātmanaḥ.karmāṇi.brahmaṇo.matāni/ ayam.eva.etat.sarvam.anubhavati/ ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽसोमम्गावोधेनवोवावशानाःसोमम्विप्रामतिभिःपृच्छमानाह्। सोमःसुतःपूयतेअज्यमानःसोमेअर्कास्त्रिष्टुभिःसम्नवन्ते।(ऋव्।९,९७,३५)ऽऽ एतएवसोमम्गावोधेनवोरश्मयोवावश्यमानाःकामयमानाआदित्यम्यन्ति। एवमेवसोमम्विप्रारश्मयोमतिभिःपृच्छमनाःकामयमानाआदित्यम्यन्ति। एवमेवसोमःसुतःपूयतेअज्यमानह्। एतमेवअर्काश्चत्रिष्टुभश्चसम्नवन्ते। ततएतस्मिन्नादित्यएकम्भवन्ति। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। एतएवसोमम्गावोधेनवैन्द्रियाणिवाअवश्यमानानिकामयमानान्यात्मानम्यन्ति। एवमेवसोमम्विप्राइन्द्रियाणिमतिभिःपृच्छमानानिकामयमानान्यात्मानम्यन्ति। एवमेवसोमःसुतःपूयतेअज्यमानह्। इममेवात्माचसप्तऋषयश्चसम्नवन्ते। तानिइमान्येतस्मिन्नात्मन्येकम्भवन्ति। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``somam.gāvo.dhenavo.vāvaśānāḥ.somam.viprā.matibhiḥ.pṛcchamānāh/ somaḥ.sutaḥ.pūyate.ajyamānaḥ.some.arkāstriṣṭubhiḥ.sam.navante/(ṛV.9,97,35)'' eta.eva.somam.gāvo.dhenavo.raśmayo.vāvaśyamānāḥ.kāmayamānā.ādityam.yanti/ evam.eva.somam.viprā.raśmayo.matibhiḥ.pṛcchamanāḥ.kāmayamānā.ādityam.yanti/ evam.eva.somaḥ.sutaḥ.pūyate.ajyamānah/ etam.eva.arkāś.ca.triṣṭubhaś.ca.samnavante/ tata.etasminn.āditya.ekam.bhavanti/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ eta.eva.somam.gāvo.dhenava.indriyāṇi.vā.avaśyamānāni.kāmayamānāny.ātmānam.yanti/ evam.eva.somam.viprā.indriyāṇi.matibhiḥ.pṛcchamānāni.kāmayamānāny.ātmānam.yanti/ evam.eva.somaḥ.sutaḥ.pūyate.ajyamānah/ imam.evātmā.ca.sapta.ṛṣayaś.ca.samnavante/ tāni.imāny.etasminn.ātmany.ekam.bhavanti/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽअक्रान्समुद्रःप्रथमेविधर्मन्जनयन्प्रजाभुवनस्यराजा। वृषापवित्रेअधिसानोअव्येबृहत्सोमो॥वावृधेसुवानैन्दुह्।(ऋव्।९,९७,४०)ऽऽ अत्यक्रमीत्समुद्रआदित्यःपरमेव्यवनेवर्षकर्मणाजनयन्प्रजाभुवनस्यराजासर्वस्यराजा। वृषापवित्रेअधिसानोअव्येबृहत्सोमोवावृधेसुवानैन्दुह्। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। अत्यक्रमीत्समुद्रआत्मापरमेव्यवनेज्ञानकर्मणाजनयन्प्रजाभुवनस्यराजासर्वस्यराजा। वृषापवित्रेअधिसानोअव्येमहत्सोमोवावृधेसुवानैन्दुह्। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``akrān.samudraḥ.prathame.vidharman.janayan.prajā.bhuvanasya.rājā/ vṛṣā.pavitre.adhi.sāno.avye.bṛhat.somo..vāvṛdhe.suvāna.induh/(ṛV.9,97,40)'' atyakramīt.samudra.ādityaḥ.parame.vyavane.varṣakarmaṇā.janayan.prajā.bhuvanasya.rājā.sarvasya.rājā/ vṛṣā.pavitre.adhi.sāno.avye.bṛhat.somo.vāvṛdhe.suvāna.induh/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ atyakramīt.samudra.ātmā.parame.vyavane.jñānakarmaṇā.janayan.prajā.bhuvanasya.rājā.sarvasya.rājā/ vṛṣā.pavitre.adhi.sāno.avye.mahat.somo.vāvṛdhe.suvāna.induh/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽमहत्तत्सोमोमहिषश्चकारापाम्यद्गर्भोअवृणीतदेवान्। अदधादिन्द्रेपवमानओजोअजनयत्सूर्येज्योतिरिन्दुह्।(ऋव्।९,९७,४१)ऽऽ महत्तत्सोमोमहिषश्चकारापाम्यद्गर्भोअवृणीत। देवानामाधिपत्यमदधादिन्द्रेपवमानओजोअजनयत्सूर्येज्योतिरिन्दुरादित्यह्। इन्दुरात्मा।
``mahattat.somo.mahiṣaścakārāpām.yadgarbho.avṛṇīta.devān/ adadhād.indre.pavamāna.ojo.ajanayat.sūrye.jyotir.induh/(ṛV.9,97,41)'' mahat.tat.somo.mahiṣaścakārāpām.yadgarbho.avṛṇīta/ devānām.ādhipatyam.adadhād.indre.pavamāna.ojo.ajanayat.sūrye.jyotir.indur.ādityah/ indur.ātmā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽविधुम्दद्राणम्समनेबहूनाम्युवानम्सन्तम्पलितोजगार। देवस्यपश्यकाव्यम्महित्वाद्याममारसह्यःसमान।(ऋव्।१०,५५,५)ऽऽ विधुम्विधमनशीलम्दद्राणम्दमनशीलम्युवानंश्चन्द्रमसम्पलितआदित्योगिरति। सद्य्ॐरियतेसदिवासमुदिता। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। विधुम्विधमनशीलम्दद्राणम्दमनशीलम्युवानम्महान्तम्पलितआत्मागिरति। रात्रौंरियते। रात्रिःसमुदिता। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``vidhum.dadrāṇam.samane.bahūnām.yuvānam.santam.palito.jagāra/ devasya.paśya.kāvyam.mahitvādyā.mamāra.sa.hyaḥ.samāna/(ṛV.10,55,5)'' vidhum.vidhamana.śīlam.dadrāṇam.damanaśīlam.yuvānaṃś.candramasam.palita.ādityo.girati/ sadyo.ṃriyate.sa.divā.samuditā/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ vidhum.vidhamana.śīlam.dadrāṇam.damana.śīlam.yuvānam.mahāntam.palita.ātmā.girati/ rātrau.ṃriyate/ rātriḥ.samuditā/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽसाकंजानाम्सप्तथमाहुरेकजम्षऌइद्यमाऋषयोदेवजाइति। तेषामिष्टानिविहितानिधामशःस्थात्रेरेजन्तेविकृतानिरूपशह्।(ऋव्।१,१६४,१५)ऽऽ सहजातानाम्षण्णामृषीणामादित्यःसप्तमह्। तेषामिष्टानिवाकान्तानिवाक्रान्तानिवागतानिवामताअनिवानतानिवाअद्भिःसहसम्मोदन्ते। यत्रैतानिसप्तऋषीणानिज्योतींषितेभ्यःपरआदित्यह्। तान्येतस्मिन्नेकम्भवन्ति। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। सहजातानाम्षण्णामिन्द्रियाणामात्मासप्तमह्। तेषामिष्टानिवाकान्तानिवाक्रान्तानिवागतानिवामतानिवानतानिवाअन्नेनसहसम्मोदन्ते। यत्रैमानिसप्तऋषीणानिइन्द्रियाणि। एभ्यःपरआत्मा। तान्येतस्मिन्नेकम्भवन्ति। एत्यात्मगतिमाचष्टे।
``sākaṃjānām.saptathamāhurekajam.ṣaḷidyamā.ṛṣayo.devajā.iti/ teṣām.iṣṭāni.vihitāni.dhāmaśaḥ.sthātre.rejante.vikṛtāni.rūpaśah/(ṛV.1,164,15)'' sahajātānām.ṣaṇṇām.ṛṣīṇām.ādityaḥ.saptamah/ teṣām.iṣṭāni.vā.kāntāni.vā.krāntāni.vā.gatāni.vā.matāani.vā.natāni.vā.adbhiḥ.saha.sammodante/ yatraitāni.sapta.ṛṣīṇāni.jyotīṃṣi.tebhyaḥ.para.ādityah/ tāny.etasminn.ekam.bhavanti/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ sahajātānām.ṣaṇṇām.indriyāṇām.ātmā.saptamah/ teṣām.iṣṭāni.vā.kāntāni.vā.krāntāni.vā.gatāni.vā.matāni.vā.natāni.vā.annena.saha.sammodante/ yatra.imāni.sapta.ṛṣīṇāni.indriyāṇi/ ebhyaḥ.para.ātmā/ tāny.etasminn.ekam.bhavanti/ ety.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽस्त्रियःसतीस्तामुमेपुंसआहुःपश्यदक्षण्वान्नविचेतदन्धह्। कविर्यःपुत्रःसईमाचिकेतयस्ताविजानात्सपितुष्पिताअसत्।(ऋव्।१,१६४,१६)ऽऽ स्त्रियएवएताःशब्दस्पर्शरूपरसगन्धहारिण्यह्। ताअमुम्पुंशब्देननिराहारःप्राणैतिपश्यन्कष्टान्नविजानात्यन्धह्। कविर्यःपुत्रःसैमाजानाति। यःसैमाजानातिसपितुष्पितासत्। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``striyaḥ.satīs.tām.u.me.puṃsa.āhuḥ.paśyad.akṣaṇvān.na.vi.cetad.andhah/ kavir.yaḥ.putraḥ.sa.īmā.ciketa.yas.tā.vijānāt.sa.pituṣ.pitā.asat/(ṛV.1,164,16)'' striya.eva.etāḥ.śabda.sparśa.rūpa.rasa.gandha.hāriṇyah/ tā.amum.puṃśabdena.nirāhāraḥ.prāṇa.iti.paśyan.kaṣṭān.na.vijānāty.andhah/ kavir.yaḥ.putraḥ.sa.imā.jānāti/ yaḥ.sa.imā.jānāti.sa.pituṣ.pitāsat/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽसप्तार्धगर्भाभुवनस्यरेतोविष्णोस्तिष्ठन्तिप्रदिशाविधर्मणि। तेधीतिभिर्मनसातेविपश्चितःपरिभुवःपरिभवन्तिविश्वतह्।(ऋव्।१,१६४,३६)ऽऽ सप्तएतानादित्यरश्मीनयमादित्योगिरतिमध्यस्थानऊर्ध्वशब्दह्। यान्यस्मिंस्तिष्ठन्तितानिधीतिभिश्चमनसाचविपर्ययन्ति। परिभुवःपरिभवन्तिसर्वाणिकर्माणिवर्षकर्मणा। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। सप्तैमानिइन्द्रियाण्ययमात्मागिरतिमध्यस्थानऊर्ध्वशब्दह्। यान्यस्मिंस्तिष्ठन्तितानिधीतिभिश्चमनसाचविपर्ययन्ति। परिभुवःपरिभवन्तिसर्वाणिइन्द्रियाणिज्ञानकर्मणा। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``saptārdha.garbhā.bhuvanasya.reto.viṣṇos.tiṣṭhanti.pradiśā.vidharmaṇi/ te.dhītibhir.manasā.te.vipaścitaḥ.paribhuvaḥ.pari.bhavanti.viśvatah/(ṛV.1,164,36)'' sapta.etān.ādityaraśmīn.ayam.ādityo.girati.madhyasthāna.ūrdhva.śabdah/ yāny.asmiṃs.tiṣṭhanti.tāni.dhītibhiś.ca.manasā.ca.viparyayanti/ paribhuvaḥ.paribhavanti.sarvāṇi.karmāṇi.varṣakarmaṇā/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ sapta.imāni.indriyāṇy.ayam.ātmā.girati.madhyasthāna.ūrdhvaśabdah/ yāny.asmiṃs.tiṣṭhanti.tāni.dhītibhiś.ca.manasā.ca.viparyayanti/ paribhuvaḥ.paribhavanti.sarvāṇi.indriyāṇi.jñānakarmaṇā/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽनविजानामियदिवेदमस्मिनण्यःसम्नद्धोमनसाचरामि। यदामागन्प्रथमजाऋतस्यआदिद्वाचोअश्नुवेभागमस्याह्।(ऋव्।१,१६४,३७)ऽऽ नविजानामियदिवेदमस्मि। निण्यःप्रसम्नद्धोमनसाचरामि। नहिविजानन्बुद्धिमतःपुष्टिःपुत्रःपरिवेदयन्तेअयमादित्योअयमात्मा।
``na.vi.jānāmi.yadi.vedam.asmi.naṇyaḥ.samnaddho.manasā.carāmi/ yadā.māgan.prathamajā.ṛtasya.ād.id.vāco.aśnuve.bhāgam.asyāh/(ṛV.1,164,37)'' na.vijānāmi.yadi.vedam.asmi/ niṇyaḥ.prasamnaddho.manasā.carāmi/ na.hi.vijānan.buddhim.ataḥ.puṣṭiḥ.putraḥ.parivedayante.ayam.ādityo.ayam.ātmā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽअपान्प्रानेतिस्वधयागृभीतोअमर्त्योमर्त्येनासयोनिह्। ताशश्वन्ताविषूचीनावियन्तान्यन्यंश्चिक्युर्ननिचिक्युरन्यम्।(ऋव्।१,१६४,३८)ऽऽ अपाञ्चयतिप्राञ्चयतिस्वधयागृभीतोअमर्त्यआदित्योमर्त्येनचन्द्रमसासह। तौशश्वद्गामिनौविश्वगामिनौबहुगामिनौवा। पश्यत्यादित्यम्नचन्द्रमसम्। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। अपाञ्चयतिप्राञ्चयतिस्वधयागृभीतोअमर्त्यआत्मामर्त्येनमनसासह। तौशश्वद्गामिनौविश्वगामिनौबहुगामिनौवा। पश्यत्यात्मानम्नमनह्। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``apān.prān.etisvadhayā.gṛbhīto.amartyo.martyenā.sayonih/ tā.śaśvantā.viṣūcīnā.viyantā.nya.nyaṃś.cikyur.na.ni.cikyur.anyam/(ṛV.1,164,38)'' apāñcayati.prāñcayati.svadhayā.gṛbhīto.amartya.ādityo.martyena.candramasā.saha/ tau.śaśvad.gāminau.viśva.gāminau.bahugāminau.vā/ paśyaty.ādityam.na.candramasam/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ apāñcayati.prāñcayati.svadhayā.gṛbhīto.amartya.ātmā.martyena.manasā.saha/ tau.śaśvad.gāminauviśva.gāminau.bahugāminau.vā/ paśyaty.ātmānam.na.manah/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽतदिदासभुवनेषुज्येष्ठम्यतोजज्ञौग्रस्त्वेषनृम्न्णह्। सद्योजज्ञानोनिरिणातिशत्रूननुयम्विश्वेमदन्त्यूमाह्।(ऋव्।१०,१२०,१)ऽऽ तद्भवतिभूतेषुभुवनेषुज्येष्ठमादित्यम्यतोजज्ञौग्रस्त्वेषनृम्णोदीप्तिनृम्णह्। सद्योजज्ञानोनिरिणातिशत्रूनिति। निरिणातिःप्रीतिकर्मादीप्रिकर्मावाअनुमदन्तियम्विश्वऊमाह्। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। तद्भवतिभूतेषुभुवनेषुज्येष्ठमव्यक्तम्यतोजायतौग्रस्त्वेषनृम्णोज्ञाननृम्णह्। सद्योजज्ञानोनिरिणातिशत्रूनिति। निरिणातिःप्रीतिकर्मादीप्तिकर्मावा। अनुमदन्तियम्सर्वऊमाह्। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``tad.id.āsa.bhuvaneṣu.jyeṣṭham.yato.jajña.ugras.tveṣanṛmnṇah/ sadyo.jajñāno.ni.riṇāti.śatrūn.anu.yam.viśve.madanty.ūmāh/(ṛV.10,120,1)'' tad.bhavati.bhūteṣu.bhuvaneṣu.jyeṣṭham.ādityam.yato.jajña.ugras.tveṣa.nṛmṇo.dīptinṛmṇah/ sadyo.jajñāno.niriṇāti.śatrūn.iti/ niriṇātiḥ.prītikarmā.dīprikarmā.vā.anumadanti.yam.viśva.ūmāh/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ tad.bhavati.bhūteṣu.bhuvaneṣu.jyeṣṭham.avyaktam.yato.jāyata.ugras.tveṣa.nṛmṇo.jñānanṛmṇah/ sadyo.jajñāno.niriṇāti.śatrūn.iti/ niriṇātiḥ.prītikarmā.dīptikarmā.vā/ anumadanti.yam.sarva.ūmāh/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽकोअद्ययुङ्क्तेधुरिगाऋतस्यशिमीवतोभामिनोदुर्हृणायून्। आसन्निषून्हृत्स्वसोमयोभून्यएषाम्भृत्यामृणधत्सजीवात्।(ऋव्।१,८४,१६)ऽऽ कआदित्योधुरिगायुङ्क्तेरश्मीन्कर्मवतोभानुमतोदुराधर्षानसून्यसुनवन्तिइषूनिषुणन्वन्तिमयोभूनिसुखभूनि। यैमम्सम्भृतम्वेदकथम्सजीवति। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। कआत्माधुरिगायुङ्क्तैन्द्रियाणिकर्मवन्तिभानुमन्तिदुराधर्षानसून्यसुनवन्तिइषूनिषुणवन्तिमयोभूनिसुखभूनि। यैमानिसम्भृतानिवेदचिरम्सजीवति। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``ko.adya.yuṅkte.dhuri.gā.ṛtasya.śimīvato.bhāmino.durhṛṇāyūn/ āsann.iṣūn.hṛtsv.aso.mayobhūn.ya.eṣām.bhṛtyām.ṛṇadhat.sa.jīvāt/(ṛV.1,84,16)'' ka.ādityo.dhuri.gā.yuṅkte.raśmīn.karmavato.bhānumato.durādharṣān.asūnyasunavanti.iṣūniṣuṇanvanti.mayobhūni.sukhabhūni/ ya.imam.sambhṛtam.veda.katham.sa.jīvati/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ ka.ātmā.dhuri.gā.yuṅkta.indriyāṇi.karmavanti.bhānumanti.durādharṣān.asūnyasunavanti.iṣūniṣuṇavanti.mayobhūni.sukhabhūni/ ya.imāni.sambhṛtāni.veda.ciram.sa.jīvati/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽकईषतेतुज्यतेकोबिभायकोमंसतेसन्तमिन्द्रम्कोअन्ति। कस्तोकायकैभायौतरायेअधिब्रवत्तन्वेकोजनाय।(ऋव्।१,८४,१७)ऽऽ कएवगच्छतिकोददातिकोबिभेतिकोमंसतेसन्तमिन्द्रम्। कस्तोकायअपत्यायमहतेचनोरणायरमणीयायदर्शनीयाय।
``ka.īṣate.tujyate.ko.bibhāya.ko.maṃsate.santam.indram.ko.anti/ kas.tokāya.ka.ibhāya.uta.rāye.adhi.bravat.tanve.ko.janāya/(ṛV.1,84,17)'' ka.eva.gacchati.ko.dadāti.ko.bibheti.ko.maṃsate.santam.indram/ kas.tokāya.apatyāya.mahate.ca.no.raṇāya.ramaṇīyāya.darśanīyāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽकोअग्निमीॠएहविषाघृतेनस्रुचायजाताऋतुभिर्ध्रुवेभिह्। कस्मैदेवाआवहानाशुहोमकोमंसतेवीतिहोत्रःसुदेवह्।(ऋव्।१,८४,१८)ऽऽ कआदित्यम्पूजयतिहविषाचघृतेनचस्रुचायजाताऋतुभिर्ध्रुवोभिरिति। कस्मैदेवाआवहानाशुहोमअर्थान्। कोमंसतेवीतिहोत्रःसुदेवःकल्याणदेवह्। इत्यधिदैवतम्। अथअध्यात्मम्। कआत्माअनम्पूजयतिहविषाचघृतेनचस्रुचायजाताऋतुभिर्ध्रुवेभिरिति। कस्मैदेवाआवहानाशुहोमअर्थान्। कोमंसतेवीतिहोत्रःसुप्रज्ञःकल्याणप्रज्ञह्। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``ko.agnim.īṝe.haviṣā.ghṛtena.srucā.yajātā.ṛtubhir.dhruvebhih/ kasmai.devā.ā.vahān.āśu.homa.ko.maṃsate.vīti.hotraḥ.sudevah/(ṛV.1,84,18)'' ka.ādityam.pūjayati.haviṣā.ca.ghṛtena.ca.srucā.yajātā.ṛtubhir.dhruvobhir.iti/ kasmai.devā.āvahān.āśu.homa.arthān/ ko.maṃsate.vītihotraḥ.sudevaḥ.kalyāṇa.devah/ ity.adhidaivatam/ atha.adhyātmam/ ka.ātmāanam.pūjayati.haviṣā.ca.ghṛtena.ca.srucā.yajātā.ṛtubhir.dhruvebhir.iti/ kasmai.devā.āvahān.āśu.homa.arthān/ ko.maṃsate.vītihotraḥ.suprajñaḥ.kalyāṇaprajñah/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽत्वमङ्गप्रशंसिषोदेवःशविष्ठमर्त्यम्। नत्वदन्योमघवन्नस्तिमर्डिताइन्द्रब्रवीमितेवचह्।(ऋव्।१,८४,१९)ऽऽ त्वमङ्गप्रशंसीर्देवःशविष्ठमर्त्यम्। नत्वदन्योअस्तिमघवन्पातावापालयितावाजेतावासुखयितावा। इन्द्रब्रवामितेवचैतिस्तुतिसम्युक्तम्।
``tvam.aṅga.pra.śaṃsiṣo.devaḥ.śaviṣṭha.martyam/ na.tvad.anyo.maghavann.asti.marḍitā.indra.bravīmi.te.vacah/(ṛV.1,84,19)'' tvam.aṅga.praśaṃsīr.devaḥ.śaviṣṭha.martyam/ na.tvad.anyo.asti.maghavan.pātā.vā.pālayitā.vā.jetā.vā.sukhayitā.vā/ indra.bravāmi.te.vaca.iti.stutisamyuktam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽहंसःशुचिषद्वसुरन्तरिक्षसधोतावेदिषदतिथिर्दुरोणसत्। नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जागोजाऋतजाअद्रिजाऋतम्।(ऋव्।४,४०,५)ऽऽ हंसैति। हंसाःसूर्यरश्मयह्। परमआत्मापरम्ज्योतिह्। पृथिवीव्याप्ताइति। व्याप्तम्सर्वम्व्याप्तम्वननकर्मणानभ्यासेनआदित्यमण्डलेनैति। त्ययतिइतिलोकोत्ययतिइति। हंसयन्त्ययतिइति। हंसाःपरमहंसाह्। परमआत्मासूर्यरश्मिभिःप्रभूतगभीरवसतिइति। त्रिभिर्वसतिइतिवा। रश्मिर्वसतिइतिवा। वह्निर्वसतिइतिवासुवर्णरेताःपूषागर्भारिभेतिरिभन्तावनकुऋइलानिकुऋअन्तारिभन्ताअन्तरिक्षाचरत्पथान्तरिक्षाचरदितिदिविभुविगमनम्वासुभानुःसुप्रभूतोहोताआदित्यस्यगताभवन्त्यतिथिर्दुरोणसत्सर्वेदुरोणसद्द्रवम्सर्वेरसाविकर्षयति। रश्मिर्विकर्षयति। वह्निर्विकर्षयति। वननम्भवति। अश्वगोजाअद्रिगोजाधरित्रिगोजाःसर्वेगोजाऋतजाबहुशब्दाभवन्ति। निगमोनिगमव्यतिभवन्त्येषनिर्वचनाय।
``haṃsaḥ.śuciṣad.vasur.antarikṣasad.hotā.vediṣad.atithir.duroṇasat/ nṛṣad.varasad.ṛtasad.vyomasad.abjā.gojā.ṛtajā.adrijā.ṛtam/(ṛV.4,40,5)'' haṃsa.iti/ haṃsāḥ.sūryaraśmayah/ parama.ātmā.param.jyotih/ pṛthivī.vyāptā.iti/ vyāptam.sarvam.vyāptam.vananakarmaṇān.abhyāsena.āditya.maṇḍalena.iti/ tyayati.iti.loko.tyayati.iti/ haṃsayan.tyayati.iti/ haṃsāḥ.paramahaṃsāh/ parama.ātmā.sūrya.raśmibhiḥ.prabhūtagabhīravasati.iti/ tribhir.vasati.iti.vā/ raśmir.vasati.iti.vā/ vahnir.vasati.iti.vā.suvarṇaretāḥ.pūṣā.garbhā.ribheti.ribhantā.vanakuṛilāni.kuṛantā.ribhantā.antarikṣā.caratpathāntarikṣā.carad.iti.divi.bhuvi.gamanam.vā.subhānuḥ.suprabhūto.hotā.ādityasya.gatā.bhavanty.atithir.duroṇasat.sarve.duroṇasad.dravam.sarve.rasā.vikarṣayati/ raśmir.vikarṣayati/ vahnir.vikarṣayati/ vananam.bhavati/ aśvagojā.adrigojā.dharitrigojāḥ.sarve.gojā.ṛtajā.bahuśabdā.bhavanti/ nigamo.nigamavyati.bhavanty.eṣa.nirvacanāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽद्वासुपर्णासयुजासखायासमानम्वृक्षम्परिषस्वजाते। तयोरन्यःपिप्पलम्स्वाद्वत्त्यनश्नन्नन्योअभिचाकशीति।(ऋव्।१,१६४,२०)ऽऽ द्वौद्वौप्रतिष्ठितौसुकृतौधर्मकर्तारौ। दुष्कृतम्पापम्परिसारकमित्याचक्षते। सुपर्णासयुजासखायैत्यात्मानम्दुरात्मानम्परमआत्मानम्प्रत्युत्तिष्ठति। शरीरएवतज्जायते। वृक्षम्रक्षशरीरम्वृक्षम्पक्षौप्रतिष्ठापयति। तयोरन्यद्भुक्त्वाअन्नमनश्नन्नन्याम्सरूपताम्सलोकतामश्नुतेयएवम्विद्वाअन्। अनश्नन्नन्योअभिचाकशीति। इत्यात्मगतिमाचष्टे।
``dvā.suparṇā.sayujā.sakhāyā.samānam.vṛkṣam.pariṣasvajāte/ tayor.anyaḥ.pippalam.svādv.atty.anaśnann.anyo.abhi.cākaśīti/(ṛV.1,164,20)'' dvau.dvau.pratiṣṭhitau.sukṛtau.dharmakartārau/ duṣkṛtam.pāpam.parisārakam.ity.ācakṣate/ suparṇā.sayujā.sakhāya.ity.ātmānam.durātmānam.parama.ātmānam.pratyuttiṣṭhati/ śarīra.eva.taj.jāyate/ vṛkṣam.rakṣa.śarīram.vṛkṣam.pakṣau.pratiṣṭhāpayati/ tayor.anyad.bhuktvā.annam.anaśnann.anyām.sarūpatām.salokatām.aśnute.ya.evam.vidvāan/ anaśnann.anyo.abhicākaśīti/ ity.ātmagatim.ācaṣṭe/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽआयाहीन्द्रपथिभिरीऌइतेभिर्यज्ञमिमम्नोभागधेयम्जुषस्व। तृप्ताम्जहुर्मातुलस्येवयोषाभागस्तेपैतृष्वसेयीवपामिव।ऽऽ आगमिष्यन्तिशक्रोदेवतास्तास्त्रिभिर्तीर्थेभिःशक्रप्रतरैरीऌइतेभिस्त्रिभिस्तीर्थैर्यज्ञमिमम्नोयज्ञभागमग्नीषोमभागाविन्द्रोजुषस्व। तृप्तामेवम्मातुलयोगकन्याभागम्सर्तृकेवसायादेवतास्तास्तत्स्थानेशक्रम्निदर्शनम्।
``ā.yāhīndra.pathibhir.īḷitebhir.yajñam.imam.no.bhāgadheyam.juṣasva/ tṛptām.jahurmātulasyeva.yoṣā.bhāgaste.paitṛṣvaseyī.vapām.iva/'' āgamiṣyanti.śakro.devatāstāstribhir.tīrthebhiḥ.śakrapratarair.īḷitebhis.tribhis.tīrthair.yajñam.imam.no.yajña.bhāgam.agnīṣoma.bhāgāv.indro.juṣasva/ tṛptām.evam.mātulayogakanyābhāgam.sartṛkeva.sā.yā.devatās.tās.tatsthāne.śakram.nidarśanam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽविप्रम्विप्रासोअवसेदेवम्मर्तासऊतये। अग्निम्गीर्भिर्हवामहे।(ऋव्।८,११,६)ऽऽ विप्रम्विप्रासोअवसेविदुह्। वेदविन्दतेर्वेदितव्यम्। विमलशरीरेणवायुना। विप्रस्तुहृत्पद्मनिलयस्थितमकारसंहितमुकारम्पूरयेन्मकारनिलयम्गतम्विप्रम्प्राणेषुबिन्दुसिक्तम्विकसितम्वह्नितेजह्प्रभम्कनकपद्मेष्वमृतशरीरममृतजातस्थितममृतवाचामृतमुखेवदन्ति। अग्निम्गीर्भिर्हवामहे। अग्निम्सम्बोधयेत्।ऽऽअग्निःसर्वादेवताह्ऽऽ।इति। तस्यौत्तराभूयसेनिर्वचनाय।
``vipram.viprāso.avase.devam.martāsa.ūtaye/ agnim.gīrbhir.havāmahe/(ṛV.8,11,6)'' vipram.viprāso.avase.viduh/ veda.vindater.veditavyam/ vimalaśarīreṇa.vāyunā/ vipras.tu.hṛtpadmanilayasthitam.akārasaṃhitam.ukāram.pūrayen.makāranilayam.gatam.vipram.prāṇeṣu.bindusiktam.vikasitam.vahnitejahprabham.kanakapadmeṣv.amṛtaśarīram.amṛtajātasthitam.amṛtavācām.ṛtamukhe.vadanti/ agnim.gīrbhir.havāmahe/ agnim.sambodhayet.``agniḥ.sarvā.devatāh''.iti/ tasya.uttarā.bhūyase.nirvacanāya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽजातवेदसेसुनवामसोममरातीयतोनिदहातिवेदह्। सनःपर्षदतिदुर्गाणिविश्वानावाइवसिन्धुम्दुरिताअत्यग्निह्।(ऋव्।१,९९,१) जातवेदसैति। जातमिदम्सर्वम्सचराचरम्स्थित्युत्पत्तिप्रलयन्यायेनाच्छायसुनवामसोममितिप्रसवेनअभिषवायसोमम्राजानममृतमरातीयतोयज्ञअर्थमितिस्मोनिश्चयेनिदहातिदहतिभस्मीकरोतिसोमोदददित्यर्थह्। सनःपर्षदतिदुर्गाणिदुर्गमनानिस्थानानिनावेवसिन्धुम्यथाकश्चित्कर्णधारोनावेवसिन्धोःस्यन्दनान्नदीम्जलदुर्गाम्महाकूलाम्तारयतिदुरितात्यग्निरितिदुरितानितारयति। तस्यएषाअपराभवति।
``jātavedase.sunavāma.somam.arātīyato.ni.dahāti.vedah/ sa.naḥ.parṣad.ati.durgāṇi.viśvā.nāvā.iva.sindhum.duritā.aty.agnih/(ṛV.1,99,1) jātavedasa.iti/ jātam.idam.sarvam.sacarācaram.sthity.utpattipralayanyāyenācchāya.sunavāma.somam.iti.prasavena.abhiṣavāya.somam.rājānam.amṛtam.arātīyato.yajña.artham.iti.smo.niścaye.nidahāti.dahati.bhasmīkaroti.somo.dadad.ity.arthah/ sa.naḥ.parṣadati.durgāṇi.durgamanāni.sthānāni.nāveva.sindhum.yathā.kaścit.karṇadhāro.nāveva.sindhoḥ.syandanān.nadīm.jaladurgām.mahākūlām.tārayati.duritāty.agnir.iti.duritāni.tārayati/ tasya.eṣā.aparā.bhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽइदम्तेअन्याभिरसमानमद्भिर्याःकाश्चसिन्धुम्प्रवहन्तिनद्यह्। सर्पोजीर्णामिवत्वचम्जहातिपापम्सशिरस्कोभ्युपेत्य।ऽऽ इदम्तेअन्याभिरसमानाभिर्याःकाश्चसिन्धुम्पतिम्कृत्वानद्योवहन्ति। सर्पोजीर्णामिवसर्पस्त्वचम्त्यजति। पापम्त्यजन्ति। आपआप्नोतेह्। तासामेषाभवति।
``idam.te.anyābhir.asamānam.adbhir.yāḥ.kāś.ca.sindhum.pra.vahanti.nadyah/ sarpo.jīrṇām.iva.tvacam.jahāti.pāpam.saśirasko.bhyupetya/'' idam.te.anyābhir.asamānābhir.yāḥ.kāś.ca.sindhum.patim.kṛtvā.nadyo.vahanti/ sarpo.jīrṇām.iva.sarpas.tvacam.tyajati/ pāpam.tyajanti/ āpa.āpnoteh/ tāsām.eṣā.bhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽत्र्यम्बकम्यजामहेसुगन्धिम्पुष्टिवर्धनम्। उर्वारुकमिवबन्धनान्मृत्योर्मुक्षीयमामृतात्।(ऋव्।७,५९,१२)ऽऽ त्र्यम्बकोरुद्रस्तम्त्र्यम्बकम्यजामहेसुगन्धिम्। सुगन्धिम्सुष्ठुगन्धिम्। पुष्टिवर्धनम्पुष्टिकारकमिव। उर्वारुकमिवफलम्बन्धनादारोधनान्मृत्योःसकाशान्मुञ्चस्वमाम्। कस्मादिति। एषामितरेषापराभवति।
``tryambakam.yajāmahe.sugandhim.puṣṭivardhanam/ urvārukam.iva.bandhanān.mṛtyor.mukṣīya.māmṛtāt/(ṛV.7,59,12)'' tryambako.rudras.tam.tryambakam.yajāmahe.sugandhim/ sugandhim.suṣṭhugandhim/ puṣṭivardhanam.puṣṭikārakam.iva/ urvārukam.iva.phalam.bandhanād.ārodhanān.mṛtyoḥ.sakāśān.muñcasva.mām/ kasmād.iti/ eṣām.itareṣāparā.bhavati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽशतम्जीवशरदोवर्धमानःशतम्हेमन्तान्शतमुवसन्तान्। शतमिन्द्राग्नीसविताबृहस्पतिःशतायुषाहविषेमम्पुनर्दुह्।(ऋव्।१०,१६१,४)ऽऽ शतम्जीवशरदोवर्धमानैत्यपिनिगमोभवति। शतमितिशतम्दीर्घमायुह्। मरुतएनावर्धयन्ति। शतमेनमेवशतआत्मेवशतात्मानम्भवति। शतमनन्तम्भवति। शतमैश्वर्यम्भवति। शतमितिशतम्दीर्घमायुह्।
``śatam.jīva.śarado.vardhamānaḥ.śatam.hemantān.śatam.u.vasantān/ śatam.indrāgnī.savitā.bṛhaspatiḥ.śatāyuṣā.haviṣemam.punarduh/(ṛV.10,161,4)'' śatam.jīva.śarado.vardhamāna.ity.api.nigamo.bhavati/ śatam.iti.śatam.dīrgham.āyuh/ maruta.enā.vardhayanti/ śatam.enam.eva.śata.ātmeva.śatātmānam.bhavati/ śatam.anantam.bhavati/ śatam.aiśvaryam.bhavati/ śatam.iti.śatam.dīrgham.āyuh/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऽऽमातेराधांसिमातऊतयोवसोअस्मान्कदाचनादभन्। विश्वाचनौपमिमीहिमानुषवसूनिचर्षणिभ्यआ।(ऋव्।१,८४,२०)ऽऽ माचतेधामानिमाचतेकदाचनःसरिषुह्। सर्वाणिप्रज्ञानान्युपमानायमनुष्यहितह्। अयमादित्योअयमात्मा। अथएतदनुप्रवदन्ति। अथएतम्महान्तमात्मानमेषाऋग्गणःप्रवदतिवैश्वकर्मणे। ऽऽदेवानाम्नुवयम्जानाऽऽ ऽऽनअसदासीन्नौसदासीत्तदानीम्ऽऽ।इतिच। साएषाआत्मजिज्ञासा। सैषासर्वभूतजिज्ञासा। ब्रह्मणःसारिष्टम्सरूपताम्सलोकताम्गमयतियएवम्वेद। नमोब्रह्मणे। नमोमहतेभूताय। नमःपारस्कराय। नमोयास्काय। ब्रह्मशुक्लमसीय। ब्रह्मशुक्लमसीय।
``mā.te.rādhāṃsi.mā.ta.ūtayo.vaso.asmān.kadācanā.dabhan/ viśvā.ca.na.upa.mimīhi.mānuṣa.vasūni.carṣaṇibhya.ā/(ṛV.1,84,20)'' mā.ca.te.dhāmāni.mā.ca.te.kadā.ca.naḥ.sariṣuh/ sarvāṇi.prajñānāny.upamānāya.manuṣyahitah/ ayam.ādityo.ayam.ātmā/ atha.etad.anupravadanti/ atha.etam.mahāntam.ātmānam.eṣā.ṛggaṇaḥ.pravadati.vaiśvakarmaṇe/ ``devānām.nu.vayam.jānā'' ``na.asad.āsīn.na.u.sad.āsīt.tadānīm''.iti.ca/ sā.eṣā.ātmajijñāsā/ saiṣā.sarvabhūtajijñāsā/ brahmaṇaḥ.sāriṣṭam.sarūpatām.salokatām.gamayati.ya.evam.veda/ namo.brahmaṇe/ namo.mahate.bhūtāya/ namaḥ.pāraskarāya/ namo.yāskāya/ brahma.śuklamasīya/ brahma.śuklamasīya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.