Library·Yāska: Nirukta·9·9.26

Yāska: Nirukta 9.26

Nir 9.26

ऽऽइमम्मेगङ्गा८।यमुना८।सरस्वती८।शुतुद्री८।स्तोमम्सचतापरुस्न्या। असिखी३।मरुद्वृधा८।वितस्तयाआर्जीकीया८।शृणुह्यासुसोमया।ऽऽ। इमम्मेगङ्गा८।यमुना८।सरस्वती८।शुतुद्री८।परुस्नी८।स्तोममासेवध्वम्। असिक्नी३।चसहमरुद्वृधा८,।वितस्तयाचआर्जीकीया८।आशृणुहिसुसोमयाचैतिसमस्तअर्थह्। अथएकपदनिरुक्तम्। गङ्गागमनात्। यमुनाप्रयुवतीगच्छतिइतिवा,।प्रवियुतम्गच्छतिइतिवा। सरस्वती। सरसित्युदकनाम। सर्तेस्तद्वती[रिच्ःइन्wअतेर्]। शुतुद्री,।शुद्राविनी,।क्षिप्रद्राविनीआशुतुन्नाइवद्रवतीइतिवा। इरावतीम्परुस्नीइत्याहुह्,।पर्ववतीभस्वतीकुतिलगामिनी। असिक्नीअशुक्लाअसिता। सितमितिवर्णनाम,।तत्,प्रतिषेधससितम्। मरुद्वृधाःसर्वानद्यस्,।मरुतएनावर्धयन्ति। वितस्ताअविदग्धा। विवृद्धामहाकुलाह्।(९,२६ आर्जीकीइयाम्विपाशित्याहुरृजीकप्रभवावाऋजुगामिनीवा। विपाश्विपातनाद्वा। विपाशनाद्वा। विप्रापनाद्वा। पाशाअस्याम्व्यपाश्यन्तवसिस्थस्यमुमूर्षतह्। तस्माद्विपाशुच्यते,।पूर्वमासीदुरुंजिरा। सुसोमासिन्धुर्यदेनामह्बिप्प्रसुवन्तिनदीअह्। सिन्धुःस्यन्दनात्।

``imam.me.gaṅgā8.yamunā8.sarasvatī8.śutudrī8.stomam.sacatā.parusnyā/ asikhī3.marudvṛdhā8.vitastayā.ārjīkīyā8.śṛṇuhy.ā.susomayā/''. imam.me.gaṅgā8.yamunā8.sarasvatī8.śutudrī8.parusnī8.stomam.āsevadhvam/ asiknī3.ca.saha.marudvṛdhā8,.vitastayā.ca.ārjīkīyā8.āśṛṇuhi.susomayā.ca.iti.samasta.arthah/ atha.eka.pada.niruktam/ gaṅgā.gamanāt/ yamunā.prayuvatī.gacchati.iti.vā,.praviyutam.gacchati.iti.vā/ sarasvatī/ saras.ity.udaka.nāma/ sartes.tadvatī[ricḥ.in.water]/ śutudrī,.śudrāvinī,.kṣipra.drāvinī.āśu.tunnā.iva.dravatī.iti.vā/ irāvatīm.parusnī.ity.āhuh,.parvavatī.bhasvatīkutila.gāminī/ asiknī.aśuklā.asitā/ sitam.iti.varṇa.nāma,.tat,pratiṣedhas.asitam/ marudvṛdhāḥ.sarvā.nadyas,.maruta.enā.vardhayanti/ vitastā.avidagdhā/ vivṛddhā.mahā.kulāh/(9,26 ārjīkīiyām.vipāś.ity.āhur.ṛjīka.prabhavā.vā.ṛju.gāminī.vā/ vipāś.vipātanād.vā/ vipāśanād.vā/ viprāpanād.vā/ pāśā.asyām.vyapāśyanta.vasisthasya.mumūrṣatah/ tasmād.vipāś.ucyate,.pūrvam.āsīd.uruṃjirā/ susomā.sindhur.yad.enām.ahbipprasuvanti.nadī.ah/ sindhuḥ.syandanāt/

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Nir/9.26

Cite as: Yāska: Nirukta 9.26, in HREEM (hreem.cc/library/Nir/9.26), after GRETIL, Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/3_pratis/niruktau.htm — Yaska: Nirukta Based on the edition by Lakshman Sarup Input by Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) 29.7.1999 THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY! COPYRIGHT AND TERMS OF USAGE AS FOR SOURCE FILE. Text converted to Unicode (UTF-8). (This fi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text