शृणु राजन् प्रवक्ष्यामि प्रादुर्भावं हरेः शुभम् । निहतो रावणो येन सगणो देवकण्टकः
śṛṇu rājan pravakṣyāmi prādurbhāvaṃ hareḥ śubham / nihato rāvaṇo yena sagaṇo devakaṇṭakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Narasimha-Purana 47
ब्रह्मणो मानसः पुत्रः पुलस्त्यो ऽभून् महामुनिः । तस्य वै विश्रवा नाम पुत्रो ऽभूत् तस्य राक्षसः
brahmaṇo mānasaḥ putraḥ pulastyo 'bhūn mahāmuniḥ / tasya vai viśravā nāma putro 'bhūt tasya rākṣasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माज् जातो महावीरो रावणो लोकरावणः । तपसा महता युक्तः स तु लोकान् उपाद्रवत्
tasmāj jāto mahāvīro rāvaṇo lokarāvaṇaḥ / tapasā mahatā yuktaḥ sa tu lokān upādravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेन्द्रा देवा जितास्तेन गन्धर्वाः किंनरास् तथा । यक्षाश् च दानवाश् चैव तेन राजन् विनिर्जिताः
sendrā devā jitāstena gandharvāḥ kiṃnarās tathā / yakṣāś ca dānavāś caiva tena rājan vinirjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियश् चैव सुरूपिण्यो हृतास् तेन दुरात्मना । देवादीनां नृपश्रेष्ठ रत्नानि विविधनि च
striyaś caiva surūpiṇyo hṛtās tena durātmanā / devādīnāṃ nṛpaśreṣṭha ratnāni vividhani ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणे कुबेरं निजित्य रावणो बलदर्पितः । तत्पुरीं जगृहे लङ्कां विमानं चापि पुष्पकम्
raṇe kuberaṃ nijitya rāvaṇo baladarpitaḥ / tatpurīṃ jagṛhe laṅkāṃ vimānaṃ cāpi puṣpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां पुर्यां दशग्रीवो रक्षसाम् अधिपो ऽभवत् । पुत्राश् च बहवस् तस्य बभूवुर् अमितौजसः
tasyāṃ puryāṃ daśagrīvo rakṣasām adhipo 'bhavat / putrāś ca bahavas tasya babhūvur amitaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसाश् च तम् आश्रित्य महाबलपराक्रमाः । अनेककोटयो राजन् लङ्कायां निवसन्ति ये
rākṣasāś ca tam āśritya mahābalaparākramāḥ / anekakoṭayo rājan laṅkāyāṃ nivasanti ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवान् पितॄन् मनुष्यांश् च विद्याधरगणान् अपि । यक्षांश् चैव ततः सर्वे घातयन्ति दिवानिशम्
devān pitṝn manuṣyāṃś ca vidyādharagaṇān api / yakṣāṃś caiva tataḥ sarve ghātayanti divāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संत्रस्तं तद्भयाद् एव जगद् आसीच् चराचरम् । दुःखाभिभूतम् अत्यर्थं संबभूव नराधिप
saṃtrastaṃ tadbhayād eva jagad āsīc carācaram / duḥkhābhibhūtam atyarthaṃ saṃbabhūva narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्न् एव काले तु देवाः सेन्द्रा महर्षयः । सिद्धा विद्याधराश् चैव गन्धर्वाः किंनरास् तथा
etasminn eva kāle tu devāḥ sendrā maharṣayaḥ / siddhā vidyādharāś caiva gandharvāḥ kiṃnarās tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुह्यका भुजगा यक्षा ये चान्ये स्वर्गवासिनः । ब्रह्माणम् अग्रतः कृत्वा शंकरं च नराधिप
guhyakā bhujagā yakṣā ye cānye svargavāsinaḥ / brahmāṇam agrataḥ kṛtvā śaṃkaraṃ ca narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ययुर् हतविक्रान्ताः क्षीराब्धेस् तटम् उत्तमम् । तत्राराध्य हरिं देवास् तस्थुः प्राञ्जलयस् तदा
te yayur hatavikrāntāḥ kṣīrābdhes taṭam uttamam / tatrārādhya hariṃ devās tasthuḥ prāñjalayas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा च विष्णुम् आराध्य गन्धपुष्पादिभिः शुभैः । प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा वासुदेवम् अथास्तुवन्
brahmā ca viṣṇum ārādhya gandhapuṣpādibhiḥ śubhaiḥ / prāñjaliḥ praṇato bhūtvā vāsudevam athāstuvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः क्षीराब्धिवासाय नागपर्यङ्कशायिने । नमः श्रीकरसंस्पृष्ट- दिव्यपादाय विष्णवे
namaḥ kṣīrābdhivāsāya nāgaparyaṅkaśāyine / namaḥ śrīkarasaṃspṛṣṭa- divyapādāya viṣṇave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् ते योगनिद्राय योगान्तर्भाविताय च । तार्क्ष्यासनाय देवाय गोविन्दाय नमो नमः
namas te yoganidrāya yogāntarbhāvitāya ca / tārkṣyāsanāya devāya govindāya namo namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः क्षीराब्धिकल्लोल- स्पृष्टमात्राय शार्ङ्गिणे । नमो ऽरविन्दपादाय पद्मनाभाय विष्णवे
namaḥ kṣīrābdhikallola- spṛṣṭamātrāya śārṅgiṇe / namo 'ravindapādāya padmanābhāya viṣṇave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तार्चितसुपादाय नमो योगप्रियाय वै । शुभाङ्गाय सुनेत्राय माधवाय नमो नमः
bhaktārcitasupādāya namo yogapriyāya vai / śubhāṅgāya sunetrāya mādhavāya namo namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकेशाय सुनेत्राय सुललाटाय चक्रिणे । सुवक्त्राय सुकर्णाय श्रीधराय नमो नमः
sukeśāya sunetrāya sulalāṭāya cakriṇe / suvaktrāya sukarṇāya śrīdharāya namo namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवक्षसे सुनाभाय पद्मनाभाय वै नमः । सुभ्रुवे चारुदेहाय चारुदन्ताय शार्ङ्गिणे
suvakṣase sunābhāya padmanābhāya vai namaḥ / subhruve cārudehāya cārudantāya śārṅgiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चारुजङ्घाय दिव्याय केशवाय नमो नमः । सुनखाय सुशान्ताय सुविद्याय गदाभृते
cārujaṅghāya divyāya keśavāya namo namaḥ / sunakhāya suśāntāya suvidyāya gadābhṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मप्रियाय देवाय वामनाय नमो नमः । असुरघ्नाय चोग्राय रक्षोघ्नाय नमो नमः
dharmapriyāya devāya vāmanāya namo namaḥ / asuraghnāya cogrāya rakṣoghnāya namo namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानाम् आर्तिनाशाय भीमकर्मकृते नमः । नमस् ते लोकनाथाय रावणान्तकृते नमः
devānām ārtināśāya bhīmakarmakṛte namaḥ / namas te lokanāthāya rāvaṇāntakṛte namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्तुतो हृषीकेशस् तुतोष परमेष्ठिना । स्वरूपं दर्शयित्वा तु पितामहम् उवाच ह
iti stuto hṛṣīkeśas tutoṣa parameṣṭhinā / svarūpaṃ darśayitvā tu pitāmaham uvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थं तु सुरैः सार्धम् आगतस् त्वं पितामह । यत् कार्यं ब्रूहि मे ब्रह्मन् यदर्थं संस्तुतस् त्वया
kimarthaṃ tu suraiḥ sārdham āgatas tvaṃ pitāmaha / yat kāryaṃ brūhi me brahman yadarthaṃ saṃstutas tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो देवदेवेन विष्णुना प्रभविष्णुना । सर्वदेवगणैः सार्धं ब्रह्मा प्राह जनार्दनम्
ityukto devadevena viṣṇunā prabhaviṣṇunā / sarvadevagaṇaiḥ sārdhaṃ brahmā prāha janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशितं तु जगत् सर्वं रावणेन दुरात्मना । सेन्द्राः पराजितास् तेन बहुशो रक्षसा विभो
nāśitaṃ tu jagat sarvaṃ rāvaṇena durātmanā / sendrāḥ parājitās tena bahuśo rakṣasā vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसैर् भक्षिता मर्त्या यज्ञाश् चापि विदूषिताः । देवकन्या हृतास् तेन बलाच् छतसहस्रशः
rākṣasair bhakṣitā martyā yajñāś cāpi vidūṣitāḥ / devakanyā hṛtās tena balāc chatasahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वाम् ऋते पुण्डरीकाक्ष रावणस्य वधं प्रति । न समर्था यतो देवास् त्वम् अतस् तद्वधं कुरु
tvām ṛte puṇḍarīkākṣa rāvaṇasya vadhaṃ prati / na samarthā yato devās tvam atas tadvadhaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो ब्रह्मणा विष्णुर् ब्रह्माणम् इदम् अब्रवीत् । शृणुष्वावहितो ब्रह्मन् यद् वदामि हितं वचः
ityukto brahmaṇā viṣṇur brahmāṇam idam abravīt / śṛṇuṣvāvahito brahman yad vadāmi hitaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यवंशोद्भवः श्रीमान् राजासीद् भुवि वीर्यवान् । नाम्ना दशरथख्यातस् तस्य पुत्रो भवाम्य् अहम्
sūryavaṃśodbhavaḥ śrīmān rājāsīd bhuvi vīryavān / nāmnā daśarathakhyātas tasya putro bhavāmy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणस्य वधार्थाय चतुर्धांशेन सत्तम । स्वांशैर् वानररूपेण सकला देवतागणाः
rāvaṇasya vadhārthāya caturdhāṃśena sattama / svāṃśair vānararūpeṇa sakalā devatāgaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तायन्तां विश्वकर्तः स्याद् एवं रावणक्षयः । इत्युक्तो देवदेवेन ब्रह्मा लोकपितामहः
vartāyantāṃ viśvakartaḥ syād evaṃ rāvaṇakṣayaḥ / ityukto devadevena brahmā lokapitāmahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवाश् च ते प्रणम्याथ मेरुपृष्ठं तदा ययुः । स्वांशैर् वानररूपेण अवतेरुश् च भूतले
devāś ca te praṇamyātha merupṛṣṭhaṃ tadā yayuḥ / svāṃśair vānararūpeṇa avateruś ca bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापुत्रो दशरथो मुनिभिर् वेदपारगैः । इष्टिं तु कारयाम् अस पुत्रप्राप्तिकरीं नृपः
athāputro daśaratho munibhir vedapāragaiḥ / iṣṭiṃ tu kārayām asa putraprāptikarīṃ nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सौवर्णपात्रस्थं हविर् आदाय पायसम् । वह्निः कुण्डात् समुत्तस्थौ नूनं देवेन नोदितः
tataḥ sauvarṇapātrasthaṃ havir ādāya pāyasam / vahniḥ kuṇḍāt samuttasthau nūnaṃ devena noditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाय मुनयो मन्त्राच् चक्रुः पिण्डद्वयं शुभम् । दत्ते कौशल्यकैकेय्योर् द्वे पिण्डे २ मन्त्रमन्त्रिते २
ādāya munayo mantrāc cakruḥ piṇḍadvayaṃ śubham / datte kauśalyakaikeyyor dve piṇḍe 2 mantramantrite 2
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते पिण्डप्राशने काले सुमित्राया महामते । पिण्डाभ्याम् अल्पम् अल्पं तु सुभागिन्याः प्रयच्छतः
te piṇḍaprāśane kāle sumitrāyā mahāmate / piṇḍābhyām alpam alpaṃ tu subhāginyāḥ prayacchataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ताः प्राशयाम् असू राजपत्न्यो यथाविधि । पिण्डान् देवकृतान् प्राश्य प्रापुर् गर्भान् अनिन्दितान्
tatas tāḥ prāśayām asū rājapatnyo yathāvidhi / piṇḍān devakṛtān prāśya prāpur garbhān aninditān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विष्णुर् दशरथाज् जातस् तत्पत्निषु त्रिषु । स्वांशैर् लोकहितायैव चतुर्धा जगतीपते
evaṃ viṣṇur daśarathāj jātas tatpatniṣu triṣu / svāṃśair lokahitāyaiva caturdhā jagatīpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामश् च लक्ष्मणश् चैव भरतः शत्रुघ्नैव च । जातकर्मादिकं प्राप्य संस्कारं मुनिसंस्कृतम्
rāmaś ca lakṣmaṇaś caiva bharataḥ śatrughnaiva ca / jātakarmādikaṃ prāpya saṃskāraṃ munisaṃskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रपिण्डवशाद् योगं प्राप्य चेरुर् यथार्भकाः । रामश् च लक्ष्मणश् चैव सह नित्यं विचेरतुः
mantrapiṇḍavaśād yogaṃ prāpya cerur yathārbhakāḥ / rāmaś ca lakṣmaṇaś caiva saha nityaṃ viceratuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मादिकृतसंस्कारौ पितुः प्रीतिकरौ नृप । ववृधाते महावीर्यौ श्रुतिशब्दातिलक्षणौ
janmādikṛtasaṃskārau pituḥ prītikarau nṛpa / vavṛdhāte mahāvīryau śrutiśabdātilakṣaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरतः कैकयो राजन् भ्रात्रा सह गृहे ऽवसत् । वेदशास्त्राणि बुबुधे शस्त्रशास्त्रं नृपोत्तम
bharataḥ kaikayo rājan bhrātrā saha gṛhe 'vasat / vedaśāstrāṇi bubudhe śastraśāstraṃ nṛpottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्न् एव काले तु विश्वामित्रो महातपा । यागेन यष्टुम् आरेभे विधिना मधुसूदनम्
etasminn eva kāle tu viśvāmitro mahātapā / yāgena yaṣṭum ārebhe vidhinā madhusūdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु विघ्नेन यागो ऽभूद् राक्षसैर् बहुशः पुरा । नेतुं स यागराक्षार्थं संप्राप्तो रामलक्ष्मणौ
sa tu vighnena yāgo 'bhūd rākṣasair bahuśaḥ purā / netuṃ sa yāgarākṣārthaṃ saṃprāpto rāmalakṣmaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रो नृपश्रेष्ठ तत्पितुर् मन्दिरं शुभम् । दशरथस् तु तं दृष्ट्वा प्रत्युत्थाय महामतिः
viśvāmitro nṛpaśreṣṭha tatpitur mandiraṃ śubham / daśarathas tu taṃ dṛṣṭvā pratyutthāya mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घ्यपाद्यादिविधिन विश्वामित्रम् अपूजयत् । स पूजितो मुनिः प्राह राजानं राजसंम्निधौ
arghyapādyādividhina viśvāmitram apūjayat / sa pūjito muniḥ prāha rājānaṃ rājasaṃmnidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु राजन् दशरथ यदर्थम् अहम् आगतः । तत् कार्यं नृपशार्दूल कथयामि तवाग्रतः
śṛṇu rājan daśaratha yadartham aham āgataḥ / tat kāryaṃ nṛpaśārdūla kathayāmi tavāgrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसैर् नाशितो यागो बहुशो मे दुरासदैः । यज्ञस्य रक्षणार्थं मे देहि त्वं रामलक्ष्मणौ
rākṣasair nāśito yāgo bahuśo me durāsadaiḥ / yajñasya rakṣaṇārthaṃ me dehi tvaṃ rāmalakṣmaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा दशरथः श्रुत्वा विश्वामित्रवचो नृप । विषण्णवदनो भूत्व विश्वामित्रम् उवाच ह
rājā daśarathaḥ śrutvā viśvāmitravaco nṛpa / viṣaṇṇavadano bhūtva viśvāmitram uvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालाभ्यां मम पुत्राभ्यां किं ते कार्यं भविष्यति । अहं त्वया सहागत्य शक्त्या रक्षामि ते मखम्
bālābhyāṃ mama putrābhyāṃ kiṃ te kāryaṃ bhaviṣyati / ahaṃ tvayā sahāgatya śaktyā rakṣāmi te makham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञस् तु वचनं श्रुत्वा राजानं मुनिर् अब्रवीत् । रामो ऽपि शक्नुते नूनं सर्वान् नाशयितुं नृप
rājñas tu vacanaṃ śrutvā rājānaṃ munir abravīt / rāmo 'pi śaknute nūnaṃ sarvān nāśayituṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामेणैव हि ते शक्या न त्वया राक्षसा नृप । अतो मे देहि रामं च न चिन्तां कर्तुम् अर्हसि
rāmeṇaiva hi te śakyā na tvayā rākṣasā nṛpa / ato me dehi rāmaṃ ca na cintāṃ kartum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो मुनिना तेन विश्वामित्रेण धीमता । तुष्णीं स्थित्वा क्षणं राजा मुनिवर्यम् उवाच ह
ityukto muninā tena viśvāmitreṇa dhīmatā / tuṣṇīṃ sthitvā kṣaṇaṃ rājā munivaryam uvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् ब्रवीमि मुनिश्रेष्ठ प्रसन्नस् त्वं निबोध मे । राजीवलोचनं रामम् अहं दास्ये सहानुजम्
yad bravīmi muniśreṣṭha prasannas tvaṃ nibodha me / rājīvalocanaṃ rāmam ahaṃ dāsye sahānujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं त्व् अस्य जननी ब्रह्मन् अदृष्ट्वैनं मरिष्यति । अतो ऽहं चतुरङ्गेण बलेन सहितो मुने
kiṃ tv asya jananī brahman adṛṣṭvainaṃ mariṣyati / ato 'haṃ caturaṅgeṇa balena sahito mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य राक्षसान् हन्मीत्य् एवं मे मनसि स्थितम् । विश्वामित्रः पुनः प्राह राजानम् अमितौजसम्
āgatya rākṣasān hanmīty evaṃ me manasi sthitam / viśvāmitraḥ punaḥ prāha rājānam amitaujasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाज्ञो रामो नृपश्रेष्ठ स सर्वज्ञः समः क्षमः । शेषनारायणाव् एतौ तव पुत्रौ न संशयः
nājño rāmo nṛpaśreṣṭha sa sarvajñaḥ samaḥ kṣamaḥ / śeṣanārāyaṇāv etau tava putrau na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्टानां निग्रहार्थाय शिष्टानां पालनाय च । अवतीर्णौ न संदेहो गृहे तव नराधिप
duṣṭānāṃ nigrahārthāya śiṣṭānāṃ pālanāya ca / avatīrṇau na saṃdeho gṛhe tava narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मात्रा न त्वया राजन् शोकः कार्यो ऽत्र चाण्व् अपि । निःक्षेपे च महाराज अर्पयिष्यामि ते सुतौ
na mātrā na tvayā rājan śokaḥ kāryo 'tra cāṇv api / niḥkṣepe ca mahārāja arpayiṣyāmi te sutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो दशरथस् तेन विश्वामित्रेण धीमता । तच्छापभीतो मनसा नीयताम् इत्य् अभाषत
ityukto daśarathas tena viśvāmitreṇa dhīmatā / tacchāpabhīto manasā nīyatām ity abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रात् पित्रा विनिर्मुक्तं रामम् आदाय सानुजम् । ततः सिद्धाश्रमं राजन् संप्रतस्थे स कौशिकः
kṛcchrāt pitrā vinirmuktaṃ rāmam ādāya sānujam / tataḥ siddhāśramaṃ rājan saṃpratasthe sa kauśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रस्थितम् अथालोक्य राजा दशरथस् तदा । अनुव्रज्याब्रवीद् एतद् वचो दशरथस् तदा
taṃ prasthitam athālokya rājā daśarathas tadā / anuvrajyābravīd etad vaco daśarathas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपुत्रो ऽहं पुरा ब्रह्मन् बहुभिः काम्यकर्मभिः । मुनिप्रसादाद् अधुना पुत्रवान् अस्मि सत्तम
aputro 'haṃ purā brahman bahubhiḥ kāmyakarmabhiḥ / muniprasādād adhunā putravān asmi sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा तद्वियोगं तु न शक्ष्यामि विशेषतः । त्वम् एव जानासि मुने नीत्वा शीघ्रं प्रयच्छ मे
manasā tadviyogaṃ tu na śakṣyāmi viśeṣataḥ / tvam eva jānāsi mune nītvā śīghraṃ prayaccha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवम् उक्तो राजानं विश्वामित्रो ऽब्रवीत् पुनः । समाप्तयज्ञश् च पुनर् नेष्ये रामं च लक्ष्मणम्
ity evam ukto rājānaṃ viśvāmitro 'bravīt punaḥ / samāptayajñaś ca punar neṣye rāmaṃ ca lakṣmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यपूर्वं तु दास्यामि न चिन्तां कर्तुम् अर्हसि । इत्युक्तः प्रेषयाम् अस रामं लक्ष्मणसंयुतम्
satyapūrvaṃ tu dāsyāmi na cintāṃ kartum arhasi / ityuktaḥ preṣayām asa rāmaṃ lakṣmaṇasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिच्छन्न् अपि राजासौ मुनिशापभयान् नृपः । विश्वामित्रस् तु तौ गृह्य अयोध्याया ययौ शनैः
anicchann api rājāsau muniśāpabhayān nṛpaḥ / viśvāmitras tu tau gṛhya ayodhyāyā yayau śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरय्वास् तीरम् आसाद्य गच्छन्न् एव स कौशिकः । तयोः प्रीत्या स राजेन्द्र द्वे विद्ये प्रथमं ददौ
sarayvās tīram āsādya gacchann eva sa kauśikaḥ / tayoḥ prītyā sa rājendra dve vidye prathamaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलाम् अतिवलां चैव समन्त्रे च ससंग्रहे । क्षुत्पिपासापनयने पुनश् चैव महामतिः
valām ativalāṃ caiva samantre ca sasaṃgrahe / kṣutpipāsāpanayane punaś caiva mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्रग्रामम् अशेषं तु शिक्षयित्वा तु तौ तदा । आश्रमानि च दिव्यानि मुनीनां भावितात्मनाम्
astragrāmam aśeṣaṃ tu śikṣayitvā tu tau tadā / āśramāni ca divyāni munīnāṃ bhāvitātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शयित्वा उषित्वा च पुण्यस्थानेषु सत्तमः । गङ्गाम् उत्तीर्य शोणस्य तीरम् आसाद्य पश्चिमम्
darśayitvā uṣitvā ca puṇyasthāneṣu sattamaḥ / gaṅgām uttīrya śoṇasya tīram āsādya paścimam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिधार्मिकसिद्धांश् च पश्यन्तौ रामलक्ष्मणौ । ऋषिभ्यश् च वरान् प्राप्य तेन नीतौ नृपात्मजौ
munidhārmikasiddhāṃś ca paśyantau rāmalakṣmaṇau / ṛṣibhyaś ca varān prāpya tena nītau nṛpātmajau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताटकाया वनं घोरं मृत्योर् मुखम् इवापरम् । गते तत्र नृपश्रेष्ठ विश्वामित्रो महातपाः
tāṭakāyā vanaṃ ghoraṃ mṛtyor mukham ivāparam / gate tatra nṛpaśreṣṭha viśvāmitro mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामम् अक्लिष्टकर्माणम् इदं वचनम् अब्रवीत् राम राम महाबाहो ताटका नाम राक्षसी । रावणस्य नियोगेन वसत्य् अस्मिन् महावने तया मनुष्या बहवो मुनिपुत्रा मृगास् तथा
rāmam akliṣṭakarmāṇam idaṃ vacanam abravīt rāma rāma mahābāho tāṭakā nāma rākṣasī / rāvaṇasya niyogena vasaty asmin mahāvane tayā manuṣyā bahavo muniputrā mṛgās tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहता भक्षिताश् चैव तस्मात् तां वध सत्तम । इत्य् एवमुक्तो मुनिना रामस् तं मुनिम् अब्रवीत्
nihatā bhakṣitāś caiva tasmāt tāṃ vadha sattama / ity evamukto muninā rāmas taṃ munim abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं हि स्त्रीवधं कुर्याम् अहम् अद्य महामुने । स्त्रीवधे तु महापापं प्रवदन्ति मनीषिणः
kathaṃ hi strīvadhaṃ kuryām aham adya mahāmune / strīvadhe tu mahāpāpaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति रामवचः श्रुत्वा विश्वामित्र उवाच तम् । तस्यास् तु निधनाद् राम जनाः सर्वे निराकुलाः
iti rāmavacaḥ śrutvā viśvāmitra uvāca tam / tasyās tu nidhanād rāma janāḥ sarve nirākulāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्ति सततं तस्मात् तस्याः पुण्यप्रदो वधः । इत्य् एवं वादिनि मुनौ विश्वामित्रे निशाचरी
bhavanti satataṃ tasmāt tasyāḥ puṇyaprado vadhaḥ / ity evaṃ vādini munau viśvāmitre niśācarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगता सुमहाघोरा ताटका विवृतानना । मुनिना प्रेरितो रामस् तां दृष्ट्वा विवृताननाम्
āgatā sumahāghorā tāṭakā vivṛtānanā / muninā prerito rāmas tāṃ dṛṣṭvā vivṛtānanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्यतैकभुजयष्टिम् आयतीं श्रोणिलम्बिपुरुषान्त्रमेखलाम् । तां विलोक्य वनितावधे घृणां पत्रिणा सह मुमोच राघवः
udyataikabhujayaṣṭim āyatīṃ śroṇilambipuruṣāntramekhalām / tāṃ vilokya vanitāvadhe ghṛṇāṃ patriṇā saha mumoca rāghavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरं संधाय वेगेन तेन तस्या उरःस्थलम् । विपाटितं द्विधा राजन् सा पपात ममार च
śaraṃ saṃdhāya vegena tena tasyā uraḥsthalam / vipāṭitaṃ dvidhā rājan sā papāta mamāra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घातयित्वा तु ताम् एवं ताव् आनीय मुनिस् तु तौ । प्रापयाम् अस तं तत्र नानाऋषिनिषेवितम्
ghātayitvā tu tām evaṃ tāv ānīya munis tu tau / prāpayām asa taṃ tatra nānāṛṣiniṣevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाद्रुमलताकीर्णं नानापुष्पोपशोभितम् । नानानिर्झरतोयाढ्यं विन्ध्यशैलान्तरस्थितम्
nānādrumalatākīrṇaṃ nānāpuṣpopaśobhitam / nānānirjharatoyāḍhyaṃ vindhyaśailāntarasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकमूलफलोपेतं दिव्यं सिद्धाश्रमं स्वकम् । रक्षार्थं ताव् उभौ स्थाप्य शिक्षयित्वा विशेषतः
śākamūlaphalopetaṃ divyaṃ siddhāśramaṃ svakam / rakṣārthaṃ tāv ubhau sthāpya śikṣayitvā viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चारब्धवान् यागं विश्वामित्रो महातपाः । दीक्षां प्रविष्टे च मुनौ विश्वामित्रे महात्मनि
tataś cārabdhavān yāgaṃ viśvāmitro mahātapāḥ / dīkṣāṃ praviṣṭe ca munau viśvāmitre mahātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञे तु वितते तत्र कर्म कुर्वन्ति ऋत्विजः । मारीचश् च सुबाहुश् च बहवश् चान्यराक्षसाः
yajñe tu vitate tatra karma kurvanti ṛtvijaḥ / mārīcaś ca subāhuś ca bahavaś cānyarākṣasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगता यागनाशाय रावणेन नियोजिताः । तान् आगतान् स विज्ञाय रामः कमललोचनः
āgatā yāganāśāya rāvaṇena niyojitāḥ / tān āgatān sa vijñāya rāmaḥ kamalalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरेण पातयाम् अस सुबाहुं धरणीतले । असृक्प्रवाहं वर्षन्तं मारीचं भल्लकेन तु
śareṇa pātayām asa subāhuṃ dharaṇītale / asṛkpravāhaṃ varṣantaṃ mārīcaṃ bhallakena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रताड्य नीतवान् अब्धिं यथा पर्णं तु वायुना । शेषांस् तु हतवान् रामो लक्ष्मणाश् च निशाचरान्
pratāḍya nītavān abdhiṃ yathā parṇaṃ tu vāyunā / śeṣāṃs tu hatavān rāmo lakṣmaṇāś ca niśācarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामेण रक्षितमखो विश्वामित्रो महायशाः । समाप्य यागं विधिवत् पूजयाम् अस ऋत्विजान्
rāmeṇa rakṣitamakho viśvāmitro mahāyaśāḥ / samāpya yāgaṃ vidhivat pūjayām asa ṛtvijān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदस्यान् अपि संपूज्य यथार्हं च ह्य् अरिंदम । रामं च लक्ष्मणं चैव पूजयाम् अस भक्तितः
sadasyān api saṃpūjya yathārhaṃ ca hy ariṃdama / rāmaṃ ca lakṣmaṇaṃ caiva pūjayām asa bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवगणस् तुष्टो यज्ञभागेन सत्तम । ववर्ष पुष्पवर्षं तु रामदेवस्य मूर्धनि
tato devagaṇas tuṣṭo yajñabhāgena sattama / vavarṣa puṣpavarṣaṃ tu rāmadevasya mūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवार्य राक्षसभयं कारयित्वा तु तन्मखम् । श्रुत्वा नानाकथाः पुण्या रामो भ्रातृसमन्वितः
nivārya rākṣasabhayaṃ kārayitvā tu tanmakham / śrutvā nānākathāḥ puṇyā rāmo bhrātṛsamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन नीतो विनीतात्मा अहल्या यत्र तिष्ठति । व्यभिचारान् महेन्द्रेण भर्त्रा शप्ता हि सा पुरा
tena nīto vinītātmā ahalyā yatra tiṣṭhati / vyabhicārān mahendreṇa bhartrā śaptā hi sā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषाणभूता राजेन्द्र तस्य रामस्य दर्शनात् । अहल्या मुक्तशापा च जगाम गौतमं प्रति
pāṣāṇabhūtā rājendra tasya rāmasya darśanāt / ahalyā muktaśāpā ca jagāma gautamaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रस् ततस् तत्र चिन्तयाम् अस वै क्षणम् । कृतदारो मया नेयो रामः कमललोचनः
viśvāmitras tatas tatra cintayām asa vai kṣaṇam / kṛtadāro mayā neyo rāmaḥ kamalalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संचिन्त्य तौ गृह्य विश्वामित्रो महातपाः । शिष्यैः परिवृतो ऽनेकैर् जगाम मिथिलां प्रति
iti saṃcintya tau gṛhya viśvāmitro mahātapāḥ / śiṣyaiḥ parivṛto 'nekair jagāma mithilāṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानादेशाद् अथायाता जनकस्य निवेशनम् । राजपुत्रा महावीर्याः पूर्वं सीताभिकाङ्क्षिणः
nānādeśād athāyātā janakasya niveśanam / rājaputrā mahāvīryāḥ pūrvaṃ sītābhikāṅkṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् दृष्ट्वा पूजयित्वा तु जनकश् च यथार्हतः । यत् सीतायाः समुत्पन्नं धनुर् माहेश्वरं महत्
tān dṛṣṭvā pūjayitvā tu janakaś ca yathārhataḥ / yat sītāyāḥ samutpannaṃ dhanur māheśvaraṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चितं गन्धमालाभी रम्यशोभासमन्विते । रङ्गे महति विस्तीर्णे स्थापयाम् अस तद् धनुः
arcitaṃ gandhamālābhī ramyaśobhāsamanvite / raṅge mahati vistīrṇe sthāpayām asa tad dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच च नृपान् सर्वांस् तदोच्चैर् जनको नृपः । आकर्षणाद् इदं येन धनुर् भग्नं नृपात्मजाः
uvāca ca nṛpān sarvāṃs tadoccair janako nṛpaḥ / ākarṣaṇād idaṃ yena dhanur bhagnaṃ nṛpātmajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्येयं धर्मतो भार्या सीता सर्वाङ्गशोभना । इत्य् एवं श्राविते तेन जनकेन महात्मना
tasyeyaṃ dharmato bhāryā sītā sarvāṅgaśobhanā / ity evaṃ śrāvite tena janakena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमाद् आदाय ते तत् तु सज्यीकर्तुम् अथाभवन् । धनुषा ताडिताः सर्वे क्रमात् तेन महीपते
kramād ādāya te tat tu sajyīkartum athābhavan / dhanuṣā tāḍitāḥ sarve kramāt tena mahīpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधूय पतिता राजन् विलज्जास् तत्र पार्थिवाः । तेषु भग्नेषु जनकस् तद् धनुस् त्र्यम्बकं नृप
vidhūya patitā rājan vilajjās tatra pārthivāḥ / teṣu bhagneṣu janakas tad dhanus tryambakaṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्थाप्य स्थितवान् वीरो रामागमनकाङ्क्षया । विश्वामित्रस् ततः प्राप्तो मिथिलाधिपतेर् गृहम्
saṃsthāpya sthitavān vīro rāmāgamanakāṅkṣayā / viśvāmitras tataḥ prāpto mithilādhipater gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनको ऽपि च तं दृष्ट्वा विश्वामित्रं गृहागतम् । रामलक्ष्मणसंयुक्तं शिष्यैश् चाभिगतं तदा
janako 'pi ca taṃ dṛṣṭvā viśvāmitraṃ gṛhāgatam / rāmalakṣmaṇasaṃyuktaṃ śiṣyaiś cābhigataṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं पूजयित्वा विधिवत् प्राज्ञं विप्रानुयायिनम् । रामं रघुपतिं चापि लावण्यादिगुणैर् युतम्
taṃ pūjayitvā vidhivat prājñaṃ viprānuyāyinam / rāmaṃ raghupatiṃ cāpi lāvaṇyādiguṇair yutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीलाचारगुणोपेतं लक्ष्मणं च महामतिम् । पूजयित्वा यथान्यायं जनकः प्रीतमानसः
śīlācāraguṇopetaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahāmatim / pūjayitvā yathānyāyaṃ janakaḥ prītamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमपीठे सुखासीनं शिष्यैः पूर्वापरैर् वृतम् । विश्वामित्रम् उवाचाथ किं कर्तव्यं मयेति सः
hemapīṭhe sukhāsīnaṃ śiṣyaiḥ pūrvāparair vṛtam / viśvāmitram uvācātha kiṃ kartavyaṃ mayeti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रुत्वा वचस् तस्य मुनिः प्राह महीपतिम् । एष रामो महाराज विष्णुः साक्षान् महीपतिः
iti śrutvā vacas tasya muniḥ prāha mahīpatim / eṣa rāmo mahārāja viṣṇuḥ sākṣān mahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षार्थं विष्टपानां तु जातो दशरथात्मजः । अस्मै सीतां प्रयच्छ त्वं देवकन्याम् इव स्थिताम्
rakṣārthaṃ viṣṭapānāṃ tu jāto daśarathātmajaḥ / asmai sītāṃ prayaccha tvaṃ devakanyām iva sthitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्या विवाहे राजेन्द्र धनुर्भङ्गम् ऊदीरितम् । तद् आनय भवधनुर् अर्चयस्व जनाधिप
asyā vivāhe rājendra dhanurbhaṅgam ūdīritam / tad ānaya bhavadhanur arcayasva janādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्य् उक्त्वा च राजा हि भवचापं तद् अद्भुतम् । अनेकभूभुजां भङ्गि स्थापयाम् अस पूर्ववत्
tathety uktvā ca rājā hi bhavacāpaṃ tad adbhutam / anekabhūbhujāṃ bhaṅgi sthāpayām asa pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दशरथसुतो विश्वामित्रेण चोदितः । तेषां मध्यात् समुत्थाय रामः कमललोचनः
tato daśarathasuto viśvāmitreṇa coditaḥ / teṣāṃ madhyāt samutthāya rāmaḥ kamalalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य विप्रान् देवांश् च धनुर् आदाय तत् तदा । सज्यं कृत्वा महाबाहुर् ज्याघोषम् अकरोत् तदा
praṇamya viprān devāṃś ca dhanur ādāya tat tadā / sajyaṃ kṛtvā mahābāhur jyāghoṣam akarot tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकृष्यमाणं तु बलात् तेन भग्नं महद् धनुः । सीता च मालम् आदाय शुभां रामस्य मूर्धनि
ākṛṣyamāṇaṃ tu balāt tena bhagnaṃ mahad dhanuḥ / sītā ca mālam ādāya śubhāṃ rāmasya mūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्त्वा संवरयाम् अस सर्वक्षत्रियसंनिधौ । ततस् ते क्षत्रियाः क्रुद्धा रामम् आसाद्य सर्वतः
kṣiptvā saṃvarayām asa sarvakṣatriyasaṃnidhau / tatas te kṣatriyāḥ kruddhā rāmam āsādya sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुमुचुः शरजालानि गर्जयन्तो महाबलाः । तान् निरीक्ष्य ततो रामो धनुर् आदाय वेगवान्
mumucuḥ śarajālāni garjayanto mahābalāḥ / tān nirīkṣya tato rāmo dhanur ādāya vegavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.