गते ऽथ भरते तस्मिन् रामः कमललोचनः । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा भार्यया सीतया सह
gate 'tha bharate tasmin rāmaḥ kamalalocanaḥ / lakṣmaṇena saha bhrātrā bhāryayā sītayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Narasimha-Purana 49
शाकमूलफलाहारो विचचार महावने । कदाचिल् लक्ष्मणम् ऋते रामदेवः प्रतापवान्
śākamūlaphalāhāro vicacāra mahāvane / kadācil lakṣmaṇam ṛte rāmadevaḥ pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकूटवनोद्देशे वैदेह्युत्सङ्गम् आश्रितः । सुष्वाप स मुहूर्तं तु ततः काको दुरात्मवान्
citrakūṭavanoddeśe vaidehyutsaṅgam āśritaḥ / suṣvāpa sa muhūrtaṃ tu tataḥ kāko durātmavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीताभिमुखम् अभ्येत्य विददार स्तनान्तरम् । विदार्य वृक्षम् आरुह्य स्थितो ऽसौ वायसाधमः
sītābhimukham abhyetya vidadāra stanāntaram / vidārya vṛkṣam āruhya sthito 'sau vāyasādhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रबुद्धो रामो ऽसौ दृष्ट्वा रक्तं स्तनान्तरे । शोकाविष्टां तु सीतां ताम् उवाच कमलेक्षणः
tataḥ prabuddho rāmo 'sau dṛṣṭvā raktaṃ stanāntare / śokāviṣṭāṃ tu sītāṃ tām uvāca kamalekṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वद स्तनान्तरे भद्रे तव रक्तस्य कारणम् । इत्युक्ता सा च तं प्राह भर्तारं विनयान्विता
vada stanāntare bhadre tava raktasya kāraṇam / ityuktā sā ca taṃ prāha bhartāraṃ vinayānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य राजेन्द्र वृक्षाग्रे वायसं दुष्टचेष्टितम् । अनेनैव कृतं कर्म सुप्ते त्वयि महामते
paśya rājendra vṛkṣāgre vāyasaṃ duṣṭaceṣṭitam / anenaiva kṛtaṃ karma supte tvayi mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो ऽपि दृष्टवान् काकं तस्मिन् क्रोधम् अथाकरोत् । इषीकास्त्रं समाधय ब्रह्मास्त्रेणाभिमन्त्रितम्
rāmo 'pi dṛṣṭavān kākaṃ tasmin krodham athākarot / iṣīkāstraṃ samādhaya brahmāstreṇābhimantritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकम् उद्दिश्य चिक्षेप सो ऽप्य् अधावद् भयान्वितः । स त्व् इन्द्रस्य सुतो राजन्न् इन्द्रलोकं विवेश ह
kākam uddiśya cikṣepa so 'py adhāvad bhayānvitaḥ / sa tv indrasya suto rājann indralokaṃ viveśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामास्त्रं प्रज्वलद् दीप्तं तस्यानु प्रविवेश वै । विदितार्थश् च देवेन्द्रो देवैः सह समन्वितः
rāmāstraṃ prajvalad dīptaṃ tasyānu praviveśa vai / viditārthaś ca devendro devaiḥ saha samanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्क्रामयच् च तं दुष्टं राघवस्यापकारिणम् । ततो ऽसौ सर्वदेवैस् तु देवलोकाद् बहिः कृतः
niṣkrāmayac ca taṃ duṣṭaṃ rāghavasyāpakāriṇam / tato 'sau sarvadevais tu devalokād bahiḥ kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः सो ऽप्य् अपतद् रामं राजानं शरणं गतः । पाहि राम महाबाहो अज्ञानाद् अपकारिणम्
punaḥ so 'py apatad rāmaṃ rājānaṃ śaraṇaṃ gataḥ / pāhi rāma mahābāho ajñānād apakāriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ब्रुवन्तं तं प्राह रामः कमललोचनः । अमोघं च ममैवास्त्रम् अङ्गम् एकं प्रयच्छ वै
iti bruvantaṃ taṃ prāha rāmaḥ kamalalocanaḥ / amoghaṃ ca mamaivāstram aṅgam ekaṃ prayaccha vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जीवसि दुष्ट त्वम् अपकारो महान् कृतः । इत्युक्तो ऽसौ स्वकं नेत्रम् एकम् अस्त्राय दत्तवान्
tato jīvasi duṣṭa tvam apakāro mahān kṛtaḥ / ityukto 'sau svakaṃ netram ekam astrāya dattavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्रं तन्नेत्रम् एकं तु भस्मीकृत्य समाययौ । ततः प्रभृति काकानां सर्वेषाम् एकनेत्रता
astraṃ tannetram ekaṃ tu bhasmīkṛtya samāyayau / tataḥ prabhṛti kākānāṃ sarveṣām ekanetratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुषैकेन पश्यन्ति हेतुना तेन पार्थिव । उषित्वा तत्र सुचिरं चित्रकूटे स राघवः
cakṣuṣaikena paśyanti hetunā tena pārthiva / uṣitvā tatra suciraṃ citrakūṭe sa rāghavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम दण्डकारण्यं नानामुनिनिषेवितम् । सभ्रातृकः सभार्यश् च तापसं वेषम् आस्थितः
jagāma daṇḍakāraṇyaṃ nānāmuniniṣevitam / sabhrātṛkaḥ sabhāryaś ca tāpasaṃ veṣam āsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुःपर्वसुपाणिश्च सेषुधिश् च महाबलः । ततो ददर्श तत्रस्थान् अम्बुभक्षान् महामुनीन्
dhanuḥparvasupāṇiśca seṣudhiś ca mahābalaḥ / tato dadarśa tatrasthān ambubhakṣān mahāmunīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्मकुट्टान् अनेकांश् च दन्तोलूखलिनस् तथा । पञ्चाग्निमध्यगान् अन्यान् अन्यान् उग्रतपश् चरान्
aśmakuṭṭān anekāṃś ca dantolūkhalinas tathā / pañcāgnimadhyagān anyān anyān ugratapaś carān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् दृष्ट्वा प्रणिपत्योच्चै रामस् तैश् चाभिनन्दितः । ततो ऽखिलं वनं दृष्ट्वा रामः साक्षाज् जनार्दनः
tān dṛṣṭvā praṇipatyoccai rāmas taiś cābhinanditaḥ / tato 'khilaṃ vanaṃ dṛṣṭvā rāmaḥ sākṣāj janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातृभार्यासहायश् च संप्रतस्थे महामतिः । दर्शयित्वा तु सीतायै वनं कुसुमितं शुभम्
bhrātṛbhāryāsahāyaś ca saṃpratasthe mahāmatiḥ / darśayitvā tu sītāyai vanaṃ kusumitaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाश्चर्यसमायुक्तं शनैर् गच्छन् स दृष्टवान् । कृष्णाङ्गं रक्तनेत्रं तु स्थूलशैलसमानकम्
nānāścaryasamāyuktaṃ śanair gacchan sa dṛṣṭavān / kṛṣṇāṅgaṃ raktanetraṃ tu sthūlaśailasamānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभ्रदंष्ट्रं महाबाहुं संध्याघनशिरोरुहम् । मेघस्वनं सापराधं शरं संधाय राघवः
śubhradaṃṣṭraṃ mahābāhuṃ saṃdhyāghanaśiroruham / meghasvanaṃ sāparādhaṃ śaraṃ saṃdhāya rāghavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विव्याध राक्षसं क्रोधाल् लक्ष्मणेन सह प्रभुः । अन्यैर् अवध्यं हत्वा तं गिरिगर्ते महातनुम्
vivyādha rākṣasaṃ krodhāl lakṣmaṇena saha prabhuḥ / anyair avadhyaṃ hatvā taṃ girigarte mahātanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलाभिश् छाद्य गतवाञ् शरभङ्गाश्रमं ततः । तं नत्वा तत्र विश्रम्य तत्कथातुष्टमानसः
śilābhiś chādya gatavāñ śarabhaṅgāśramaṃ tataḥ / taṃ natvā tatra viśramya tatkathātuṣṭamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीक्ष्णाश्रमम् उपागम्य दृष्टवांस् तं महामुनिम् । तेनादिष्टेन मार्गेण गत्वागस्त्यं ददर्श ह
tīkṣṇāśramam upāgamya dṛṣṭavāṃs taṃ mahāmunim / tenādiṣṭena mārgeṇa gatvāgastyaṃ dadarśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खड्गं तु विमलं तस्माद् अवाप रघुनन्दनः । इषुधि चाक्षयशरं चापं चैव तु वैष्णवम्
khaḍgaṃ tu vimalaṃ tasmād avāpa raghunandanaḥ / iṣudhi cākṣayaśaraṃ cāpaṃ caiva tu vaiṣṇavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽगस्त्याश्रमाद् रामो भ्रातृभार्यासमन्वितः । गोदावर्याः समीपे तु पञ्चवट्याम् उवास सः
tato 'gastyāśramād rāmo bhrātṛbhāryāsamanvitaḥ / godāvaryāḥ samīpe tu pañcavaṭyām uvāsa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जटायुर् अभ्येत्य रामं कमललोचनम् । नत्वा स्वकुलम् आख्याय स्थितवान् गृध्रनायकः
tato jaṭāyur abhyetya rāmaṃ kamalalocanam / natvā svakulam ākhyāya sthitavān gṛdhranāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो ऽपि तत्र तं दृष्ट्वा आत्मवृत्तं विशेषतः । कथयित्वा तु तं प्राह सीतां रक्ष महामते
rāmo 'pi tatra taṃ dṛṣṭvā ātmavṛttaṃ viśeṣataḥ / kathayitvā tu taṃ prāha sītāṃ rakṣa mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तो ऽसौ जटायुस् तु रामम् आलिङ्ग्य सादरम् । कार्यार्थं तु गते रामे भ्रात्रा सह वनान्तरम्
ityukto 'sau jaṭāyus tu rāmam āliṅgya sādaram / kāryārthaṃ tu gate rāme bhrātrā saha vanāntaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं रक्ष्यामि ते भार्यां स्थीयताम् अत्र शोभन । इत्य् उक्त्वा गतवान् रामं गृध्रराजः स्वम् आश्रमम्
ahaṃ rakṣyāmi te bhāryāṃ sthīyatām atra śobhana / ity uktvā gatavān rāmaṃ gṛdhrarājaḥ svam āśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समीपे दक्षिणे भागे नानापक्षिनिषेविते । वसन्तं राघवं तत्र सीतया सह सुन्दरम्
samīpe dakṣiṇe bhāge nānāpakṣiniṣevite / vasantaṃ rāghavaṃ tatra sītayā saha sundaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्मथाकारसदृशं कथयन्तं महाकथाः । कृत्वा मायामयं रूपं लावण्यगुणसंयुतम्
manmathākārasadṛśaṃ kathayantaṃ mahākathāḥ / kṛtvā māyāmayaṃ rūpaṃ lāvaṇyaguṇasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदनाक्रान्तहृदया कदाचिद् रावणानुजा । गायन्ती सुस्वरं गीतं शनैर् आगत्य राक्षसी
madanākrāntahṛdayā kadācid rāvaṇānujā / gāyantī susvaraṃ gītaṃ śanair āgatya rākṣasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श रामम् आसीनं कानने सीतया सह । अथ शूर्पणखा घोरा मायारूपधरा शुभा
dadarśa rāmam āsīnaṃ kānane sītayā saha / atha śūrpaṇakhā ghorā māyārūpadharā śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःशङ्का दुष्टचित्ता सा राघवं प्रत्यभाषत । भज मां कान्त कल्याणीं भजन्तीं कामिनीम् इह
niḥśaṅkā duṣṭacittā sā rāghavaṃ pratyabhāṣata / bhaja māṃ kānta kalyāṇīṃ bhajantīṃ kāminīm iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजमानां त्यजेद् यस् तु तस्य दोषो महान् भवेत् । इत्युक्तः शूर्पणखया रामस् ताम् आह पार्थिवः
bhajamānāṃ tyajed yas tu tasya doṣo mahān bhavet / ityuktaḥ śūrpaṇakhayā rāmas tām āha pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलत्रवान् अहं बाले कनीयांसं भजस्व मे । इति श्रुत्वा ततः प्राह राक्षसी कामरूपिणी
kalatravān ahaṃ bāle kanīyāṃsaṃ bhajasva me / iti śrutvā tataḥ prāha rākṣasī kāmarūpiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव निपुणा चाहं रतिकर्मणि राघव । त्यक्त्वैनाम् अनभिज्ञां त्वं सीतां मां भज शोभनम्
atīva nipuṇā cāhaṃ ratikarmaṇi rāghava / tyaktvainām anabhijñāṃ tvaṃ sītāṃ māṃ bhaja śobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आकर्ण्य वचः प्राह रामस् तां धर्मतत्परः । परस्त्रियं न गच्छे ऽहं त्वम् इतो गच्छ लक्ष्मणम्
ity ākarṇya vacaḥ prāha rāmas tāṃ dharmatatparaḥ / parastriyaṃ na gacche 'haṃ tvam ito gaccha lakṣmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य नात्र वने भार्या त्वाम् असौ संग्रहीष्यति । इत्युक्ता सा पुनः प्राह रामं राजीवलोचनम्
tasya nātra vane bhāryā tvām asau saṃgrahīṣyati / ityuktā sā punaḥ prāha rāmaṃ rājīvalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा स्याल् लक्ष्मणो भर्ता तथा त्वं देहि पत्रकम् । तथैवम् उक्त्वा मतिमान् रामः कमललोचनः
yathā syāl lakṣmaṇo bhartā tathā tvaṃ dehi patrakam / tathaivam uktvā matimān rāmaḥ kamalalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्ध्य् अस्या नासिकाम् इति मोक्तव्या नात्र संशयः । इति रामो महाराजो लिख्य पत्रं प्रदत्तवान्
chindhy asyā nāsikām iti moktavyā nātra saṃśayaḥ / iti rāmo mahārājo likhya patraṃ pradattavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा गृहीत्वा तु तत्पत्रं गत्वा तस्मान् मुदान्विता । गत्वा दत्तवती तद्वल् लक्ष्मणाय महात्मने
sā gṛhītvā tu tatpatraṃ gatvā tasmān mudānvitā / gatvā dattavatī tadval lakṣmaṇāya mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां दृष्ट्वा लक्ष्मणः प्राह राक्षसीं कामरूपिणीम् । न लङ्घ्यं रघववचो मया तिष्ठात्मकश्मले
tāṃ dṛṣṭvā lakṣmaṇaḥ prāha rākṣasīṃ kāmarūpiṇīm / na laṅghyaṃ raghavavaco mayā tiṣṭhātmakaśmale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां प्रगृह्य ततः खड्गम् उद्यम्य विमलं सुधीः । तेन तत्कर्णनासां तु विच्छेद तिलकाण्डवत्
tāṃ pragṛhya tataḥ khaḍgam udyamya vimalaṃ sudhīḥ / tena tatkarṇanāsāṃ tu viccheda tilakāṇḍavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्ननासा ततः सा तु रुरोद भृशदुःखिता । हा दशास्य मम भ्रातः सर्वदेवविमर्दक
chinnanāsā tataḥ sā tu ruroda bhṛśaduḥkhitā / hā daśāsya mama bhrātaḥ sarvadevavimardaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा कष्टं कुम्भकर्णाद्यायाता मे चापदा परा । हा हा कष्टं गुणनिधे विभीषण महामते
hā kaṣṭaṃ kumbhakarṇādyāyātā me cāpadā parā / hā hā kaṣṭaṃ guṇanidhe vibhīṣaṇa mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवम् आर्ता रुदती सा गत्वा खरदूषणौ । त्रिशिरसं च सा दृष्ट्वा निवेद्यात्मपराभवम्
ity evam ārtā rudatī sā gatvā kharadūṣaṇau / triśirasaṃ ca sā dṛṣṭvā nivedyātmaparābhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामम् आह जनस्थाने भ्रात्रा सह महाबलम् । ज्ञात्वा ते राघवं क्रुद्धाः प्रेषयाम् असुर् ऊर्जितान्
rāmam āha janasthāne bhrātrā saha mahābalam / jñātvā te rāghavaṃ kruddhāḥ preṣayām asur ūrjitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दशसहस्राणि राक्षसानां बलीयसाम् । अग्रे निजग्मुस् तेनैव रक्षसां नायकास् त्रयः
caturdaśasahasrāṇi rākṣasānāṃ balīyasām / agre nijagmus tenaiva rakṣasāṃ nāyakās trayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणेन नियुक्तास् ते पुरैव तु महाबलाः । महाबलपरीवारा जनस्थानम् उपागताः
rāvaṇena niyuktās te puraiva tu mahābalāḥ / mahābalaparīvārā janasthānam upāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधेन महताविष्टा दृष्ट्वा तां छिन्ननासिकाम् । रुदतीम् अश्रुदिग्धाङ्गीं भगिनीं रावणस्य तु
krodhena mahatāviṣṭā dṛṣṭvā tāṃ chinnanāsikām / rudatīm aśrudigdhāṅgīṃ bhaginīṃ rāvaṇasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो ऽपि तद्बलं दृष्ट्वा राक्षसानां बलीयसाम् । संस्थाप्य लक्ष्मणं तत्र सीताया रक्षणं प्रति
rāmo 'pi tadbalaṃ dṛṣṭvā rākṣasānāṃ balīyasām / saṃsthāpya lakṣmaṇaṃ tatra sītāyā rakṣaṇaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा तु प्रहितैस् तत्र राक्षसैर् बलदर्पितैः । चतुर्दशसहस्रं तु राक्षसानां महाबलम्
gatvā tu prahitais tatra rākṣasair baladarpitaiḥ / caturdaśasahasraṃ tu rākṣasānāṃ mahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणेन निहतं तेन शरैर् अग्निशिखोपमैः । खरश् च निहतस् तेन दूषणश् च महाबलः
kṣaṇena nihataṃ tena śarair agniśikhopamaiḥ / kharaś ca nihatas tena dūṣaṇaś ca mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिशिराश् च महारोषाद् रणे रामेण पातितः । हत्वा तान् राक्षसान् दुष्टान् रामश् चाश्रमम् आविशत्
triśirāś ca mahāroṣād raṇe rāmeṇa pātitaḥ / hatvā tān rākṣasān duṣṭān rāmaś cāśramam āviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूर्पणखा च रुदती रावणान्तिकम् आगता । छिन्ननासां च तां दृष्ट्वा रावणो भगिनीं तदा
śūrpaṇakhā ca rudatī rāvaṇāntikam āgatā / chinnanāsāṃ ca tāṃ dṛṣṭvā rāvaṇo bhaginīṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारीचं प्राह दुर्बुद्धिः सीताहरणकर्मणि । पुष्पकेण विमानेन गत्वाहं त्वं च मातुल
mārīcaṃ prāha durbuddhiḥ sītāharaṇakarmaṇi / puṣpakeṇa vimānena gatvāhaṃ tvaṃ ca mātula
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनस्थानसमीपे तु स्थित्वा तत्र ममाज्ञया । सौवर्णमृगरूपं त्वम् आस्थाय तु शनैः शनैः
janasthānasamīpe tu sthitvā tatra mamājñayā / sauvarṇamṛgarūpaṃ tvam āsthāya tu śanaiḥ śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ त्वं तत्र कार्यार्थं यत्र सीता व्यवस्थिता । दृष्ट्वा सा मृगपोतं त्वां सौवर्णं त्वयि मातुल
gaccha tvaṃ tatra kāryārthaṃ yatra sītā vyavasthitā / dṛṣṭvā sā mṛgapotaṃ tvāṃ sauvarṇaṃ tvayi mātula
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृहां करिष्यते रामं प्रेषयिष्यति बन्धने । तद्वाक्यात् तत्र गछन्तं धावस्व गहने वने
spṛhāṃ kariṣyate rāmaṃ preṣayiṣyati bandhane / tadvākyāt tatra gachantaṃ dhāvasva gahane vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणस्यापकर्षार्थं वक्तव्यं वागुदीरणम् । ततः पुष्पकम् आरुह्य मायारूपेण चाप्य् अहम्
lakṣmaṇasyāpakarṣārthaṃ vaktavyaṃ vāgudīraṇam / tataḥ puṣpakam āruhya māyārūpeṇa cāpy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां सीताम् अहम् आनेष्ये तस्याम् आसक्तमानसः । त्वम् अपि स्वेच्छया पश्चाद् आगमिष्यसि शोभन
tāṃ sītām aham āneṣye tasyām āsaktamānasaḥ / tvam api svecchayā paścād āgamiṣyasi śobhana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्ते रावणेनाथ मारीचो वाक्यम् अब्रवीत् । त्वम् एव गच्छ पापिष्ठ नाहं गच्छामि तत्र वै
ityukte rāvaṇenātha mārīco vākyam abravīt / tvam eva gaccha pāpiṣṭha nāhaṃ gacchāmi tatra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरैवानेन रामेण व्यथितो ऽहं मुनेर् मखे । इत्युक्तवति मारीचे रावणः क्रोधमूर्च्छितः
puraivānena rāmeṇa vyathito 'haṃ muner makhe / ityuktavati mārīce rāvaṇaḥ krodhamūrcchitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारीचं हन्तुम् आरेभे मारीचो ऽप्य् आह रावणम् । तव हस्तवधाद् वीर रामेण मरणं वरम्
mārīcaṃ hantum ārebhe mārīco 'py āha rāvaṇam / tava hastavadhād vīra rāmeṇa maraṇaṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं गमिष्यामि तत्र यत्र त्वं नेतुम् इच्छसि । अथ पुष्पकम् आरुह्य जनस्थानम् उपागतः
ahaṃ gamiṣyāmi tatra yatra tvaṃ netum icchasi / atha puṣpakam āruhya janasthānam upāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारीचस् तत्र सौवर्णं मृगम् आस्थाय चाग्रतः । जगाम यत्र सा सीता वर्तते जनकात्मजा
mārīcas tatra sauvarṇaṃ mṛgam āsthāya cāgrataḥ / jagāma yatra sā sītā vartate janakātmajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्णं मृगपोतं तु दृष्ट्वा सीता यशस्विनी । भाविकर्मवशाद् रामम् उवाच पतिम् आत्मनः
sauvarṇaṃ mṛgapotaṃ tu dṛṣṭvā sītā yaśasvinī / bhāvikarmavaśād rāmam uvāca patim ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा देहि सौवर्णं मृगपोतं नृपात्मज । अयोधायां तु मद्गेहे क्रीडनार्थम् इदं मम
gṛhītvā dehi sauvarṇaṃ mṛgapotaṃ nṛpātmaja / ayodhāyāṃ tu madgehe krīḍanārtham idaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयैवम् उक्तो रामस् तु लक्ष्मणं स्थाप्य तत्र वै । रक्षणार्थं तु सीताया गतो ऽसौ मृगपृष्ठतह्
tayaivam ukto rāmas tu lakṣmaṇaṃ sthāpya tatra vai / rakṣaṇārthaṃ tu sītāyā gato 'sau mṛgapṛṣṭhatah
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामेण चानुयातो ऽसौ अभ्यधावद् वने मृगः । ततः सरेण विव्याध रामस् तं मृगपोतकम्
rāmeṇa cānuyāto 'sau abhyadhāvad vane mṛgaḥ / tataḥ sareṇa vivyādha rāmas taṃ mṛgapotakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा लक्ष्मणेति चोक्त्वासौ निपपात महीतले । मारीचः पर्वताकारस् तेन नष्टो बभूव सः
hā lakṣmaṇeti coktvāsau nipapāta mahītale / mārīcaḥ parvatākāras tena naṣṭo babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्ण्य रुदतः शब्दं सीता लक्ष्मणम् अब्रवीत् । गच्छ लक्ष्मण पुत्र त्वं यत्रायं शब्द उत्थितः
ākarṇya rudataḥ śabdaṃ sītā lakṣmaṇam abravīt / gaccha lakṣmaṇa putra tvaṃ yatrāyaṃ śabda utthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातुर् ज्येष्ठस्य तत् त्वं वै रुदतः श्रूयते ध्वनिः । प्रायो रामस्य संदेहं लक्षये ऽहम् महात्मनः
bhrātur jyeṣṭhasya tat tvaṃ vai rudataḥ śrūyate dhvaniḥ / prāyo rāmasya saṃdehaṃ lakṣaye 'ham mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तः स तथा प्राह लक्ष्मणस् ताम् अनिन्दिताम् । न हि रामस्य संदेहो न भयं विद्यते क्वचित्
ityuktaḥ sa tathā prāha lakṣmaṇas tām aninditām / na hi rāmasya saṃdeho na bhayaṃ vidyate kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ब्रुवानं तं सीता भाविकर्मबलाद् भृतम् । लक्ष्मणं प्राह वैदेही विरुद्धवचनं तदा
iti bruvānaṃ taṃ sītā bhāvikarmabalād bhṛtam / lakṣmaṇaṃ prāha vaidehī viruddhavacanaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृते रामे तु माम् इच्छन्न् अतस् त्वं न गमिष्यसि । इत्युक्तः स विनीतात्मा असहन्न् अप्रियं वचः
mṛte rāme tu mām icchann atas tvaṃ na gamiṣyasi / ityuktaḥ sa vinītātmā asahann apriyaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम रामम् अन्वेष्टुं तदा पार्थिवनन्दनः । संन्यासवेषम् आस्थाय रावणो ऽपि दुरात्मवान्
jagāma rāmam anveṣṭuṃ tadā pārthivanandanaḥ / saṃnyāsaveṣam āsthāya rāvaṇo 'pi durātmavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सीतापार्श्वम् आसाद्य वचनं चेदम् उक्तवान् । आगतो भरतः श्रीमान् अयोध्याया महामतिः
sa sītāpārśvam āsādya vacanaṃ cedam uktavān / āgato bharataḥ śrīmān ayodhyāyā mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामेण सह संभाष्य स्थितवांस् तत्र कानने । मां च प्रेषितवान् रामो विमानम् इदम् आरुह
rāmeṇa saha saṃbhāṣya sthitavāṃs tatra kānane / māṃ ca preṣitavān rāmo vimānam idam āruha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयोध्यां याति रामस् तु भरतेन प्रसादितः । मृगबालं तु वैदेहि क्रीडार्थं ते गृहीतवान्
ayodhyāṃ yāti rāmas tu bharatena prasāditaḥ / mṛgabālaṃ tu vaidehi krīḍārthaṃ te gṛhītavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशितासि महारण्ये बहुकालं त्वम् ईदृशम् । संप्राप्तराज्यस् ते भर्ता रामः स रुचिराननः
kleśitāsi mahāraṇye bahukālaṃ tvam īdṛśam / saṃprāptarājyas te bhartā rāmaḥ sa rucirānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणश् च विनीतात्मा विमानम् इदम् आरुह । इत्युक्ता सा तथा गत्वा नीता तेन महात्मना
lakṣmaṇaś ca vinītātmā vimānam idam āruha / ityuktā sā tathā gatvā nītā tena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुरोह विमानं तु छद्मना प्रेरिता सती । तज् जगाम ततः शीघ्रं विमानं दक्षिणां दिशम्
āruroha vimānaṃ tu chadmanā preritā satī / taj jagāma tataḥ śīghraṃ vimānaṃ dakṣiṇāṃ diśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सीता सुदुःखार्ता विललाप सुदुःखिता । विमाने खे ऽपि रोदन्त्याश् चक्रे स्पर्शं न राक्षसः
tataḥ sītā suduḥkhārtā vilalāpa suduḥkhitā / vimāne khe 'pi rodantyāś cakre sparśaṃ na rākṣasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणः स्वेन रूपेण बभूवाथ महातनुः । दशग्रीवं महाकायं दृष्ट्वा सीता सुदुःखिता
rāvaṇaḥ svena rūpeṇa babhūvātha mahātanuḥ / daśagrīvaṃ mahākāyaṃ dṛṣṭvā sītā suduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा राम वञ्चिताद्याहं केनापि च्छद्मरूपिणा । रक्षसा घोररूपेण त्रायस्वेति भयार्दिता
hā rāma vañcitādyāhaṃ kenāpi cchadmarūpiṇā / rakṣasā ghorarūpeṇa trāyasveti bhayārditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे लक्ष्मण महाबाहो मां हि दुष्टेन रक्षसा । द्रुतम् आगत्य रक्षस्व नीयमानाम् अथाकुलाम्
he lakṣmaṇa mahābāho māṃ hi duṣṭena rakṣasā / drutam āgatya rakṣasva nīyamānām athākulām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रलपमानायाः सीतायास् तन् महत् स्वनम् । आकर्ण्य गृध्रराजस् तु जटायुस् तत्र चागतः
evaṃ pralapamānāyāḥ sītāyās tan mahat svanam / ākarṇya gṛdhrarājas tu jaṭāyus tatra cāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठ रावण दुष्टात्मन् मुञ्च मुञ्चात्र मैथिलीम् । इत्य् उक्त्वा युयुधे तेन जटायुस् तत्र वीर्यवान्
tiṣṭha rāvaṇa duṣṭātman muñca muñcātra maithilīm / ity uktvā yuyudhe tena jaṭāyus tatra vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षाभ्यां ताडयाम् अस जटायुस् तस्य वक्षसि । ताडयन्तं तु तं मत्वा बलवान् इति रावणः
pakṣābhyāṃ tāḍayām asa jaṭāyus tasya vakṣasi / tāḍayantaṃ tu taṃ matvā balavān iti rāvaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुण्डचञ्चुप्रहारैस् तु भृशं तेन प्रपीडितः । तत उत्थाप्य वेगेन चन्द्रहासम् असिं महत्
tuṇḍacañcuprahārais tu bhṛśaṃ tena prapīḍitaḥ / tata utthāpya vegena candrahāsam asiṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघान तेन दुष्टात्मा जटायुं धर्मचारिणम् । निपपात महीपृष्ठे जटायुः क्षीणचेतनः
jaghāna tena duṣṭātmā jaṭāyuṃ dharmacāriṇam / nipapāta mahīpṛṣṭhe jaṭāyuḥ kṣīṇacetanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच च दशग्रीवं दुष्टात्मन् न त्वया हतः । चन्द्रहासस्य वीर्येण हतो ऽहं राक्षसाधम
uvāca ca daśagrīvaṃ duṣṭātman na tvayā hataḥ / candrahāsasya vīryeṇa hato 'haṃ rākṣasādhama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरायुधं को हनेन् मूढ सायुधस् त्वाम् ऋते जनः । सीतापहरणं विद्धि मृत्युस् ते दुष्ट राक्षस
nirāyudhaṃ ko hanen mūḍha sāyudhas tvām ṛte janaḥ / sītāpaharaṇaṃ viddhi mṛtyus te duṣṭa rākṣasa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्ट रावण रामस् त्वां वधिष्यति न संशयः । रुदती दुःखशोकार्ता जटायुं प्राह मैथिली
duṣṭa rāvaṇa rāmas tvāṃ vadhiṣyati na saṃśayaḥ / rudatī duḥkhaśokārtā jaṭāyuṃ prāha maithilī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्कृते मरणम् यस्मात् त्वया प्राप्तं द्विजोत्तम । तस्माद् रामप्रसादेन विष्णुलोकम् अवाप्स्यसि
matkṛte maraṇam yasmāt tvayā prāptaṃ dvijottama / tasmād rāmaprasādena viṣṇulokam avāpsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् रामेण सङ्गस् ते भविष्यति महाद्विज । तावत् तिष्ठन्तु ते प्राणा इत्य् उक्त्वा तु खगोत्तमम्
yāvad rāmeṇa saṅgas te bhaviṣyati mahādvija / tāvat tiṣṭhantu te prāṇā ity uktvā tu khagottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तान्य् अर्पितान्य् अङ्गाद् भूषणानि विमुच्य सा । शीघ्रं निबध्य वस्त्रेण रामहस्तं गमिष्यथ
tatas tāny arpitāny aṅgād bhūṣaṇāni vimucya sā / śīghraṃ nibadhya vastreṇa rāmahastaṃ gamiṣyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा पातयाम् अस भूमौ सीता सुदुःखिता । एवं हृत्वा स सीतां तु जटायुं पात्य भूतले
ity uktvā pātayām asa bhūmau sītā suduḥkhitā / evaṃ hṛtvā sa sītāṃ tu jaṭāyuṃ pātya bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पकेण गतः शीघ्रं लङ्कां दुष्टनिशाचरः । अशोकवनिकामध्ये स्थापयित्वा स मैथिलीम्
puṣpakeṇa gataḥ śīghraṃ laṅkāṃ duṣṭaniśācaraḥ / aśokavanikāmadhye sthāpayitvā sa maithilīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमाम् अत्रैव रक्षध्वं राक्षस्यो विकृताननाः । इत्य् आदिश्य गृहं यातो रावणो राक्षसेश्वरः
imām atraiva rakṣadhvaṃ rākṣasyo vikṛtānanāḥ / ity ādiśya gṛhaṃ yāto rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लङ्कानिवासिनश् चोचुर् एकान्तं च परस्परम् । अस्याः पुर्या विनाशार्थं स्थापितेयं दुरात्मना
laṅkānivāsinaś cocur ekāntaṃ ca parasparam / asyāḥ puryā vināśārthaṃ sthāpiteyaṃ durātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसीभिर् विरूपाभी रक्ष्यमाणा समन्ततः । सीता च दुःखिता तत्र स्मरन्ती रामम् एव सा
rākṣasībhir virūpābhī rakṣyamāṇā samantataḥ / sītā ca duḥkhitā tatra smarantī rāmam eva sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवास सा सुदुःखार्ता दुःखिता रुदती भृशम् । यथा ज्ञानखले देवी हंसयाना सरस्वती
uvāsa sā suduḥkhārtā duḥkhitā rudatī bhṛśam / yathā jñānakhale devī haṃsayānā sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवभृत्या हरयश् चतुरश् च यदृच्छया । वस्त्रबद्धं तयोत्सृष्टं गृहीत्वा भूषणं द्रुतम्
sugrīvabhṛtyā harayaś caturaś ca yadṛcchayā / vastrabaddhaṃ tayotsṛṣṭaṃ gṛhītvā bhūṣaṇaṃ drutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभर्त्रे विनिवेद्योचुः सुग्रीवाय महात्मने । अरण्ये ऽभून् महायुद्धं जटायो रावणस्य च
svabhartre vinivedyocuḥ sugrīvāya mahātmane / araṇye 'bhūn mahāyuddhaṃ jaṭāyo rāvaṇasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रामश् च तं हत्वा मारीचं माययागतम् । निवृत्तो लक्षणं दृष्ट्वा तेन गत्वा स्वम् आश्रमम्
atha rāmaś ca taṃ hatvā mārīcaṃ māyayāgatam / nivṛtto lakṣaṇaṃ dṛṣṭvā tena gatvā svam āśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीताम् अपश्यन् दुःखार्तः प्ररुरोद स राघवः । लक्ष्मणश् च महातेजा रुरोद भृशदुःखितः
sītām apaśyan duḥkhārtaḥ praruroda sa rāghavaḥ / lakṣmaṇaś ca mahātejā ruroda bhṛśaduḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुप्रकारम् अस्वस्थं रुदन्तं राघवं तदा । भूतले पतितं धीमान् उत्थाप्याश्वास्य लक्ष्मणः
bahuprakāram asvasthaṃ rudantaṃ rāghavaṃ tadā / bhūtale patitaṃ dhīmān utthāpyāśvāsya lakṣmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच वचनं प्राप्तं तदा यत् तच् छृणुष्व मे । अतिवेलं महाराज न शोकं कर्तुम् अर्हसि
uvāca vacanaṃ prāptaṃ tadā yat tac chṛṇuṣva me / ativelaṃ mahārāja na śokaṃ kartum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ शीघ्रं त्वं सीतां मृगयितुं प्रभो । इत्य् एवं वदता तेन लक्ष्मणेन महात्मना
uttiṣṭhottiṣṭha śīghraṃ tvaṃ sītāṃ mṛgayituṃ prabho / ity evaṃ vadatā tena lakṣmaṇena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थापितो नरपतिर् दुःखितो दुःखितेन तु । भ्रात्रा सह जगामाथ सीतां मृगयितुं वनम्
utthāpito narapatir duḥkhito duḥkhitena tu / bhrātrā saha jagāmātha sītāṃ mṛgayituṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनानि सर्वाणि विशोध्य राघवो गिरीन् समस्तान् गिरिसानुगोचरान् । तथा मुनीनाम् अपि चाश्रमान् बहूंस् तृणादिवल्लीगहनेषु भूमिषु
vanāni sarvāṇi viśodhya rāghavo girīn samastān girisānugocarān / tathā munīnām api cāśramān bahūṃs tṛṇādivallīgahaneṣu bhūmiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीतटे भूविवरे गुहायां निरीक्षमाणो ऽपि महानुभावः । प्रियाम् अपश्यन् भृशदुःखितस् तदा जटायुषं वीक्ष्य च घातितं नृपः
nadītaṭe bhūvivare guhāyāṃ nirīkṣamāṇo 'pi mahānubhāvaḥ / priyām apaśyan bhṛśaduḥkhitas tadā jaṭāyuṣaṃ vīkṣya ca ghātitaṃ nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो भवान् केन हतस् त्वम् ईदृशीं दशाम् अवाप्तो ऽसि मृतो ऽसि जीवसि । ममाद्य सर्वं समदुःखितस्य भोः पत्नीवियोगाद् इह चागतस्य वै
aho bhavān kena hatas tvam īdṛśīṃ daśām avāpto 'si mṛto 'si jīvasi / mamādya sarvaṃ samaduḥkhitasya bhoḥ patnīviyogād iha cāgatasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तमात्रे विहगो ऽथ कृच्छ्राद् उवाच वाचं मधुरां तदानीम् । शृणुष्व राजन् मम वृत्तम् अत्र वदामि दृष्टं च कृतं च सद्यः
ityuktamātre vihago 'tha kṛcchrād uvāca vācaṃ madhurāṃ tadānīm / śṛṇuṣva rājan mama vṛttam atra vadāmi dṛṣṭaṃ ca kṛtaṃ ca sadyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.