Library·Gautama: Nyayasutra 5.1, with Bhasya [NyS]·2·2.1

Gautama: Nyayasutra 5.1, with Bhasya [NyS] 2.1

समानानेकधर्माध्यवसायादन्यतरधर्माध्यवसायाद्वा न संशय ॥

samānānekadharmādhyavasāyādanyataradharmādhyavasāyādvā na saṃśaya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रतिपत्त्यव्यवस्थाध्यवसायाच्च ॥

vipratipattyavyavasthādhyavasāyācca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रतिपत्तौ च संप्रतिपत्तेः ॥

vipratipattau ca saṃpratipatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यवस्थात्मनि व्यवस्थितत्वाच्चाव्यवस्थायाः ॥

avyavasthātmani vyavasthitatvāccāvyavasthāyāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथात्यन्तसंशयस् तद्धर्मसातत्योपपत्तेः ॥

tathātyantasaṃśayas taddharmasātatyopapatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्ताध्यवसायादेव तद्विशेषापेक्षात् संशये नासंशयो नात्यन्तसंशयो वा ॥

yathoktādhyavasāyādeva tadviśeṣāpekṣāt saṃśaye nāsaṃśayo nātyantasaṃśayo vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र संशयस्तत्रैवमुत्तरोत्तरप्रसङ्गः ॥

yatra saṃśayastatraivamuttarottaraprasaṅgaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षादीनामप्रामाण्यम्-- त्रैकाल्यासिद्धेः ॥

pratyakṣādīnāmaprāmāṇyam-- traikālyāsiddheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं हि प्रमाणसिद्धौ नेन्द्रियार्थसंनिकर्षात् प्रत्यक्षोत्पत्तिः ॥

pūrvaṃ hi pramāṇasiddhau nendriyārthasaṃnikarṣāt pratyakṣotpattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात्सिद्धौ न प्रमाणेभ्यः प्रमेयसिद्धिः ॥ १० ॥

paścātsiddhau na pramāṇebhyaḥ prameyasiddhiḥ // 10 //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगपत्सिद्धौ प्रत्यर्थनियतत्वात् क्रमवृत्तित्वाभावो बुद्धीनाम् ॥

yugapatsiddhau pratyarthaniyatatvāt kramavṛttitvābhāvo buddhīnām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैकाल्यासिद्धेः प्रतिषेधानुपपत्तिः ॥

traikālyāsiddheḥ pratiṣedhānupapattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वप्रमाणप्रतिषेधाच्च प्रतिषेधानुपपत्तिः ॥

sarvapramāṇapratiṣedhācca pratiṣedhānupapattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रामाण्ये वा न सर्वप्रमाणविप्रतिषेधः ॥

tatprāmāṇye vā na sarvapramāṇavipratiṣedhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैकाल्याप्रतिषेधश्च-- शब्दादातोद्यसिद्धिवत्तत्सिद्धेः ॥

traikālyāpratiṣedhaśca-- śabdādātodyasiddhivattatsiddheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमेयता च तुलाप्रामाण्यवत् ॥

prameyatā ca tulāprāmāṇyavat //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणतः सिद्धेः प्रमाणानां प्रमाणान्तरसिद्धिप्रसङ्गः ॥

pramāṇataḥ siddheḥ pramāṇānāṃ pramāṇāntarasiddhiprasaṅgaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्विनिवृत्तर्वा प्रमाणसिद्धिवत् प्रमेयसिद्धि ॥

tadvinivṛttarvā pramāṇasiddhivat prameyasiddhi //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रदीपप्रकाशसिद्धिवत् तत्सिद्धेः ॥

na pradīpaprakāśasiddhivat tatsiddheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षलक्षणानुपपत्तिर् असमग्रवचनात् ॥

pratyakṣalakṣaṇānupapattir asamagravacanāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नात्ममनसोः संनिकर्षाभावे प्रत्यक्षोत्पत्तिः ॥

nātmamanasoḥ saṃnikarṣābhāve pratyakṣotpattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिग्देशकालाकाशेष्वप्येवं प्रसङ्गः ॥

digdeśakālākāśeṣvapyevaṃ prasaṅgaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानलिङ्गत्वादात्मनो नानवरोधः ॥

jñānaliṅgatvādātmano nānavarodhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदयौगपद्यलिङ्गत्वाच्च न मनसः ॥

tadayaugapadyaliṅgatvācca na manasaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षनिमित्तत्वाच्चेन्द्रियार्थयोः संनिकर्षस्य स्वशब्देन वचनम् ॥

pratyakṣanimittatvāccendriyārthayoḥ saṃnikarṣasya svaśabdena vacanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्तव्यासक्तमनसां चेन्द्रियार्थयोः संनिकर्षनिमित्तत्वात् ॥

suptavyāsaktamanasāṃ cendriyārthayoḥ saṃnikarṣanimittatvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैश्चापदेशो ज्ञानविशेषाणाम् ॥

taiścāpadeśo jñānaviśeṣāṇām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याहतत्वादहेतुः ॥

vyāhatatvādahetuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नार्थविशेषप्राबल्यात् ॥

nārthaviśeṣaprābalyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षमनुमानम् एकदेशग्रहणादुपलब्धेः ॥

pratyakṣamanumānam ekadeśagrahaṇādupalabdheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रत्यक्षेण यावत् तावदप्युपलम्भात् ॥

na pratyakṣeṇa yāvat tāvadapyupalambhāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चैकदेशोपलब्धिर् अवयविसद्भावात् ॥

na caikadeśopalabdhir avayavisadbhāvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्यत्वादवयविनि संदेहः ॥

sādhyatvādavayavini saṃdehaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाग्रहणमवयव्यसिद्धेः ॥

sarvāgrahaṇamavayavyasiddheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारणाकर्षणोपपत्तेश्च ॥

dhāraṇākarṣaṇopapatteśca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनावनवद् ग्रहणमितिचेत् ? नातीन्द्रियत्वादणूनाम् ॥

senāvanavad grahaṇamiticet ? nātīndriyatvādaṇūnām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोधोपघातसादृश्येभ्यो व्यभिचारादनुमानमप्रमाणम् ॥

rodhopaghātasādṛśyebhyo vyabhicārādanumānamapramāṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैकदेशत्राससादृश्येभ्यो ऽर्थान्तरभावात् ॥

naikadeśatrāsasādṛśyebhyo 'rthāntarabhāvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तमानाभावः पततः पतितपतितव्यकालोपपत्तेः ॥

vartamānābhāvaḥ patataḥ patitapatitavyakālopapatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोरप्यभावो वर्तमानाभावे तदपेक्षत्वात् ॥

tayorapyabhāvo vartamānābhāve tadapekṣatvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नातीतानागतयोरितरेतरापेक्षा सिद्धिः ॥

nātītānāgatayoritaretarāpekṣā siddhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तमानाभावे सर्वाग्रहणं प्रत्यक्षानुपपत्तेः ॥

vartamānābhāve sarvāgrahaṇaṃ pratyakṣānupapatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतताकर्तव्यतोपपत्तेस्तूभयथा ग्रहणम् ॥

kṛtatākartavyatopapattestūbhayathā grahaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तप्रायैकदेशसाधर्म्यादुपमानपासिद्धिः ॥

atyantaprāyaikadeśasādharmyādupamānapāsiddhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसिद्धसाधर्म्यादुपमानसिद्धेर्यथोक्तदोषानुपपत्तिः ॥

prasiddhasādharmyādupamānasiddheryathoktadoṣānupapattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षेणाप्रत्यक्षसिद्धेः ॥

pratyakṣeṇāpratyakṣasiddheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाप्रत्यक्षे गवये प्रमाणार्थमुपमानस्य पश्याम इति ॥

nāpratyakṣe gavaye pramāṇārthamupamānasya paśyāma iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथेत्युपसंहारादुपमानसिद्धेर्नाविशेषः ॥

tathetyupasaṃhārādupamānasiddhernāviśeṣaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दो ऽनुमानम्--अर्थस्यानुपलब्धेरनुमेयत्वात् ॥

śabdo 'numānam--arthasyānupalabdheranumeyatvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपलब्धेरद्विप्रवृत्तित्वात् ॥

upalabdheradvipravṛttitvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संबन्धाच् च ॥

saṃbandhāc ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्तोपदेशसामर्थ्यात् शब्दादर्थसंप्रत्ययः ॥

āptopadeśasāmarthyāt śabdādarthasaṃpratyayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूरणप्रदाहपाटनानुपलब्धेश्च संबन्धाभावः ॥

pūraṇapradāhapāṭanānupalabdheśca saṃbandhābhāvaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दार्थव्यवस्थानादप्रतिषेधः ॥

śabdārthavyavasthānādapratiṣedhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सामयिकत्वाच्छब्दार्थसंप्रत्ययस्य ॥

na sāmayikatvācchabdārthasaṃpratyayasya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातिविशेषे चानियमात् ॥

jātiviśeṣe cāniyamāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदप्रमाण्यम्-- अनृतव्याघातपुनरुक्तदोषेभ्यः ॥

tadapramāṇyam-- anṛtavyāghātapunaruktadoṣebhyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कर्मकर्तृसाधनवैगुण्यात् ॥

na karmakartṛsādhanavaiguṇyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्युपेत्य कालभेदे दोशवचनात् ॥

abhyupetya kālabhede dośavacanāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुवादोपपत्तेश्च ॥

anuvādopapatteśca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्यविभागस्य चार्थग्रहणात् ॥

vākyavibhāgasya cārthagrahaṇāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विध्यर्थवादानुवादवचनविनियोगात् ॥

vidhyarthavādānuvādavacanaviniyogāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिर्विधायकः ॥

vidhirvidhāyakaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुतिर्निन्दा परकृतिः पुराकल्प इत्यर्थवाद ॥

stutirnindā parakṛtiḥ purākalpa ityarthavāda //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिविहितस्यानुवचनमनुवादः ॥

vidhivihitasyānuvacanamanuvādaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानुवादपुनरुक्तयोर्विशेषः शब्दाभ्यासेपपत्तेः ॥

nānuvādapunaruktayorviśeṣaḥ śabdābhyāsepapatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्रतरगमनोपदेशवदभ्यासान्नाविशेषः ॥

śīghrataragamanopadeśavadabhyāsānnāviśeṣaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रायुर्वेदप्रामाण्यवच्च तत्प्रामाण्यम् आप्तप्रामाण्यात् ॥

mantrāyurvedaprāmāṇyavacca tatprāmāṇyam āptaprāmāṇyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.