Library·Gautama: Nyayasutra 5.1, with Bhasya [NyS]·3·3.2

Gautama: Nyayasutra 5.1, with Bhasya [NyS] 3.2

कर्माकाशसाधर्म्यात् संशयः ॥

karmākāśasādharmyāt saṃśayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषयप्रत्यभिज्ञानात् ॥

viṣayapratyabhijñānāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्यसमत्वादहेतुः ॥

sādhyasamatvādahetuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न युगपदग्रहणात् ॥

na yugapadagrahaṇāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रत्यभिज्ञाने च विनाशप्रसङ्गः ॥

apratyabhijñāne ca vināśaprasaṅgaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमवृत्तित्वादयुगपद्ग्रहणम् ॥

kramavṛttitvādayugapadgrahaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रत्यभिज्ञानं च विषयान्तरव्यासङ्गात् ॥

apratyabhijñānaṃ ca viṣayāntaravyāsaṅgāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न गत्यभावात् ॥

na gatyabhāvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फटिकान्यत्वाभिमानवत् तदन्यत्वाभिमानः ॥

sphaṭikānyatvābhimānavat tadanyatvābhimānaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फटिकेप्यपरापरोत्पत्तेः क्षणिकत्वाद् व्यक्तीनामहेतुः ॥

sphaṭikepyaparāparotpatteḥ kṣaṇikatvād vyaktīnāmahetuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियमहेत्वभावाद् यथादर्शनमभ्यनुज्ञा ॥

niyamahetvabhāvād yathādarśanamabhyanujñā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोत्पत्तिविनाशकारणोपलब्धेः ॥

notpattivināśakāraṇopalabdheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरविनाशे कारणानुपलब्धिवद् दध्युत्पत्तिवच्च तदुपपत्तिः ॥

kṣīravināśe kāraṇānupalabdhivad dadhyutpattivacca tadupapattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गतो ग्रहणाद् नानुपलब्धिः ॥

liṅgato grahaṇād nānupalabdhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पयसः परिणामगुणान्तरप्रादुर्भावात् ॥

na payasaḥ pariṇāmaguṇāntaraprādurbhāvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यूहान्तराद् द्रव्यान्तरोत्पत्तिदर्शनं पूर्वद्रव्यनिवृत्तेरनुमानम् ॥

vyūhāntarād dravyāntarotpattidarśanaṃ pūrvadravyanivṛtteranumānam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद्विनाशकारणानुपलब्धेः क्वचिच्चोपलब्धेरनेकान्तः ॥

kvacidvināśakāraṇānupalabdheḥ kvaciccopalabdheranekāntaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेन्द्रियार्थयोस् तद्विनाशेपि ज्ञानावस्थानात् ॥

nendriyārthayos tadvināśepi jñānāvasthānāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगपज्ज्ञेयानुपलब्धेश्च न मनसः ॥

yugapajjñeyānupalabdheśca na manasaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदात्मगुणत्वेपि तुल्यम् ॥

tadātmaguṇatvepi tulyam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रियैर् मनसः संनिकर्षाभावात् तदनुत्पत्तिः ॥

indriyair manasaḥ saṃnikarṣābhāvāt tadanutpattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोत्पत्तिकारणानपदेशात् ॥

notpattikāraṇānapadeśāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनाशकारणानुपलब्धेश्चावस्थाने तन्नित्यत्वप्रसङ्गः ॥

vināśakāraṇānupalabdheścāvasthāne tannityatvaprasaṅgaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनित्यत्वग्रहाद् बुद्धेर्बुद्ध्यन्तराद्विनाशः शब्दवत् ॥

anityatvagrahād buddherbuddhyantarādvināśaḥ śabdavat //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानसमवेतात्मप्रदेशसंनिकर्षान्मनसः स्मृत्युत्पत्तेर्न युगपदुत्पत्तिः ॥

jñānasamavetātmapradeśasaṃnikarṣānmanasaḥ smṛtyutpatterna yugapadutpattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नान्तःशरीर वृत्तित्वान्मनसः ॥

nāntaḥśarīra vṛttitvānmanasaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्यत्वादहेतुः ॥

sādhyatvādahetuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरतः शरीरधारणोपपत्तेरप्रतिषेधः ॥

smarataḥ śarīradhāraṇopapatterapratiṣedhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तद् आशुगतित्वान्मनसः ॥

na tad āśugatitvānmanasaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्मरणकालानियमात् ॥

na smaraṇakālāniyamāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मप्रेरणयदृच्छाज्ञताभिश्च न संयोगविशेषः ॥

ātmapreraṇayadṛcchājñatābhiśca na saṃyogaviśeṣaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यासक्तमनसः पादव्यथनेन संयोगविशेषेण समानम् ॥

vyāsaktamanasaḥ pādavyathanena saṃyogaviśeṣeṇa samānam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणिधानलिङ्गादिज्ञानानामयुगपद्भावादयुगपत्स्मरणम् ॥

praṇidhānaliṅgādijñānānāmayugapadbhāvādayugapatsmaraṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञस्येच्छाद्वेषनिमित्तत्वादारम्भनिवृत्त्योः ॥

jñasyecchādveṣanimittatvādārambhanivṛttyoḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तल्लिङ्गत्वादिच्छाद्वेषयोः पार्थिवाद्येष्वप्रतिषेधः ॥

talliṅgatvādicchādveṣayoḥ pārthivādyeṣvapratiṣedhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परश्वादिष्वारम्भनिवृत्तिदर्शनात् ॥

paraśvādiṣvārambhanivṛttidarśanāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियमानियमौ तु तद्विशेषकौ ॥

niyamāniyamau tu tadviśeṣakau //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तहेतुत्वात् पारतन्त्र्यादकृताभ्यागमाच्च न मनसः ॥

yathoktahetutvāt pāratantryādakṛtābhyāgamācca na manasaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिशेषाद् यथोक्तहेतूपपत्तेश्च ॥

pariśeṣād yathoktahetūpapatteśca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरणं त्वात्मनो ज्ञस्वाभाव्यात् ॥

smaraṇaṃ tvātmano jñasvābhāvyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणिधाननिबन्धाभ्यासलिङ्गलक्षणसादृश्यपरिग्रहाश्रयाश्रितसम्बन्धानन्तर्यवियोगैककार्यविरोधातिशयप्राप्तिव्यवधानसुखदुःखेच्छाद्वेषभयोर्थित्वक्रियारागधर्माधर्मनिमित्तेभ्यः ॥

praṇidhānanibandhābhyāsaliṅgalakṣaṇasādṛśyaparigrahāśrayāśritasambandhānantaryaviyogaikakāryavirodhātiśayaprāptivyavadhānasukhaduḥkhecchādveṣabhayorthitvakriyārāgadharmādharmanimittebhyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मानवस्थायिग्रहणात् ॥

karmānavasthāyigrahaṇāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यक्तग्रहणमनवस्थायित्वाद् विद्युत्संपाते रूपाव्यक्तग्रहणवत् ॥

avyaktagrahaṇamanavasthāyitvād vidyutsaṃpāte rūpāvyaktagrahaṇavat //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतूपादानात् प्रतिषेद्धव्याभ्यनुज्ञा ॥

hetūpādānāt pratiṣeddhavyābhyanujñā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रदीपार्चिःसंतत्यभिव्यक्तग्रहणवत् तद्ग्रहणम् ॥

na pradīpārciḥsaṃtatyabhivyaktagrahaṇavat tadgrahaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्ये स्वगुणपरगुणोपलब्धेः संशयः ॥

dravye svaguṇaparaguṇopalabdheḥ saṃśayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावच्छरीरभावित्वाद्रूपादीनाम् ॥

yāvaccharīrabhāvitvādrūpādīnām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पाकजगुणान्तरोत्पत्तेः ॥

na pākajaguṇāntarotpatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिद्वन्द्विसिद्धेः पाकजानामप्रतिषेधः ॥

pratidvandvisiddheḥ pākajānāmapratiṣedhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरव्यापित्वात् ॥

śarīravyāpitvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न केशनखादिष्वनुपलब्धेः ॥

na keśanakhādiṣvanupalabdheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वक्पर्यन्तत्वाच्छरीरस्य केशनखादिष्वप्रसङ्गः ॥

tvakparyantatvāccharīrasya keśanakhādiṣvaprasaṅgaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरगुणवैधर्म्यात् ॥

śarīraguṇavaidharmyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न रूपादीनामितरेतरवैधर्म्यात् ॥

na rūpādīnāmitaretaravaidharmyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐन्र्दियकत्वाद् रूपादीनामप्रतिषेधः ॥

ainrdiyakatvād rūpādīnāmapratiṣedhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानायौगपद्यादेकं मनः ॥

jñānāyaugapadyādekaṃ manaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न युगपदनेकक्रियोपलब्धेः ॥

na yugapadanekakriyopalabdheḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलातचक्रदर्शनवत् तदुपलब्धिराशुसंचारात् ॥

alātacakradarśanavat tadupalabdhirāśusaṃcārāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तहेतुत्वाच्चाणु ॥

yathoktahetutvāccāṇu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वकृतफलानुबन्धात्तदुत्पत्तिः ॥

pūrvakṛtaphalānubandhāttadutpattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतेभ्यो मूर्त्युपादानवत् तदुपादानम् ॥

bhūtebhyo mūrtyupādānavat tadupādānam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न साध्यसमत्वात् ॥

na sādhyasamatvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोत्पत्तिनिमित्तत्वान्मातापित्रोः ॥

notpattinimittatvānmātāpitroḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाहारस्य ॥

tathāhārasya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तौ चानियमात् ॥

prāptau cāniyamāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरोत्पत्तिनिमित्तवत् संयोगोत्पत्तिनिमित्तं कर्म ॥

śarīrotpattinimittavat saṃyogotpattinimittaṃ karma //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन नियमः प्रत्युक्तः ॥

etena niyamaḥ pratyuktaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तददृष्टकारितमितिचेत् पुनस्तत्प्रसङ्गोपवर्गे ॥

tadadṛṣṭakāritamiticet punastatprasaṅgopavarge //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःकर्मनिमित्तत्वाच्च संयोगानुच्छेदः ॥

manaḥkarmanimittatvācca saṃyogānucchedaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यत्वप्रसङ्गश्च प्रायणानुपपत्तेः ॥

nityatvaprasaṅgaśca prāyaṇānupapatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणुश्यामतानित्यत्ववदेतत् स्यात् ॥

aṇuśyāmatānityatvavadetat syāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाकृताभ्यागमप्रसङ्गात् ॥

nākṛtābhyāgamaprasaṅgāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यत्वप्रसङ्गश्च प्रायणानुपपत्तेः ॥

nityatvaprasaṅgaśca prāyaṇānupapatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणुश्यामतानित्यत्ववदेतत् स्यात् ॥

aṇuśyāmatānityatvavadetat syāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाकृताभ्यागमप्रसङ्गात् ॥

nākṛtābhyāgamaprasaṅgāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.