Library·Gautama: Nyayasutra 5.1, with Bhasya [NyS]·4·4.2

Gautama: Nyayasutra 5.1, with Bhasya [NyS] 4.2

दोषनिमित्तानां तत्त्वज्ञानादहङ्कारनिवृत्तिः ॥

doṣanimittānāṃ tattvajñānādahaṅkāranivṛttiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषनिमित्तं रूपादयो विषयाः संकल्पकृताः ॥

doṣanimittaṃ rūpādayo viṣayāḥ saṃkalpakṛtāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्निमित्तं त्व् अवयव्यभिमानः ॥

tannimittaṃ tv avayavyabhimānaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याविद्याद्वैविध्यात् संशयः ॥

vidyāvidyādvaividhyāt saṃśayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदसंशयः पूर्वहेतुप्रसिद्धत्वात् ॥

tadasaṃśayaḥ pūrvahetuprasiddhatvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्त्यनुपपत्तेरपि तर्हि न संशयः ॥

vṛttyanupapatterapi tarhi na saṃśayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्स्नैकदेशावृत्तित्वादवयवानामवयव्यभावः ॥

kṛtsnaikadeśāvṛttitvādavayavānāmavayavyabhāvaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषु चावृत्तेरवयव्यभावः ॥

teṣu cāvṛtteravayavyabhāvaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथक् चावयवेभ्यो ऽवृत्तेः ॥

pṛthak cāvayavebhyo 'vṛtteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चावयव्यवयवाः ॥

na cāvayavyavayavāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन् भेदाभावाद् भेदशब्दप्रयोगानुपपत्तेरप्रश्नः ॥

ekasmin bhedābhāvād bhedaśabdaprayogānupapatterapraśnaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवयवान्तराभावे ऽप्यवृत्तेरहेतुः ॥

avayavāntarābhāve 'pyavṛtterahetuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशसमूहे तैमिरिकोपलब्धिवत्तदुपलब्धिः ॥

keśasamūhe taimirikopalabdhivattadupalabdhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वविषयानतिक्रमेणेन्द्रियस्य पटुमन्दभावाद् विषयग्रहणस्य तथाभावो नाविषये प्रवृत्तिः ॥

svaviṣayānatikrameṇendriyasya paṭumandabhāvād viṣayagrahaṇasya tathābhāvo nāviṣaye pravṛttiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवयवावयवप्रसङ्गश्चैवम् आप्रलयात् ॥

avayavāvayavaprasaṅgaścaivam āpralayāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रलयो ऽणुसद्भावात् ॥

na pralayo 'ṇusadbhāvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परं वा त्रुटेः ॥

paraṃ vā truṭeḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशव्यतिभेदात् तदनुपपत्तिः ॥

ākāśavyatibhedāt tadanupapattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशासर्वगतत्वं वा ॥

ākāśāsarvagatatvaṃ vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्बहिश्च कार्यद्रव्यस्य कारणान्तरवचनादकार्ये तदभावः ॥

antarbahiśca kāryadravyasya kāraṇāntaravacanādakārye tadabhāvaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसंयोगशब्दविभवाच्च सर्वगतम् ॥

sarvasaṃyogaśabdavibhavācca sarvagatam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यूहाविष्टम्भविभुत्वानि चाकाशधर्मार्ः ॥

avyūhāviṣṭambhavibhutvāni cākāśadharmārḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तिमतां च संस्थानोपपत्तेरवयवसद्भावः ॥

mūrtimatāṃ ca saṃsthānopapatteravayavasadbhāvaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संयोगोपपत्तेश्च ॥

saṃyogopapatteśca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनवस्थाकारित्वादनवस्थानुपपत्तेश्चाप्रतिषेधः ॥

anavasthākāritvādanavasthānupapatteścāpratiṣedhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्ध्या विवेचनात्तु भावानां याथात्म्यानुपलब्धिस्तन्त्वपकर्षणे पटसद्भावानुपलब्धिवत्तदनुपलब्धिः ॥

buddhyā vivecanāttu bhāvānāṃ yāthātmyānupalabdhistantvapakarṣaṇe paṭasadbhāvānupalabdhivattadanupalabdhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याहतत्वादहेतुः ॥

vyāhatatvādahetuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाश्रयत्वादपृथग्ग्रहणम् ॥

tadāśrayatvādapṛthaggrahaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणतश्चाथप्रतिपत्तेः ॥

pramāṇataścāthapratipatteḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणानुपपत्त्युपपत्तिभ्याम् ॥

pramāṇānupapattyupapattibhyām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नवविषयाभिमानवदयं प्रमाणप्रमेयाभिमानः ॥

svapnavaviṣayābhimānavadayaṃ pramāṇaprameyābhimānaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायागन्धर्वनगरमृगतृष्णिकावद्वा ॥

māyāgandharvanagaramṛgatṛṣṇikāvadvā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेत्वभावादसिद्धिः ॥

hetvabhāvādasiddhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतिसंकल्पवच्च स्वप्नविषयाभिमानः ॥

smṛtisaṃkalpavacca svapnaviṣayābhimānaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथ्योपलब्धिविनाशस्तत्त्वज्ञानात् स्वप्नविषयाभिमानप्रणाशवत् प्रतिबोधे ॥

mithyopalabdhivināśastattvajñānāt svapnaviṣayābhimānapraṇāśavat pratibodhe //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धेश्चैवं निमित्तसद्भावोपलम्भात् ॥

buddheścaivaṃ nimittasadbhāvopalambhāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वप्रधानभेदाच्च मिथ्याबुद्धेर्द्वैविध्योपपत्तिः ॥

tattvapradhānabhedācca mithyābuddherdvaividhyopapattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिविशेषाभ्यासात् ॥

samādhiviśeṣābhyāsāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नार्थविशेषाप्राबल्यात् ॥

nārthaviśeṣāprābalyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुदादिभिः प्रवर्तनाच्च ॥

kṣudādibhiḥ pravartanācca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वकृतफलानुबन्धात् तदुत्पत्तिः ॥

pūrvakṛtaphalānubandhāt tadutpattiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरण्यगुहापुलिनादिषु योगाभ्यासोपदेशः ॥

araṇyaguhāpulinādiṣu yogābhyāsopadeśaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपवर्गे ऽप्येवं प्रसङ्गः ॥

apavarge 'pyevaṃ prasaṅgaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न निष्पन्नावश्यम्भावित्वात् ॥

na niṣpannāvaśyambhāvitvāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभावश्चापवर्गे ॥

tadabhāvaścāpavarge //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदर्थं यमनियमाभ्यामात्मसंस्कारो योगाच्चाध्यात्मविध्युपायैः ॥

tadarthaṃ yamaniyamābhyāmātmasaṃskāro yogāccādhyātmavidhyupāyaiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानग्रहणाभ्यासस्तद्विद्यैश्च सह संवादः ॥

jñānagrahaṇābhyāsastadvidyaiśca saha saṃvādaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं शिष्यगुरुसब्रह्मचारिविशिष्टश्रेयोर्थिभिरनसूयुभिरभ्युपेयात् ॥

taṃ śiṣyagurusabrahmacāriviśiṣṭaśreyorthibhiranasūyubhirabhyupeyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपक्षहीनमपि वा प्रयोजनार्थमर्थित्वे ॥

pratipakṣahīnamapi vā prayojanārthamarthitve //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वाध्यवसायसंरक्षणार्थं जल्पवितण्डे बीजप्ररोहसंरक्षणार्थं कण्टकशाखावरणवत् ॥

tattvādhyavasāyasaṃrakṣaṇārthaṃ jalpavitaṇḍe bījaprarohasaṃrakṣaṇārthaṃ kaṇṭakaśākhāvaraṇavat //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभ्यां विगृह्य कथनम् ॥

tābhyāṃ vigṛhya kathanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.