Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·1·1.1·1.1.34

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.34

P 1.1.34

क्अ इ,९२।१९-९३।६ रो इ,२९५-२९७ अवरादीनाम् च पुनः सूत्रपाठे ग्रहणानर्थक्यम् गणे पठितत्वात् । अवरादीनाम् च पुनः सूत्रपाठे ग्रहणम् अनर्थकम् । किम् कारणम् । गणे पठितत्वात् । गणे हि एतानि पठ्यन्ते । कथम् पुनः ज्ञायते सः पूर्वः पाठः अयम् पुनः पाठः इति । तानि हि पूर्वादीनि इमानि अवरादीनि । इमानि अपि पूर्वादीनि । एवम् तर्हि आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति सः पूर्वः पाठः अयम् पुनः पाठः इति यत् अयम् पूर्वादिभ्यः नवभ्यः वा इति नवग्रहणम् करोति । नव एव पूर्वादीनि । इदम् तर्हि प्रयोजनम् : व्यवस्थायाम् असञ्ज्ञायाम् इति वक्ष्यामि इति । एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् । एवंविशिष्टानि एव एतानि गणे पठ्यन्ते । इदम् तर्हि प्रयोजनम् द्व्यादिपर्युदासेन पर्युदासः मा भूत् इति । एतत् अपि न अस्ति प्रयोजनम् । आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न एषाम् द्व्यादिपर्युदासेन पर्युदासः भवति इति यत् अयम् पूर्वत्र असिद्धम् इति निपातनम् करोति । वार्त्तिककारः च पठति : जश्भावात् इति चेत् उत्तरत्र अभावात् अपवादप्रसङ्गः इति । इदम् तर्हि प्रयोजनम् जसि विभाषाम् वक्ष्यामि इति ।

KA I,92.19-93.6 Ro I,295-297 avarādīnām ca punaḥ sūtrapāṭhe grahaṇānarthakyam gaṇe paṭhitatvāt . avarādīnām ca punaḥ sūtrapāṭhe grahaṇam anarthakam . kim kāraṇam . gaṇe paṭhitatvāt . gaṇe hi etāni paṭhyante . katham punaḥ jñāyate saḥ pūrvaḥ pāṭhaḥ ayam punaḥ pāṭhaḥ iti . tāni hi pūrvādīni imāni avarādīni . imāni api pūrvādīni . evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati saḥ pūrvaḥ pāṭhaḥ ayam punaḥ pāṭhaḥ iti yat ayam pūrvādibhyaḥ navabhyaḥ vā iti navagrahaṇam karoti . nava eva pūrvādīni . idam tarhi prayojanam : vyavasthāyām asañjñāyām iti vakṣyāmi iti . etat api na asti prayojanam . evaṃviśiṣṭāni eva etāni gaṇe paṭhyante . idam tarhi prayojanam dvyādiparyudāsena paryudāsaḥ mā bhūt iti . etat api na asti prayojanam . ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na eṣām dvyādiparyudāsena paryudāsaḥ bhavati iti yat ayam pūrvatra asiddham iti nipātanam karoti . vārttikakāraḥ ca paṭhati : jaśbhāvāt iti cet uttaratra abhāvāt apavādaprasaṅgaḥ iti . idam tarhi prayojanam jasi vibhāṣām vakṣyāmi iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/1.1.34

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 1.1.34, in HREEM (hreem.cc/library/P/1.1.34), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text