क्अ इ,२०१।६-१९ रो इइ,३१-३२ पूङः क्त्वानिष्ठयोः इटि वाप्रसङ्गः सेट्प्रकरणात् । पूङः क्त्वानिष्ठयोः इटि विभाषा प्राप्नोति । किम् कारणम् । सेट्प्रकरणात् । सेट् इति वर्तते । न वा सेट्त्वस्य अकिदाश्रयत्वात् अनिटि वा कित्त्वम् । न वा एषः दोषः । किम् कारणम् । सेट्त्वस्य अकिदाश्रयत्वात् । अकिदाश्रयम् सेट्त्वम् । यदा अकित्त्वम् तदा इटा भवितव्यम् । सेट्त्वस्य अकिदाश्रयत्वात् अनिटि एव विभाषा कित्त्वम् भविष्यति । इड्विधौ पूङः ग्रहणम् क्रियते । तेन वचनात् इट् सेट्प्रकरणात् च इटि एव विभाषा कित्त्वम् प्राप्नोति । इड्विधौ हि अग्रहणम् । इड्विधौ हि पूङः ग्रहणम् न कर्तव्यम् भवति । भारद्वाजीयाः पठन्ति : नित्यम् अकित्त्वम् इडाद्योः । क्त्वाग्रहणम् उत्तरार्थम् । नित्यम् अकित्त्वम् इडाद्योः सिद्धम् । कथम्। विभाषामध्ये अयम् योगः क्रियते । विभाषामध्ये च ये विधयः ते नित्याः भवन्ति । किमर्थम् तर्हि क्त्वाग्रहणम् । क्त्वाग्रहणम् उत्तरार्थम् । उत्तरार्थम् क्त्वाग्रहणम् क्रियते : नोपधात् थपान्तात् वा वञ्चिलुञ्च्यृतः च इति ।
KA I,201.6-19 Ro II,31-32 pūṅaḥ ktvāniṣṭhayoḥ iṭi vāprasaṅgaḥ seṭprakaraṇāt . pūṅaḥ ktvāniṣṭhayoḥ iṭi vibhāṣā prāpnoti . kim kāraṇam . seṭprakaraṇāt . seṭ iti vartate . na vā seṭtvasya akidāśrayatvāt aniṭi vā kittvam . na vā eṣaḥ doṣaḥ . kim kāraṇam . seṭtvasya akidāśrayatvāt . akidāśrayam seṭtvam . yadā akittvam tadā iṭā bhavitavyam . seṭtvasya akidāśrayatvāt aniṭi eva vibhāṣā kittvam bhaviṣyati . iḍvidhau pūṅaḥ grahaṇam kriyate . tena vacanāt iṭ seṭprakaraṇāt ca iṭi eva vibhāṣā kittvam prāpnoti . iḍvidhau hi agrahaṇam . iḍvidhau hi pūṅaḥ grahaṇam na kartavyam bhavati . bhāradvājīyāḥ paṭhanti : nityam akittvam iḍādyoḥ . ktvāgrahaṇam uttarārtham . nityam akittvam iḍādyoḥ siddham . katham. vibhāṣāmadhye ayam yogaḥ kriyate . vibhāṣāmadhye ca ye vidhayaḥ te nityāḥ bhavanti . kimartham tarhi ktvāgrahaṇam . ktvāgrahaṇam uttarārtham . uttarārtham ktvāgrahaṇam kriyate : nopadhāt thapāntāt vā vañciluñcyṛtaḥ ca iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.