क्अ इ,३२८।१०-२४ रो इइ,३९३-३९५ किम् उदाहरणम् । माषेभ्यः गाः वारयति । भवेद् यस्य माषाः न गावः तस्य माषाः ईप्सिताः स्युः । यस्य तु खलु गावः न माषाः कथम् तस्य माषाः ईप्सिताः स्युः । तस्य अपि माषाः एव ईप्सिताः । आतः च ईप्सिताः यवेभ्य्ः गाः वारयति । इह कूपात् अन्धम् वारयति इति कूपे अपादानसञ्ज्ञा न प्राप्नोति । न हि तस्य कूपः ईप्सितः । कः तर्हि । अन्धः । तस्य अपि कूपः एव ईप्सितः । पश्यति अयम् अन्धः कूपम् मा प्रापत् इति । अथ वा यथा एव अस्य अन्यत्र अपश्यतः ईप्सा एवम् कूपे अपि । इह अग्नेः माणवकम् वारयति इति माणवके अपादानसञ्ज्ञा प्राप्नोति । कर्मसञ्ज्ञात्र बाधिका भविष्यति । अग्नौ अपि तर्हि बाधिका स्यात् । तस्मात् वक्तव्यम् कर्मणः यत् ईप्सितम् इति ईप्सितेप्सितम् इति वा । वारणर्थेषु कर्मग्रहणानर्थक्यम् कर्तुः ईप्सिततमम् कर्म इति वचनात् । वारणार्थेषु कर्मग्रहणम् अनर्थकम् । किम् कारणम् । कर्तुः ईप्सिततमम् कर्म इति वचनात् । कर्तुः ईप्सिततमम् कर्म इति एव सिद्धम् । अयम् अपि योगः शक्यः अवक्तुम् । कथम् माषेभ्यः गाः वारयति इति । पश्यति अयम् यदि इमाः गावः तत्र गच्छन्ति ध्रुवम् सस्यविनाशः सस्यविनाशे अधर्मः च एव राजभयम् च । सः बुद्ध्या सम्प्राप्य निवर्तते । तत्र ध्रुवम् अपाये अपादानम् इति एव सिद्धम् ।
KA I,328.10-24 Ro II,393-395 kim udāharaṇam . māṣebhyaḥ gāḥ vārayati . bhaved yasya māṣāḥ na gāvaḥ tasya māṣāḥ īpsitāḥ syuḥ . yasya tu khalu gāvaḥ na māṣāḥ katham tasya māṣāḥ īpsitāḥ syuḥ . tasya api māṣāḥ eva īpsitāḥ . ātaḥ ca īpsitāḥ yavebhyḥ gāḥ vārayati . iha kūpāt andham vārayati iti kūpe apādānasañjñā na prāpnoti . na hi tasya kūpaḥ īpsitaḥ . kaḥ tarhi . andhaḥ . tasya api kūpaḥ eva īpsitaḥ . paśyati ayam andhaḥ kūpam mā prāpat iti . atha vā yathā eva asya anyatra apaśyataḥ īpsā evam kūpe api . iha agneḥ māṇavakam vārayati iti māṇavake apādānasañjñā prāpnoti . karmasañjñātra bādhikā bhaviṣyati . agnau api tarhi bādhikā syāt . tasmāt vaktavyam karmaṇaḥ yat īpsitam iti īpsitepsitam iti vā . vāraṇartheṣu karmagrahaṇānarthakyam kartuḥ īpsitatamam karma iti vacanāt . vāraṇārtheṣu karmagrahaṇam anarthakam . kim kāraṇam . kartuḥ īpsitatamam karma iti vacanāt . kartuḥ īpsitatamam karma iti eva siddham . ayam api yogaḥ śakyaḥ avaktum . katham māṣebhyaḥ gāḥ vārayati iti . paśyati ayam yadi imāḥ gāvaḥ tatra gacchanti dhruvam sasyavināśaḥ sasyavināśe adharmaḥ ca eva rājabhayam ca . saḥ buddhyā samprāpya nivartate . tatra dhruvam apāye apādānam iti eva siddham .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.