Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.1·3.1.105

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.105

P 3.1.105

क्अ इइ,८३।९-१६ रो इइइ,२०४-२०५ सङ्गतम् इति किम् प्रत्युदाह्रियते । अजरः कम्बलः । अजरिता कम्बलः इति । किम् पुनः कारणम् कर्तृसाधनः प्रत्युदाह्रियते । न भावसाधनः प्रत्युदाहार्यः । एवम् तर्हि अजर्यम् कर्तरि । अजर्यम् कर्तरि इति वक्तव्यम् । तत् तर्हि वक्तव्यम् । न वक्तव्यम् । गत्यर्थानाम् क्तः कर्तरि विधीयते । तेन योगात् अजर्यम् कर्तरि भविष्यति । गत्यर्थानाम् वै क्तः कर्मणि अपि विधीयते । तेन योगात् अजर्यम् कर्मणि अपि प्राप्नोति । जीर्यतिः अकर्मकः । भावे तर्हि प्राप्नोति । सङ्गतग्रहणम् इदानीम् किमर्थम् स्यात् । कर्तृविशेषणम् सङ्गतग्रहणम् । सङ्गतम् चेत् कर्तृ भवति इति । तत् यथा हृषेः लोमसु इति लोमानि चेत् कर्तॄणि भवन्ति ।

KA II,83.9-16 Ro III,204-205 saṅgatam iti kim pratyudāhriyate . ajaraḥ kambalaḥ . ajaritā kambalaḥ iti . kim punaḥ kāraṇam kartṛsādhanaḥ pratyudāhriyate . na bhāvasādhanaḥ pratyudāhāryaḥ . evam tarhi ajaryam kartari . ajaryam kartari iti vaktavyam . tat tarhi vaktavyam . na vaktavyam . gatyarthānām ktaḥ kartari vidhīyate . tena yogāt ajaryam kartari bhaviṣyati . gatyarthānām vai ktaḥ karmaṇi api vidhīyate . tena yogāt ajaryam karmaṇi api prāpnoti . jīryatiḥ akarmakaḥ . bhāve tarhi prāpnoti . saṅgatagrahaṇam idānīm kimartham syāt . kartṛviśeṣaṇam saṅgatagrahaṇam . saṅgatam cet kartṛ bhavati iti . tat yathā hṛṣeḥ lomasu iti lomāni cet kartṝṇi bhavanti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.1.105

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.105, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.1.105), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text