Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.1·3.1.34·3.1.34.2

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.34.2

P 3.1.34.2

क्अ इइ,४३।२०-४४।९ रो इइइ,११२-११४ अथ किमर्थः पकारः । स्वरार्थः । अनुदात्तौ सुप्पितौ इति एषः स्वरः यथा स्यात् । पित्करणानर्थक्यम् च अनच्कत्वात् । पित्करणम् च अनर्थकम् । किम् कारणम् । अनच्कत्वात् । अनच्कः अयम् । तत्र न अर्थः स्वरार्थेन पकारेण अनुबन्धेन । इटि कृते साच्कः भविष्यति । इटः अनुदात्तार्थम् इति चेत् आगमानुदात्तत्वात् सिद्धम् । आगमानुदात्तत्वेन इटः अनुदात्तत्वम् भविष्यति । एवम् तर्हि सप् अयम् कर्तव्यः । किम् प्रयोजनम् । यत् एव यासिषीष्ठाः । एकाज्लक्षणः इट्प्रतिषेधः मा भूत् इति । क्व अयम् अकारः श्रूयते । न क्व चित् श्रूयते । लोपः अस्य भविष्यति अतः लोपः आर्धधातुके इति । यदि न क्व चित् श्रूयते न अर्थः स्वरार्थेन पकारेण अनुबन्धेन । एवम् अपि कर्तव्यः एव । किम् प्रयोजनम् । अनुदात्तस्य लोपः यथा स्यात् । उदात्तस्य मा भूत् इति । किम् च स्यात् । उदात्तनिवृत्तिस्वरः प्रसज्येत । सिप् बहुलम् छन्दसि णित् । सिप् बहुलम् छन्दसि णित् वक्तव्यः । सविता धर्मम् दाविषत् । प्र णः आयूंषि तारिषत् ।

KA II,43.20-44.9 Ro III,112-114 atha kimarthaḥ pakāraḥ . svarārthaḥ . anudāttau suppitau iti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt . pitkaraṇānarthakyam ca anackatvāt . pitkaraṇam ca anarthakam . kim kāraṇam . anackatvāt . anackaḥ ayam . tatra na arthaḥ svarārthena pakāreṇa anubandhena . iṭi kṛte sāckaḥ bhaviṣyati . iṭaḥ anudāttārtham iti cet āgamānudāttatvāt siddham . āgamānudāttatvena iṭaḥ anudāttatvam bhaviṣyati . evam tarhi sap ayam kartavyaḥ . kim prayojanam . yat eva yāsiṣīṣṭhāḥ . ekājlakṣaṇaḥ iṭpratiṣedhaḥ mā bhūt iti . kva ayam akāraḥ śrūyate . na kva cit śrūyate . lopaḥ asya bhaviṣyati ataḥ lopaḥ ārdhadhātuke iti . yadi na kva cit śrūyate na arthaḥ svarārthena pakāreṇa anubandhena . evam api kartavyaḥ eva . kim prayojanam . anudāttasya lopaḥ yathā syāt . udāttasya mā bhūt iti . kim ca syāt . udāttanivṛttisvaraḥ prasajyeta . siP bahulam chandasi ṇit . sip bahulam chandasi ṇit vaktavyaḥ . savitā dharmam dāviṣat . pra ṇaḥ āyūṃṣi tāriṣat .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.1.34.2

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.1.34.2, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.1.34.2), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text