Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·3·3.3·3.3.145

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.3.145

P 3.3.145

क्अ इइ,१६४।२-८ रो इइइ,३५८-३५९ किंवृत्तस्य अनधिकारात् उत्तरत्र अकिंवृत्तग्रहणानर्थक्यम् । किंवृत्तस्य अनधिकारात् उत्तरत्र अकिंवृत्तग्रहणम् अनर्थकम् । निवृत्तम् किंवृत्ते इति । तस्मिन् निवृत्ते अविशेषेण किंवृत्ते अकिंवृत्ते च भविष्यति । इदम् तर्हि प्रयोजनम् उपपदसञ्ज्ञाम् वक्ष्यामि इति । उपपदसञ्ज्ञावचने किम् प्रयोजनम् । उपपदम् अतिङ् इति समासः यथा स्यात् । अतिङ् इति प्रतिषेधः प्राप्नोति । यदा तर्हि लृटः सत्सञ्ज्ञौ तदा उपपदसञ्ज्ञा भविष्यति । भविष्यदधिकारविहितस्य लृटः सत्स्ञ्ज्ञौ उच्येते अविशेषविहितः च अयम् ।

KA II,164.2-8 Ro III,358-359 kiṃvṛttasya anadhikārāt uttaratra akiṃvṛttagrahaṇānarthakyam . kiṃvṛttasya anadhikārāt uttaratra akiṃvṛttagrahaṇam anarthakam . nivṛttam kiṃvṛtte iti . tasmin nivṛtte aviśeṣeṇa kiṃvṛtte akiṃvṛtte ca bhaviṣyati . idam tarhi prayojanam upapadasañjñām vakṣyāmi iti . upapadasañjñāvacane kim prayojanam . upapadam atiṅ iti samāsaḥ yathā syāt . atiṅ iti pratiṣedhaḥ prāpnoti . yadā tarhi lṛṭaḥ satsañjñau tadā upapadasañjñā bhaviṣyati . bhaviṣyadadhikāravihitasya lṛṭaḥ satsñjñau ucyete aviśeṣavihitaḥ ca ayam .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/3.3.145

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 3.3.145, in HREEM (hreem.cc/library/P/3.3.145), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text