क्अ इइ,१८१।८-२५ रो इइइ,४००-४०२ लादेशे सर्वप्रसङ्गः अविशेषात् ऌआदेशे सर्वप्रसङ्गः । सर्वस्य लकारस्य आदेशः प्राप्नोति । अस्य अपि प्राप्नोति : लुनाति लभते । किम् कारणम् । अविशेषात् । न हि कः चित् विशेषः उपादीयते : एवञ्जातीयकस्य लकारस्य आदेशः भवति इति । अनुपादीयमाने विशेषे सर्वप्रसङ्गः । अर्थवद्ग्रहणात् सिद्धम् । अर्थवतः लकारस्य ग्रहणम् न च एषः अर्तह्वत् । अर्थवद्ग्रहणात् सिद्धम् इति चेत् न वर्णग्रहणेषु । अर्थवद्ग्रहणात् सिद्धम् इति चेत् तत् न । किम् कारणम् । वर्णग्रहणम् इदम् । न च एतत् वर्णग्रहणेषु भवति अर्थवद्ग्रहणे न अनर्थकस्य इति । तस्मात् विशिष्तग्रहणम् । तस्मात् विशिष्तस्य लकारस्य ग्रहणम् कर्तव्यम् । न कर्तव्यम् । धातोः इति वर्तते । एवम् अपि शाला माला मल्लः इति अत्र प्राप्नोति । उणादयः अव्युत्पन्नानि प्रातिपदिकानि । एवम् अपि नन्दनः अत्र प्राप्नोति । इत्सञ्ज्ञा अत्र बाधिका भविष्यति । इह अपि तर्हि बाधेत । पचति पठति इति । इत्कार्याभावात् अत्र इत्सञ्ज्ञा न भविष्यति । इदम् अस्ति इत्कार्यम् लिति प्रत्ययात् पूर्वम् उदात्तम् भवति इति एषः स्वरः यथा स्यात् । लिति इति उच्यते । न च अत्र लितम् पश्यामः । अथ अपि कथम् चित् वचनात् वा अनुवर्तनात् वा इत्सञ्ज्ञ्कानाम् आदेशः स्यात् एवम् अपि न दोषः । आचार्यप्रवृत्तिः ज्ञापयति न लादेशे लित्कार्यम् भवति इति यत् अयम् णलम् लितम् करोति । अथ अपि उणादयः व्युत्पाद्यन्ते एवम् अपि नो दोषः । क्रियते विशिष्टग्रहणम् लस्य इति ।
KA II,181.8-25 Ro III,400-402 lādeśe sarvaprasaṅgaḥ aviśeṣāt ḷādeśe sarvaprasaṅgaḥ . sarvasya lakārasya ādeśaḥ prāpnoti . asya api prāpnoti : lunāti labhate . kim kāraṇam . aviśeṣāt . na hi kaḥ cit viśeṣaḥ upādīyate : evañjātīyakasya lakārasya ādeśaḥ bhavati iti . anupādīyamāne viśeṣe sarvaprasaṅgaḥ . arthavadgrahaṇāt siddham . arthavataḥ lakārasya grahaṇam na ca eṣaḥ artahvat . arthavadgrahaṇāt siddham iti cet na varṇagrahaṇeṣu . arthavadgrahaṇāt siddham iti cet tat na . kim kāraṇam . varṇagrahaṇam idam . na ca etat varṇagrahaṇeṣu bhavati arthavadgrahaṇe na anarthakasya iti . tasmāt viśiṣtagrahaṇam . tasmāt viśiṣtasya lakārasya grahaṇam kartavyam . na kartavyam . dhātoḥ iti vartate . evam api śālā mālā mallaḥ iti atra prāpnoti . uṇādayaḥ avyutpannāni prātipadikāni . evam api nandanaḥ atra prāpnoti . itsañjñā atra bādhikā bhaviṣyati . iha api tarhi bādheta . pacati paṭhati iti . itkāryābhāvāt atra itsañjñā na bhaviṣyati . idam asti itkāryam liti pratyayāt pūrvam udāttam bhavati iti eṣaḥ svaraḥ yathā syāt . liti iti ucyate . na ca atra litam paśyāmaḥ . atha api katham cit vacanāt vā anuvartanāt vā itsañjñkānām ādeśaḥ syāt evam api na doṣaḥ . ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na lādeśe litkāryam bhavati iti yat ayam ṇalam litam karoti . atha api uṇādayaḥ vyutpādyante evam api no doṣaḥ . kriyate viśiṣṭagrahaṇam lasya iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.