क्अ इइ,२२७।४-१६ रो इइइ,५२४-५२५ किमर्थः ङकारः । विशेषणाऋथः । क्व विशेषणाऋथेन अर्थः । न ऊङ्धात्वोः इति । न ऊधात्वोः इति उच्यमाने यवाग्वा यवाग्वै इति अत्र अपि प्रसज्येत । अथ दीर्घोच्चारणम् किमर्थम् न ऊङ् उतः इति एव उच्येत । का रूपसिद्धिः : ब्रह्मबन्धूः , धीवबन्धूः इति । सवर्णदीर्घत्वेन सिद्धम् । न सिध्यति । गोस्त्रियोः उपसर्जनस्य इति ह्रस्वत्वम् प्रसज्येत । इह च ब्रह्मबन्धूछत्रम् ब्रह्मबन्धूच्छत्रम् षत्वतुकोः असिद्धः इति एकादेशस्य असिद्धत्वात् नित्यः तुक् प्रसज्येत । इह च ब्रह्मबन्धूः , धीवबन्धूः नद्यृतः कप् इति कप् प्रसज्येत । न एषः दोषः । यत् तावत् उच्यते ब्रह्मबन्धूः , धीवबन्धूः इति गोस्त्रियोः उपसर्जनस्य इति ह्रस्वत्वम् प्रसज्येत इति । उभयतः आश्रये न अन्तादिवत् । यत् अपि उच्यते ब्रह्मबन्धूछत्रम् ब्रह्मबन्धूच्छत्रम् षत्वतुकोः असिद्धः इति एकादेशस्य असिद्धत्वात् नित्यः तुक् प्रसज्येत इति । पदान्तपदाद्योः एकादेशः असिद्धः न च एषः पदान्तपदाद्योः एकादेशः । यत् अपि उच्यते इह च ब्रह्मबन्धूः धीवबन्धूः नद्यृतः कप् इति कप् प्रसज्येत इति । नद्यन्तानाम् यः बहुव्रीहिः इति एवम् तत् न च एषः नद्यन्तानाम् यः बहुव्रीहिः । शेषलक्षणः तर्हि कप् प्राप्नोति । तस्मात् दीर्घोच्चारणम् कर्तव्यम् ।
KA II,227.4-16 Ro III,524-525 kimarthaḥ ṅakāraḥ . viśeṣaṇāṛthaḥ . kva viśeṣaṇāṛthena arthaḥ . na ūṅdhātvoḥ iti . na ūdhātvoḥ iti ucyamāne yavāgvā yavāgvai iti atra api prasajyeta . atha dīrghoccāraṇam kimartham na ūṅ utaḥ iti eva ucyeta . kā rūpasiddhiḥ : brahmabandhūḥ , dhīvabandhūḥ iti . savarṇadīrghatvena siddham . na sidhyati . gostriyoḥ upasarjanasya iti hrasvatvam prasajyeta . iha ca brahmabandhūchatram brahmabandhūcchatram ṣatvatukoḥ asiddhaḥ iti ekādeśasya asiddhatvāt nityaḥ tuk prasajyeta . iha ca brahmabandhūḥ , dhīvabandhūḥ nadyṛtaḥ kap iti kap prasajyeta . na eṣaḥ doṣaḥ . yat tāvat ucyate brahmabandhūḥ , dhīvabandhūḥ iti gostriyoḥ upasarjanasya iti hrasvatvam prasajyeta iti . ubhayataḥ āśraye na antādivat . yat api ucyate brahmabandhūchatram brahmabandhūcchatram ṣatvatukoḥ asiddhaḥ iti ekādeśasya asiddhatvāt nityaḥ tuk prasajyeta iti . padāntapadādyoḥ ekādeśaḥ asiddhaḥ na ca eṣaḥ padāntapadādyoḥ ekādeśaḥ . yat api ucyate iha ca brahmabandhūḥ dhīvabandhūḥ nadyṛtaḥ kap iti kap prasajyeta iti . nadyantānām yaḥ bahuvrīhiḥ iti evam tat na ca eṣaḥ nadyantānām yaḥ bahuvrīhiḥ . śeṣalakṣaṇaḥ tarhi kap prāpnoti . tasmāt dīrghoccāraṇam kartavyam .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.