Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.2·4.2.67

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.2.67

P 4.2.67

क्अ इइ,२८६।२४-२८७।१० रो इइइ,६६०-६६१ किम् पुनः अयम् एकः योगः आहोस्वित् नानायोगाः । किम् च अतः । यदि एकः योगः उत्तरेषु अर्थादेशनेषु देशे तन्नाम्नि देशे तन्नाम्नि इति अस्य अनुवृत्तिः कर्तव्या । न हि एकयोगे अनुवृत्तिः भवति । कथम् ज्ञायते । यत् अयम् तत् अधीते तत् वेद इति द्विः तद्ग्रहणम् करोति । अथ नानायोगाः ओः अञ् इति एवमादि अनुक्रमणम् यत् एव सर्वान्त्यम् अर्थादेशनम् तस्य एव विषये स्यात् । यथा इच्छसि तथा अस्तु । अस्तु तावत् एकः योगः । ननु च उक्तम् उत्तरेषु अर्थादेशनेषु देशे तन्नाम्नि देशे तन्नाम्नि इति अस्य अनुवृत्तिः कर्तव्या । न हि एकयोगे अनुवृत्तिः भवति इति । एकयोगे अपि अनुवृत्तिः भवति । कथम् ज्ञायते । यत् अयम् तत् अस्य अस्ति अस्मिन् इति मतुप् इति द्विः तद्ग्रहणम् न करोति । कथम् तत् अधीते तत् वेद इति । प्रमादकृतम् आचार्यस्य शक्यम् अकर्तुम् । अथ वा पुनः सन्तु नानायोगाः । ननु च उक्तम् ओः अञ् इति एवमादि अनुक्रमणम् यत् एव सर्वान्त्यम् अर्थादेशनम् तस्य एव विषये स्यात् इति । न एषः दोषः । गोयूथवत् अधिकाराः । तत् यथा गोयूथम् एकदण्डप्रघट्टितम् सर्वम् समम् घोषम् गच्छति तद्वत् अधिकाराः ।

KA II,286.24-287.10 Ro III,660-661 kim punaḥ ayam ekaḥ yogaḥ āhosvit nānāyogāḥ . kim ca ataḥ . yadi ekaḥ yogaḥ uttareṣu arthādeśaneṣu deśe tannāmni deśe tannāmni iti asya anuvṛttiḥ kartavyā . na hi ekayoge anuvṛttiḥ bhavati . katham jñāyate . yat ayam tat adhīte tat veda iti dviḥ tadgrahaṇam karoti . atha nānāyogāḥ oḥ añ iti evamādi anukramaṇam yat eva sarvāntyam arthādeśanam tasya eva viṣaye syāt . yathā icchasi tathā astu . astu tāvat ekaḥ yogaḥ . nanu ca uktam uttareṣu arthādeśaneṣu deśe tannāmni deśe tannāmni iti asya anuvṛttiḥ kartavyā . na hi ekayoge anuvṛttiḥ bhavati iti . ekayoge api anuvṛttiḥ bhavati . katham jñāyate . yat ayam tat asya asti asmin iti matup iti dviḥ tadgrahaṇam na karoti . katham tat adhīte tat veda iti . pramādakṛtam ācāryasya śakyam akartum . atha vā punaḥ santu nānāyogāḥ . nanu ca uktam oḥ añ iti evamādi anukramaṇam yat eva sarvāntyam arthādeśanam tasya eva viṣaye syāt iti . na eṣaḥ doṣaḥ . goyūthavat adhikārāḥ . tat yathā goyūtham ekadaṇḍapraghaṭṭitam sarvam samam ghoṣam gacchati tadvat adhikārāḥ .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.2.67

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.2.67, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.2.67), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text