Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·4·4.4·4.4.20

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.4.20

P 4.4.20

क्अ इइ,३३०।२-१२ रो इइइ,७४३-७४५ नित्यग्रहणम् किमर्थम् । विभषा मा भूत् । न एतत् अस्ति प्रयोजनम् । पूर्वस्मिन् एव योगे विभाषाग्रहणम् निवृत्तम् । इदम् तर्हि प्रयोजनम् । त्रेः मम्नित्यवचनम् विषयार्थम् । नित्यम् त्र्यन्तम् मब्विषयम् एव यथा स्यात् । केवलस्य प्रयोगः मा भूत् । अस्ति प्रयोजनम् एतत् । किम् तर्हि इति। तत्र यथाधिकारम् तद्विषयप्रसङ्गः । तत्र यथाधिकारम् तद्विषयता प्राप्नोति । निर्वृत्ते इत् वर्तते । तेन निर्वृत्ते एव त्र्यन्तम् मब्विषयम् स्यात् । ये अन्ये उपचाराः तत्र न स्यात् । कृत्रिमम् महत् सुविहितम् इति । एवम् तर्हि भावे इति प्रकृत्य इमप् वक्तव्यः कुट्टिमा भूमिः सेकिमः असिः इति एवमर्थम् । ततः वक्तव्यम् त्रेः । त्रेः मप् भवति । ततः नित्यम् । नित्यम् त्र्यन्तात् इमप् इति । किमर्थम् इदम् । नित्यम् त्र्यन्तम् इमब्विषये एव यथा स्यात् । केवलस्य प्रयोगः मा भूत् इति ।

KA II,330.2-12 Ro III,743-745 nityagrahaṇam kimartham . vibhaṣā mā bhūt . na etat asti prayojanam . pūrvasmin eva yoge vibhāṣāgrahaṇam nivṛttam . idam tarhi prayojanam . treḥ mamnityavacanam viṣayārtham . nityam tryantam mabviṣayam eva yathā syāt . kevalasya prayogaḥ mā bhūt . asti prayojanam etat . kim tarhi iti. tatra yathādhikāram tadviṣayaprasaṅgaḥ . tatra yathādhikāram tadviṣayatā prāpnoti . nirvṛtte it vartate . tena nirvṛtte eva tryantam mabviṣayam syāt . ye anye upacārāḥ tatra na syāt . kṛtrimam mahat suvihitam iti . evam tarhi bhāve iti prakṛtya imap vaktavyaḥ kuṭṭimā bhūmiḥ sekimaḥ asiḥ iti evamartham . tataḥ vaktavyam treḥ . treḥ map bhavati . tataḥ nityam . nityam tryantāt imap iti . kimartham idam . nityam tryantam imabviṣaye eva yathā syāt . kevalasya prayogaḥ mā bhūt iti .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/4.4.20

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 4.4.20, in HREEM (hreem.cc/library/P/4.4.20), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text