Library·Patanjali: Vyakaranamahabhasya·5·5.2·5.2.115

Patanjali: Vyakaranamahabhasya 5.2.115

P 5.2.115

क्अ इइ।३९८।२-११ रो इव्।१६९-१७० इनिठनोः एकाक्षरात् प्रतिषेधः । इनिठनोः एकाक्षरात् प्रतिषेधः वक्तव्यः : स्ववान् , खवान् । अत्यल्पम् इदम् उच्यते । एकाक्षरात् कृतः जातेः सप्तम्याम् च न तौ स्मृतौ । एकाक्षरात् : स्ववान् , खवान् । कृतः : कारकवान् , हारकवान् । जातेः : वृक्षवान् , प्लक्षवान् , व्याघ्रवान् , सिंहवान् । सप्तम्याम् च न तौ । दण्डाः अस्याम् शालायाम् सन्ति इति । यदि कृतः न इति उच्यते कार्यी कार्यिकः इति न सिध्यति । तथा च यदि जातेः न इति उच्यते तुण्डली तुण्डलिकः इति न सिध्यति । एवम् तर्हि न अयम् समुच्चयः कृतः च जातेः च इति । किम् तर्हि । जातिविशेषणम् कृद्ग्रहणम् : कृत् या जातिः इति । कथम् कारकवान् , हारकवान् । अनभिधानात् न भविष्यति । यदि एवम् न अर्थः अनेन । कथम् स्ववान् , वृक्षवान् , सिंहवान् , व्याघ्रवान् दण्डाः अस्याम् शालायाम् सन्ति इति । अनभिधानात् न भविष्यति ।

KA II.398.2-11 Ro IV.169-170 iniṭhanoḥ ekākṣarāt pratiṣedhaḥ . iniṭhanoḥ ekākṣarāt pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ : svavān , khavān . atyalpam idam ucyate . ekākṣarāt kṛtaḥ jāteḥ saptamyām ca na tau smṛtau . ekākṣarāt : svavān , khavān . kṛtaḥ : kārakavān , hārakavān . jāteḥ : vṛkṣavān , plakṣavān , vyāghravān , siṃhavān . saptamyām ca na tau . daṇḍāḥ asyām śālāyām santi iti . yadi kṛtaḥ na iti ucyate kāryī kāryikaḥ iti na sidhyati . tathā ca yadi jāteḥ na iti ucyate tuṇḍalī tuṇḍalikaḥ iti na sidhyati . evam tarhi na ayam samuccayaḥ kṛtaḥ ca jāteḥ ca iti . kim tarhi . jātiviśeṣaṇam kṛdgrahaṇam : kṛt yā jātiḥ iti . katham kārakavān , hārakavān . anabhidhānāt na bhaviṣyati . yadi evam na arthaḥ anena . katham svavān , vṛkṣavān , siṃhavān , vyāghravān daṇḍāḥ asyām śālāyām santi iti . anabhidhānāt na bhaviṣyati .

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/P/5.2.115

Cite as: Patanjali: Vyakaranamahabhasya 5.2.115, in HREEM (hreem.cc/library/P/5.2.115), after GRETIL, Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/pmbhasuu.htm — Patanjali: Vyakaranamahabhasya (Mahabhasya) Based on the edition by Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). With additional references of the edition Gurukuljhajjar, Rohatak (Rohtak) : Hariyana sahitya samsthan, 1961-196

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text