क्अ इइ।३९५।६-३९६।५ रो इव्।१६३-१६५ सिध्मादिषु यानि अकारान्तानि तेभ्यः लचा मुक्ते इनिठनौ प्रप्नुतः इनिठनौ च न इष्येते । लच् अन्यतरस्याम् इति समुच्चयः । लच् अन्यतरस्याम् इति समुच्चयः अयम् न विभाषा । लच् च मतुप् च । कथम् पुनः एतत् ज्ञायते लच् अन्यतरस्याम् इति समुच्चयः अयम् न विभाषा इति । पिच्छादिभ्यः तुन्दादीनाम् नानायोगकरणम् ज्ञापकम् असमावेशस्य । यत् अयम् पिच्छादिभ्यः तुन्दादीनाम् नानायोगम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः समुच्चयः अयम् न विभाषा इति । यदि विभाषा स्यात् नानायोगकरणम् अनर्थकम् स्यात् । तुन्दादीनि अपि पिच्छादिषु एव पठेत् । न एतत् अस्ति ज्ञापकम् । अस्ति हि अन्यत् नानायोगकरणे प्रयोजनम् । किम् । तुन्दादिषु यानि अनकारान्तानि तेभ्यः इनिठनौ यथा स्याताम् । यानि तर्हि अकारान्तानि तेषाम् पाठः किमर्थः । ज्ञापकार्थः एव । अपरः आह : पिच्छादिभ्यः तुन्दादीनाम् नानायोगकरणम् ज्ञापकम् असमावेशस्य । यत् अयम् तुन्दादिभ्यः पिच्छादीनाम् नानायोगम् करोति तत् ज्ञापयति आचार्यः समुच्चयः अयम् न विभाषा इति । यदि विभाषा स्यात् नानायोगकरणम् अनर्थकम् स्यात् । पिच्छादीनि अपि तुन्दादिषु एव पठेत् । न एतत् अस्ति ज्ञापकम् । अस्ति हि अन्यत् नानायोगकरणे प्रयोजनम् । किम् । पिच्छादिषु यानि अनकारान्तानि तेभ्यः इनिठनौ यथा स्याताम् । यानि तर्हि अकारान्तानि तेषाम् पाठः किमर्थः । ज्ञापकार्थः एव । वस्य च पुनर्वचनम् सर्वविभाषार्थम् । वस्य खलु अपि पुनर्वचनम् क्रियते सर्वविभाषार्थम् । केशात् वः अन्यतरस्याम् इति । एतत् एव ज्ञापयति आचार्यः समुच्चयः अयम् न विभाषा इति । द्युद्रुभ्याम् नित्यार्थम् एके अन्यतरस्याङ्ग्रहणम् इच्छन्ति । कथम् । विभाषामध्ये अयम् योगः क्रियते । विभाषामध्ये ये विधयः नित्याः ते भवन्ति इति ।
KA II.395.6-396.5 Ro IV.163-165 sidhmādiṣu yāni akārāntāni tebhyaḥ lacā mukte iniṭhanau prapnutaḥ iniṭhanau ca na iṣyete . lac anyatarasyām iti samuccayaḥ . lac anyatarasyām iti samuccayaḥ ayam na vibhāṣā . lac ca matup ca . katham punaḥ etat jñāyate lac anyatarasyām iti samuccayaḥ ayam na vibhāṣā iti . picchādibhyaḥ tundādīnām nānāyogakaraṇam jñāpakam asamāveśasya . yat ayam picchādibhyaḥ tundādīnām nānāyogam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ samuccayaḥ ayam na vibhāṣā iti . yadi vibhāṣā syāt nānāyogakaraṇam anarthakam syāt . tundādīni api picchādiṣu eva paṭhet . na etat asti jñāpakam . asti hi anyat nānāyogakaraṇe prayojanam . kim . tundādiṣu yāni anakārāntāni tebhyaḥ iniṭhanau yathā syātām . yāni tarhi akārāntāni teṣām pāṭhaḥ kimarthaḥ . jñāpakārthaḥ eva . aparaḥ āha : picchādibhyaḥ tundādīnām nānāyogakaraṇam jñāpakam asamāveśasya . yat ayam tundādibhyaḥ picchādīnām nānāyogam karoti tat jñāpayati ācāryaḥ samuccayaḥ ayam na vibhāṣā iti . yadi vibhāṣā syāt nānāyogakaraṇam anarthakam syāt . picchādīni api tundādiṣu eva paṭhet . na etat asti jñāpakam . asti hi anyat nānāyogakaraṇe prayojanam . kim . picchādiṣu yāni anakārāntāni tebhyaḥ iniṭhanau yathā syātām . yāni tarhi akārāntāni teṣām pāṭhaḥ kimarthaḥ . jñāpakārthaḥ eva . vasya ca punarvacanam sarvavibhāṣārtham . vasya khalu api punarvacanam kriyate sarvavibhāṣārtham . keśāt vaḥ anyatarasyām iti . etat eva jñāpayati ācāryaḥ samuccayaḥ ayam na vibhāṣā iti . dyudrubhyām nityārtham eke anyatarasyāṅgrahaṇam icchanti . katham . vibhāṣāmadhye ayam yogaḥ kriyate . vibhāṣāmadhye ye vidhayaḥ nityāḥ te bhavanti iti .
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.