Library·Pañcaviṃśa (Tāṇḍya) Brāhmaṇa of the Sāmaveda (in part)·14

Pañcaviṃśa (Tāṇḍya) Brāhmaṇa of the Sāmaveda (in part) 14

आप्यन्ते वा एतत् स्तोमाश् छन्दांसि यत् षडह आप्यते

āpyante vā etat stomāś chandāṃsi yat ṣaḍaha āpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्ते षडहे छन्दांसि स्तोमान् कृत्वा प्रयन्ति

āpte ṣaḍahe chandāṃsi stomān kṛtvā prayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्र काव्यम् उशनेव ब्रुवाण इति गायत्र्या रूपेण प्रयन्ति

pra kāvyam uśaneva bruvāṇa iti gāyatryā rūpeṇa prayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं वै गायत्र्य् अस्याम् एव प्रतिष्ठाय प्रयन्ति

iyaṃ vai gāyatry asyām eva pratiṣṭhāya prayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिष्टुप् प्रतिपद् भवति

triṣṭup pratipad bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओजो वीर्यं त्रिष्टुब् ओजस्येव वीर्ये पराक्रम्य प्रयन्ति

ojo vīryaṃ triṣṭub ojasyeva vīrye parākramya prayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तोत्रीयस् तृचो भवति प्राणापानानाम् अवरुद्ध्यै

stotrīyas tṛco bhavati prāṇāpānānām avaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिवत्यो भवन्ति छन्दोमानाम् अयातयामतायै

harivatyo bhavanti chandomānām ayātayāmatāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशर्चौ भवतः

dvādaśarcau bhavataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादश मासाः संवत्सरः संवत्सरम् एव तत्पूर्वस्मै षडहाय प्रत्युद्यच्छति सवीवधतायै

dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaram eva tatpūrvasmai ṣaḍahāya pratyudyacchati savīvadhatāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंशतिर् भवन्ति चतुर्विंशतिर् अर्धमासाः संवत्सरः संवत्सरम् एव तत्पूर्वस्मै षडहाय प्रत्युद्यच्छति सवीवधतायै

caturviṃśatir bhavanti caturviṃśatir ardhamāsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaram eva tatpūrvasmai ṣaḍahāya pratyudyacchati savīvadhatāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृत ऐन्द्रोत इति होवाचाभिप्रतारी काक्षसेनिर् ये महावृक्षस्याग्रं गच्छन्ति क्व ते ततो भवन्ति प्र राजन् पक्षिणः पतन्त्य् अवापक्षाः पद्यन्ते

dṛta aindrota iti hovācābhipratārī kākṣasenir ye mahāvṛkṣasyāgraṃ gacchanti kva te tato bhavanti pra rājan pakṣiṇaḥ patanty avāpakṣāḥ padyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये वै विद्वांसस् ते पक्षिणो ये ऽविद्वांसस् ते ऽपक्षास् त्रिवृत्पञ्चदशाव् एव स्तोमौ पक्षौ कृत्वा स्वर्गं लोकं प्रयन्ति

ye vai vidvāṃsas te pakṣiṇo ye 'vidvāṃsas te 'pakṣās trivṛtpañcadaśāv eva stomau pakṣau kṛtvā svargaṃ lokaṃ prayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंश एव स्तोमो भवति तेजसे ब्रह्मवर्चसाय

caturviṃśa eva stomo bhavati tejase brahmavarcasāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्धानं दिवो अरतिम् पृथिव्या इत्य् आग्नेयम् आज्यं भवति

mūrdhānaṃ divo aratim pṛthivyā ity āgneyam ājyaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्धा वा एष दिवो यस् तृतीयस् त्रिरात्रः

mūrdhā vā eṣa divo yas tṛtīyas trirātraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्वानरम् ऋत आजातम् अग्निम् इति वैश्वानर इति वा अग्नेः प्रियं धाम प्रियेणैवैनं तद् धाम्ना परोक्षम् उपशिक्षति

vaiśvānaram ṛta ājātam agnim iti vaiśvānara iti vā agneḥ priyaṃ dhāma priyeṇaivainaṃ tad dhāmnā parokṣam upaśikṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्र वो मित्राय गायतेति द्यावापृथिवीयं मैत्रावरुणं द्यावापृथिवी वै मित्रावरुणयोः प्रियं धाम प्रियेणैवैनौ तद् धाम्ना परोक्षम् उपशिक्षति

pra vo mitrāya gāyateti dyāvāpṛthivīyaṃ maitrāvaruṇaṃ dyāvāpṛthivī vai mitrāvaruṇayoḥ priyaṃ dhāma priyeṇaivainau tad dhāmnā parokṣam upaśikṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रायाहि चित्रभानव् इत्य् आर्भवम् ऐन्द्रम् ऋभवो वा इन्द्रस्य प्रियं धाम प्रियेणैवैनं तद् धाम्ना परोक्षम् उपशिक्षति

indrāyāhi citrabhānav ity ārbhavam aindram ṛbhavo vā indrasya priyaṃ dhāma priyeṇaivainaṃ tad dhāmnā parokṣam upaśikṣati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् ईडिष्व यो अर्चिषेत्य् अनिरुक्तम् ऐन्द्राग्नं देवतानाम् अनभिधर्षायोत्तमार्धे निराह देवतानाम् अप्रणाशाय स्तोमः

tam īḍiṣva yo arciṣety aniruktam aindrāgnaṃ devatānām anabhidharṣāyottamārdhe nirāha devatānām apraṇāśāya stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषा पवस्व धारयेति गायत्री भवत्यह्नो धृत्यै

vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatrī bhavatyahno dhṛtyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषण्वत्यस् त्रिष्टुभो रूपेण त्रैष्टुभं ह्येतद् अहः

vṛṣaṇvatyas triṣṭubho rūpeṇa traiṣṭubhaṃ hyetad ahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनानः सोम धारयेति धृत्यै

punānaḥ soma dhārayeti dhṛtyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रो अयासीद् इन्दुर् इन्द्रस्य निष्कृतम् इति प्रवत्यो भवन्ति प्रणिनीषेण्यम् इव ह्येतद् अहः

pro ayāsīd indur indrasya niṣkṛtam iti pravatyo bhavanti praṇinīṣeṇyam iva hyetad ahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्यः सत्यस् त्रिष्टुभो रूपेण तस्मात् त्रिष्टुभां लोके क्रियन्ते

jagatyaḥ satyas triṣṭubho rūpeṇa tasmāt triṣṭubhāṃ loke kriyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रं भवति यद् एव गायत्रस्य ब्राह्मणम्

gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संतनि भवति सप्तमस्याह्नः सन्तत्यै

saṃtani bhavati saptamasyāhnaḥ santatyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वै व्योकसौ विप्रद्रवत एवम् एते षष्ठं चाहः सप्तमं च विप्रद्रवतस् तौ यथा समानीय संयुज्याद् एवम् एवैते एतेन साम्ना संयुनक्ति

yathā vai vyokasau vipradravata evam ete ṣaṣṭhaṃ cāhaḥ saptamaṃ ca vipradravatas tau yathā samānīya saṃyujyād evam evaite etena sāmnā saṃyunakti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौपर्णं भवति स्वर्गस्य लोकस्य समष्ट्यै

sauparṇaṃ bhavati svargasya lokasya samaṣṭyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञो वै देवेभ्यो ऽपाक्रामत् स सुपर्णरूपं कृत्वाचरत् तं देवा एतैः सामभिरारभन्त यज्ञ इव वा एष यच्छन्दोमा यज्ञस्यैवैष आरम्भः

yajño vai devebhyo 'pākrāmat sa suparṇarūpaṃ kṛtvācarat taṃ devā etaiḥ sāmabhirārabhanta yajña iva vā eṣa yacchandomā yajñasyaivaiṣa ārambhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोहितकूलीयं भवत्य् आजिजित्यायै

rohitakūlīyaṃ bhavaty ājijityāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन वै विश्वामित्रो रोहिताभ्यां रोहितकूल आजिम् अजयत्

etena vai viśvāmitro rohitābhyāṃ rohitakūla ājim ajayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वामित्रो भरतानाम् अनस्वत्यायात् सो ऽदन्तिभिर् नाम जनतयांशं प्रास्यतेमां मां यूयं वस्निकां जयाथेमानि मह्यं यूयं पूरयाथ यदीमाविदं रोहितावश्माचितं कूलम् उद्वहात इति स एते सामनी अपश्यत् ताभ्यां युक्त्वा प्रासेधत् स उदजयत्

viśvāmitro bharatānām anasvatyāyāt so 'dantibhir nāma janatayāṃśaṃ prāsyatemāṃ māṃ yūyaṃ vasnikāṃ jayāthemāni mahyaṃ yūyaṃ pūrayātha yadīmāvidaṃ rohitāvaśmācitaṃ kūlam udvahāta iti sa ete sāmanī apaśyat tābhyāṃ yuktvā prāsedhat sa udajayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आजिर् वा एष प्रततो यद् द्वादशाहस् तस्यैते उज्जित्यै

ājir vā eṣa pratato yad dvādaśāhas tasyaite ujjityai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्वरथन्तरं भवति

kaṇvarathantaraṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजो वा एतद् रथन्तरस्य यत् कण्वरथन्तरम् सरसम् एव तद् रथन्तरं प्रयुङ्क्ते यत् कण्वरथन्तरेण सप्तमे ऽहनि स्तुवते

tejo vā etad rathantarasya yat kaṇvarathantaram sarasam eva tad rathantaraṃ prayuṅkte yat kaṇvarathantareṇa saptame 'hani stuvate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जामि द्वादशाहस्यास्तीति ह स्माहोग्रदेवो राजनिर् बार्हतं षष्ठम् अहर् बार्हतं सप्तमं यत् कण्वरथन्तरं भवति तेनाजामि

jāmi dvādaśāhasyāstīti ha smāhogradevo rājanir bārhataṃ ṣaṣṭham ahar bārhataṃ saptamaṃ yat kaṇvarathantaraṃ bhavati tenājāmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौङ्गवं भवति

gauṅgavaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निर् अकामयतान्नादः स्याम् इति स तपो ऽतप्यत स एतद् गौङ्गवम् अपश्यत् तेनान्नादो ऽभवद् यद् अन्नं वित्वा अगर्दद् यद् अगङ्गूयत् तद् गौङ्गवस्य गौङ्गवत्वम् अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै गौङ्गवं क्रियते

agnir akāmayatānnādaḥ syām iti sa tapo 'tapyata sa etad gauṅgavam apaśyat tenānnādo 'bhavad yad annaṃ vitvā agardad yad agaṅgūyat tad gauṅgavasya gauṅgavatvam annādyasyāvaruddhyai gauṅgavaṃ kriyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् साम देवताः प्रशंसति तेन यजमानाः सत्याशिषः सत्याशिषो ऽसामेति वै सत्त्रम् आसते सत्याशिष एव भवन्ति

yat sāma devatāḥ praśaṃsati tena yajamānāḥ satyāśiṣaḥ satyāśiṣo 'sāmeti vai sattram āsate satyāśiṣa eva bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयास्यं भवति तिरश्चीननिधनं प्रतिष्ठायै

āyāsyaṃ bhavati tiraścīnanidhanaṃ pratiṣṭhāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयास्यो वा आङ्गिरस आदित्यानां दीक्षितानाम् अन्नम् आश्नात् स व्यभ्रंशत स एतान्य् आयास्यान्य् अपश्यत् तैर् आत्मानं समश्रीणाद् विभ्रष्टम् इव वै सप्तमम् अहर् यद् एतत् साम भवत्य् अहर् एव तेन संश्रीणाति

ayāsyo vā āṅgirasa ādityānāṃ dīkṣitānām annam āśnāt sa vyabhraṃśata sa etāny āyāsyāny apaśyat tair ātmānaṃ samaśrīṇād vibhraṣṭam iva vai saptamam ahar yad etat sāma bhavaty ahar eva tena saṃśrīṇāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवद्भर्गवं भवति

pravadbhargavaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवता वै देवाः स्वर्गं लोकं प्रायन्नुद्वतोदायन्

pravatā vai devāḥ svargaṃ lokaṃ prāyannudvatodāyan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निधनान्ताः पवमाना भवन्त्यह्नो धृत्यै स्तोमः

nidhanāntāḥ pavamānā bhavantyahno dhṛtyai stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयं घ त्वा सुतावन्त इति सतोबृहत्यो वर्षीयश्छन्द आक्रमते ऽनपभ्रंशाय

vayaṃ gha tvā sutāvanta iti satobṛhatyo varṣīyaśchanda ākramate 'napabhraṃśāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकिष्टं कर्मणा नशद् इति बृहत्यः सत्यो ऽभ्यारम्भेण जगत्यः

nakiṣṭaṃ karmaṇā naśad iti bṛhatyaḥ satyo 'bhyārambheṇa jagatyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपभ्रंश इव वा एष यज्ज्यायसः स्तोमात् कनीयांसं स्तोमम् उपयन्ति यद् एता अभ्यारम्भेण जगत्यो भवन्त्य् अह्न एव प्रत्युत्तम्भाय

apabhraṃśa iva vā eṣa yajjyāyasaḥ stomāt kanīyāṃsaṃ stomam upayanti yad etā abhyārambheṇa jagatyo bhavanty ahna eva pratyuttambhāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनिधनं काण्वं भवति

abhinidhanaṃ kāṇvaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिनिधनेन वा इन्द्रो वृत्राय वज्रं प्राहरत् तम् अस्तृणुत स्तृणुते भ्रातृव्यम् अभिनिधनेन तुष्टुवानः

abhinidhanena vā indro vṛtrāya vajraṃ prāharat tam astṛṇuta stṛṇute bhrātṛvyam abhinidhanena tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैखानसं भवति

vaikhānasaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैखानसा वा ऋषय इन्द्रस्य प्रिया आसंस् तान् रहस्युर् देवमलिम्लुड् मुनिमरणे ऽमारयत् तं देवा अब्रुवन् क्व तर्षयो ऽभूवन्न् इति तान् प्रैषम् ऐच्छत् तान् नाविन्दत् स इमान् लोकान् एकधारेणापुनात् तान् मुनिमरणे ऽविन्दत् तान् एतेन साम्ना समैरयत् तद् वाव स तर्ह्य् अकामयत कामसनि साम वैखानसं कामम् एवैतेनावरुन्द्धे स्तोमः

vaikhānasā vā ṛṣaya indrasya priyā āsaṃs tān rahasyur devamalimluḍ munimaraṇe 'mārayat taṃ devā abruvan kva tarṣayo 'bhūvann iti tān praiṣam aicchat tān nāvindat sa imān lokān ekadhāreṇāpunāt tān munimaraṇe 'vindat tān etena sāmnā samairayat tad vāva sa tarhy akāmayata kāmasani sāma vaikhānasaṃ kāmam evaitenāvarunddhe stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् ते मदो वरेण्य इति गायत्री भवति मदवद् वै रसवत् तृतीयसवनं मदम् एव तद् रसं दधाति

yas te mado vareṇya iti gāyatrī bhavati madavad vai rasavat tṛtīyasavanaṃ madam eva tad rasaṃ dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष स्य धारया सुत इति ककुभः सत्यो ऽभ्यारम्भेण त्रिष्टुभः

eṣa sya dhārayā suta iti kakubhaḥ satyo 'bhyārambheṇa triṣṭubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपभ्रंश इव वा एष यत् ज्यायसः स्तोमात् कनीयांसं स्तोमम् उपयन्ति यद् एता अभ्यारम्भेण त्रिष्टुभो भवन्त्य् अह्न एव प्रत्युत्तम्भाय

apabhraṃśa iva vā eṣa yat jyāyasaḥ stomāt kanīyāṃsaṃ stomam upayanti yad etā abhyārambheṇa triṣṭubho bhavanty ahna eva pratyuttambhāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सखाय आनिषीदतेति वालखिल्या वालखिल्याव् एतौ तृचौ षष्ठे चाहनि सप्तमे च यद् एतौ वालखिल्यौ तृचौ भवतो ऽह्नोर् एव व्यतिषङ्गायाव्यवस्रंसाय सन्तत्यै

sakhāya āniṣīdateti vālakhilyā vālakhilyāv etau tṛcau ṣaṣṭhe cāhani saptame ca yad etau vālakhilyau tṛcau bhavato 'hnor eva vyatiṣaṅgāyāvyavasraṃsāya santatyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरोजिती वो अन्धस इति विराड् अन्नं विराड् अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै

purojitī vo andhasa iti virāḍ annaṃ virāḍ annādyasyāvaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्र वाज्य् अक्षार् इत्य् अक्षरपङ्क्तिः स्तोमानां प्रभूतिः

pra vājy akṣār ity akṣarapaṅktiḥ stomānāṃ prabhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथो एतद्ध्येवैतर्हि छन्दो ऽयातयाम यद् अक्षरपङ्क्तिस् तेन छन्दोमा अयातयामानः क्रियन्ते

atho etaddhyevaitarhi chando 'yātayāma yad akṣarapaṅktis tena chandomā ayātayāmānaḥ kriyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मवादिनो वदन्ति यत् षडहे स्तोमाश् छन्दांस्य् आप्यन्ते किंछन्दसश् छन्दोमा इत्य् एतच्छन्दसो यद् एता अक्षरपङ्क्तय इति ब्रूयात्

brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsy āpyante kiṃchandasaś chandomā ity etacchandaso yad etā akṣarapaṅktaya iti brūyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये सोमासः परावतीति परावतम् इव वा एतर्हि यज्ञो गतस् तम् एवैतेनान्विच्छन्ति

ye somāsaḥ parāvatīti parāvatam iva vā etarhi yajño gatas tam evaitenānvicchanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्र्यः सत्यो जगत्यो रूपेण तस्माज्जगतीनां लोके क्रियन्ते

gāyatryaḥ satyo jagatyo rūpeṇa tasmājjagatīnāṃ loke kriyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रं भवति यद् एव गायत्रस्य ब्राह्मणम्

gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षणिधनं भवति

dakṣaṇidhanaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिः प्रजा असृजत ता अस्मात् सृष्टा अबला इवाच्छदयंस् तास्व् एतेन साम्ना दक्षायेत्य् ओजो वीर्यम् अदधाद् यद् एतत् साम भवत्य् ओज एव वीर्यम् आत्मन् धत्ते

prajāpatiḥ prajā asṛjata tā asmāt sṛṣṭā abalā ivācchadayaṃs tāsv etena sāmnā dakṣāyety ojo vīryam adadhād yad etat sāma bhavaty oja eva vīryam ātman dhatte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शार्करं भवति

śārkaraṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रं सर्वाणि भूतान्य् अस्तुवन् स शर्करं शिशुमारर्षिम् उपेत्याब्रवीत् स्तुहि मेति सो ऽपः प्रस्कन्दन्न् अब्रवीद् एतावतो ऽहं त्वां स्तुयाम् इति तस्माद् अपां वेगम् अवेजयत् स हीन इवामन्यत स एतत् सामापश्यत् तेनापो ऽनुसमाश्नुत तद् वाव स तर्ह्यकामयत कामसनि साम शार्करं कामम् एवैतेनावरुन्द्धे

indraṃ sarvāṇi bhūtāny astuvan sa śarkaraṃ śiśumārarṣim upetyābravīt stuhi meti so 'paḥ praskandann abravīd etāvato 'haṃ tvāṃ stuyām iti tasmād apāṃ vegam avejayat sa hīna ivāmanyata sa etat sāmāpaśyat tenāpo 'nusamāśnuta tad vāva sa tarhyakāmayata kāmasani sāma śārkaraṃ kāmam evaitenāvarunddhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लवो भवति

plavo bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रं वा एते प्रस्नान्तीत्य् आहुर् ये द्वादशाहम् उपयन्तीति यो वा अप्लवः समुद्रं प्रस्नाति न स तत उदेति यत् प्लवो भवति स्वर्गस्य लोकस्य समष्ट्यै

samudraṃ vā ete prasnāntīty āhur ye dvādaśāham upayantīti yo vā aplavaḥ samudraṃ prasnāti na sa tata udeti yat plavo bhavati svargasya lokasya samaṣṭyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिविश्वानि दुरिता तरेमेति यद् एवैषां दुष्टुतं दुश्शस्तं तद् एतेन तरन्ति

ativiśvāni duritā taremeti yad evaiṣāṃ duṣṭutaṃ duśśastaṃ tad etena taranti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशाक्षरणिधनो भवत्य् एकादशाक्षरा त्रिष्टुब् ओजोवीर्यं त्रिष्टुब् ओजस्य् एव वीर्ये प्रतितिष्ठति

ekādaśākṣaraṇidhano bhavaty ekādaśākṣarā triṣṭub ojovīryaṃ triṣṭub ojasy eva vīrye pratitiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरीवितं भवति यद् एव गौरीवितस्य ब्राह्मणम्

gaurīvitaṃ bhavati yad eva gaurīvitasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्तयशं भवति

kārtayaśaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीति निधनम् उपयन्ति पाप्मनो ऽपहत्यै

hīti nidhanam upayanti pāpmano 'pahatyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप पाप्मानं हते कार्तयशेन तुष्टुवानः

apa pāpmānaṃ hate kārtayaśena tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौहविषं भवति

sauhaviṣaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुहविर् वा एतेनाङ्गिरसो ऽञ्जसा स्वर्गं लोकम् अपश्यत् स्वर्गस्य लोकस्यानुख्यात्यै स्वर्गाल्लोकान् न च्यवते तुष्टुवानः

suhavir vā etenāṅgiraso 'ñjasā svargaṃ lokam apaśyat svargasya lokasyānukhyātyai svargāllokān na cyavate tuṣṭuvānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मवादिनो वदन्ति यत् षडहे स्तोमाश् छन्दांस्य् आप्यन्ते किंछन्दसश् छन्दोमा इति पुरुषश् छन्दस इति ब्रूयात् पुरुषो वै पाङ्क्तः पुरुषो द्विपदा छन्दोमानाम् अयातयामतायै

brahmavādino vadanti yat ṣaḍahe stomāś chandāṃsy āpyante kiṃchandasaś chandomā iti puruṣaś chandasa iti brūyāt puruṣo vai pāṅktaḥ puruṣo dvipadā chandomānām ayātayāmatāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जराबोधीयं भवत्य् अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै

jarābodhīyaṃ bhavaty annādyasyāvaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नं वै जराबोधीयं मुखं गायत्री मुख एव तद् अन्नं धत्ते ऽन्नम् अत्ति

annaṃ vai jarābodhīyaṃ mukhaṃ gāyatrī mukha eva tad annaṃ dhatte 'nnam atti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नादो भवति य एवं वेद

annādo bhavati ya evaṃ veda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रीषु स्तुवन्ति प्रतिष्ठायै ब्रह्मवर्चसाय येनैव प्राणेन प्रयन्ति तम् अभ्युद्यन्ति

gāyatrīṣu stuvanti pratiṣṭhāyai brahmavarcasāya yenaiva prāṇena prayanti tam abhyudyanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इडान्ताः पावमाना भवन्ति पशवो वा इडाः पशवश् छन्दोमाः पशुष्व् एव तत् पशून् दधाति स्तोमः

iḍāntāḥ pāvamānā bhavanti paśavo vā iḍāḥ paśavaś chandomāḥ paśuṣv eva tat paśūn dadhāti stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ ते वत्सो मनो यमद् इत्य् अपच्छिद् इव वा एतद् यज्ञकाण्डं यद् उक्थानि यद् एति सलोमत्वायैव

ā te vatso mano yamad ity apacchid iva vā etad yajñakāṇḍaṃ yad ukthāni yad eti salomatvāyaiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं न इन्द्राभरेति पूर्णाः ककुभः

tvaṃ na indrābhareti pūrṇāḥ kakubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपभ्रंश इव वा एष यज्ज्यायसः स्तोमात् कनीयांसं स्तोमम् उपयन्ति यद् एताः पूर्णाः ककुभो भवन्त्य् अनपभ्रंशाय

apabhraṃśa iva vā eṣa yajjyāyasaḥ stomāt kanīyāṃsaṃ stomam upayanti yad etāḥ pūrṇāḥ kakubho bhavanty anapabhraṃśāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् इन्द्र चित्रं म इह नास्ति त्वादातम् अद्रिवो राधस् तन्नो विदद्वस उभयाहस्त्याभरेति राद्धिम् एवैतेनावरुन्द्धे

yad indra citraṃ ma iha nāsti tvādātam adrivo rādhas tanno vidadvasa ubhayāhastyābhareti rāddhim evaitenāvarunddhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वात्सं भवति

vātsaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्सश् च वै मेधातिथिश् च काण्वाव् आस्तां तं वत्सं मेधातिथिर् आक्रोशद् अब्राह्मणो ऽसि शूद्रापुत्र इति सो ऽब्रवीद् ऋतेनाग्निं व्ययाव यतरो नौ ब्रह्मीयान् इति वात्सेन वत्सो व्यैन् मैधातिथेन मेधातिथिस् तस्य न लोम च नौषत् तद् वाव स तर्ह्य् अकामयत कामसनि साम वात्सं कामम् एवैतेनावरुन्द्धे

vatsaś ca vai medhātithiś ca kāṇvāv āstāṃ taṃ vatsaṃ medhātithir ākrośad abrāhmaṇo 'si śūdrāputra iti so 'bravīd ṛtenāgniṃ vyayāva yataro nau brahmīyān iti vātsena vatso vyain maidhātithena medhātithis tasya na loma ca nauṣat tad vāva sa tarhy akāmayata kāmasani sāma vātsaṃ kāmam evaitenāvarunddhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौश्रवसं भवति

sauśravasaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपगुर् वै सौश्रवसः कुत्सस्यौरवस्य पुरोहित आसीत् स कुत्सः पर्यशपद् य इन्द्रं यजाता इति स इन्द्रः सुश्रवसम् उपेत्याब्रवीद् यजस्व माशनायामि वा इति तम् अयजत स इन्द्रः पुरोडाशहस्तः कुत्सम् उपेत्याब्रवीद् अयक्षत मा क्व ते परिशप्तम् अभूद् इति कस् त्वा यष्टेति सुश्रवा इति स कुत्स औरव उपगोः सौश्रवसस्योद्गायत औदुम्बर्या शिरो ऽछिनत् स सुश्रवा इन्द्रम् अब्रवीत् त्वत्तनाद् वै मेदम् ईदृग् उपागाद् इति तम् एतेन साम्ना समैरयत् तद् वाव स तर्ह्य् अकामयत कामसनि साम सौश्रवसं कामम् एवैतेनावरुन्द्धे

upagur vai sauśravasaḥ kutsasyauravasya purohita āsīt sa kutsaḥ paryaśapad ya indraṃ yajātā iti sa indraḥ suśravasam upetyābravīd yajasva māśanāyāmi vā iti tam ayajata sa indraḥ puroḍāśahastaḥ kutsam upetyābravīd ayakṣata mā kva te pariśaptam abhūd iti kas tvā yaṣṭeti suśravā iti sa kutsa aurava upagoḥ sauśravasasyodgāyata audumbaryā śiro 'chinat sa suśravā indram abravīt tvattanād vai medam īdṛg upāgād iti tam etena sāmnā samairayat tad vāva sa tarhy akāmayata kāmasani sāma sauśravasaṃ kāmam evaitenāvarunddhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीङ्कं भवति

vīṅkaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

च्यवनो वै दाधीचो ऽश्विनोः प्रिय आसीत् सो ऽजीर्यत् तम् एतेन साम्नाप्सु व्यैङ्कयतां तं पुनर्युवानम् अकुरुतां तद् वाव तौ तर्ह्य् अकामयेतां कामसनि साम वीङ्कं कामम् एवैतेनावरुन्द्धे

cyavano vai dādhīco 'śvinoḥ priya āsīt so 'jīryat tam etena sāmnāpsu vyaiṅkayatāṃ taṃ punaryuvānam akurutāṃ tad vāva tau tarhy akāmayetāṃ kāmasani sāma vīṅkaṃ kāmam evaitenāvarunddhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विंश एव स्तोमो भवति तेजसे ब्रह्मवर्चसाय

caturviṃśa eva stomo bhavati tejase brahmavarcasāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिशुं जज्ञानं हर्यतं मृजन्तीत्य् अष्टमस्याह्नः प्रतिपद् भवति

śiśuṃ jajñānaṃ haryataṃ mṛjantīty aṣṭamasyāhnaḥ pratipad bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिशुर् इव वा एष सप्तमेनाह्ना जायते तम् अष्टमेनाह्ना मृजन्ति

śiśur iva vā eṣa saptamenāhnā jāyate tam aṣṭamenāhnā mṛjanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तोत्रीयस् तृचो भवति प्राणापानानाम् अवरुद्ध्यै

stotrīyas tṛco bhavati prāṇāpānānām avaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिवत्यो भवन्ति छन्दोमानाम् अयातयामतायै

harivatyo bhavanti chandomānām ayātayāmatāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवर्चा भवन्ति

navarcā bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चर्चो भवति पञ्चपदा पङ्क्तिः पाङ्क्तम् अन्नम् अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै

pañcarco bhavati pañcapadā paṅktiḥ pāṅktam annam annādyasyāvaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाणवान् भवत्य् अन्तो वै वाणो ऽन्त एतद् अष्टमम् अह्नाम् अन्त एव तद् अन्तेन स्तुवते प्रतिष्ठायै

vāṇavān bhavaty anto vai vāṇo 'nta etad aṣṭamam ahnām anta eva tad antena stuvate pratiṣṭhāyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयस् तृचा भवन्ति प्राणापानानां सन्तत्यै

trayas tṛcā bhavanti prāṇāpānānāṃ santatyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुश्चत्वारिंश एव स्तोमो भवत्योजस्येव तद्वीर्ये प्रतितिष्ठत्योजोवीर्यं त्रिष्टुप्

catuścatvāriṃśa eva stomo bhavatyojasyeva tadvīrye pratitiṣṭhatyojovīryaṃ triṣṭup

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निं वो देवम् अग्निभिः सजोषा इत्य् आग्नेयम् आज्यं भवति

agniṃ vo devam agnibhiḥ sajoṣā ity āgneyam ājyaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निभिर् इत्य् एव पूर्वाण्य् अहानि अभिसमिद्धान्यष्टमम् अहर् अभिसमिन्द्धे

agnibhir ity eva pūrvāṇy ahāni abhisamiddhānyaṣṭamam ahar abhisaminddhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रं वयं हवामह इति बार्हतं मैत्रावरुणम्

mitraṃ vayaṃ havāmaha iti bārhataṃ maitrāvaruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रगाधम् इव वा एतद् यच्छन्दोमास् तद् यथात उग्रगाधे व्यतिषज्य गाहन्त एवम् एवैतद् रूपे व्यतिषजति छन्दोमानाम् असंव्याथाय

ugragādham iva vā etad yacchandomās tad yathāta ugragādhe vyatiṣajya gāhanta evam evaitad rūpe vyatiṣajati chandomānām asaṃvyāthāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् इन्द्रं वाजयामसीत्यैन्द्रम्

tam indraṃ vājayāmasītyaindram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमेन वै देवा अह्नेन्द्रम् अवाजयन् नवमेन पाप्मानम् अघ्नन्न् अहर् एवैतेन वाजयन्ति

aṣṭamena vai devā ahnendram avājayan navamena pāpmānam aghnann ahar evaitena vājayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रे अग्ना नमो बृहद् इति बार्हतम् ऐन्द्राग्नम्

indre agnā namo bṛhad iti bārhatam aindrāgnam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्रगाधम् इव वा एतद् यच्छन्दोमास् तद् यथात उग्रगाधे व्यतिषज्य गाहन्त एवम् एवैतद् रूपे व्यतिषजति छन्दोमानाम् असंव्याथाय स्तोमः

ugragādham iva vā etad yacchandomās tad yathāta ugragādhe vyatiṣajya gāhanta evam evaitad rūpe vyatiṣajati chandomānām asaṃvyāthāya stomaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्वर्यो अद्रिभिः सुतम् इति गायत्री भवत्य् अह्नो धृत्यै

adhvaryo adribhiḥ sutam iti gāyatrī bhavaty ahno dhṛtyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्र्यः सत्यस् त्रिष्टुभो रूपेण त्रैष्टुभं ह्य् एतद् अहः

gāyatryaḥ satyas triṣṭubho rūpeṇa traiṣṭubhaṃ hy etad ahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभि सोमास आयव इत्य् अभीति रथन्तरस्य रूपं बृहद् इति बृहत उभयोः सह रूपम् उपैत्य् उभौ हि वर्णाव् एतद् अहः

abhi somāsa āyava ity abhīti rathantarasya rūpaṃ bṛhad iti bṛhata ubhayoḥ saha rūpam upaity ubhau hi varṇāv etad ahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्ता दिवः पवते कृत्व्यो रस इत्य् अधृत इव वा एषस् त्र्यहो यद् धर्तेति धृत्या एव

dhartā divaḥ pavate kṛtvyo rasa ity adhṛta iva vā eṣas tryaho yad dharteti dhṛtyā eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्यः सत्यस् त्रिष्टुभो रूपेण तस्मात् त्रिष्टुभो लोके क्रियन्ते

jagatyaḥ satyas triṣṭubho rūpeṇa tasmāt triṣṭubho loke kriyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रं भवति यद् एव गायत्रस्य ब्राह्मणम्

gāyatraṃ bhavati yad eva gāyatrasya brāhmaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैरूपं भवति

vairūpaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशवो वै वैरूपं पशूनाम् अवरुद्ध्यै विरूपः संवत्सरो विरूपम् अन्नम् अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै

paśavo vai vairūpaṃ paśūnām avaruddhyai virūpaḥ saṃvatsaro virūpam annam annādyasyāvaruddhyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशु भार्गवं भवति

āśu bhārgavaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.