नारद उवाच-
केनाचारेण विप्रस्य ब्रह्मतेजो विवर्धते।
केनाचारेण तस्यैव ब्राह्मं तेजो विनश्यति
nārada uvāca-
kenācāreṇa viprasya brahmatejo vivardhate|
kenācāreṇa tasyaiva brāhmaṃ tejo vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-।
शयनीयात्समुत्थाय रात्र्यंशे द्विजसत्तमः।
देवांश्चैव स्मरेन्नित्यं तथा पुण्यवतो ध्रुवम्
brahmovāca-|
śayanīyātsamutthāya rātryaṃśe dvijasattamaḥ|
devāṃścaiva smarennityaṃ tathā puṇyavato dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविंदं माधवं कृष्णं हरिं दामोदरं तथा।
नारायणं जगन्नाथं वासुदेवमजं विभुम्
goviṃdaṃ mādhavaṃ kṛṣṇaṃ hariṃ dāmodaraṃ tathā|
nārāyaṇaṃ jagannāthaṃ vāsudevamajaṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरस्वतीं महालक्ष्मीं सावित्रीं वेदमातरम्।
ब्रह्माणं भास्करं चन्द्रं दिक्पालांश्च ग्रहांस्तथा
sarasvatīṃ mahālakṣmīṃ sāvitrīṃ vedamātaram|
brahmāṇaṃ bhāskaraṃ candraṃ dikpālāṃśca grahāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्करं च शिवं शंभुमीश्वरं च महेश्वरम्।
गणेशं च तथा स्कन्दं गौरीं भागीरथीं शिवाम्
śaṅkaraṃ ca śivaṃ śaṃbhumīśvaraṃ ca maheśvaram|
gaṇeśaṃ ca tathā skandaṃ gaurīṃ bhāgīrathīṃ śivām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यश्लोको नलो राजा पुण्यश्लोको जनार्दनः।
पुण्यश्लोका च वैदेही पुण्यश्लोको युधिष्ठिरः
puṇyaśloko nalo rājā puṇyaśloko janārdanaḥ|
puṇyaślokā ca vaidehī puṇyaśloko yudhiṣṭhiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वत्थामा बलिर्व्यासो हनूमांश्च विभीषणः।
कृपः परशुरामश्च सप्तैते चीरजीविनः
aśvatthāmā balirvyāso hanūmāṃśca vibhīṣaṇaḥ|
kṛpaḥ paraśurāmaśca saptaite cīrajīvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान्यस्तु स्मरेन्नित्यं प्रातरुत्थाय मानवः।
ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः
etānyastu smarennityaṃ prātarutthāya mānavaḥ|
brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृदुच्चरिते तात सर्वयज्ञफलं लभेत्।
गवां शतसहस्राणां दानस्य फलमश्नुते
sakṛduccarite tāta sarvayajñaphalaṃ labhet|
gavāṃ śatasahasrāṇāṃ dānasya phalamaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चापि शुचौ देशे मलमूत्रं परित्यजेत्।
दक्षिणाभिमुखो रात्रौ दिवा कुर्यादुदङ्मुखः
tataścāpi śucau deśe malamūtraṃ parityajet|
dakṣiṇābhimukho rātrau divā kuryādudaṅmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परतो दंतकाष्ठं च तृणैरुदुंबरादिभिः।
अतः परं च संध्यायां संयतश्च द्विजो भवेत्
parato daṃtakāṣṭhaṃ ca tṛṇairuduṃbarādibhiḥ|
ataḥ paraṃ ca saṃdhyāyāṃ saṃyataśca dvijo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाह्णे रक्तवर्णां तु मध्याह्ने शुक्लवर्णिकाम्।
सायं सरस्वतीं कृष्णां द्विजो ध्यायेद्यथाविधि
pūrvāhṇe raktavarṇāṃ tu madhyāhne śuklavarṇikām|
sāyaṃ sarasvatīṃ kṛṣṇāṃ dvijo dhyāyedyathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः समाचरेत्स्नानं यथाज्ञानेन यत्नतः।
अंगं प्रक्षालयित्वा तु मृद्भिः संलेपयेत्ततः१३।
शिरोदेशे ललाटे च नासिकायां हृदि भ्रुवोः।
बाह्वोः पार्श्वे तथा नाभौ जान्वोरङ्घ्रिद्वये तथा
tataḥ samācaretsnānaṃ yathājñānena yatnataḥ|
aṃgaṃ prakṣālayitvā tu mṛdbhiḥ saṃlepayettataḥ13|
śirodeśe lalāṭe ca nāsikāyāṃ hṛdi bhruvoḥ|
bāhvoḥ pārśve tathā nābhau jānvoraṅghridvaye tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका लिंगे गुदे तिस्रस्तथा वामकरे दश।
उभयोः सप्त दातव्या मृदः शुद्धिमभीप्सता
ekā liṃge gude tisrastathā vāmakare daśa|
ubhayoḥ sapta dātavyā mṛdaḥ śuddhimabhīpsatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वक्रांते रथक्रांते विष्णुक्रांते वसुंधरे।
मृत्तिके हर मे पापं यन्मया पूर्वसंचितम्
aśvakrāṃte rathakrāṃte viṣṇukrāṃte vasuṃdhare|
mṛttike hara me pāpaṃ yanmayā pūrvasaṃcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनैव तु मंत्रेण मृत्तिकां यस्तनौ क्षिपेत्।
सर्वपापक्षयस्तस्य शुचिर्भवति मानवः
anenaiva tu maṃtreṇa mṛttikāṃ yastanau kṣipet|
sarvapāpakṣayastasya śucirbhavati mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु वेदपूर्वेण स्नानं कुर्याद्विचक्षणः।
नदे नद्यां तथा कूपे पुष्करिण्यां तटाकके
tatastu vedapūrveṇa snānaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ|
nade nadyāṃ tathā kūpe puṣkariṇyāṃ taṭākake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलराशौ च वप्रे च घटस्नानं तथोत्तरम्।
कारयेद्विधिवन्मर्त्यः सर्वपापक्षयाय च
jalarāśau ca vapre ca ghaṭasnānaṃ tathottaram|
kārayedvidhivanmartyaḥ sarvapāpakṣayāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातःस्नानं महापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्।
यः कुर्यात्सततं विप्रो विष्णुलोके महीयते
prātaḥsnānaṃ mahāpuṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam|
yaḥ kuryātsatataṃ vipro viṣṇuloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातः संध्यासमीपे च यावद्दंडचतुष्टयम्।
तावत्पानीयममृतं पितॄणामुपतिष्ठते
prātaḥ saṃdhyāsamīpe ca yāvaddaṃḍacatuṣṭayam|
tāvatpānīyamamṛtaṃ pitṝṇāmupatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परतो घटिकायुग्मं यावद्यामैकमाह्निकम्।
मधुतुल्यं जलं तस्मिन्पितॄणां प्रीतिवर्धनम्
parato ghaṭikāyugmaṃ yāvadyāmaikamāhnikam|
madhutulyaṃ jalaṃ tasminpitṝṇāṃ prītivardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु सार्द्धयामैकं जलं क्षीरमयं स्मृतम्।
क्षीरमिश्रं जलं तावद्यावद्दण्डचतुष्टयम्
tatastu sārddhayāmaikaṃ jalaṃ kṣīramayaṃ smṛtam|
kṣīramiśraṃ jalaṃ tāvadyāvaddaṇḍacatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं च पानीयं यावद्धि प्रहरत्रयम्।
तत्परं लोहितं प्रोक्तं यावदस्तंगतो रविः
ataḥ paraṃ ca pānīyaṃ yāvaddhi praharatrayam|
tatparaṃ lohitaṃ proktaṃ yāvadastaṃgato raviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्थप्रहरे स्नाने रात्रौ वा तर्पयेत्पितॄन्।
तत्तोयं रक्षसामेव ग्रहणेन विना स्मृतम्
caturthaprahare snāne rātrau vā tarpayetpitṝn|
tattoyaṃ rakṣasāmeva grahaṇena vinā smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानीयं सर्वसिर्द्ध्य्थं पुरैव निर्मितं मया।
रक्षार्थं तस्य तोयस्य यक्षाश्चैव धुरंधराः
pānīyaṃ sarvasirddhythaṃ puraiva nirmitaṃ mayā|
rakṣārthaṃ tasya toyasya yakṣāścaiva dhuraṃdharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्राप्नुवंति पितरो ये च लोकांतरं गताः।
दुष्प्राप्यं सलिलं तेषामृते स्वान्मर्त्यवासिनः
na prāpnuvaṃti pitaro ye ca lokāṃtaraṃ gatāḥ|
duṣprāpyaṃ salilaṃ teṣāmṛte svānmartyavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्छिष्यैश्च पुत्रैश्च पौत्रदौहित्रकादिभिः।
बंधुवर्गैस्तथा चान्यैस्तर्पणीयं पितृव्रतैः
tasmācchiṣyaiśca putraiśca pautradauhitrakādibhiḥ|
baṃdhuvargaistathā cānyaistarpaṇīyaṃ pitṛvrataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-।
जलस्य दैवतं ब्रूहि तर्पणस्य विधिं मयि।
यथा जानामि देवेश तत्वतो वक्तुमर्हसि
nārada uvāca-|
jalasya daivataṃ brūhi tarpaṇasya vidhiṃ mayi|
yathā jānāmi deveśa tatvato vaktumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-।
जलस्य देवता विष्णुःस र्वलोकेषु गीयते।
जलपूतो भवेद्यस्तु विष्णुस्तच्छंकरो भवेत्
brahmovāca-|
jalasya devatā viṣṇuḥsa rvalokeṣu gīyate|
jalapūto bhavedyastu viṣṇustacchaṃkaro bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलं गंडूषमात्रं तु पीत्वा पूतो भवेन्नरः।
विशेषात्कुशसंसर्गात्पीयूषादधिकं जलम्
jalaṃ gaṃḍūṣamātraṃ tu pītvā pūto bhavennaraḥ|
viśeṣātkuśasaṃsargātpīyūṣādadhikaṃ jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदेवालयो दर्भो मयायं निर्मितः पुरा।
[https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php कुशमूले] भवेद्ब्रह्मा कुशमध्ये तु केशवः
sarvadevālayo darbho mayāyaṃ nirmitaḥ purā|
[https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php kuśamūle] bhavedbrahmā kuśamadhye tu keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशाग्रे शंकरं विद्धि कुश एते प्रतिष्ठिताः।
कुशहस्तः सदा मेध्यः स्तोत्रं मंत्रं पठेद्यदि
kuśāgre śaṃkaraṃ viddhi kuśa ete pratiṣṭhitāḥ|
kuśahastaḥ sadā medhyaḥ stotraṃ maṃtraṃ paṭhedyadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं शतगुणं प्रोक्तं तीर्थे साहस्रमुच्यते।
कुशाः काशास्तथा दूर्वा यवपत्राणि व्रीहयः
sarvaṃ śataguṇaṃ proktaṃ tīrthe sāhasramucyate|
kuśāḥ kāśāstathā dūrvā yavapatrāṇi vrīhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बल्वजाः पुंडरीकाश्च कुशास्सप्त प्रकीर्तिताः।
आनुपूर्व्येण मेध्याः स्युः कुशा लोके प्रतिष्ठिताः
balvajāḥ puṃḍarīkāśca kuśāssapta prakīrtitāḥ|
ānupūrvyeṇa medhyāḥ syuḥ kuśā loke pratiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना मंत्रेण यत्स्नानं सर्वं तन्निष्फलं भवेत्।
अमृतात्स्वादुतामेति संस्पर्शाच्च तिलस्य च
vinā maṃtreṇa yatsnānaṃ sarvaṃ tanniṣphalaṃ bhavet|
amṛtātsvādutāmeti saṃsparśācca tilasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्च तर्पयेन्नित्यं पितॄंस्तिलजलैर्बुधः।
दशभिश्च तिलैस्तावत्पितॄणां प्रीतिरुत्तमा
tasmācca tarpayennityaṃ pitṝṃstilajalairbudhaḥ|
daśabhiśca tilaistāvatpitṝṇāṃ prītiruttamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निस्तंभभयाद्देवा न चेच्छन्त्यतिविस्तरम्।
स्नात्वा यस्तर्पयेन्नित्यं तिलमिश्रोदकैः पितॄन्
agnistaṃbhabhayāddevā na cecchantyativistaram|
snātvā yastarpayennityaṃ tilamiśrodakaiḥ pitṝn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलपंडविमोक्षेण त्वमावास्या तिलोदकैः।
वर्षासु दीपदानेन पितॄणामनृणो भवेत्
nīlapaṃḍavimokṣeṇa tvamāvāsyā tilodakaiḥ|
varṣāsu dīpadānena pitṝṇāmanṛṇo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्सरैकममायां तु तर्पयेद्यस्तिलैः पितृन्।
विनायकत्वमाप्नोति सर्वदेवैः प्रपूज्यते
vatsaraikamamāyāṃ tu tarpayedyastilaiḥ pitṛn|
vināyakatvamāpnoti sarvadevaiḥ prapūjyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगाद्यासु च सर्वासु यस्तिलैस्तर्पयेत्पितॄन्।
उक्तं यद्वाप्यमायां तु तस्माच्छतगुणाधिकम्
yugādyāsu ca sarvāsu yastilaistarpayetpitṝn|
uktaṃ yadvāpyamāyāṃ tu tasmācchataguṇādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयने विषुवे चैव राकामायां तथैव च।
तर्पयित्वा पितृव्यूहं स्वर्गलोके महीयते
ayane viṣuve caiva rākāmāyāṃ tathaiva ca|
tarpayitvā pitṛvyūhaṃ svargaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा मन्वंतराख्यायामन्यस्यां पुण्यसंस्थितौ।
ग्रहणे चंद्रसूर्यस्य पुण्यतीर्थे गयादिषु
tathā manvaṃtarākhyāyāmanyasyāṃ puṇyasaṃsthitau|
grahaṇe caṃdrasūryasya puṇyatīrthe gayādiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पयित्वा पितॄन्याति माधवस्य निकेतनम्।
तस्मात्पुण्याहकं प्राप्य तर्पयेत्पितृसंचयम्
tarpayitvā pitṝnyāti mādhavasya niketanam|
tasmātpuṇyāhakaṃ prāpya tarpayetpitṛsaṃcayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पणं देवतानां च पूर्वं कृत्वा समाहितः।
अधिकारी भवेत्पश्चात्पितॄणां तर्पणे बुधः
tarpaṇaṃ devatānāṃ ca pūrvaṃ kṛtvā samāhitaḥ|
adhikārī bhavetpaścātpitṝṇāṃ tarpaṇe budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धे भोजनकाले च पाणिनैकेन दापयेत्।
उभाभ्यां तर्पणे दद्याद्विधिरेष सनातनः
śrāddhe bhojanakāle ca pāṇinaikena dāpayet|
ubhābhyāṃ tarpaṇe dadyādvidhireṣa sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणाभिमुखो भूत्वा शुचिस्तु तर्पयेत्पितॄन्।
तृप्यतामिति वाक्येन नामगोत्रेण वै पुनः
dakṣiṇābhimukho bhūtvā śucistu tarpayetpitṝn|
tṛpyatāmiti vākyena nāmagotreṇa vai punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृष्णैर्यत्तिलैर्मोहात्तर्पयेत्पितृसंचयम्।
भूम्यां ददाति यदपो दाता चैव जले स्थितः
akṛṣṇairyattilairmohāttarpayetpitṛsaṃcayam|
bhūmyāṃ dadāti yadapo dātā caiva jale sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृथा तद्दीयते दानं नोपतिष्ठति कस्यचित्।
स्थले स्थित्वा जले यस्तु प्रयच्छेदुदकं नरः
vṛthā taddīyate dānaṃ nopatiṣṭhati kasyacit|
sthale sthitvā jale yastu prayacchedudakaṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपतिष्ठेत्पितॄणां तु सलिलं तन्निरर्थकम्।
आर्द्रवासा जले यस्तु कुर्यादुदकतर्पणम् ५० 1.49.50।
पितरस्तस्य तृप्यंति सहदेवैस्सदानघ।
रजकैः क्षालितं वस्त्रमशुद्धं कवयो विदुः
nopatiṣṭhetpitṝṇāṃ tu salilaṃ tannirarthakam|
ārdravāsā jale yastu kuryādudakatarpaṇam 50 1.49.50|
pitarastasya tṛpyaṃti sahadevaissadānagha|
rajakaiḥ kṣālitaṃ vastramaśuddhaṃ kavayo viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तप्रक्षालने चैव पुनर्वस्त्रं तु शुध्यति।
शुष्कवासाः शुचौ देशे स्थाने यत्तर्पयेत्पितॄन्
hastaprakṣālane caiva punarvastraṃ tu śudhyati|
śuṣkavāsāḥ śucau deśe sthāne yattarpayetpitṝn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दशगुणेनैव तुष्यंति पितरो ध्रुवम्।
स्नानं संध्यां च पाषाणे खड्गे वा ताम्रभाजने
tato daśaguṇenaiva tuṣyaṃti pitaro dhruvam|
snānaṃ saṃdhyāṃ ca pāṣāṇe khaḍge vā tāmrabhājane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पणं कुरुते यस्तु प्रत्येकं च शताधिकम्।
रौप्यांगुलीयं तर्जन्यां धृत्वा यत्तर्पयेत्पितॄन्
tarpaṇaṃ kurute yastu pratyekaṃ ca śatādhikam|
raupyāṃgulīyaṃ tarjanyāṃ dhṛtvā yattarpayetpitṝn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं च शतसाहस्रगुणं भवति नान्यथा।
तथैवानामिकायां तु धृत्वा स्वर्णांगुलीं बुधः
sarvaṃ ca śatasāhasraguṇaṃ bhavati nānyathā|
tathaivānāmikāyāṃ tu dhṛtvā svarṇāṃgulīṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पयेत्पितृसंदोहं लक्षकोटिगुणं भवेत्।
अंगुष्ठदेशिनी मध्ये सव्यहस्तस्य खड्गकम्
tarpayetpitṛsaṃdohaṃ lakṣakoṭiguṇaṃ bhavet|
aṃguṣṭhadeśinī madhye savyahastasya khaḍgakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृत्वानामिकया रत्नमंजलेरक्षयंफलं।
स्नानार्थमभिगच्छंतं देवाः पितृगणैः सह
dhṛtvānāmikayā ratnamaṃjalerakṣayaṃphalaṃ|
snānārthamabhigacchaṃtaṃ devāḥ pitṛgaṇaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुभूतानुगच्छंति तृषार्ताः सलिलार्थिनः।
निराशास्ते निवर्तंते वस्त्रनिष्पीडनेन च
vāyubhūtānugacchaṃti tṛṣārtāḥ salilārthinaḥ|
nirāśāste nivartaṃte vastraniṣpīḍanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान्न पीडयेद्वस्त्रमकृत्वा पितृतर्पणम्।
तिस्रःकोट्योऽर्धकोटी च यानि लोमानि मानुषे
tasmānna pīḍayedvastramakṛtvā pitṛtarpaṇam|
tisraḥkoṭyo'rdhakoṭī ca yāni lomāni mānuṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रवंति सर्वतीर्थानि तस्मान्न परिपीडयेत्।
देवाः पिबंति शिरसि श्मश्रुतः पितरस्तथा
sravaṃti sarvatīrthāni tasmānna paripīḍayet|
devāḥ pibaṃti śirasi śmaśrutaḥ pitarastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुषोरपि गंधर्वा अधस्तात्सर्वजंतवः।
देवाः पितृगणाः सर्वे गंधर्वा जंतवस्तथा
cakṣuṣorapi gaṃdharvā adhastātsarvajaṃtavaḥ|
devāḥ pitṛgaṇāḥ sarve gaṃdharvā jaṃtavastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानमात्रेण तुष्यंति स्नानात्पापं न विद्यते।
नित्यस्नानं च यः कुर्यात्स नरः पुरुषोत्तमः
snānamātreṇa tuṣyaṃti snānātpāpaṃ na vidyate|
nityasnānaṃ ca yaḥ kuryātsa naraḥ puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापैर्विनिर्मुक्तो नाकलोकेमहीयते।
स्नानं तर्पणपर्यंतं देवा महर्षयो विदुः
sarvapāpairvinirmukto nākalokemahīyate|
snānaṃ tarpaṇaparyaṃtaṃ devā maharṣayo viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं च देवानां पूजनं कारयेद्बुधः।
गणेशं पूजयेद्यस्तु विघ्नस्तस्य न जायते
ataḥ paraṃ ca devānāṃ pūjanaṃ kārayedbudhaḥ|
gaṇeśaṃ pūjayedyastu vighnastasya na jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोग्यार्थं च सूर्यं च धर्ममोक्षाय माधवम्।
शिवं च कृत्यकामार्थं सर्वकामाय चंडिकाम्
ārogyārthaṃ ca sūryaṃ ca dharmamokṣāya mādhavam|
śivaṃ ca kṛtyakāmārthaṃ sarvakāmāya caṃḍikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवांस्तु पूजयित्वा तु वैश्वदेवबलिं चरेत्।
वह्निकार्यं ततः कृत्वा यज्ञं ब्राह्मणतर्पणम्
devāṃstu pūjayitvā tu vaiśvadevabaliṃ caret|
vahnikāryaṃ tataḥ kṛtvā yajñaṃ brāhmaṇatarpaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानां सर्वसत्वानां पुनस्त्रिविष्टपं व्रजेत्।
गतागतं स्थिरं कृत्वा कामान्मोक्षं सुखं दिवम्
devānāṃ sarvasatvānāṃ punastriviṣṭapaṃ vrajet|
gatāgataṃ sthiraṃ kṛtvā kāmānmokṣaṃ sukhaṃ divam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन नित्यं कर्माणि कारयेत्।
नारद उवाच-।
किमर्थं च जलं तात देवाः पितृगणैः सह
tasmātsarvaprayatnena nityaṃ karmāṇi kārayet|
nārada uvāca-|
kimarthaṃ ca jalaṃ tāta devāḥ pitṛgaṇaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्राप्नुवंति सर्वज्ञ लभंते मानवा यथा।
ब्रह्मोवाच।
पुरा सृष्टं मया तोयं सर्वदेवमयामृतम्
na prāpnuvaṃti sarvajña labhaṃte mānavā yathā|
brahmovāca|
purā sṛṣṭaṃ mayā toyaṃ sarvadevamayāmṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैव रक्षणार्थं च रक्षा यक्षा धनुर्धराः।
घ्नंति ते पितरं देवमस्मद्वाक्यान्न मानुषम्
tasyaiva rakṣaṇārthaṃ ca rakṣā yakṣā dhanurdharāḥ|
ghnaṃti te pitaraṃ devamasmadvākyānna mānuṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशवः पक्षिणः कीटा मर्त्यलोके व्यवस्थिताः।
मर्त्यजाताश्च देवा ये तथैव मानुषा ध्रुवम्
paśavaḥ pakṣiṇaḥ kīṭā martyaloke vyavasthitāḥ|
martyajātāśca devā ye tathaiva mānuṣā dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पयित्वा गुरुं नित्यं सुरलोके प्रतिष्ठिताः।
अस्नायी च मलं भुंक्ते अजपी पूयशोणितम्
tarpayitvā guruṃ nityaṃ suraloke pratiṣṭhitāḥ|
asnāyī ca malaṃ bhuṃkte ajapī pūyaśoṇitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृत्वा तर्पणं नित्यं पितृहा चोपजायते।
ब्रह्महत्यासमं पापं देवानामप्यपूजने
akṛtvā tarpaṇaṃ nityaṃ pitṛhā copajāyate|
brahmahatyāsamaṃ pāpaṃ devānāmapyapūjane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्ध्याकृत्यमकृत्वा च सूर्यं हंति च पापकृत्।
नारद उवाच-।
ब्राह्मणस्य सदाचारक्रमं ब्रूहि च कर्मणाम्
sandhyākṛtyamakṛtvā ca sūryaṃ haṃti ca pāpakṛt|
nārada uvāca-|
brāhmaṇasya sadācārakramaṃ brūhi ca karmaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतरेषां च वर्णानां प्रवृत्तमखिलं वद।
ब्रह्मोवाच-।
आचाराल्लभते चायुराचाराल्लभते सुखम्
itareṣāṃ ca varṇānāṃ pravṛttamakhilaṃ vada|
brahmovāca-|
ācārāllabhate cāyurācārāllabhate sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचारात्स्वर्गं मोक्षं च आचारो हंत्यलक्षणम्।
अनाचारो हि पुरुषो लोके भवति निंदितः
ācārātsvargaṃ mokṣaṃ ca ācāro haṃtyalakṣaṇam|
anācāro hi puruṣo loke bhavati niṃditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखभागी च सततं व्याधितोल्पायुरेव च।
नरके नियतं वासो ह्यनाचारान्नरस्य च
duḥkhabhāgī ca satataṃ vyādhitolpāyureva ca|
narake niyataṃ vāso hyanācārānnarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचाराच्च परं लोकमाचारं शृणु तत्त्वतः।
गोमयेन गृहे नित्यं प्रकुर्यादुपलेपनम्
ācārācca paraṃ lokamācāraṃ śṛṇu tattvataḥ|
gomayena gṛhe nityaṃ prakuryādupalepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षालयेत्ततः पीठं काष्ठं पात्रं शिलातलम्।
भस्मना कांस्यपात्रं तु ताम्रमम्लेनशुद्ध्यति
prakṣālayettataḥ pīṭhaṃ kāṣṭhaṃ pātraṃ śilātalam|
bhasmanā kāṃsyapātraṃ tu tāmramamlenaśuddhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलापात्रं तु तैलेन फालंगो वालकेन तु।
स्वर्णरौप्यादिपात्रं तु जलमात्रेण शुध्यति
śilāpātraṃ tu tailena phālaṃgo vālakena tu|
svarṇaraupyādipātraṃ tu jalamātreṇa śudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निना लोहपात्रं तु पाकप्रक्षालनेन तु।
खननाद्दाहनाच्चैव उपलेपन धावनात्
agninā lohapātraṃ tu pākaprakṣālanena tu|
khananāddāhanāccaiva upalepana dhāvanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्जन्यवर्षणाच्चैव भूरमेध्या विशुध्यति।
तैजस्सानां मणीनां च सर्वस्याश्ममयस्य च
parjanyavarṣaṇāccaiva bhūramedhyā viśudhyati|
taijassānāṃ maṇīnāṃ ca sarvasyāśmamayasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मभिर्मृत्तिकाभिश्च शुद्धिरुक्ता मया पुरा।
शय्या भार्या शिशुर्वस्त्रमुपवीतं कमंडलुः
bhasmabhirmṛttikābhiśca śuddhiruktā mayā purā|
śayyā bhāryā śiśurvastramupavītaṃ kamaṃḍaluḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनः कथिताश्शुद्धा न परेषां कदाचन।
न भुंजीतैकवस्त्रेण न स्नायादेकवाससा
ātmanaḥ kathitāśśuddhā na pareṣāṃ kadācana|
na bhuṃjītaikavastreṇa na snāyādekavāsasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न धारयेत्परस्यैवं स्नानवस्त्रं कदाचन।
संस्कारं केशदंतानां प्रातरेव समाचरेत्
na dhārayetparasyaivaṃ snānavastraṃ kadācana|
saṃskāraṃ keśadaṃtānāṃ prātareva samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरूणां च नमस्कारं नित्यमेव समाचरेत्।
हस्तपादे मुखे चैव पंचार्द्रो भोजनं चरेत्
gurūṇāṃ ca namaskāraṃ nityameva samācaret|
hastapāde mukhe caiva paṃcārdro bhojanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचार्द्रकस्तु भुंजानः शतं वर्षाणि जीवति।
देवतानां गुरोराज्ञां स्नातकाचार्ययोरपि
paṃcārdrakastu bhuṃjānaḥ śataṃ varṣāṇi jīvati|
devatānāṃ gurorājñāṃ snātakācāryayorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाक्रामेत्कामतश्छायां विप्रस्य दीक्षितस्य च।
गोगणं देवतं विप्रं घृतं मधु चतुष्पथम्
nākrāmetkāmataśchāyāṃ viprasya dīkṣitasya ca|
gogaṇaṃ devataṃ vipraṃ ghṛtaṃ madhu catuṣpatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणं प्रकुर्वीत प्रख्यातांश्च वनस्पतीन्।
गोविप्रावग्निविप्रौ च विप्रौ द्वौ दंपती तथा
pradakṣiṇaṃ prakurvīta prakhyātāṃśca vanaspatīn|
goviprāvagniviprau ca viprau dvau daṃpatī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर्मध्ये न गच्छेत स्वर्गस्थोपि पतेद्ध्रुवम्।
उच्छिष्टो न स्पृशेदग्निं ब्राह्मणं दैवतं गुरुम्
tayormadhye na gaccheta svargasthopi pateddhruvam|
ucchiṣṭo na spṛśedagniṃ brāhmaṇaṃ daivataṃ gurum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वशीर्षं पुष्पवृक्षं च यज्ञवृक्षमधार्मिकम्।
त्रीणि तेजांसि नोच्छिष्ट उदीक्षेत कदाचन
svaśīrṣaṃ puṣpavṛkṣaṃ ca yajñavṛkṣamadhārmikam|
trīṇi tejāṃsi nocchiṣṭa udīkṣeta kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्याचंद्रमसावेवं नक्षत्राणि च सर्वशः।
नेक्षेद्विप्रं गुरुं देवं राजानं यतिनां वरम्
sūryācaṃdramasāvevaṃ nakṣatrāṇi ca sarvaśaḥ|
nekṣedvipraṃ guruṃ devaṃ rājānaṃ yatināṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगिनं देवकर्माणं धर्माणां कथकं द्विजम्।
नदीनां च प्रतीरे च पत्युश्च सरितां तथा
yoginaṃ devakarmāṇaṃ dharmāṇāṃ kathakaṃ dvijam|
nadīnāṃ ca pratīre ca patyuśca saritāṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञवृक्षस्य मूले च उद्याने पुष्पवाटके।
शरीरस्य मलत्यागं न कुर्याज्जीवने तथा
yajñavṛkṣasya mūle ca udyāne puṣpavāṭake|
śarīrasya malatyāgaṃ na kuryājjīvane tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रस्यायतने गोष्ठे रम्ये राजपथेषु च।
न क्षौरं कारयेद्धीरः कुजस्याह्नि कदाचन
viprasyāyatane goṣṭhe ramye rājapatheṣu ca|
na kṣauraṃ kārayeddhīraḥ kujasyāhni kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलं न धारयेद्दंते नखं न वदने क्षिपेत्।
तैलाभ्यंगं न कुर्वीत वासरे रविभौमयोः
malaṃ na dhārayeddaṃte nakhaṃ na vadane kṣipet|
tailābhyaṃgaṃ na kurvīta vāsare ravibhaumayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वगात्रासनयोर्वाद्यं गुरोरेकासनादनम्।
न हरेच्छ्रोत्रियस्वं च देवस्यापि गुरोरपि
svagātrāsanayorvādyaṃ gurorekāsanādanam|
na harecchrotriyasvaṃ ca devasyāpi gurorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञस्तपस्विनां चैव पंगोरंधस्य योषितः।
पंथा देयो ब्राह्मणाय गोभ्यो राजभ्य एव च
rājñastapasvināṃ caiva paṃgoraṃdhasya yoṣitaḥ|
paṃthā deyo brāhmaṇāya gobhyo rājabhya eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोगिणे भारतप्ताय गुर्विण्यै दुर्बलाय च।
विवादं न च कुर्वीत नृप विप्र चिकित्सकैः
rogiṇe bhārataptāya gurviṇyai durbalāya ca|
vivādaṃ na ca kurvīta nṛpa vipra cikitsakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणं गुरुपत्नीं च दूरतः परिवर्जयेत्।
पतितं कुष्ठसंयुक्तं चांडालं च गवाशिनम् १०० 1.49.100।
निर्धूतं ज्ञानहीनं च दूरतः परिवर्जयेत्।
स्त्रियं दुष्टां च दुर्वृत्तामपवाद प्रदायिनीम्
brāhmaṇaṃ gurupatnīṃ ca dūrataḥ parivarjayet|
patitaṃ kuṣṭhasaṃyuktaṃ cāṃḍālaṃ ca gavāśinam 100 1.49.100|
nirdhūtaṃ jñānahīnaṃ ca dūrataḥ parivarjayet|
striyaṃ duṣṭāṃ ca durvṛttāmapavāda pradāyinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुकर्मकारिणीं दुष्टां सदैव कलहप्रियाम्।
प्रमत्तामधिकांगीञ्च निर्लज्जां बाह्यचारिणीम्
kukarmakāriṇīṃ duṣṭāṃ sadaiva kalahapriyām|
pramattāmadhikāṃgīñca nirlajjāṃ bāhyacāriṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्ययशीलामनाचारां दूरतः परिवर्जयेत्।
मलिनां नाभिवंदेत गुरुपत्नीं कदाचन
vyayaśīlāmanācārāṃ dūrataḥ parivarjayet|
malināṃ nābhivaṃdeta gurupatnīṃ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्पृशेत्तां च मेधावी स्पृष्ट्वा स्नानेन शुद्ध्यति।
स तया सह केलिं च वर्जयेच्च सदैव हि
na spṛśettāṃ ca medhāvī spṛṣṭvā snānena śuddhyati|
sa tayā saha keliṃ ca varjayecca sadaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणुयाच्च वचो नूनं न पश्येच्च गुरोः स्त्रियम्।
वधूं पुत्रस्य भ्रातुश्च स्वपुत्रीं युवतीं ध्रुवम्
śṛṇuyācca vaco nūnaṃ na paśyecca guroḥ striyam|
vadhūṃ putrasya bhrātuśca svaputrīṃ yuvatīṃ dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यां च गुरुपत्नीं च नेक्षेत्स्पर्शं न कारयेत्।
ताभिः सह कथालापं तथा भ्रूभंगदर्शनम्
anyāṃ ca gurupatnīṃ ca nekṣetsparśaṃ na kārayet|
tābhiḥ saha kathālāpaṃ tathā bhrūbhaṃgadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलहं निस्त्रपां वाणीं सदैव परिवर्जयेत्।
न दद्याच्च सदा पादं तुषांगारास्थिभस्मसु
kalahaṃ nistrapāṃ vāṇīṃ sadaiva parivarjayet|
na dadyācca sadā pādaṃ tuṣāṃgārāsthibhasmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्पासास्थिषु निर्माल्ये चितिकाष्ठे चितौ गुरौ।
शुष्कं मीनं न भक्षेत पूतिगंधिममेध्यकम्
kārpāsāsthiṣu nirmālye citikāṣṭhe citau gurau|
śuṣkaṃ mīnaṃ na bhakṣeta pūtigaṃdhimamedhyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विघसं चान्यदुच्छिष्टं पाकार्थं च परस्य च।
न स्थातव्यं न गंतव्यं क्षणमप्यसता सह
vighasaṃ cānyaducchiṣṭaṃ pākārthaṃ ca parasya ca|
na sthātavyaṃ na gaṃtavyaṃ kṣaṇamapyasatā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तिष्ठेच्च क्षणं धीरो दीपच्छाये कलिद्रुमे।
अस्पृश्यैस्सह चालापं पतितैः कुपितैः सह
na tiṣṭhecca kṣaṇaṃ dhīro dīpacchāye kalidrume|
aspṛśyaissaha cālāpaṃ patitaiḥ kupitaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कुर्यात्क्षणमात्रं तु कृत्वा गच्छेच्च रौरवम्।
कनिष्ठं नाभिवंदेत पितृव्यं मातुलं तथा
na kuryātkṣaṇamātraṃ tu kṛtvā gacchecca rauravam|
kaniṣṭhaṃ nābhivaṃdeta pitṛvyaṃ mātulaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थाय चासनं दद्यात्कृतांजल्यग्रतः स्थितः।
तैलाभ्यक्तं तथोच्छिष्टमार्द्रवस्त्रं च रोगिणम्
utthāya cāsanaṃ dadyātkṛtāṃjalyagrataḥ sthitaḥ|
tailābhyaktaṃ tathocchiṣṭamārdravastraṃ ca rogiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारावारगतोद्विग्नं वहंतं नाभिवादयेत्।
यज्ञस्यांतर्गतं नष्टं क्रीडंतं स्त्रीजनैः सह
pārāvāragatodvignaṃ vahaṃtaṃ nābhivādayet|
yajñasyāṃtargataṃ naṣṭaṃ krīḍaṃtaṃ strījanaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालक्रीडागतं चापि पुष्पयुक्तं कुशैर्युतम्।
शिरः प्रावृत्य कर्णौ वा अप्सु मुक्तशिखोपि वा
bālakrīḍāgataṃ cāpi puṣpayuktaṃ kuśairyutam|
śiraḥ prāvṛtya karṇau vā apsu muktaśikhopi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृत्वा पादयोः पूजां नाचामेद्दक्षिणामुखः।
उपवीतविहीनश्च नग्नको मुक्तकच्छकः
akṛtvā pādayoḥ pūjāṃ nācāmeddakṣiṇāmukhaḥ|
upavītavihīnaśca nagnako muktakacchakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकवस्त्रपिधानश्च आचांतो नैव शुध्यति।
मध्यमाभिर्मुखं पूर्वं तिसृभिः समुपस्पृशेत्
ekavastrapidhānaśca ācāṃto naiva śudhyati|
madhyamābhirmukhaṃ pūrvaṃ tisṛbhiḥ samupaspṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंगुष्ठदेशिनीभ्यां च नासां च तदनंतरम्।
अंगुष्ठानामिकाभ्यां च चक्षुषी समुपस्पृशेत्
aṃguṣṭhadeśinībhyāṃ ca nāsāṃ ca tadanaṃtaram|
aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ ca cakṣuṣī samupaspṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कनिष्ठांगुष्ठतश्श्रोत्रे नाभिमंगुष्ठकेन तु।
तलेन हृदयं न्यस्य सर्वाभिर्मस्तकोपरि
kaniṣṭhāṃguṣṭhataśśrotre nābhimaṃguṣṭhakena tu|
talena hṛdayaṃ nyasya sarvābhirmastakopari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहूचाग्रेण संस्पृश्य ततः शुद्धो भवेन्नरः।
अनेनाचमनं कृत्वा मानवः प्रयतो भवेत्
bāhūcāgreṇa saṃspṛśya tataḥ śuddho bhavennaraḥ|
anenācamanaṃ kṛtvā mānavaḥ prayato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापैर्विनिर्मुक्तः स्वर्गं चाक्षयमश्नुते।
प्राणस्त्रिपुटशृंग्या च व्यानोपानश्च मुद्रया
sarvapāpairvinirmuktaḥ svargaṃ cākṣayamaśnute|
prāṇastripuṭaśṛṃgyā ca vyānopānaśca mudrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समानस्तु समस्ताभिरुदानस्तर्जनीं विना।
नागः कूर्मश्च कृकरो देवदत्तो धनंजयः
samānastu samastābhirudānastarjanīṃ vinā|
nāgaḥ kūrmaśca kṛkaro devadatto dhanaṃjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपप्रीणंतु ते प्रीता येभ्यो भूमौ प्रदीयते।
शयनं चार्द्रपादेन शुष्कपादेन भोजनम्
upaprīṇaṃtu te prītā yebhyo bhūmau pradīyate|
śayanaṃ cārdrapādena śuṣkapādena bhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नांधकारे च शयनं भोजनं नैव कारयेत्।
पश्चिमे दक्षिणे चैव न कुर्याद्दंतधावनम्
nāṃdhakāre ca śayanaṃ bhojanaṃ naiva kārayet|
paścime dakṣiṇe caiva na kuryāddaṃtadhāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.