Library·Padma Purāṇa·1·1.49

Padma Purāṇa 1.49

नारद उवाच- केनाचारेण विप्रस्य ब्रह्मतेजो विवर्धते। केनाचारेण तस्यैव ब्राह्मं तेजो विनश्यति

nārada uvāca- kenācāreṇa viprasya brahmatejo vivardhate| kenācāreṇa tasyaiva brāhmaṃ tejo vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच-। शयनीयात्समुत्थाय रात्र्यंशे द्विजसत्तमः। देवांश्चैव स्मरेन्नित्यं तथा पुण्यवतो ध्रुवम्

brahmovāca-| śayanīyātsamutthāya rātryaṃśe dvijasattamaḥ| devāṃścaiva smarennityaṃ tathā puṇyavato dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविंदं माधवं कृष्णं हरिं दामोदरं तथा। नारायणं जगन्नाथं वासुदेवमजं विभुम्

goviṃdaṃ mādhavaṃ kṛṣṇaṃ hariṃ dāmodaraṃ tathā| nārāyaṇaṃ jagannāthaṃ vāsudevamajaṃ vibhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरस्वतीं महालक्ष्मीं सावित्रीं वेदमातरम्। ब्रह्माणं भास्करं चन्द्रं दिक्पालांश्च ग्रहांस्तथा

sarasvatīṃ mahālakṣmīṃ sāvitrīṃ vedamātaram| brahmāṇaṃ bhāskaraṃ candraṃ dikpālāṃśca grahāṃstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्करं च शिवं शंभुमीश्वरं च महेश्वरम्। गणेशं च तथा स्कन्दं गौरीं भागीरथीं शिवाम्

śaṅkaraṃ ca śivaṃ śaṃbhumīśvaraṃ ca maheśvaram| gaṇeśaṃ ca tathā skandaṃ gaurīṃ bhāgīrathīṃ śivām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यश्लोको नलो राजा पुण्यश्लोको जनार्दनः। पुण्यश्लोका च वैदेही पुण्यश्लोको युधिष्ठिरः

puṇyaśloko nalo rājā puṇyaśloko janārdanaḥ| puṇyaślokā ca vaidehī puṇyaśloko yudhiṣṭhiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वत्थामा बलिर्व्यासो हनूमांश्च विभीषणः। कृपः परशुरामश्च सप्तैते चीरजीविनः

aśvatthāmā balirvyāso hanūmāṃśca vibhīṣaṇaḥ| kṛpaḥ paraśurāmaśca saptaite cīrajīvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतान्यस्तु स्मरेन्नित्यं प्रातरुत्थाय मानवः। ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः

etānyastu smarennityaṃ prātarutthāya mānavaḥ| brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकृदुच्चरिते तात सर्वयज्ञफलं लभेत्। गवां शतसहस्राणां दानस्य फलमश्नुते

sakṛduccarite tāta sarvayajñaphalaṃ labhet| gavāṃ śatasahasrāṇāṃ dānasya phalamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चापि शुचौ देशे मलमूत्रं परित्यजेत्। दक्षिणाभिमुखो रात्रौ दिवा कुर्यादुदङ्मुखः

tataścāpi śucau deśe malamūtraṃ parityajet| dakṣiṇābhimukho rātrau divā kuryādudaṅmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परतो दंतकाष्ठं च तृणैरुदुंबरादिभिः। अतः परं च संध्यायां संयतश्च द्विजो भवेत्

parato daṃtakāṣṭhaṃ ca tṛṇairuduṃbarādibhiḥ| ataḥ paraṃ ca saṃdhyāyāṃ saṃyataśca dvijo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाह्णे रक्तवर्णां तु मध्याह्ने शुक्लवर्णिकाम्। सायं सरस्वतीं कृष्णां द्विजो ध्यायेद्यथाविधि

pūrvāhṇe raktavarṇāṃ tu madhyāhne śuklavarṇikām| sāyaṃ sarasvatīṃ kṛṣṇāṃ dvijo dhyāyedyathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः समाचरेत्स्नानं यथाज्ञानेन यत्नतः। अंगं प्रक्षालयित्वा तु मृद्भिः संलेपयेत्ततः१३। शिरोदेशे ललाटे च नासिकायां हृदि भ्रुवोः। बाह्वोः पार्श्वे तथा नाभौ जान्वोरङ्घ्रिद्वये तथा

tataḥ samācaretsnānaṃ yathājñānena yatnataḥ| aṃgaṃ prakṣālayitvā tu mṛdbhiḥ saṃlepayettataḥ13| śirodeśe lalāṭe ca nāsikāyāṃ hṛdi bhruvoḥ| bāhvoḥ pārśve tathā nābhau jānvoraṅghridvaye tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एका लिंगे गुदे तिस्रस्तथा वामकरे दश। उभयोः सप्त दातव्या मृदः शुद्धिमभीप्सता

ekā liṃge gude tisrastathā vāmakare daśa| ubhayoḥ sapta dātavyā mṛdaḥ śuddhimabhīpsatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वक्रांते रथक्रांते विष्णुक्रांते वसुंधरे। मृत्तिके हर मे पापं यन्मया पूर्वसंचितम्

aśvakrāṃte rathakrāṃte viṣṇukrāṃte vasuṃdhare| mṛttike hara me pāpaṃ yanmayā pūrvasaṃcitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनैव तु मंत्रेण मृत्तिकां यस्तनौ क्षिपेत्। सर्वपापक्षयस्तस्य शुचिर्भवति मानवः

anenaiva tu maṃtreṇa mṛttikāṃ yastanau kṣipet| sarvapāpakṣayastasya śucirbhavati mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु वेदपूर्वेण स्नानं कुर्याद्विचक्षणः। नदे नद्यां तथा कूपे पुष्करिण्यां तटाकके

tatastu vedapūrveṇa snānaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ| nade nadyāṃ tathā kūpe puṣkariṇyāṃ taṭākake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलराशौ च वप्रे च घटस्नानं तथोत्तरम्। कारयेद्विधिवन्मर्त्यः सर्वपापक्षयाय च

jalarāśau ca vapre ca ghaṭasnānaṃ tathottaram| kārayedvidhivanmartyaḥ sarvapāpakṣayāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातःस्नानं महापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्। यः कुर्यात्सततं विप्रो विष्णुलोके महीयते

prātaḥsnānaṃ mahāpuṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam| yaḥ kuryātsatataṃ vipro viṣṇuloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातः संध्यासमीपे च यावद्दंडचतुष्टयम्। तावत्पानीयममृतं पितॄणामुपतिष्ठते

prātaḥ saṃdhyāsamīpe ca yāvaddaṃḍacatuṣṭayam| tāvatpānīyamamṛtaṃ pitṝṇāmupatiṣṭhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परतो घटिकायुग्मं यावद्यामैकमाह्निकम्। मधुतुल्यं जलं तस्मिन्पितॄणां प्रीतिवर्धनम्

parato ghaṭikāyugmaṃ yāvadyāmaikamāhnikam| madhutulyaṃ jalaṃ tasminpitṝṇāṃ prītivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु सार्द्धयामैकं जलं क्षीरमयं स्मृतम्। क्षीरमिश्रं जलं तावद्यावद्दण्डचतुष्टयम्

tatastu sārddhayāmaikaṃ jalaṃ kṣīramayaṃ smṛtam| kṣīramiśraṃ jalaṃ tāvadyāvaddaṇḍacatuṣṭayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं च पानीयं यावद्धि प्रहरत्रयम्। तत्परं लोहितं प्रोक्तं यावदस्तंगतो रविः

ataḥ paraṃ ca pānīyaṃ yāvaddhi praharatrayam| tatparaṃ lohitaṃ proktaṃ yāvadastaṃgato raviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्थप्रहरे स्नाने रात्रौ वा तर्पयेत्पितॄन्। तत्तोयं रक्षसामेव ग्रहणेन विना स्मृतम्

caturthaprahare snāne rātrau vā tarpayetpitṝn| tattoyaṃ rakṣasāmeva grahaṇena vinā smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पानीयं सर्वसिर्द्ध्य्थं पुरैव निर्मितं मया। रक्षार्थं तस्य तोयस्य यक्षाश्चैव धुरंधराः

pānīyaṃ sarvasirddhythaṃ puraiva nirmitaṃ mayā| rakṣārthaṃ tasya toyasya yakṣāścaiva dhuraṃdharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्राप्नुवंति पितरो ये च लोकांतरं गताः। दुष्प्राप्यं सलिलं तेषामृते स्वान्मर्त्यवासिनः

na prāpnuvaṃti pitaro ye ca lokāṃtaraṃ gatāḥ| duṣprāpyaṃ salilaṃ teṣāmṛte svānmartyavāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच्छिष्यैश्च पुत्रैश्च पौत्रदौहित्रकादिभिः। बंधुवर्गैस्तथा चान्यैस्तर्पणीयं पितृव्रतैः

tasmācchiṣyaiśca putraiśca pautradauhitrakādibhiḥ| baṃdhuvargaistathā cānyaistarpaṇīyaṃ pitṛvrataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारद उवाच-। जलस्य दैवतं ब्रूहि तर्पणस्य विधिं मयि। यथा जानामि देवेश तत्वतो वक्तुमर्हसि

nārada uvāca-| jalasya daivataṃ brūhi tarpaṇasya vidhiṃ mayi| yathā jānāmi deveśa tatvato vaktumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच-। जलस्य देवता विष्णुःस र्वलोकेषु गीयते। जलपूतो भवेद्यस्तु विष्णुस्तच्छंकरो भवेत्

brahmovāca-| jalasya devatā viṣṇuḥsa rvalokeṣu gīyate| jalapūto bhavedyastu viṣṇustacchaṃkaro bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलं गंडूषमात्रं तु पीत्वा पूतो भवेन्नरः। विशेषात्कुशसंसर्गात्पीयूषादधिकं जलम्

jalaṃ gaṃḍūṣamātraṃ tu pītvā pūto bhavennaraḥ| viśeṣātkuśasaṃsargātpīyūṣādadhikaṃ jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदेवालयो दर्भो मयायं निर्मितः पुरा। [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php कुशमूले] भवेद्ब्रह्मा कुशमध्ये तु केशवः

sarvadevālayo darbho mayāyaṃ nirmitaḥ purā| [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php kuśamūle] bhavedbrahmā kuśamadhye tu keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशाग्रे शंकरं विद्धि कुश एते प्रतिष्ठिताः। कुशहस्तः सदा मेध्यः स्तोत्रं मंत्रं पठेद्यदि

kuśāgre śaṃkaraṃ viddhi kuśa ete pratiṣṭhitāḥ| kuśahastaḥ sadā medhyaḥ stotraṃ maṃtraṃ paṭhedyadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं शतगुणं प्रोक्तं तीर्थे साहस्रमुच्यते। कुशाः काशास्तथा दूर्वा यवपत्राणि व्रीहयः

sarvaṃ śataguṇaṃ proktaṃ tīrthe sāhasramucyate| kuśāḥ kāśāstathā dūrvā yavapatrāṇi vrīhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बल्वजाः पुंडरीकाश्च कुशास्सप्त प्रकीर्तिताः। आनुपूर्व्येण मेध्याः स्युः कुशा लोके प्रतिष्ठिताः

balvajāḥ puṃḍarīkāśca kuśāssapta prakīrtitāḥ| ānupūrvyeṇa medhyāḥ syuḥ kuśā loke pratiṣṭhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विना मंत्रेण यत्स्नानं सर्वं तन्निष्फलं भवेत्। अमृतात्स्वादुतामेति संस्पर्शाच्च तिलस्य च

vinā maṃtreṇa yatsnānaṃ sarvaṃ tanniṣphalaṃ bhavet| amṛtātsvādutāmeti saṃsparśācca tilasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच्च तर्पयेन्नित्यं पितॄंस्तिलजलैर्बुधः। दशभिश्च तिलैस्तावत्पितॄणां प्रीतिरुत्तमा

tasmācca tarpayennityaṃ pitṝṃstilajalairbudhaḥ| daśabhiśca tilaistāvatpitṝṇāṃ prītiruttamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निस्तंभभयाद्देवा न चेच्छन्त्यतिविस्तरम्। स्नात्वा यस्तर्पयेन्नित्यं तिलमिश्रोदकैः पितॄन्

agnistaṃbhabhayāddevā na cecchantyativistaram| snātvā yastarpayennityaṃ tilamiśrodakaiḥ pitṝn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलपंडविमोक्षेण त्वमावास्या तिलोदकैः। वर्षासु दीपदानेन पितॄणामनृणो भवेत्

nīlapaṃḍavimokṣeṇa tvamāvāsyā tilodakaiḥ| varṣāsu dīpadānena pitṝṇāmanṛṇo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्सरैकममायां तु तर्पयेद्यस्तिलैः पितृन्। विनायकत्वमाप्नोति सर्वदेवैः प्रपूज्यते

vatsaraikamamāyāṃ tu tarpayedyastilaiḥ pitṛn| vināyakatvamāpnoti sarvadevaiḥ prapūjyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगाद्यासु च सर्वासु यस्तिलैस्तर्पयेत्पितॄन्। उक्तं यद्वाप्यमायां तु तस्माच्छतगुणाधिकम्

yugādyāsu ca sarvāsu yastilaistarpayetpitṝn| uktaṃ yadvāpyamāyāṃ tu tasmācchataguṇādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयने विषुवे चैव राकामायां तथैव च। तर्पयित्वा पितृव्यूहं स्वर्गलोके महीयते

ayane viṣuve caiva rākāmāyāṃ tathaiva ca| tarpayitvā pitṛvyūhaṃ svargaloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा मन्वंतराख्यायामन्यस्यां पुण्यसंस्थितौ। ग्रहणे चंद्रसूर्यस्य पुण्यतीर्थे गयादिषु

tathā manvaṃtarākhyāyāmanyasyāṃ puṇyasaṃsthitau| grahaṇe caṃdrasūryasya puṇyatīrthe gayādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्पयित्वा पितॄन्याति माधवस्य निकेतनम्। तस्मात्पुण्याहकं प्राप्य तर्पयेत्पितृसंचयम्

tarpayitvā pitṝnyāti mādhavasya niketanam| tasmātpuṇyāhakaṃ prāpya tarpayetpitṛsaṃcayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्पणं देवतानां च पूर्वं कृत्वा समाहितः। अधिकारी भवेत्पश्चात्पितॄणां तर्पणे बुधः

tarpaṇaṃ devatānāṃ ca pūrvaṃ kṛtvā samāhitaḥ| adhikārī bhavetpaścātpitṝṇāṃ tarpaṇe budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धे भोजनकाले च पाणिनैकेन दापयेत्। उभाभ्यां तर्पणे दद्याद्विधिरेष सनातनः

śrāddhe bhojanakāle ca pāṇinaikena dāpayet| ubhābhyāṃ tarpaṇe dadyādvidhireṣa sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणाभिमुखो भूत्वा शुचिस्तु तर्पयेत्पितॄन्। तृप्यतामिति वाक्येन नामगोत्रेण वै पुनः

dakṣiṇābhimukho bhūtvā śucistu tarpayetpitṝn| tṛpyatāmiti vākyena nāmagotreṇa vai punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृष्णैर्यत्तिलैर्मोहात्तर्पयेत्पितृसंचयम्। भूम्यां ददाति यदपो दाता चैव जले स्थितः

akṛṣṇairyattilairmohāttarpayetpitṛsaṃcayam| bhūmyāṃ dadāti yadapo dātā caiva jale sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृथा तद्दीयते दानं नोपतिष्ठति कस्यचित्। स्थले स्थित्वा जले यस्तु प्रयच्छेदुदकं नरः

vṛthā taddīyate dānaṃ nopatiṣṭhati kasyacit| sthale sthitvā jale yastu prayacchedudakaṃ naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोपतिष्ठेत्पितॄणां तु सलिलं तन्निरर्थकम्। आर्द्रवासा जले यस्तु कुर्यादुदकतर्पणम् ५० 1.49.50। पितरस्तस्य तृप्यंति सहदेवैस्सदानघ। रजकैः क्षालितं वस्त्रमशुद्धं कवयो विदुः

nopatiṣṭhetpitṝṇāṃ tu salilaṃ tannirarthakam| ārdravāsā jale yastu kuryādudakatarpaṇam 50 1.49.50| pitarastasya tṛpyaṃti sahadevaissadānagha| rajakaiḥ kṣālitaṃ vastramaśuddhaṃ kavayo viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तप्रक्षालने चैव पुनर्वस्त्रं तु शुध्यति। शुष्कवासाः शुचौ देशे स्थाने यत्तर्पयेत्पितॄन्

hastaprakṣālane caiva punarvastraṃ tu śudhyati| śuṣkavāsāḥ śucau deśe sthāne yattarpayetpitṝn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दशगुणेनैव तुष्यंति पितरो ध्रुवम्। स्नानं संध्यां च पाषाणे खड्गे वा ताम्रभाजने

tato daśaguṇenaiva tuṣyaṃti pitaro dhruvam| snānaṃ saṃdhyāṃ ca pāṣāṇe khaḍge vā tāmrabhājane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्पणं कुरुते यस्तु प्रत्येकं च शताधिकम्। रौप्यांगुलीयं तर्जन्यां धृत्वा यत्तर्पयेत्पितॄन्

tarpaṇaṃ kurute yastu pratyekaṃ ca śatādhikam| raupyāṃgulīyaṃ tarjanyāṃ dhṛtvā yattarpayetpitṝn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं च शतसाहस्रगुणं भवति नान्यथा। तथैवानामिकायां तु धृत्वा स्वर्णांगुलीं बुधः

sarvaṃ ca śatasāhasraguṇaṃ bhavati nānyathā| tathaivānāmikāyāṃ tu dhṛtvā svarṇāṃgulīṃ budhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्पयेत्पितृसंदोहं लक्षकोटिगुणं भवेत्। अंगुष्ठदेशिनी मध्ये सव्यहस्तस्य खड्गकम्

tarpayetpitṛsaṃdohaṃ lakṣakoṭiguṇaṃ bhavet| aṃguṣṭhadeśinī madhye savyahastasya khaḍgakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृत्वानामिकया रत्नमंजलेरक्षयंफलं। स्नानार्थमभिगच्छंतं देवाः पितृगणैः सह

dhṛtvānāmikayā ratnamaṃjalerakṣayaṃphalaṃ| snānārthamabhigacchaṃtaṃ devāḥ pitṛgaṇaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुभूतानुगच्छंति तृषार्ताः सलिलार्थिनः। निराशास्ते निवर्तंते वस्त्रनिष्पीडनेन च

vāyubhūtānugacchaṃti tṛṣārtāḥ salilārthinaḥ| nirāśāste nivartaṃte vastraniṣpīḍanena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्न पीडयेद्वस्त्रमकृत्वा पितृतर्पणम्। तिस्रःकोट्योऽर्धकोटी च यानि लोमानि मानुषे

tasmānna pīḍayedvastramakṛtvā pitṛtarpaṇam| tisraḥkoṭyo'rdhakoṭī ca yāni lomāni mānuṣe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रवंति सर्वतीर्थानि तस्मान्न परिपीडयेत्। देवाः पिबंति शिरसि श्मश्रुतः पितरस्तथा

sravaṃti sarvatīrthāni tasmānna paripīḍayet| devāḥ pibaṃti śirasi śmaśrutaḥ pitarastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुषोरपि गंधर्वा अधस्तात्सर्वजंतवः। देवाः पितृगणाः सर्वे गंधर्वा जंतवस्तथा

cakṣuṣorapi gaṃdharvā adhastātsarvajaṃtavaḥ| devāḥ pitṛgaṇāḥ sarve gaṃdharvā jaṃtavastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानमात्रेण तुष्यंति स्नानात्पापं न विद्यते। नित्यस्नानं च यः कुर्यात्स नरः पुरुषोत्तमः

snānamātreṇa tuṣyaṃti snānātpāpaṃ na vidyate| nityasnānaṃ ca yaḥ kuryātsa naraḥ puruṣottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपापैर्विनिर्मुक्तो नाकलोकेमहीयते। स्नानं तर्पणपर्यंतं देवा महर्षयो विदुः

sarvapāpairvinirmukto nākalokemahīyate| snānaṃ tarpaṇaparyaṃtaṃ devā maharṣayo viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं च देवानां पूजनं कारयेद्बुधः। गणेशं पूजयेद्यस्तु विघ्नस्तस्य न जायते

ataḥ paraṃ ca devānāṃ pūjanaṃ kārayedbudhaḥ| gaṇeśaṃ pūjayedyastu vighnastasya na jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरोग्यार्थं च सूर्यं च धर्ममोक्षाय माधवम्। शिवं च कृत्यकामार्थं सर्वकामाय चंडिकाम्

ārogyārthaṃ ca sūryaṃ ca dharmamokṣāya mādhavam| śivaṃ ca kṛtyakāmārthaṃ sarvakāmāya caṃḍikām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवांस्तु पूजयित्वा तु वैश्वदेवबलिं चरेत्। वह्निकार्यं ततः कृत्वा यज्ञं ब्राह्मणतर्पणम्

devāṃstu pūjayitvā tu vaiśvadevabaliṃ caret| vahnikāryaṃ tataḥ kṛtvā yajñaṃ brāhmaṇatarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानां सर्वसत्वानां पुनस्त्रिविष्टपं व्रजेत्। गतागतं स्थिरं कृत्वा कामान्मोक्षं सुखं दिवम्

devānāṃ sarvasatvānāṃ punastriviṣṭapaṃ vrajet| gatāgataṃ sthiraṃ kṛtvā kāmānmokṣaṃ sukhaṃ divam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन नित्यं कर्माणि कारयेत्। नारद उवाच-। किमर्थं च जलं तात देवाः पितृगणैः सह

tasmātsarvaprayatnena nityaṃ karmāṇi kārayet| nārada uvāca-| kimarthaṃ ca jalaṃ tāta devāḥ pitṛgaṇaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्राप्नुवंति सर्वज्ञ लभंते मानवा यथा। ब्रह्मोवाच। पुरा सृष्टं मया तोयं सर्वदेवमयामृतम्

na prāpnuvaṃti sarvajña labhaṃte mānavā yathā| brahmovāca| purā sṛṣṭaṃ mayā toyaṃ sarvadevamayāmṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैव रक्षणार्थं च रक्षा यक्षा धनुर्धराः। घ्नंति ते पितरं देवमस्मद्वाक्यान्न मानुषम्

tasyaiva rakṣaṇārthaṃ ca rakṣā yakṣā dhanurdharāḥ| ghnaṃti te pitaraṃ devamasmadvākyānna mānuṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशवः पक्षिणः कीटा मर्त्यलोके व्यवस्थिताः। मर्त्यजाताश्च देवा ये तथैव मानुषा ध्रुवम्

paśavaḥ pakṣiṇaḥ kīṭā martyaloke vyavasthitāḥ| martyajātāśca devā ye tathaiva mānuṣā dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्पयित्वा गुरुं नित्यं सुरलोके प्रतिष्ठिताः। अस्नायी च मलं भुंक्ते अजपी पूयशोणितम्

tarpayitvā guruṃ nityaṃ suraloke pratiṣṭhitāḥ| asnāyī ca malaṃ bhuṃkte ajapī pūyaśoṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृत्वा तर्पणं नित्यं पितृहा चोपजायते। ब्रह्महत्यासमं पापं देवानामप्यपूजने

akṛtvā tarpaṇaṃ nityaṃ pitṛhā copajāyate| brahmahatyāsamaṃ pāpaṃ devānāmapyapūjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्ध्याकृत्यमकृत्वा च सूर्यं हंति च पापकृत्। नारद उवाच-। ब्राह्मणस्य सदाचारक्रमं ब्रूहि च कर्मणाम्

sandhyākṛtyamakṛtvā ca sūryaṃ haṃti ca pāpakṛt| nārada uvāca-| brāhmaṇasya sadācārakramaṃ brūhi ca karmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरेषां च वर्णानां प्रवृत्तमखिलं वद। ब्रह्मोवाच-। आचाराल्लभते चायुराचाराल्लभते सुखम्

itareṣāṃ ca varṇānāṃ pravṛttamakhilaṃ vada| brahmovāca-| ācārāllabhate cāyurācārāllabhate sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचारात्स्वर्गं मोक्षं च आचारो हंत्यलक्षणम्। अनाचारो हि पुरुषो लोके भवति निंदितः

ācārātsvargaṃ mokṣaṃ ca ācāro haṃtyalakṣaṇam| anācāro hi puruṣo loke bhavati niṃditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःखभागी च सततं व्याधितोल्पायुरेव च। नरके नियतं वासो ह्यनाचारान्नरस्य च

duḥkhabhāgī ca satataṃ vyādhitolpāyureva ca| narake niyataṃ vāso hyanācārānnarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचाराच्च परं लोकमाचारं शृणु तत्त्वतः। गोमयेन गृहे नित्यं प्रकुर्यादुपलेपनम्

ācārācca paraṃ lokamācāraṃ śṛṇu tattvataḥ| gomayena gṛhe nityaṃ prakuryādupalepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रक्षालयेत्ततः पीठं काष्ठं पात्रं शिलातलम्। भस्मना कांस्यपात्रं तु ताम्रमम्लेनशुद्ध्यति

prakṣālayettataḥ pīṭhaṃ kāṣṭhaṃ pātraṃ śilātalam| bhasmanā kāṃsyapātraṃ tu tāmramamlenaśuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलापात्रं तु तैलेन फालंगो वालकेन तु। स्वर्णरौप्यादिपात्रं तु जलमात्रेण शुध्यति

śilāpātraṃ tu tailena phālaṃgo vālakena tu| svarṇaraupyādipātraṃ tu jalamātreṇa śudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निना लोहपात्रं तु पाकप्रक्षालनेन तु। खननाद्दाहनाच्चैव उपलेपन धावनात्

agninā lohapātraṃ tu pākaprakṣālanena tu| khananāddāhanāccaiva upalepana dhāvanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्जन्यवर्षणाच्चैव भूरमेध्या विशुध्यति। तैजस्सानां मणीनां च सर्वस्याश्ममयस्य च

parjanyavarṣaṇāccaiva bhūramedhyā viśudhyati| taijassānāṃ maṇīnāṃ ca sarvasyāśmamayasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्मभिर्मृत्तिकाभिश्च शुद्धिरुक्ता मया पुरा। शय्या भार्या शिशुर्वस्त्रमुपवीतं कमंडलुः

bhasmabhirmṛttikābhiśca śuddhiruktā mayā purā| śayyā bhāryā śiśurvastramupavītaṃ kamaṃḍaluḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनः कथिताश्शुद्धा न परेषां कदाचन। न भुंजीतैकवस्त्रेण न स्नायादेकवाससा

ātmanaḥ kathitāśśuddhā na pareṣāṃ kadācana| na bhuṃjītaikavastreṇa na snāyādekavāsasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न धारयेत्परस्यैवं स्नानवस्त्रं कदाचन। संस्कारं केशदंतानां प्रातरेव समाचरेत्

na dhārayetparasyaivaṃ snānavastraṃ kadācana| saṃskāraṃ keśadaṃtānāṃ prātareva samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरूणां च नमस्कारं नित्यमेव समाचरेत्। हस्तपादे मुखे चैव पंचार्द्रो भोजनं चरेत्

gurūṇāṃ ca namaskāraṃ nityameva samācaret| hastapāde mukhe caiva paṃcārdro bhojanaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पंचार्द्रकस्तु भुंजानः शतं वर्षाणि जीवति। देवतानां गुरोराज्ञां स्नातकाचार्ययोरपि

paṃcārdrakastu bhuṃjānaḥ śataṃ varṣāṇi jīvati| devatānāṃ gurorājñāṃ snātakācāryayorapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाक्रामेत्कामतश्छायां विप्रस्य दीक्षितस्य च। गोगणं देवतं विप्रं घृतं मधु चतुष्पथम्

nākrāmetkāmataśchāyāṃ viprasya dīkṣitasya ca| gogaṇaṃ devataṃ vipraṃ ghṛtaṃ madhu catuṣpatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणं प्रकुर्वीत प्रख्यातांश्च वनस्पतीन्। गोविप्रावग्निविप्रौ च विप्रौ द्वौ दंपती तथा

pradakṣiṇaṃ prakurvīta prakhyātāṃśca vanaspatīn| goviprāvagniviprau ca viprau dvau daṃpatī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर्मध्ये न गच्छेत स्वर्गस्थोपि पतेद्ध्रुवम्। उच्छिष्टो न स्पृशेदग्निं ब्राह्मणं दैवतं गुरुम्

tayormadhye na gaccheta svargasthopi pateddhruvam| ucchiṣṭo na spṛśedagniṃ brāhmaṇaṃ daivataṃ gurum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वशीर्षं पुष्पवृक्षं च यज्ञवृक्षमधार्मिकम्। त्रीणि तेजांसि नोच्छिष्ट उदीक्षेत कदाचन

svaśīrṣaṃ puṣpavṛkṣaṃ ca yajñavṛkṣamadhārmikam| trīṇi tejāṃsi nocchiṣṭa udīkṣeta kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्याचंद्रमसावेवं नक्षत्राणि च सर्वशः। नेक्षेद्विप्रं गुरुं देवं राजानं यतिनां वरम्

sūryācaṃdramasāvevaṃ nakṣatrāṇi ca sarvaśaḥ| nekṣedvipraṃ guruṃ devaṃ rājānaṃ yatināṃ varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगिनं देवकर्माणं धर्माणां कथकं द्विजम्। नदीनां च प्रतीरे च पत्युश्च सरितां तथा

yoginaṃ devakarmāṇaṃ dharmāṇāṃ kathakaṃ dvijam| nadīnāṃ ca pratīre ca patyuśca saritāṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञवृक्षस्य मूले च उद्याने पुष्पवाटके। शरीरस्य मलत्यागं न कुर्याज्जीवने तथा

yajñavṛkṣasya mūle ca udyāne puṣpavāṭake| śarīrasya malatyāgaṃ na kuryājjīvane tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रस्यायतने गोष्ठे रम्ये राजपथेषु च। न क्षौरं कारयेद्धीरः कुजस्याह्नि कदाचन

viprasyāyatane goṣṭhe ramye rājapatheṣu ca| na kṣauraṃ kārayeddhīraḥ kujasyāhni kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मलं न धारयेद्दंते नखं न वदने क्षिपेत्। तैलाभ्यंगं न कुर्वीत वासरे रविभौमयोः

malaṃ na dhārayeddaṃte nakhaṃ na vadane kṣipet| tailābhyaṃgaṃ na kurvīta vāsare ravibhaumayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वगात्रासनयोर्वाद्यं गुरोरेकासनादनम्। न हरेच्छ्रोत्रियस्वं च देवस्यापि गुरोरपि

svagātrāsanayorvādyaṃ gurorekāsanādanam| na harecchrotriyasvaṃ ca devasyāpi gurorapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञस्तपस्विनां चैव पंगोरंधस्य योषितः। पंथा देयो ब्राह्मणाय गोभ्यो राजभ्य एव च

rājñastapasvināṃ caiva paṃgoraṃdhasya yoṣitaḥ| paṃthā deyo brāhmaṇāya gobhyo rājabhya eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोगिणे भारतप्ताय गुर्विण्यै दुर्बलाय च। विवादं न च कुर्वीत नृप विप्र चिकित्सकैः

rogiṇe bhārataptāya gurviṇyai durbalāya ca| vivādaṃ na ca kurvīta nṛpa vipra cikitsakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणं गुरुपत्नीं च दूरतः परिवर्जयेत्। पतितं कुष्ठसंयुक्तं चांडालं च गवाशिनम् १०० 1.49.100। निर्धूतं ज्ञानहीनं च दूरतः परिवर्जयेत्। स्त्रियं दुष्टां च दुर्वृत्तामपवाद प्रदायिनीम्

brāhmaṇaṃ gurupatnīṃ ca dūrataḥ parivarjayet| patitaṃ kuṣṭhasaṃyuktaṃ cāṃḍālaṃ ca gavāśinam 100 1.49.100| nirdhūtaṃ jñānahīnaṃ ca dūrataḥ parivarjayet| striyaṃ duṣṭāṃ ca durvṛttāmapavāda pradāyinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुकर्मकारिणीं दुष्टां सदैव कलहप्रियाम्। प्रमत्तामधिकांगीञ्च निर्लज्जां बाह्यचारिणीम्

kukarmakāriṇīṃ duṣṭāṃ sadaiva kalahapriyām| pramattāmadhikāṃgīñca nirlajjāṃ bāhyacāriṇīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्ययशीलामनाचारां दूरतः परिवर्जयेत्। मलिनां नाभिवंदेत गुरुपत्नीं कदाचन

vyayaśīlāmanācārāṃ dūrataḥ parivarjayet| malināṃ nābhivaṃdeta gurupatnīṃ kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न स्पृशेत्तां च मेधावी स्पृष्ट्वा स्नानेन शुद्ध्यति। स तया सह केलिं च वर्जयेच्च सदैव हि

na spṛśettāṃ ca medhāvī spṛṣṭvā snānena śuddhyati| sa tayā saha keliṃ ca varjayecca sadaiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुयाच्च वचो नूनं न पश्येच्च गुरोः स्त्रियम्। वधूं पुत्रस्य भ्रातुश्च स्वपुत्रीं युवतीं ध्रुवम्

śṛṇuyācca vaco nūnaṃ na paśyecca guroḥ striyam| vadhūṃ putrasya bhrātuśca svaputrīṃ yuvatīṃ dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यां च गुरुपत्नीं च नेक्षेत्स्पर्शं न कारयेत्। ताभिः सह कथालापं तथा भ्रूभंगदर्शनम्

anyāṃ ca gurupatnīṃ ca nekṣetsparśaṃ na kārayet| tābhiḥ saha kathālāpaṃ tathā bhrūbhaṃgadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलहं निस्त्रपां वाणीं सदैव परिवर्जयेत्। न दद्याच्च सदा पादं तुषांगारास्थिभस्मसु

kalahaṃ nistrapāṃ vāṇīṃ sadaiva parivarjayet| na dadyācca sadā pādaṃ tuṣāṃgārāsthibhasmasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्पासास्थिषु निर्माल्ये चितिकाष्ठे चितौ गुरौ। शुष्कं मीनं न भक्षेत पूतिगंधिममेध्यकम्

kārpāsāsthiṣu nirmālye citikāṣṭhe citau gurau| śuṣkaṃ mīnaṃ na bhakṣeta pūtigaṃdhimamedhyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विघसं चान्यदुच्छिष्टं पाकार्थं च परस्य च। न स्थातव्यं न गंतव्यं क्षणमप्यसता सह

vighasaṃ cānyaducchiṣṭaṃ pākārthaṃ ca parasya ca| na sthātavyaṃ na gaṃtavyaṃ kṣaṇamapyasatā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तिष्ठेच्च क्षणं धीरो दीपच्छाये कलिद्रुमे। अस्पृश्यैस्सह चालापं पतितैः कुपितैः सह

na tiṣṭhecca kṣaṇaṃ dhīro dīpacchāye kalidrume| aspṛśyaissaha cālāpaṃ patitaiḥ kupitaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कुर्यात्क्षणमात्रं तु कृत्वा गच्छेच्च रौरवम्। कनिष्ठं नाभिवंदेत पितृव्यं मातुलं तथा

na kuryātkṣaṇamātraṃ tu kṛtvā gacchecca rauravam| kaniṣṭhaṃ nābhivaṃdeta pitṛvyaṃ mātulaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्थाय चासनं दद्यात्कृतांजल्यग्रतः स्थितः। तैलाभ्यक्तं तथोच्छिष्टमार्द्रवस्त्रं च रोगिणम्

utthāya cāsanaṃ dadyātkṛtāṃjalyagrataḥ sthitaḥ| tailābhyaktaṃ tathocchiṣṭamārdravastraṃ ca rogiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारावारगतोद्विग्नं वहंतं नाभिवादयेत्। यज्ञस्यांतर्गतं नष्टं क्रीडंतं स्त्रीजनैः सह

pārāvāragatodvignaṃ vahaṃtaṃ nābhivādayet| yajñasyāṃtargataṃ naṣṭaṃ krīḍaṃtaṃ strījanaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालक्रीडागतं चापि पुष्पयुक्तं कुशैर्युतम्। शिरः प्रावृत्य कर्णौ वा अप्सु मुक्तशिखोपि वा

bālakrīḍāgataṃ cāpi puṣpayuktaṃ kuśairyutam| śiraḥ prāvṛtya karṇau vā apsu muktaśikhopi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृत्वा पादयोः पूजां नाचामेद्दक्षिणामुखः। उपवीतविहीनश्च नग्नको मुक्तकच्छकः

akṛtvā pādayoḥ pūjāṃ nācāmeddakṣiṇāmukhaḥ| upavītavihīnaśca nagnako muktakacchakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकवस्त्रपिधानश्च आचांतो नैव शुध्यति। मध्यमाभिर्मुखं पूर्वं तिसृभिः समुपस्पृशेत्

ekavastrapidhānaśca ācāṃto naiva śudhyati| madhyamābhirmukhaṃ pūrvaṃ tisṛbhiḥ samupaspṛśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंगुष्ठदेशिनीभ्यां च नासां च तदनंतरम्। अंगुष्ठानामिकाभ्यां च चक्षुषी समुपस्पृशेत्

aṃguṣṭhadeśinībhyāṃ ca nāsāṃ ca tadanaṃtaram| aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ ca cakṣuṣī samupaspṛśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कनिष्ठांगुष्ठतश्श्रोत्रे नाभिमंगुष्ठकेन तु। तलेन हृदयं न्यस्य सर्वाभिर्मस्तकोपरि

kaniṣṭhāṃguṣṭhataśśrotre nābhimaṃguṣṭhakena tu| talena hṛdayaṃ nyasya sarvābhirmastakopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहूचाग्रेण संस्पृश्य ततः शुद्धो भवेन्नरः। अनेनाचमनं कृत्वा मानवः प्रयतो भवेत्

bāhūcāgreṇa saṃspṛśya tataḥ śuddho bhavennaraḥ| anenācamanaṃ kṛtvā mānavaḥ prayato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपापैर्विनिर्मुक्तः स्वर्गं चाक्षयमश्नुते। प्राणस्त्रिपुटशृंग्या च व्यानोपानश्च मुद्रया

sarvapāpairvinirmuktaḥ svargaṃ cākṣayamaśnute| prāṇastripuṭaśṛṃgyā ca vyānopānaśca mudrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानस्तु समस्ताभिरुदानस्तर्जनीं विना। नागः कूर्मश्च कृकरो देवदत्तो धनंजयः

samānastu samastābhirudānastarjanīṃ vinā| nāgaḥ kūrmaśca kṛkaro devadatto dhanaṃjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपप्रीणंतु ते प्रीता येभ्यो भूमौ प्रदीयते। शयनं चार्द्रपादेन शुष्कपादेन भोजनम्

upaprīṇaṃtu te prītā yebhyo bhūmau pradīyate| śayanaṃ cārdrapādena śuṣkapādena bhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नांधकारे च शयनं भोजनं नैव कारयेत्। पश्चिमे दक्षिणे चैव न कुर्याद्दंतधावनम्

nāṃdhakāre ca śayanaṃ bhojanaṃ naiva kārayet| paścime dakṣiṇe caiva na kuryāddaṃtadhāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.