Library·Padma Purāṇa·2·2.41
एकचत्वारिंशोऽध्यायः 2.41 वेन उवाच- पुत्रो भार्या कथं तीर्थं पितामाता कथं वद । गुरुश्चैव कथं तीर्थं तन्मे विस्तरतो वद
ekacatvāriṃśo'dhyāyaḥ 2.41 vena uvāca- putro bhāryā kathaṃ tīrthaṃ pitāmātā kathaṃ vada | guruścaiva kathaṃ tīrthaṃ tanme vistarato vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीविष्णुरुवाच- अस्ति वाराणसी रम्या गंगायुक्ता महापुरी । तस्यां वसति वैश्यैकः कृकलो नाम नामतः
śrīviṣṇuruvāca- asti vārāṇasī ramyā gaṃgāyuktā mahāpurī | tasyāṃ vasati vaiśyaikaḥ kṛkalo nāma nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भार्या महासाध्वी पतिव्रतपरायणा । धर्माचारपरा नित्यं सा वै पतिपरायणा
tasya bhāryā mahāsādhvī pativrataparāyaṇā | dharmācāraparā nityaṃ sā vai patiparāyaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकला नाम पुण्यांगी सुपुत्रा चारुमंगला । सत्यंवदा सदा शुद्धा प्रियाकारा प्रियप्रिया
sukalā nāma puṇyāṃgī suputrā cārumaṃgalā | satyaṃvadā sadā śuddhā priyākārā priyapriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंगुणैः समायुक्ता सुभगा चारुकारिणी । स वैश्य उत्तमो नाना धर्मज्ञो ज्ञानवान्गुणी
evaṃguṇaiḥ samāyuktā subhagā cārukāriṇī | sa vaiśya uttamo nānā dharmajño jñānavānguṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणे श्रौतधर्मे च सदा श्रवणतत्परः । तीर्थयात्राप्रसंगेन बहुपुण्यप्रदायकम्
purāṇe śrautadharme ca sadā śravaṇatatparaḥ | tīrthayātrāprasaṃgena bahupuṇyapradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धया निर्गतो यात्रां तीर्थानां पुण्यमंगलाम् । ब्राह्मणानां प्रसंगेन सार्थवाहेन तेन च
śraddhayā nirgato yātrāṃ tīrthānāṃ puṇyamaṃgalām | brāhmaṇānāṃ prasaṃgena sārthavāhena tena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्थितो धर्ममार्गं तु तमुवाच पतिव्रता । पतिस्नेहेन संमुग्धा भर्तारं वाक्यमब्रवीत्
prasthito dharmamārgaṃ tu tamuvāca pativratā | patisnehena saṃmugdhā bhartāraṃ vākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकलोवाच- अहं ते धर्मतः पत्नी सहपुण्यकरा प्रिय । पतिमार्गं प्रतीक्ष्याहं पतिदेवं यजाम्यहम्
sukalovāca- ahaṃ te dharmataḥ patnī sahapuṇyakarā priya | patimārgaṃ pratīkṣyāhaṃ patidevaṃ yajāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदा नैव मया त्याज्यं सामीप्यं ते द्विजोत्तम । तवच्छायां समाश्रित्य करिष्ये धर्ममुत्तमम्
kadā naiva mayā tyājyaṃ sāmīpyaṃ te dvijottama | tavacchāyāṃ samāśritya kariṣye dharmamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिव्रताख्यं पापघ्नं नारीणां गतिदायकम् । पुण्यस्त्री कथ्यते लोके या स्यात्पतिपरायणा
pativratākhyaṃ pāpaghnaṃ nārīṇāṃ gatidāyakam | puṇyastrī kathyate loke yā syātpatiparāyaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवतीनां पृथक्तीर्थं विना भर्तुर्न शोभते । सुखदं नास्ति वै लोके स्वर्गमोक्षप्रदायकम्
yuvatīnāṃ pṛthaktīrthaṃ vinā bharturna śobhate | sukhadaṃ nāsti vai loke svargamokṣapradāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यं पादं च भर्तुश्च प्रयागं विद्धि सत्तम । वामं च पुष्करं तस्य या नारी परिकल्पयेत्
savyaṃ pādaṃ ca bhartuśca prayāgaṃ viddhi sattama | vāmaṃ ca puṣkaraṃ tasya yā nārī parikalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पादोदकस्नानात्तत्पुण्यं परि जायते । प्रयागपुष्करसमं स्नानं स्त्रीणां न संशयः
tasya pādodakasnānāttatpuṇyaṃ pari jāyate | prayāgapuṣkarasamaṃ snānaṃ strīṇāṃ na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतीर्थमयो भर्ता सर्वपुण्यमयः पतिः । मखानां यजनात्पुण्यं यद्वै भवति दीक्षिते
sarvatīrthamayo bhartā sarvapuṇyamayaḥ patiḥ | makhānāṃ yajanātpuṇyaṃ yadvai bhavati dīkṣite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्फलं समवाप्नोति सेवया भर्तुरेव हि । गयादीनां सुतीर्थानां यात्रां कृत्वा हि यद्भवेत्
tatphalaṃ samavāpnoti sevayā bhartureva hi | gayādīnāṃ sutīrthānāṃ yātrāṃ kṛtvā hi yadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्फलं समवाप्नोति भर्तुः शुश्रूषणादपि । समासेन प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु
tatphalaṃ samavāpnoti bhartuḥ śuśrūṣaṇādapi | samāsena pravakṣyāmi tanme nigadataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्त्यासां हि पृथग्धर्मः पतिशुश्रूषणं विना । तस्मात्कांतसहायं ते कुर्वाणा सुखदायिनी
nāstyāsāṃ hi pṛthagdharmaḥ patiśuśrūṣaṇaṃ vinā | tasmātkāṃtasahāyaṃ te kurvāṇā sukhadāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवच्छायां समाश्रित्य आगमिष्यामि नान्यथा । विष्णुरुवाच- रूपं शीलं गुणं भक्तिं समालोक्य वयस्तथा
tavacchāyāṃ samāśritya āgamiṣyāmi nānyathā | viṣṇuruvāca- rūpaṃ śīlaṃ guṇaṃ bhaktiṃ samālokya vayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौकुमार्यं विचार्यैवं कृकलः स पुनःपुनः । यद्येवं हि नयिष्यामि दुर्गमार्गं सुदुःखदम्
saukumāryaṃ vicāryaivaṃ kṛkalaḥ sa punaḥpunaḥ | yadyevaṃ hi nayiṣyāmi durgamārgaṃ suduḥkhadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपनाशो भवेच्चास्याः शीतातपविलोडनात् । पद्मगर्भप्रतीकाशमस्याश्चांगं प्रवर्णकम्
rūpanāśo bhaveccāsyāḥ śītātapaviloḍanāt | padmagarbhapratīkāśamasyāścāṃgaṃ pravarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
झंझावातेन शीतेन कृष्णवर्णं भविष्यति । पंथाः कर्कश सुग्रावा पादौचास्याः सुकोमलौ
jhaṃjhāvātena śītena kṛṣṇavarṇaṃ bhaviṣyati | paṃthāḥ karkaśa sugrāvā pādaucāsyāḥ sukomalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष्यते वेदनां तीव्रामथो गंतुं न च क्षमा । क्षुत्तृष्णाभिपरीतांगी कीदृशीयं भविष्यति
eṣyate vedanāṃ tīvrāmatho gaṃtuṃ na ca kṣamā | kṣuttṛṣṇābhiparītāṃgī kīdṛśīyaṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामांगी मम च स्थानं सुखस्थानं वरानना । मम प्राणप्रिया नित्यं नित्यं धर्मस्य चाश्रयः
vāmāṃgī mama ca sthānaṃ sukhasthānaṃ varānanā | mama prāṇapriyā nityaṃ nityaṃ dharmasya cāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशमेति यदा बाला मम नाशो भवेदिह । इयं मे जीविका नित्यमियं प्राणस्य चेश्वरी
nāśameti yadā bālā mama nāśo bhavediha | iyaṃ me jīvikā nityamiyaṃ prāṇasya ceśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न नयिष्ये वनं तीर्थमेकश्चैवाप्यहं व्रजे । चिंतयित्वा क्षणं नूनं कृकलेन महात्मना
na nayiṣye vanaṃ tīrthamekaścaivāpyahaṃ vraje | ciṃtayitvā kṣaṇaṃ nūnaṃ kṛkalena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य चित्तानुगो भावस्तया ज्ञातो नृपोत्तम । पुनरूचे महाभागा भर्त्तारं प्रस्थितं तदा
tasya cittānugo bhāvastayā jñāto nṛpottama | punarūce mahābhāgā bharttāraṃ prasthitaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनघा नैव वै त्याज्या पुरुषैः शृणु सत्तम । मूलमेवं हि धर्मस्य पुरुषस्य महामते
anaghā naiva vai tyājyā puruṣaiḥ śṛṇu sattama | mūlamevaṃ hi dharmasya puruṣasya mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ज्ञात्वा महाभाग मामेवं नय सांप्रतम् । विष्णुरुवाच- श्रुत्वा सर्वं हि तेनापि प्रियाया भाषितं बहु
evaṃ jñātvā mahābhāga māmevaṃ naya sāṃpratam | viṣṇuruvāca- śrutvā sarvaṃ hi tenāpi priyāyā bhāṣitaṃ bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहस्यैव वचो ब्रूते तामेवं कृकलः पुनः । नैव त्याज्या भवेद्भार्या प्राप्ता धर्मेण वै प्रिये
prahasyaiva vaco brūte tāmevaṃ kṛkalaḥ punaḥ | naiva tyājyā bhavedbhāryā prāptā dharmeṇa vai priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन भार्या परित्यक्ता सुनीता धर्मचारिणी । दशांगधर्मस्तेनापि परित्यक्तो वरानने
yena bhāryā parityaktā sunītā dharmacāriṇī | daśāṃgadharmastenāpi parityakto varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वामेव भद्रं ते नैव त्यक्ष्ये कदा प्रिये । विष्णुरुवाच- एवमाभाष्य तां भार्यां संबोध्य च पुनःपुनः
tasmāttvāmeva bhadraṃ te naiva tyakṣye kadā priye | viṣṇuruvāca- evamābhāṣya tāṃ bhāryāṃ saṃbodhya ca punaḥpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या अज्ञातमात्रेण ससार्थेन समं गतः । गते तस्मिन्महाभागे कृकले पुण्यकर्मणि
tasyā ajñātamātreṇa sasārthena samaṃ gataḥ | gate tasminmahābhāge kṛkale puṇyakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवकर्मसुवेलायां काले पुण्ये शुभानना । नैव पश्यति भर्तारं कृकलं निजमंदिरे
devakarmasuvelāyāṃ kāle puṇye śubhānanā | naiva paśyati bhartāraṃ kṛkalaṃ nijamaṃdire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुत्थाय त्वरायुक्ता रुदमाना सुदुःखिता । वयस्यान्पृच्छते भर्तुर्दुःखशोकाधिपीडिता
samutthāya tvarāyuktā rudamānā suduḥkhitā | vayasyānpṛcchate bharturduḥkhaśokādhipīḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युष्माभिर्वा महाभागा दृष्टोऽसौ कृकलो मम । प्राणेश्वरो गतः क्वापि भवंतो मम बांधवाः
yuṣmābhirvā mahābhāgā dṛṣṭo'sau kṛkalo mama | prāṇeśvaro gataḥ kvāpi bhavaṃto mama bāṃdhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि दृष्टो महाभागाः कृकलो मम सांप्रतम् । भर्तारं पुण्यकर्तारं सर्वज्ञं सत्यपंडितम्
yadi dṛṣṭo mahābhāgāḥ kṛkalo mama sāṃpratam | bhartāraṃ puṇyakartāraṃ sarvajñaṃ satyapaṃḍitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयंतु महात्मानं यदि दृष्टो महामतिः । तस्यास्तद्भाषितं श्रुत्वा तामूचुस्ते महामतिम्
kathayaṃtu mahātmānaṃ yadi dṛṣṭo mahāmatiḥ | tasyāstadbhāṣitaṃ śrutvā tāmūcuste mahāmatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मयात्राप्रसंगेन नाथस्ते कृकलः शुभे । तीर्थयात्रां चकारासौ कस्माच्छोचसि सुव्रते
dharmayātrāprasaṃgena nāthaste kṛkalaḥ śubhe | tīrthayātrāṃ cakārāsau kasmācchocasi suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधयित्वा महातीर्थं पुनरेष्यति शोभने । एवमाश्वासिता सा च पुरुषैराप्तकारिभिः
sādhayitvā mahātīrthaṃ punareṣyati śobhane | evamāśvāsitā sā ca puruṣairāptakāribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्गेहं गता राजन्सुकला चारुभाषिणी । रुरोद करुणं दुःखं सुकलापि परायणा
punargehaṃ gatā rājansukalā cārubhāṣiṇī | ruroda karuṇaṃ duḥkhaṃ sukalāpi parāyaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदायाति मे भर्त्ता भूमौ स्वप्स्यामि संस्तरे । घृतं तैलं न भोक्ष्येऽहं दधिक्षीरं तथैव च
yāvadāyāti me bharttā bhūmau svapsyāmi saṃstare | ghṛtaṃ tailaṃ na bhokṣye'haṃ dadhikṣīraṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणं च परित्यक्तं तथा तांबूलमेव च । मधुरं च तथा राजंस्त्यक्तं गुडादिकं तथा
lavaṇaṃ ca parityaktaṃ tathā tāṃbūlameva ca | madhuraṃ ca tathā rājaṃstyaktaṃ guḍādikaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाहारा निराहारा तावत्स्थास्ये न संशयः । यावच्चागमनं भर्तुः पुनरेव भविष्यति
ekāhārā nirāhārā tāvatsthāsye na saṃśayaḥ | yāvaccāgamanaṃ bhartuḥ punareva bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दुःखान्विता भूत्वा एकवेणीधरा पुनः । एककंचुकसंवीता मलिना च बभूव सा
evaṃ duḥkhānvitā bhūtvā ekaveṇīdharā punaḥ | ekakaṃcukasaṃvītā malinā ca babhūva sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलिनेनापि वस्त्रेण एकेनैव स्थिता पुनः । हाहाकारं प्रमुंचंती निःश्वसंती सुदुःखिता
malinenāpi vastreṇa ekenaiva sthitā punaḥ | hāhākāraṃ pramuṃcaṃtī niḥśvasaṃtī suduḥkhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वियोगानलसंदग्धा कृष्णांगी मलधारिणी । एवं दुःखसमाचारा सुकृशा विह्वला तदा
viyogānalasaṃdagdhā kṛṣṇāṃgī maladhāriṇī | evaṃ duḥkhasamācārā sukṛśā vihvalā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोदमाना दिवारात्रौ निद्रा लेभे न वै निशि । क्षुधां न विंदते राजन्दुःखेन विदलीकृता
rodamānā divārātrau nidrā lebhe na vai niśi | kṣudhāṃ na viṃdate rājanduḥkhena vidalīkṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सख्यः समायाताः पप्रच्छुः सुकलां तदा । सुकले चारुसर्वांगि कस्माद्रोदिषि संप्रति
atha sakhyaḥ samāyātāḥ papracchuḥ sukalāṃ tadā | sukale cārusarvāṃgi kasmādrodiṣi saṃprati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्त्वं कारणं ब्रूहि दुःखस्यास्य वरानने । सुकलोवाच- स मां त्यक्त्वा गतो भर्ता धर्मार्थं धर्मतत्परः
tatastvaṃ kāraṇaṃ brūhi duḥkhasyāsya varānane | sukalovāca- sa māṃ tyaktvā gato bhartā dharmārthaṃ dharmatatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थयात्राप्रसंगेन अटते मेदिनीं ततः । मां त्यक्त्वा स गतः स्वामी निर्दोषां पापवर्जिताम्
tīrthayātrāprasaṃgena aṭate medinīṃ tataḥ | māṃ tyaktvā sa gataḥ svāmī nirdoṣāṃ pāpavarjitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं साध्वी समाचारा सदा पुण्या पतिव्रता । मां त्यक्त्वा स गतो भर्ता तीर्थ साधनतत्परः
ahaṃ sādhvī samācārā sadā puṇyā pativratā | māṃ tyaktvā sa gato bhartā tīrtha sādhanatatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाहं दुःखिता सख्यो वियोगेनाति पीडिता । जीवनाशो वरं श्रेष्ठो वरं वै विषभक्षणम्
tenāhaṃ duḥkhitā sakhyo viyogenāti pīḍitā | jīvanāśo varaṃ śreṣṭho varaṃ vai viṣabhakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरमग्निप्रवेशश्च वरं कायविनाशनम् । नारीं प्रियां परित्यज्य भर्ता याति सुनिष्ठुरः
varamagnipraveśaśca varaṃ kāyavināśanam | nārīṃ priyāṃ parityajya bhartā yāti suniṣṭhuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तृत्यागो वरं नैव प्राणत्यागो वरं सखि । वियोगं न समर्थाहं सहितुं नित्यदारुणम्
bhartṛtyāgo varaṃ naiva prāṇatyāgo varaṃ sakhi | viyogaṃ na samarthāhaṃ sahituṃ nityadāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाहं दुःखिता सख्यो वियोगेनापि नित्यशः । सख्य ऊचुः- तीर्थयात्रां गतो भर्ता पुनरेष्यति ते पतिः
tenāhaṃ duḥkhitā sakhyo viyogenāpi nityaśaḥ | sakhya ūcuḥ- tīrthayātrāṃ gato bhartā punareṣyati te patiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृथा शोषयसे कायं वृथाशोकं करोषि वै । वृथा त्वं तप्यसे बाले वृथा भोगान्परित्यजेः
vṛthā śoṣayase kāyaṃ vṛthāśokaṃ karoṣi vai | vṛthā tvaṃ tapyase bāle vṛthā bhogānparityajeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबस्व पानं भुंक्ष्व त्वं स्वप्रदत्तं हि पूर्वकम् । कस्य भर्ता सुताः कस्य कस्य स्वजनबांधवाः
pibasva pānaṃ bhuṃkṣva tvaṃ svapradattaṃ hi pūrvakam | kasya bhartā sutāḥ kasya kasya svajanabāṃdhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कः कस्य नास्ति संसारे संबंधः केन चैव हि । भक्ष्यते भुज्यते बाले संसारस्य हि तत्फलम्
kaḥ kasya nāsti saṃsāre saṃbaṃdhaḥ kena caiva hi | bhakṣyate bhujyate bāle saṃsārasya hi tatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृते प्राणिनि कोऽश्नाति को हि पश्यति तत्फलम् । पीयते भुज्यते बाले एतत्संसारतः फलम्
mṛte prāṇini ko'śnāti ko hi paśyati tatphalam | pīyate bhujyate bāle etatsaṃsārataḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकलोवाच- भवतीभिः प्रयुक्तं यत्तन्न स्याद्वेदसंमतम् । यातु भर्तुः पृथग्भूता तिष्ठत्येका सदैव हि
sukalovāca- bhavatībhiḥ prayuktaṃ yattanna syādvedasaṃmatam | yātu bhartuḥ pṛthagbhūtā tiṣṭhatyekā sadaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापभूता भवेन्नारी तां न मन्यंति सज्जनाः । भर्तुः सार्धं सदा सख्यो दृष्टो वेदेषु सर्वदा
pāpabhūtā bhavennārī tāṃ na manyaṃti sajjanāḥ | bhartuḥ sārdhaṃ sadā sakhyo dṛṣṭo vedeṣu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबंधः पुण्यसंसर्गाज्जायते नात्र संशयः । नारीणां च सदा तीर्थं भर्ता शास्त्रेषु पठ्यते
saṃbaṃdhaḥ puṇyasaṃsargājjāyate nātra saṃśayaḥ | nārīṇāṃ ca sadā tīrthaṃ bhartā śāstreṣu paṭhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेवावाहयेन्नित्यं वाचा कायेन कर्मभिः । मनसा पूजयेन्नित्यं भावसत्येन तत्परा
tamevāvāhayennityaṃ vācā kāyena karmabhiḥ | manasā pūjayennityaṃ bhāvasatyena tatparā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुः पार्श्वं महातीर्थं दक्षिणांगं सदैव हि । तमाश्रित्य यदा नारी गृहस्था परिवर्त्तयेत्
bhartuḥ pārśvaṃ mahātīrthaṃ dakṣiṇāṃgaṃ sadaiva hi | tamāśritya yadā nārī gṛhasthā parivarttayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यजते दानपुण्यैश्च तस्य दानस्य यत्फलम् । वाराणस्यां च गंगायां यत्फलं न च पुष्करे
yajate dānapuṇyaiśca tasya dānasya yatphalam | vārāṇasyāṃ ca gaṃgāyāṃ yatphalaṃ na ca puṣkare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारकायां न चावन्त्यां केदारे शशिभूषणे । लभते नैव सा नारी यजमाना सदा किल
dvārakāyāṃ na cāvantyāṃ kedāre śaśibhūṣaṇe | labhate naiva sā nārī yajamānā sadā kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृशं फलमेवं सा न प्राप्नोति कदा सखि । सुमुखं पुत्रसौभाग्यं स्नानं दानं च भूषणम्
tādṛśaṃ phalamevaṃ sā na prāpnoti kadā sakhi | sumukhaṃ putrasaubhāgyaṃ snānaṃ dānaṃ ca bhūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रालंकारसौभाग्यं रूपं तेजः फलं सदा । यशः कीर्तिमवाप्नोति गुणं च वरवर्णिनी
vastrālaṃkārasaubhāgyaṃ rūpaṃ tejaḥ phalaṃ sadā | yaśaḥ kīrtimavāpnoti guṇaṃ ca varavarṇinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुः प्रसादात्सर्वं च लभते नात्र संशयः । विद्यमाने यदा कांते अन्यं धर्मं करोति या
bhartuḥ prasādātsarvaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ | vidyamāne yadā kāṃte anyaṃ dharmaṃ karoti yā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्फलं जायते तस्याः पुंश्चली परिकथ्यते । नारीणां यौवनं रूपमवतारं स्मृतं ध्रुवम्
niṣphalaṃ jāyate tasyāḥ puṃścalī parikathyate | nārīṇāṃ yauvanaṃ rūpamavatāraṃ smṛtaṃ dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्यापि हि भर्तुश्च तस्यार्थे भूमिमंडले । सुपुत्रा सुयशा नारी परिकथ्येत वै सदा
ekasyāpi hi bhartuśca tasyārthe bhūmimaṃḍale | suputrā suyaśā nārī parikathyeta vai sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टे भर्तरि संसारे दृश्या नारी न संशयः । पतिहीना भवेन्नारी भवेत्सा भूमिमंडले
tuṣṭe bhartari saṃsāre dṛśyā nārī na saṃśayaḥ | patihīnā bhavennārī bhavetsā bhūmimaṃḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुतस्तस्याः सुखं रूपं यशः कीर्तिः सुता भुवि । सुदौर्भाग्यं महद्दुःखं संसारे परिभुज्यते
kutastasyāḥ sukhaṃ rūpaṃ yaśaḥ kīrtiḥ sutā bhuvi | sudaurbhāgyaṃ mahadduḥkhaṃ saṃsāre paribhujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापभागा भवेत्सा च दुःखाचारा सदैव हि । तुष्टे भर्तरि तस्यास्तु तुष्टाः सर्वाश्च देवताः
pāpabhāgā bhavetsā ca duḥkhācārā sadaiva hi | tuṣṭe bhartari tasyāstu tuṣṭāḥ sarvāśca devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टे भर्तरि तुष्यंति ऋषयो देवमानवाः । भर्ता नाथो गुरुर्भर्ता देवता दैवतैः सह
tuṣṭe bhartari tuṣyaṃti ṛṣayo devamānavāḥ | bhartā nātho gururbhartā devatā daivataiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्ता तीर्थश्च पुण्यश्च नारीणां नृपनंदन । शृंगारं भूषणं रूपं वर्णं सौगंधमेव च
bhartā tīrthaśca puṇyaśca nārīṇāṃ nṛpanaṃdana | śṛṃgāraṃ bhūṣaṇaṃ rūpaṃ varṇaṃ saugaṃdhameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा सा तिष्ठते नित्यं वर्जयित्वा सुपर्वसु । शृंगारैर्भूषणैः सा तु शुशुभे सा यदा पतिः
kṛtvā sā tiṣṭhate nityaṃ varjayitvā suparvasu | śṛṃgārairbhūṣaṇaiḥ sā tu śuśubhe sā yadā patiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्याविना भवत्येवं क्षीरं सर्पमुखे यथा । भर्तुरर्थे महाभागा सुव्रता चारुमंगला
patyāvinā bhavatyevaṃ kṣīraṃ sarpamukhe yathā | bharturarthe mahābhāgā suvratā cārumaṃgalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते भर्तरि या नारी शृंगारं कुरुते यदि । रूपं वर्णं च तत्सर्वं शवरूपेण जायते
gate bhartari yā nārī śṛṃgāraṃ kurute yadi | rūpaṃ varṇaṃ ca tatsarvaṃ śavarūpeṇa jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदंति भूतले लोकाः पुंश्चलीयं न संशयः । तस्माद्भर्तुर्वियुक्ता या नार्याः शृणुत भूतले
vadaṃti bhūtale lokāḥ puṃścalīyaṃ na saṃśayaḥ | tasmādbharturviyuktā yā nāryāḥ śṛṇuta bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छंत्या वै महासौख्यं भवितव्यं कदाचन । सुजायायाः परो धर्मो भर्ता शास्त्रेषु गीयते
icchaṃtyā vai mahāsaukhyaṃ bhavitavyaṃ kadācana | sujāyāyāḥ paro dharmo bhartā śāstreṣu gīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्वै शाश्वतो धर्मो न त्याज्यो भार्यया किल । एवं धर्मं विजानामि कथं भर्ता परित्यजेत्
tasmādvai śāśvato dharmo na tyājyo bhāryayā kila | evaṃ dharmaṃ vijānāmi kathaṃ bhartā parityajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यर्थे श्रूयते सख्य इतिहासः पुरातनः । सुदेवायाश्च चरितं सुपुण्यं पापनाशनम्
ityarthe śrūyate sakhya itihāsaḥ purātanaḥ | sudevāyāśca caritaṃ supuṇyaṃ pāpanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.