नारद उवाच-
अथ संध्यां समासाद्य स विद्यांतीर्थमुत्तमम् ।
उपस्पृश्य नरो विद्वान्भवेन्नास्त्यत्र संशयः
nārada uvāca-
atha saṃdhyāṃ samāsādya sa vidyāṃtīrthamuttamam |
upaspṛśya naro vidvānbhavennāstyatra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य च प्रसादेन तीर्थराजं कृतं पुरा ।
तल्लौहित्यं समासाद्य विंद्याद्बहुसुवर्णकम्
rāmasya ca prasādena tīrtharājaṃ kṛtaṃ purā |
tallauhityaṃ samāsādya viṃdyādbahusuvarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करतोयां समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
अश्वमेधमवाप्नोति शक्रलोकं च गच्छति
karatoyāṃ samāsādya trirātropoṣito naraḥ |
aśvamedhamavāpnoti śakralokaṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंगायास्त्वथ राजेंद्र सागरस्य च संगमे ।
अश्वमेधं दशगुणं प्रवदंति मनीषणः
gaṃgāyāstvatha rājeṃdra sāgarasya ca saṃgame |
aśvamedhaṃ daśaguṇaṃ pravadaṃti manīṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंगायास्तु परं द्वीपं प्राप्य यः स्नाति भारत ।
त्रिरात्रोपोषितो राजन्सर्वकाममवाप्नुयात्
gaṃgāyāstu paraṃ dvīpaṃ prāpya yaḥ snāti bhārata |
trirātropoṣito rājansarvakāmamavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वैतरणीं गत्वा नदीं पापप्रमोचनीम् ।
विरजं तीर्थमासाद्य विराजति यथा शशी
tato vaitaraṇīṃ gatvā nadīṃ pāpapramocanīm |
virajaṃ tīrthamāsādya virājati yathā śaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभावे च कुलं पूत्वा सर्वपापं व्यपोहति ।
गोसहस्रफलं लब्ध्वा पुनाति स्वकुलं नरः
prabhāve ca kulaṃ pūtvā sarvapāpaṃ vyapohati |
gosahasraphalaṃ labdhvā punāti svakulaṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोणस्य ज्योतिरथ्याश्च संगमे निवसञ्छुचिः ।
तर्पयित्वा पितॄन्देवानग्निष्टोमफलं लभेत्
śoṇasya jyotirathyāśca saṃgame nivasañchuciḥ |
tarpayitvā pitṝndevānagniṣṭomaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोणस्य नर्मदायाश्च प्रभवे कुरुपुंगव ।
वंशगुल्ममुपस्पृश्य वाजिमेधफलं लभेत्
śoṇasya narmadāyāśca prabhave kurupuṃgava |
vaṃśagulmamupaspṛśya vājimedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषभं तीर्थमासाद्य कोशलायां नराधिप ।
वाजिमेधमवाप्नोति त्रिरात्रोपोषितो नरः
ṛṣabhaṃ tīrthamāsādya kośalāyāṃ narādhipa |
vājimedhamavāpnoti trirātropoṣito naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोशलायां समासाद्य कालतीर्थमुपस्पृशेत् ।
वृषभैकादशगुणं लभते नात्र संशयः
kośalāyāṃ samāsādya kālatīrthamupaspṛśet |
vṛṣabhaikādaśaguṇaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पवत्यामुपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
गोसहस्रफलं विंद्यात्कुलं चैव समुद्धरेत्
puṣpavatyāmupaspṛśya trirātropoṣito naraḥ |
gosahasraphalaṃ viṃdyātkulaṃ caiva samuddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बदारिकातीर्थे स्नात्वा प्रयतमानसः ।
दीर्घायुष्यमवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति
tato badārikātīrthe snātvā prayatamānasaḥ |
dīrghāyuṣyamavāpnoti svargalokaṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो महेंद्रमासाद्य जामदग्न्यनिषेवितम् ।
रामतीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत्
tato maheṃdramāsādya jāmadagnyaniṣevitam |
rāmatīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मतंगस्य तु केदारं तत्रैव भरतर्षभ ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत्
mataṃgasya tu kedāraṃ tatraiva bharatarṣabha |
tatra snātvā naro rājangosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीपर्वतं समासाद्य नदीतीरमुपस्पृशेत् ।
अश्वमेधमवाप्नोति परां सिद्धिं च गच्छति
śrīparvataṃ samāsādya nadītīramupaspṛśet |
aśvamedhamavāpnoti parāṃ siddhiṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीपर्वते महादेवो देव्या सह महाद्युतिः ।
न्यवसत्परमप्रीतो ब्रह्मा च त्रिदशैर्वृतः
śrīparvate mahādevo devyā saha mahādyutiḥ |
nyavasatparamaprīto brahmā ca tridaśairvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र देवह्रदे स्नात्वा शुचिः प्रयतमानसः ।
अश्वमेधमवाप्नोति परां सिद्धिं च गच्छति
tatra devahrade snātvā śuciḥ prayatamānasaḥ |
aśvamedhamavāpnoti parāṃ siddhiṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषभं पर्वतं गत्वा भांडेषु सुरपूजितम् ।
वाजपेयमवाप्नोति नाकपृष्ठे च मोदते
ṛṣabhaṃ parvataṃ gatvā bhāṃḍeṣu surapūjitam |
vājapeyamavāpnoti nākapṛṣṭhe ca modate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गच्छेत कावेरीं वृतामृप्सरसां गणैः ।
तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोसहस्रफलं लभेत्
tato gaccheta kāverīṃ vṛtāmṛpsarasāṃ gaṇaiḥ |
tatra snātvā naro rājangosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तीर्थे समुद्रस्य कन्यातीर्थमुपस्पृशेत् ।
तत्रोपस्पृश्य राजेंद्र सर्वपापैः प्रमुच्यते
tatra tīrthe samudrasya kanyātīrthamupaspṛśet |
tatropaspṛśya rājeṃdra sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गोकमर्णमासाद्य त्रिषुलोकेषु विश्रुतम् ।
समुद्रमध्ये राजेंद्र सर्वलोकनमस्कृतम्
atha gokamarṇamāsādya triṣulokeṣu viśrutam |
samudramadhye rājeṃdra sarvalokanamaskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र ब्रह्मादयो देवा मुनयश्च तपोधनाः ।
भूतयक्षाः पिशाचाश्च किन्नराः समहोरगाः
yatra brahmādayo devā munayaśca tapodhanāḥ |
bhūtayakṣāḥ piśācāśca kinnarāḥ samahoragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धचारणगंधर्वा मानुषाः पन्नगास्तथा ।
सरितः सागराः शैला उपासंते उमापतिम्
siddhacāraṇagaṃdharvā mānuṣāḥ pannagāstathā |
saritaḥ sāgarāḥ śailā upāsaṃte umāpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रेशानं समभ्यर्च्य त्रिरात्रोपोषितो नरः ।
दशाश्वमेधमाप्नोति गाणपत्यं च विंदति
tatreśānaṃ samabhyarcya trirātropoṣito naraḥ |
daśāśvamedhamāpnoti gāṇapatyaṃ ca viṃdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोष्य द्वादशरात्रं कृतार्थो जायते नरः ।
तस्मिन्नेव तु गायत्र्याः स्थानं त्रैलोक्यविश्रुतम्
upoṣya dvādaśarātraṃ kṛtārtho jāyate naraḥ |
tasminneva tu gāyatryāḥ sthānaṃ trailokyaviśrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरात्रमुषितस्तत्र गोसहस्रफलं लभेत् ।
निदर्शनं च प्रत्यक्षं ब्राह्मणानां नराधिप
trirātramuṣitastatra gosahasraphalaṃ labhet |
nidarśanaṃ ca pratyakṣaṃ brāhmaṇānāṃ narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्रीं पठते यस्तु योनिसंकरजो द्विजः ।
गाथा वा गीतिका वाणी तस्य संपद्यते नृप
gāyatrīṃ paṭhate yastu yonisaṃkarajo dvijaḥ |
gāthā vā gītikā vāṇī tasya saṃpadyate nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अब्राह्मणस्य पठतः सावित्री तूपनश्यति ।
संवर्तस्य तु विप्रर्षे वापीमासाद्य दुर्ल्लभाम्
abrāhmaṇasya paṭhataḥ sāvitrī tūpanaśyati |
saṃvartasya tu viprarṣe vāpīmāsādya durllabhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपस्य भागी भवति सुभगश्चाभिजायते ।
ततो वेणां समासाद्य तर्पयेत्पितृदेवताः
rūpasya bhāgī bhavati subhagaścābhijāyate |
tato veṇāṃ samāsādya tarpayetpitṛdevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरहंससंयुक्तं विमानं लभते नरः ।
ततो गोदावरीं प्राप्य नित्यसिद्धनिषेविताम्
mayūrahaṃsasaṃyuktaṃ vimānaṃ labhate naraḥ |
tato godāvarīṃ prāpya nityasiddhaniṣevitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवामयमवाप्नोति वायुलोकं च गच्छति ।
वेणायाः संगमे स्नात्वा वाजपेयफलं लभेत्
gavāmayamavāpnoti vāyulokaṃ ca gacchati |
veṇāyāḥ saṃgame snātvā vājapeyaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरदासंगमं स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ।
ब्रह्मस्थूणां समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नरः
varadāsaṃgamaṃ snātvā gosahasraphalaṃ labhet |
brahmasthūṇāṃ samāsādya trirātropoṣito naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोसहस्रफलं विंद्यात्स्वर्गलोकं च गच्छति ।
कुब्जावनं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहितः
gosahasraphalaṃ viṃdyātsvargalokaṃ ca gacchati |
kubjāvanaṃ samāsādya brahmacārī samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ।
ततो देवह्रदे स्नात्वा कृष्णवेणा जलोद्भवे
trirātropoṣitaḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet |
tato devahrade snātvā kṛṣṇaveṇā jalodbhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिर्मात्र ह्रदे चैव तथा कन्याश्रमे नृप ।
यत्र क्रतुशतैरिष्ट्वा देवराजो दिवं गतः
jyotirmātra hrade caiva tathā kanyāśrame nṛpa |
yatra kratuśatairiṣṭvā devarājo divaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निष्टोमशतं विंद्याद्गमनादेव तत्र तु ।
सर्वदेवह्रदे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्
agniṣṭomaśataṃ viṃdyādgamanādeva tatra tu |
sarvadevahrade snātvā gosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिमात्र ह्रदे स्नात्वा भवेज्जातिस्मरो नरः ।
शरभंगाश्रमं गत्वा शुकस्य च महात्मनः
jātimātra hrade snātvā bhavejjātismaro naraḥ |
śarabhaṃgāśramaṃ gatvā śukasya ca mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृदेवार्चनरतो गोसहस्रफलं लभेत् ।
दंडकारण्यमासाद्य महाराज उपस्पृशेत्
pitṛdevārcanarato gosahasraphalaṃ labhet |
daṃḍakāraṇyamāsādya mahārāja upaspṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरभंगाश्रमं गत्वा शुकस्य च महात्मनः ।
न दुर्गतिमवाप्नोति पुनाति स्वकुलं नरः
śarabhaṃgāśramaṃ gatvā śukasya ca mahātmanaḥ |
na durgatimavāpnoti punāti svakulaṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सूर्यारकं गच्छेज्जमदग्निनिषेवितम् ।
रामतीर्थं नरः स्नात्वा विंद्याद्बहुसुवर्णकम्
tataḥ sūryārakaṃ gacchejjamadagniniṣevitam |
rāmatīrthaṃ naraḥ snātvā viṃdyādbahusuvarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तगोदावरीं स्नात्वा नियतो नियताशनः ।
महापुण्यमवाप्नोति देवलोकं च गच्छति
saptagodāvarīṃ snātvā niyato niyatāśanaḥ |
mahāpuṇyamavāpnoti devalokaṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवपथं गच्छेन्नियतो नियताशनः ।
देवसत्रस्य यत्पुण्यं तदवाप्नोति मानवः
tato devapathaṃ gacchenniyato niyatāśanaḥ |
devasatrasya yatpuṇyaṃ tadavāpnoti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुंगकारण्यमासाद्य ब्रह्मचारी जितेंद्रियः ।
वेदानध्यापयत्तत्र मुनीन्सारस्वतः पुरा
tuṃgakāraṇyamāsādya brahmacārī jiteṃdriyaḥ |
vedānadhyāpayattatra munīnsārasvataḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र वेदान्प्रणष्टांस्तु मुनेरांगिरसः सुतः ।
उपविष्टो महर्षीणामुत्तरीयेषु भारत
tatra vedānpraṇaṣṭāṃstu munerāṃgirasaḥ sutaḥ |
upaviṣṭo maharṣīṇāmuttarīyeṣu bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐकारेण यथान्यायं सम्यगुच्चारितेन ह ।
येन यत्पूर्वमभ्यस्तं तस्य तत्समुपस्थितम्
oṃkāreṇa yathānyāyaṃ samyaguccāritena ha |
yena yatpūrvamabhyastaṃ tasya tatsamupasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयस्तत्र देवाश्च वरुणोऽग्निप्रजापतिः ।
हरिर्नारायणो देवो महादेवस्तथैव च
ṛṣayastatra devāśca varuṇo'gniprajāpatiḥ |
harirnārāyaṇo devo mahādevastathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितामहश्च भगवान्देवैस्सह महाद्युतिः ।
भृगुं नियोजयामास याजनार्थे महाद्युतिम्
pitāmahaśca bhagavāndevaissaha mahādyutiḥ |
bhṛguṃ niyojayāmāsa yājanārthe mahādyutim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स चक्रे भगवानृषीणां विधिवत्तदा ।
सर्वेषां पुनराधानं देवदृष्टेन कर्मणा
tataḥ sa cakre bhagavānṛṣīṇāṃ vidhivattadā |
sarveṣāṃ punarādhānaṃ devadṛṣṭena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्यभागेन वै तत्र तर्पितास्तु यथाविधि ।
देवास्त्रिभुवनं याता ऋषयश्च यथासुखम्
ājyabhāgena vai tatra tarpitāstu yathāvidhi |
devāstribhuvanaṃ yātā ṛṣayaśca yathāsukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदरण्यं प्रविष्टस्य तुंगकं राजसत्तम ।
पापं विनश्यते सद्यः स्त्रिया वै पुरुषस्य वा
tadaraṇyaṃ praviṣṭasya tuṃgakaṃ rājasattama |
pāpaṃ vinaśyate sadyaḥ striyā vai puruṣasya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मासं वसेद्धीरो नियतो नियताशनः ।
ब्रह्मलोकं व्रजेद्राजन्पुनीते च कुलं पुनः
tatra māsaṃ vaseddhīro niyato niyatāśanaḥ |
brahmalokaṃ vrajedrājanpunīte ca kulaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधावनं समासाद्य पितृदेवांश्च तर्पयेत् ।
अग्निष्टोममवाप्नोति स्मृतिं मेधां च विंदति
medhāvanaṃ samāsādya pitṛdevāṃśca tarpayet |
agniṣṭomamavāpnoti smṛtiṃ medhāṃ ca viṃdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र कालंजरं गत्वा गोसहस्रफलं लभेत् ।
आत्मानं साधयेत्तत्र गिरौ कालंजरे नृप
tatra kālaṃjaraṃ gatvā gosahasraphalaṃ labhet |
ātmānaṃ sādhayettatra girau kālaṃjare nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गलोके महीयेत नरो नास्त्यत्र संशयः ।
ततो गिरिवरश्रेष्ठे चित्रकूटे विशांपते
svargaloke mahīyeta naro nāstyatra saṃśayaḥ |
tato girivaraśreṣṭhe citrakūṭe viśāṃpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंदाकिनीं समासाद्य नदीं पापविमोचनीम् ।
अत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः
maṃdākinīṃ samāsādya nadīṃ pāpavimocanīm |
atrābhiṣekaṃ kurvāṇaḥ pitṛdevārcane rataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधमवाप्नोति गतिं च परमां व्रजेत् ।
ततो गच्छेत राजेंद्र गुहस्थानमनुत्तमम्
aśvamedhamavāpnoti gatiṃ ca paramāṃ vrajet |
tato gaccheta rājeṃdra guhasthānamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र देवो महासेनो नित्यं सन्निहितो नृप ।
पुमांस्तत्र नरःश्रेष्ठ गमनादेव सिध्यति
yatra devo mahāseno nityaṃ sannihito nṛpa |
pumāṃstatra naraḥśreṣṭha gamanādeva sidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटितीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य यशःस्थानं व्रजेन्नरः
koṭitīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet |
pradakṣiṇamupāvṛtya yaśaḥsthānaṃ vrajennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिगम्य महादेवं विराजति यथा शशी ।
तत्र कूपो महाराज विश्रुतो भरतर्षभ
abhigamya mahādevaṃ virājati yathā śaśī |
tatra kūpo mahārāja viśruto bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रा यत्र चत्वारो निवसंति युधिष्ठिर ।
ततोपस्पृश्य राजेंद्र कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्
samudrā yatra catvāro nivasaṃti yudhiṣṭhira |
tatopaspṛśya rājeṃdra kṛtvā cāpi pradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियतात्मा नरः पूतो गच्छेत परमां गतिम् ।
ततो गच्छेत्कुरुश्रेष्ठ शृंगवेरपुरं महत्
niyatātmā naraḥ pūto gaccheta paramāṃ gatim |
tato gacchetkuruśreṣṭha śṛṃgaverapuraṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र तीर्णो महाप्राज्ञो रामो दाशरथिः पुरा ।
गंगायां तु नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी जितेंद्रियः
yatra tīrṇo mahāprājño rāmo dāśarathiḥ purā |
gaṃgāyāṃ tu naraḥ snātvā brahmacārī jiteṃdriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधूतपाप्मा भवति वाजपेयं च विंदति ।
ततो मुंजवटं गछेत्स्थानं देवस्य धीमतः
vidhūtapāpmā bhavati vājapeyaṃ ca viṃdati |
tato muṃjavaṭaṃ gachetsthānaṃ devasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिगम्य महादेवमभ्यर्च्य च नराधिप ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य गाणपत्यमवाप्नुयात्
abhigamya mahādevamabhyarcya ca narādhipa |
pradakṣiṇamupāvṛtya gāṇapatyamavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गच्छेत राजेंद्र प्रयागमृषिसंस्तुतम् ।
यत्र ब्रह्मादयो देवा दिशश्च सदिगीश्वराः
tato gaccheta rājeṃdra prayāgamṛṣisaṃstutam |
yatra brahmādayo devā diśaśca sadigīśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकपालाश्च सिद्धाश्च निरताः पितरस्तथा ।
सनत्कुमारप्रमुखास्तथैव च महर्षयः
lokapālāśca siddhāśca niratāḥ pitarastathā |
sanatkumārapramukhāstathaiva ca maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा नागाः सुपर्णाश्च सिद्धाः शुक्रधरास्तथा ।
सरितः सागराश्चैव गंधर्वाप्सरसस्तथा
tathā nāgāḥ suparṇāśca siddhāḥ śukradharāstathā |
saritaḥ sāgarāścaiva gaṃdharvāpsarasastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिश्च भगवानास्ते प्रजापतिपुरस्कृतः ।
तत्र त्रीण्यपि कुंडानि तयोर्मध्येन जाह्नवी
hariśca bhagavānāste prajāpatipuraskṛtaḥ |
tatra trīṇyapi kuṃḍāni tayormadhyena jāhnavī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयागात्समतिक्रांता सर्वतीर्थपुरस्कृता ।
तपनस्य सुता तत्र त्रिषु लोकेषु विश्रुता
prayāgātsamatikrāṃtā sarvatīrthapuraskṛtā |
tapanasya sutā tatra triṣu lokeṣu viśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमुनागंगया सार्द्धं संगता लोकभाविनी ।
गंगायमुनयोर्मध्ये पृथिव्या जघनं स्मृतम्
yamunāgaṃgayā sārddhaṃ saṃgatā lokabhāvinī |
gaṃgāyamunayormadhye pṛthivyā jaghanaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयागं जघनस्यांतमुपस्थमृषयो विदुः ।
प्रयागं सुप्रतिष्ठानं कंबलाश्वतरावुभौ
prayāgaṃ jaghanasyāṃtamupasthamṛṣayo viduḥ |
prayāgaṃ supratiṣṭhānaṃ kaṃbalāśvatarāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थं भोगवती चैव वेदी प्रोक्ता प्रजापतेः ।
तत्र वेदाश्च यज्ञाश्च मूर्त्तिमंतो युधिष्ठिर
tīrthaṃ bhogavatī caiva vedī proktā prajāpateḥ |
tatra vedāśca yajñāśca mūrttimaṃto yudhiṣṭhira
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतिमुपासंत ऋषयश्च महानघाः ।
यजंते क्रतुभिर्देवांस्तथा चक्रधरा नृप
prajāpatimupāsaṃta ṛṣayaśca mahānaghāḥ |
yajaṃte kratubhirdevāṃstathā cakradharā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पुण्यतमं नास्ति त्रिषु लोकेषु भारत ।
प्रयागं सर्वतीर्थेभ्यः प्रभावेणाधिकं प्रभो
tataḥ puṇyatamaṃ nāsti triṣu lokeṣu bhārata |
prayāgaṃ sarvatīrthebhyaḥ prabhāveṇādhikaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रवणात्तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनादपि ।
मूर्धका नमनाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते
śravaṇāttasya tīrthasya nāmasaṃkīrtanādapi |
mūrdhakā namanādvāpi sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राभिषेकं यः कुर्यात्संगमे संशितव्रतः ।
पुण्यं सुमहदाप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः
tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryātsaṃgame saṃśitavrataḥ |
puṇyaṃ sumahadāpnoti rājasūyāśvamedhayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा यजनभूमिर्हि देवानामपि तत्कथा ।
दत्तं तत्र स्वल्पमपि महद्भवति भारत
eṣā yajanabhūmirhi devānāmapi tatkathā |
dattaṃ tatra svalpamapi mahadbhavati bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न देववचनात्तात न लोकवचनादपि ।
मतिरुत्क्रमणीया ते प्रयागमरणं प्रति
na devavacanāttāta na lokavacanādapi |
matirutkramaṇīyā te prayāgamaraṇaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशतीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथापराः ।
येषां सान्निध्यमत्रैव कीर्त्तितं कुरुनंदन
daśatīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭyastathāparāḥ |
yeṣāṃ sānnidhyamatraiva kīrttitaṃ kurunaṃdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विद्ये च यत्पुण्यं सत्यवादिषु चैव यत् ।
स्नातएवतदाप्नोतिगंगायामुनसंगमे
caturvidye ca yatpuṇyaṃ satyavādiṣu caiva yat |
snātaevatadāpnotigaṃgāyāmunasaṃgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भोगवती नाम वासुकेस्तीर्थमुत्तमम् ।
तत्राभिषेकं यः कुर्यात्सोऽश्वमेधमवाप्नुयात्
tato bhogavatī nāma vāsukestīrthamuttamam |
tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryātso'śvamedhamavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र हंसप्रपतनं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् ।
दशाश्वमेधिकं चैव गंगायां कुरुनंदन
tatra haṃsaprapatanaṃ tīrthaṃ trailokyaviśrutam |
daśāśvamedhikaṃ caiva gaṃgāyāṃ kurunaṃdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुक्षेत्रसमा गंगा यत्र तत्रावगाहिता ।
विशेषो वै कनखले प्रयागं परमं महत्
kurukṣetrasamā gaṃgā yatra tatrāvagāhitā |
viśeṣo vai kanakhale prayāgaṃ paramaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यकार्यशतं कृत्वा कृतं गंगावसेवनम् ।
सर्वं तत्तस्य गंगापो दहत्यग्निरिवेंधनम्
yadyakāryaśataṃ kṛtvā kṛtaṃ gaṃgāvasevanam |
sarvaṃ tattasya gaṃgāpo dahatyagniriveṃdhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं दहति गंगापस्तूलराशिमिवानलः ।
सर्वं कृतयुगे पुण्यं त्रेतायां पुष्करं स्मृतम्
sarvaṃ dahati gaṃgāpastūlarāśimivānalaḥ |
sarvaṃ kṛtayuge puṇyaṃ tretāyāṃ puṣkaraṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं गंगा कलियुगे स्मृता ।
पुष्करे तु तपस्तप्येद्दानं दद्यान्महालये
dvāpare tu kurukṣetraṃ gaṃgā kaliyuge smṛtā |
puṣkare tu tapastapyeddānaṃ dadyānmahālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलये त्वग्निमारोहेद्भृगुतुंगे त्वनाशनम् ।
पुष्करे तु कुरुक्षेत्रे गंगापो मध्यगेषु च
malaye tvagnimārohedbhṛgutuṃge tvanāśanam |
puṣkare tu kurukṣetre gaṃgāpo madhyageṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यस्तारयते जंतुः सप्तसप्तावरांस्तथा ।
पुनाति कीर्त्तिता पापं दृष्ट्वा पुण्यं प्रयच्छति
sadyastārayate jaṃtuḥ saptasaptāvarāṃstathā |
punāti kīrttitā pāpaṃ dṛṣṭvā puṇyaṃ prayacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवगाढा च पीत्वा च पुनात्यासप्तमं कुलम् ।
यावदस्थि मनुष्यस्य गंगायाः स्पृशते जलम्
avagāḍhā ca pītvā ca punātyāsaptamaṃ kulam |
yāvadasthi manuṣyasya gaṃgāyāḥ spṛśate jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्स पुरुषो राजन्स्वर्गलोके महीयते ।
यथा पुण्यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च
tāvatsa puruṣo rājansvargaloke mahīyate |
yathā puṇyāni tīrthāni puṇyānyāyatanāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपास्य पुण्यं लब्ध्वा च भवति परलोकभाक् ।
न गंगा सदृशं तीर्थं न देवः केशवात्परः
upāsya puṇyaṃ labdhvā ca bhavati paralokabhāk |
na gaṃgā sadṛśaṃ tīrthaṃ na devaḥ keśavātparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणेभ्यः परं नास्ति एवमाह पितामहः ।
यत्र गंगा महाराज स देशस्तत्र योजनम्
brāhmaṇebhyaḥ paraṃ nāsti evamāha pitāmahaḥ |
yatra gaṃgā mahārāja sa deśastatra yojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धक्षेत्रं च विज्ञेयं गंगातीरसमाश्रितम् ।
इदं सत्यं द्विजातीनां साधूनां मानसेषु च
siddhakṣetraṃ ca vijñeyaṃ gaṃgātīrasamāśritam |
idaṃ satyaṃ dvijātīnāṃ sādhūnāṃ mānaseṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तिं चैव जपेत्कर्णे शिष्टस्यानुगतस्य च ।
इदं धर्म्यमिदं मेध्यमिदं स्वर्ग्यमिदं सुखम्
muktiṃ caiva japetkarṇe śiṣṭasyānugatasya ca |
idaṃ dharmyamidaṃ medhyamidaṃ svargyamidaṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं पुण्यतमं रम्यं पावनं धर्ममुत्तमम् ।
महीशीर्षमिदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम्
idaṃ puṇyatamaṃ ramyaṃ pāvanaṃ dharmamuttamam |
mahīśīrṣamidaṃ guhyaṃ sarvapāpapramocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधीत्य द्विजमध्ये च निर्मलत्वमवाप्नुयात् ।
श्रीमत्स्वर्ग्यं महापुण्यं सपत्नशमनं शिवम्
adhītya dvijamadhye ca nirmalatvamavāpnuyāt |
śrīmatsvargyaṃ mahāpuṇyaṃ sapatnaśamanaṃ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधाजननमग्र्यं वै तीर्थवंशानुकीर्त्तनम् ।
अपुत्रो लभते पुत्रमधनो धनमाप्नुयात्
medhājananamagryaṃ vai tīrthavaṃśānukīrttanam |
aputro labhate putramadhano dhanamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महीं विजयते राजा वैश्यो धनमवाप्नुयात् ।
शूद्रो यातीप्सितान्कामान्ब्राह्मणः पारगः पठन्
mahīṃ vijayate rājā vaiśyo dhanamavāpnuyāt |
śūdro yātīpsitānkāmānbrāhmaṇaḥ pāragaḥ paṭhan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं तीर्थपुण्यं सदा शुचि ।
जातिस्मरत्वमाप्नोति नाकपृष्ठे च मोदते
yaścedaṃ śṛṇuyānnityaṃ tīrthapuṇyaṃ sadā śuci |
jātismaratvamāpnoti nākapṛṣṭhe ca modate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गम्यान्यपि च तीर्थानि कीर्तितान्यगमान्यपि ।
मनसाप्यभिगच्छेत सर्वतीर्थमनीषया
gamyānyapi ca tīrthāni kīrtitānyagamānyapi |
manasāpyabhigaccheta sarvatīrthamanīṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि वसुभिः साध्यैरादित्यैर्मरुदश्विभिः ।
ऋषिभिर्देवकल्पैश्च कृतानि सुकृतैषिभिः
etāni vasubhiḥ sādhyairādityairmarudaśvibhiḥ |
ṛṣibhirdevakalpaiśca kṛtāni sukṛtaiṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं त्वमपि कौरव्य विधिनानेन सुव्रत ।
व्रज तीर्थानि नियतः पुण्यं पुण्येन वर्द्धते
evaṃ tvamapi kauravya vidhinānena suvrata |
vraja tīrthāni niyataḥ puṇyaṃ puṇyena varddhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावितैः करणैः पूर्वमास्तिक्याछ्रुतिदर्शनात् ।
प्राप्यंते तानि तीर्थानि सद्भिः शिष्टानुदर्शिभिः
bhāvitaiḥ karaṇaiḥ pūrvamāstikyāchrutidarśanāt |
prāpyaṃte tāni tīrthāni sadbhiḥ śiṣṭānudarśibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाकृतो नाकृतात्मा च नाशुचिर्न च तस्करः ।
स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्नरः
nākṛto nākṛtātmā ca nāśucirna ca taskaraḥ |
snāti tīrtheṣu kauravya na ca vakramatirnaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया तु सम्यग्वृत्तेन नित्यं धर्मार्थदर्शिना ।
पितरस्तर्पितास्तात सर्वे च प्रपितामहाः ।
पितामहपुरोगाश्च देवाः सर्षिगणास्तथा
tvayā tu samyagvṛttena nityaṃ dharmārthadarśinā |
pitarastarpitāstāta sarve ca prapitāmahāḥ |
pitāmahapurogāśca devāḥ sarṣigaṇāstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच-
त्वं च धर्मेण धर्मज्ञ नित्यमेवाभितोषिताः ।
दिलीपकीर्तिं महतीं प्राप्स्यसे भुवि शाश्वतीम्
vasiṣṭha uvāca-
tvaṃ ca dharmeṇa dharmajña nityamevābhitoṣitāḥ |
dilīpakīrtiṃ mahatīṃ prāpsyase bhuvi śāśvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
एवमुक्त्वाभ्यनुज्ञाप्य वसिष्ठो भगवानृषिः ।
प्रीतः प्रीतेनमनसा तत्रैवांतरधीयत
nārada uvāca-
evamuktvābhyanujñāpya vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ |
prītaḥ prītenamanasā tatraivāṃtaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिलीपः कुरुशार्दूल शास्त्रतत्त्वार्थदर्शनात् ।
वसिष्ठवचनाच्चैव पृथिवीमनुचक्रमे
dilīpaḥ kuruśārdūla śāstratattvārthadarśanāt |
vasiṣṭhavacanāccaiva pṛthivīmanucakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमेषा महाभाग प्रतिष्ठाने प्रतिष्ठिता ।
तीर्थयात्रा महापुण्या सर्वपापप्रमोचनी
evameṣā mahābhāga pratiṣṭhāne pratiṣṭhitā |
tīrthayātrā mahāpuṇyā sarvapāpapramocanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन विधिना यस्तु पृथिवीं पर्यटिष्यति ।
अश्वमेधशतं साग्रं फलं प्रेत्यैष भोक्ष्यते
anena vidhinā yastu pṛthivīṃ paryaṭiṣyati |
aśvamedhaśataṃ sāgraṃ phalaṃ pretyaiṣa bhokṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चाष्टगुणं पार्थ प्राप्स्यसे धर्ममुत्तमम् ।
दिलीपः पार्थ नृपतिर्यथापूर्वमवाप्तवान्
tataścāṣṭaguṇaṃ pārtha prāpsyase dharmamuttamam |
dilīpaḥ pārtha nṛpatiryathāpūrvamavāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेता च त्वमृषीन्यस्मात्तस्मात्तेष्टगुणं फलम् ।
रक्षोगणविकीर्णानि तीर्थान्येतानि भारत
netā ca tvamṛṣīnyasmāttasmātteṣṭaguṇaṃ phalam |
rakṣogaṇavikīrṇāni tīrthānyetāni bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गतिर्विद्यतेऽन्यस्य त्वामृते कुरुनंदन ।
इदं देवर्षिचरितं सर्वतीर्थानुसंश्रितम्
na gatirvidyate'nyasya tvāmṛte kurunaṃdana |
idaṃ devarṣicaritaṃ sarvatīrthānusaṃśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पठेत्कल्यमुत्थाय सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
ऋषिमुख्याः सदा यत्र वाल्मीकिस्त्वथ कश्यपः
yaḥ paṭhetkalyamutthāya sarvapāpaiḥ pramucyate |
ṛṣimukhyāḥ sadā yatra vālmīkistvatha kaśyapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्रेयस्त्वथ कौंडिन्यो विश्वामित्रोऽथ गौतमः ।
असितो देवलश्चैव मार्कंडेयोऽथ गालवः
ātreyastvatha kauṃḍinyo viśvāmitro'tha gautamaḥ |
asito devalaścaiva mārkaṃḍeyo'tha gālavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरद्वाजस्य शिष्यश्च मुनिरुद्दालकस्तथा ।
शौनकः सह पुत्रेण व्यासश्च तपतां वरः
bharadvājasya śiṣyaśca muniruddālakastathā |
śaunakaḥ saha putreṇa vyāsaśca tapatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वासाश्च मुनिश्रेष्ठो जाबालिश्च महातपाः ।
एते ऋषिवराः सर्वे त्वत्प्रतीक्ष्यास्तपोधनाः
durvāsāśca muniśreṣṭho jābāliśca mahātapāḥ |
ete ṛṣivarāḥ sarve tvatpratīkṣyāstapodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिः सह महाभाग तीर्थान्येतान्यनुव्रज ।
प्राप्स्यसे महतीं कीर्तिं यथा राजा महाभिषः
ebhiḥ saha mahābhāga tīrthānyetānyanuvraja |
prāpsyase mahatīṃ kīrtiṃ yathā rājā mahābhiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा ययातिर्धर्मात्मा यथा राजा पुरूरवाः ।
तथा त्वं कुरुशार्दूल स्वेन धर्मेण शोभसे
yathā yayātirdharmātmā yathā rājā purūravāḥ |
tathā tvaṃ kuruśārdūla svena dharmeṇa śobhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.