श्रीराम उवाच-
भस्मोत्पत्तिं महाभाग भस्ममाहात्म्यमेव च ।
भस्मसंधारणे पुण्यं भस्मदाने च तद्वद
śrīrāma uvāca-
bhasmotpattiṃ mahābhāga bhasmamāhātmyameva ca |
bhasmasaṃdhāraṇe puṇyaṃ bhasmadāne ca tadvada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंभुरुवाच-
भस्मोत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि सर्वपापप्रणाशिनीम् ।
स्मरणात्कीर्तनाद्राम तां शृणुष्व नराधिप
śaṃbhuruvāca-
bhasmotpattiṃ pravakṣyāmi sarvapāpapraṇāśinīm |
smaraṇātkīrtanādrāma tāṃ śṛṇuṣva narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एकः शाश्वतो देवो ब्रह्मवंद्यः सदाशिवः ।
त्रिलोचनो गुणाधारो गुणातीतोऽक्षरोव्ययः
ya ekaḥ śāśvato devo brahmavaṃdyaḥ sadāśivaḥ |
trilocano guṇādhāro guṇātīto'kṣarovyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिसृक्षा तस्य जाताथ वीक्ष्यात्मस्थं गुणत्रयम् ।
वेदत्रयमिदं ज्ञेयं गुणत्रयमिदं हि यत्
sisṛkṣā tasya jātātha vīkṣyātmasthaṃ guṇatrayam |
vedatrayamidaṃ jñeyaṃ guṇatrayamidaṃ hi yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक्कृत्वात्मनस्तात तत्रस्थानं विभज्य च ।
दक्षिणांगेसृजत्पुत्रं ब्रह्माणं वामतो हरिम्
pṛthakkṛtvātmanastāta tatrasthānaṃ vibhajya ca |
dakṣiṇāṃgesṛjatputraṃ brahmāṇaṃ vāmato harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ठदेशे महेशानं त्रीन्पुत्रानसृजद्विभुः ।
जातमात्रास्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
pṛṣṭhadeśe maheśānaṃ trīnputrānasṛjadvibhuḥ |
jātamātrāstrayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदमूचुर्वचः स्पष्टं को भवान्के वयंत्विति ।
तानाह च शिवः पुत्रान्यूयं पुत्रा अहं पिता
idamūcurvacaḥ spaṣṭaṃ ko bhavānke vayaṃtviti |
tānāha ca śivaḥ putrānyūyaṃ putrā ahaṃ pitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं गुणत्रयं पुत्रा भजध्वं कर्महेतुकम् ।
पुत्रा ऊचुः -
कं वा गुणं को भजतां कियंतं कालमीश्वर
idaṃ guṇatrayaṃ putrā bhajadhvaṃ karmahetukam |
putrā ūcuḥ -
kaṃ vā guṇaṃ ko bhajatāṃ kiyaṃtaṃ kālamīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं गुणनिवृत्तिश्च भवेदेतद्वदस्व नः ।
शिव उवाच-
यावज्ज्ञानं हि भवतां यावदायुरथापि वा
kathaṃ guṇanivṛttiśca bhavedetadvadasva naḥ |
śiva uvāca-
yāvajjñānaṃ hi bhavatāṃ yāvadāyurathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारणं तावदेवस्यादेकैकस्य गुणस्य च ।
सत्वं ब्रह्मा रजोविष्णुर्भजेन्महेश्वरस्तमः
dhāraṇaṃ tāvadevasyādekaikasya guṇasya ca |
satvaṃ brahmā rajoviṣṇurbhajenmaheśvarastamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्तमात्रे देवेशे ब्रह्मा सत्वमथाग्रहीत् ।
न च चालयितुं शक्तो धारणे किमु शक्तिमान्
ityuktamātre deveśe brahmā satvamathāgrahīt |
na ca cālayituṃ śakto dhāraṇe kimu śaktimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं गुणं तु तिरस्कृत्य रजोगुणमथाग्रहीत् ।
न च चालयितुं शक्तो जग्राहाथ तमोगुणम्
taṃ guṇaṃ tu tiraskṛtya rajoguṇamathāgrahīt |
na ca cālayituṃ śakto jagrāhātha tamoguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च चालयितुं शक्तो निपपात रुरोद च ।
विष्णुश्च वामहस्तेन रजोगुणमधारयत्
na ca cālayituṃ śakto nipapāta ruroda ca |
viṣṇuśca vāmahastena rajoguṇamadhārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंगुलीभ्यां महेशोऽपि तमोगुणमधारयत् ।
सत्वमेकोंगुलीभ्यां च सत्वं विष्णुमथादधात्
aṃgulībhyāṃ maheśo'pi tamoguṇamadhārayat |
satvamekoṃgulībhyāṃ ca satvaṃ viṣṇumathādadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माणं पादपीठे च दधार च ननर्त च
brahmāṇaṃ pādapīṭhe ca dadhāra ca nanarta ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यंतमत्यंतविलासरूपं गोक्षीररूपं तरुणं त्रिनेत्रम् ।
सर्वं दधानं कृतकौतुकं शिवं समीक्ष्य पुत्रान्वरदो बभाषे
nṛtyaṃtamatyaṃtavilāsarūpaṃ gokṣīrarūpaṃ taruṇaṃ trinetram |
sarvaṃ dadhānaṃ kṛtakautukaṃ śivaṃ samīkṣya putrānvarado babhāṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिव उवाच-
प्रीतोऽस्मि तव पुत्राहं वरं वृणु यथेप्सितम् ।
अथाह पितरं पुत्रो वरमेनं ददस्व मे
śiva uvāca-
prīto'smi tava putrāhaṃ varaṃ vṛṇu yathepsitam |
athāha pitaraṃ putro varamenaṃ dadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मामुद्दिश्य कृता पूजा तव पूजा भवेच्छिव ।
तिष्ठेर्मयि सदा त्वं च त्वमेवाहं च वाव्ययः
māmuddiśya kṛtā pūjā tava pūjā bhavecchiva |
tiṣṭhermayi sadā tvaṃ ca tvamevāhaṃ ca vāvyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिव उवाच-
एवमेतन्महाभाग भविष्यति न संशयः ।
रक्तगौराविमौ पुत्रौ ब्रह्मविष्णू ममैव तु
śiva uvāca-
evametanmahābhāga bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
raktagaurāvimau putrau brahmaviṣṇū mamaiva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुमूलस्थरोमौ च ममाकारौ तथानघौ ।
अथ ब्रह्माणमाहेदं भजत्वेकं गुणं भवान्
bāhumūlastharomau ca mamākārau tathānaghau |
atha brahmāṇamāhedaṃ bhajatvekaṃ guṇaṃ bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-
त्वन्निर्दिष्टं गुणमहं धर्तुं शक्तो न हीश्वर ।
धारयिष्ये रजो देव सत्वं भजतु वै हरिः
brahmovāca-
tvannirdiṣṭaṃ guṇamahaṃ dhartuṃ śakto na hīśvara |
dhārayiṣye rajo deva satvaṃ bhajatu vai hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवशिष्टं गुणं चायमीश्वरो धारयिष्यति ।
शंभुरुवाच-
गुणानादायते देवा नशेकुर्नित्यधारणम्
avaśiṣṭaṃ guṇaṃ cāyamīśvaro dhārayiṣyati |
śaṃbhuruvāca-
guṇānādāyate devā naśekurnityadhāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तुं भरणशक्त्यर्थं शिवमित्यवदत्पुनः ।
गुणान्वयं सर्वकालं न च धारयितुं क्षमाः
kartuṃ bharaṇaśaktyarthaṃ śivamityavadatpunaḥ |
guṇānvayaṃ sarvakālaṃ na ca dhārayituṃ kṣamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीयतां भगवञ्छक्तिर्यदि भोस्त्वं वरप्रदः ।
अथ तद्वचनं श्रुत्वा शिवो वाक्यमभाषत
dīyatāṃ bhagavañchaktiryadi bhostvaṃ varapradaḥ |
atha tadvacanaṃ śrutvā śivo vākyamabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिव उवाच-
विद्याशक्तिः समस्तानां शक्तिरित्यभिधीयते ।
गुणत्रयाश्रया विद्या अविद्या च तदाश्रया
śiva uvāca-
vidyāśaktiḥ samastānāṃ śaktirityabhidhīyate |
guṇatrayāśrayā vidyā avidyā ca tadāśrayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणत्रयं च दग्ध्वैव तत्सारं धर्तुमर्हथ ।
यच्च किंचिद्भवेत्तत्र भवद्भिर्ध्रियतां हि तत्
guṇatrayaṃ ca dagdhvaiva tatsāraṃ dhartumarhatha |
yacca kiṃcidbhavettatra bhavadbhirdhriyatāṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाहुस्तत्सुता वाक्यं न दाहो ज्वलनं विना ।
शिवः प्राह महेशस्य लोचने वह्निरस्ति वै
athāhustatsutā vākyaṃ na dāho jvalanaṃ vinā |
śivaḥ prāha maheśasya locane vahnirasti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणत्रयमिदं धेनुर्विद्या स्याद्गोमयं शुभम् ।
मूत्रं चोपनिषत्प्रोक्तं कुर्याद्भस्म ततः परम्
guṇatrayamidaṃ dhenurvidyā syādgomayaṃ śubham |
mūtraṃ copaniṣatproktaṃ kuryādbhasma tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्सास्तु स्मृतयो यस्यास्तत्संभूतं तु गोमयम् ।
आगाव इति मंत्रेण धेनुं तत्राभिमंत्रयेत्
vatsāstu smṛtayo yasyāstatsaṃbhūtaṃ tu gomayam |
āgāva iti maṃtreṇa dhenuṃ tatrābhimaṃtrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गावो गावो गाव इति प्राशयेत्तु तृणं जलम् ।
उपोष्य च चतुर्द्दश्यां शुक्ले कृष्णेऽथवा व्रती
gāvo gāvo gāva iti prāśayettu tṛṇaṃ jalam |
upoṣya ca caturddaśyāṃ śukle kṛṣṇe'thavā vratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परेद्युः प्रातरुत्थाय शुचिर्भूत्वा समाहितः ।
कृतस्नानो धौतवस्त्रो गोमयार्थं व्रजेत्तु गाम्
paredyuḥ prātarutthāya śucirbhūtvā samāhitaḥ |
kṛtasnāno dhautavastro gomayārthaṃ vrajettu gām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थाप्य तां प्रयत्नेन गायत्र्या मूत्रमाहरेत् ।
सौवर्णे राजते ताम्रे धारयेन्मृन्मये घटे
utthāpya tāṃ prayatnena gāyatryā mūtramāharet |
sauvarṇe rājate tāmre dhārayenmṛnmaye ghaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौष्करे वा पलाशे वा पात्रे गोशृंग एव वा ।
आदधीत हि गोमूत्रं गंधद्वारेति गोमयम्
pauṣkare vā palāśe vā pātre gośṛṃga eva vā |
ādadhīta hi gomūtraṃ gaṃdhadvāreti gomayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभूमिपातं गृह्णीयात्पात्रे पूर्वोदितेऽधिके ।
गोमयं शोधयेद्विद्वाञ्छ्रीर्मे भजतु मंत्रतः
abhūmipātaṃ gṛhṇīyātpātre pūrvodite'dhike |
gomayaṃ śodhayedvidvāñchrīrme bhajatu maṃtrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलक्ष्मीर्मयीति मंत्रेण गोमयस्यापमार्जनम् ।
सं त्वा सिंचामि मंत्रेण गोमूत्रं गोमये क्षिपेत्
alakṣmīrmayīti maṃtreṇa gomayasyāpamārjanam |
saṃ tvā siṃcāmi maṃtreṇa gomūtraṃ gomaye kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचानां त्वेति मंत्रेण पिंडांश्चैव चतुर्द्दश ।
कुर्यात्संशोष्य किरणैस्तरणेराहरेत्तु तान्
paṃcānāṃ tveti maṃtreṇa piṃḍāṃścaiva caturddaśa |
kuryātsaṃśoṣya kiraṇaistaraṇerāharettu tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निदध्यादथ पूर्वोक्तपात्रे गोमयपिंडकान् ।
स्वगृह्योक्तविधानेन प्रतिष्ठाप्याग्निमिंधयेत्
nidadhyādatha pūrvoktapātre gomayapiṃḍakān |
svagṛhyoktavidhānena pratiṣṭhāpyāgnimiṃdhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिंडान्विनिक्षिपेत्तत्तदर्णदेवाय पिंडकान् ।
आघारावाज्यभागौ च प्रक्षिप्य द्वौ हुनेत्सुधीः
piṃḍānvinikṣipettattadarṇadevāya piṃḍakān |
āghārāvājyabhāgau ca prakṣipya dvau hunetsudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निधनपतये त्रयोदशजयादयः ।
होतव्याः पंचब्रह्माणि नमो हिरण्यबाहवे
tato nidhanapataye trayodaśajayādayaḥ |
hotavyāḥ paṃcabrahmāṇi namo hiraṇyabāhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सर्वाहुतीर्हुत्वा चतुर्थ्यंतैस्तु मंत्रकैः ।
ततः शर्वाय रुद्राय यस्य वैकंकतीति च
iti sarvāhutīrhutvā caturthyaṃtaistu maṃtrakaiḥ |
tataḥ śarvāya rudrāya yasya vaikaṃkatīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैस्तु जुहुयाद्विद्वाननाज्ञातत्रयं तथा ।
व्याहृतीरथ हुत्वा तु ततः स्विष्टकृतं हुनेत्
etaistu juhuyādvidvānanājñātatrayaṃ tathā |
vyāhṛtīratha hutvā tu tataḥ sviṣṭakṛtaṃ hunet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इध्मशेषं तु निर्वर्त्य पूर्णपात्रोदकं ततः ।
पूर्णमासांतयजुषा जलेनान्येन बृंहयेत्
idhmaśeṣaṃ tu nirvartya pūrṇapātrodakaṃ tataḥ |
pūrṇamāsāṃtayajuṣā jalenānyena bṛṃhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणेष्वमृतमिति तज्जलं शिरसि क्षिपेत् ।
प्राच्यामिति दिशां लिंगैर्दिक्षु तोयं विनिक्षिपेत्
brāhmaṇeṣvamṛtamiti tajjalaṃ śirasi kṣipet |
prācyāmiti diśāṃ liṃgairdikṣu toyaṃ vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणे दक्षिणां दत्वा शांते पुलकमाहरेत् ।
आहरिष्यामि देवानां सर्वेषां कर्मगुप्तये
brahmaṇe dakṣiṇāṃ datvā śāṃte pulakamāharet |
āhariṣyāmi devānāṃ sarveṣāṃ karmaguptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातवेदसमेने त्वां पुलाकं च्छादयाद्य मे ।
मंत्रेणानेन तं वह्निं पुलाके छादयेदथ
jātavedasamene tvāṃ pulākaṃ cchādayādya me |
maṃtreṇānena taṃ vahniṃ pulāke chādayedatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिदिनं ज्वलनस्थित्यै छादनं पुलकैः स्मृतम् ।
ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या स्वयं भुंजीत वाग्यतः
tridinaṃ jvalanasthityai chādanaṃ pulakaiḥ smṛtam |
brāhmaṇānbhojayedbhaktyā svayaṃ bhuṃjīta vāgyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्माधिकमभीप्संस्तु ह्यधिकं गोमयं हरेत् ।
दिनत्रयेण यदि वा एकस्मिन्दिवसे बहु
bhasmādhikamabhīpsaṃstu hyadhikaṃ gomayaṃ haret |
dinatrayeṇa yadi vā ekasmindivase bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीये वा चतुर्थे वा प्रातःस्नात्वा सितांबरः ।
शुक्लयज्ञोपवीती च शुक्लमाल्यानुलेपनः
tṛtīye vā caturthe vā prātaḥsnātvā sitāṃbaraḥ |
śuklayajñopavītī ca śuklamālyānulepanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लदंतो भस्मदिग्धो मंत्रेणानेन मंत्रवित् ।
तद्वेति चोच्चारयित्वा भस्मसत्यं न संत्यजेत्
śukladaṃto bhasmadigdho maṃtreṇānena maṃtravit |
tadveti coccārayitvā bhasmasatyaṃ na saṃtyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत आवाहनमुखा उपचारास्तु षोडश ।
कर्तव्या हुतदानेन ततोऽग्निमुपसंहरेत्
tata āvāhanamukhā upacārāstu ṣoḍaśa |
kartavyā hutadānena tato'gnimupasaṃharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्ने भस्मेति मंत्रेण गृह्णीयाद्भस्म चोद्भवम् ।
अग्निरस्मीति मंत्रेण प्रमृज्य च ततः परम्
agne bhasmeti maṃtreṇa gṛhṇīyādbhasma codbhavam |
agnirasmīti maṃtreṇa pramṛjya ca tataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संयोज्य गंगासलिलैः कपिलापयसाथवा ।
चंद्रं कुंकुमकाश्मीरमुशीरं चंदनं तथा
saṃyojya gaṃgāsalilaiḥ kapilāpayasāthavā |
caṃdraṃ kuṃkumakāśmīramuśīraṃ caṃdanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगुरुद्वितयं चैव चूर्णयित्वा तु सूक्ष्मतः ।
क्षिपेद्भस्मनि तच्चूर्णमोमिति ब्रह्ममंत्रतः
agurudvitayaṃ caiva cūrṇayitvā tu sūkṣmataḥ |
kṣipedbhasmani taccūrṇamomiti brahmamaṃtrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पयः सेचने च गदितः कपिला मनुः ।
अमृतं देवि ते क्षीरं पवित्रमिह वर्द्धितम्
tataḥ payaḥ secane ca gaditaḥ kapilā manuḥ |
amṛtaṃ devi te kṣīraṃ pavitramiha varddhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवप्रसादान्मुच्यंते मनुजाः सर्वपाप्मनः ।
प्रणवेनावहेद्विद्वान्भस्मनो वटकानथ
tavaprasādānmucyaṃte manujāḥ sarvapāpmanaḥ |
praṇavenāvahedvidvānbhasmano vaṭakānatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणोरणीयानिति हि मंत्रेण तु विचक्षणम् ।
शंभुरुवाच-
इत्थं तु भस्मसंपाद्य शुष्कमादाय मंत्रवित्
aṇoraṇīyāniti hi maṃtreṇa tu vicakṣaṇam |
śaṃbhuruvāca-
itthaṃ tu bhasmasaṃpādya śuṣkamādāya maṃtravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणवेन विमृज्याथ सप्तप्रणवमंत्रितम् ।
ईशानेन शिरोदेशं मुखं तत्पुरुषेण च
praṇavena vimṛjyātha saptapraṇavamaṃtritam |
īśānena śirodeśaṃ mukhaṃ tatpuruṣeṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उरोदेशमघोरेण गुह्यं वामेन मंत्रयेत् ।
सद्योजातेन वै पादौ सर्वांगं प्रणवेन तु
urodeśamaghoreṇa guhyaṃ vāmena maṃtrayet |
sadyojātena vai pādau sarvāṃgaṃ praṇavena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत उद्धूल्य सर्वांगमापादतलमस्तकम् ।
तत आचम्य वसनं धौतं श्वेतं प्रधारयेत्
tata uddhūlya sarvāṃgamāpādatalamastakam |
tata ācamya vasanaṃ dhautaṃ śvetaṃ pradhārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनराचम्य कर्म स्वं कर्तुमर्हति सर्वतः ।
ततो भस्मसमादाय प्रमृज्य प्रणवेन तु
punarācamya karma svaṃ kartumarhati sarvataḥ |
tato bhasmasamādāya pramṛjya praṇavena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिनेत्रं त्रिगुणाधारं त्रयाणां जनकं विभुम् ।
स्मरन्नमः शिवायेति ललाटे तु त्रिपुंड्रकम्
trinetraṃ triguṇādhāraṃ trayāṇāṃ janakaṃ vibhum |
smarannamaḥ śivāyeti lalāṭe tu tripuṃḍrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः शिवाभ्यामित्युक्त्वा बाह्वोर्वापि त्रिपुंड्रकम् ।
अघोराय नम इति उभाभ्यां च प्रकोष्ठयोः
namaḥ śivābhyāmityuktvā bāhvorvāpi tripuṃḍrakam |
aghorāya nama iti ubhābhyāṃ ca prakoṣṭhayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमायेति ततः पृष्ठे शिरोधि पश्चिमे तथा ।
नीलकंठाय शिरसि क्षिपेत्सर्वात्मने नमः
bhīmāyeti tataḥ pṛṣṭhe śirodhi paścime tathā |
nīlakaṃṭhāya śirasi kṣipetsarvātmane namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षाल्याथ ततो हस्तौ कर्मानुष्ठानमाचरेत् ।
शिव उवाच-
यूयमेवं प्रकारेण भस्म कृत्वा प्रघृष्य च
prakṣālyātha tato hastau karmānuṣṭhānamācaret |
śiva uvāca-
yūyamevaṃ prakāreṇa bhasma kṛtvā praghṛṣya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणान्धारयितुं शक्तास्ततः स्रक्ष्यथ वै प्रजाः ।
शंभुरुवाच-
इत्थं शिवोदिता देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
guṇāndhārayituṃ śaktāstataḥ srakṣyatha vai prajāḥ |
śaṃbhuruvāca-
itthaṃ śivoditā devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कृत्वा च विधिना हमहमिकया तदा ।
अन्योन्यबोधनाशक्ताः प्रणम्य शिवमूचिरे
tathā kṛtvā ca vidhinā hamahamikayā tadā |
anyonyabodhanāśaktāḥ praṇamya śivamūcire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कं गुणं धारयेत्को वा शिवः प्राह सुतानथ ।
कर्मशक्तिं तथा ज्ञानं मुखरेण्वैव नश्यति
kaṃ guṇaṃ dhārayetko vā śivaḥ prāha sutānatha |
karmaśaktiṃ tathā jñānaṃ mukhareṇvaiva naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पायुर्दृश्यते ब्रह्मा मनुभिश्चास्य जीवितम् ।
योऽहं ब्रह्मांडमालाभिर्भूषितो ब्रह्मगोपनम्
alpāyurdṛśyate brahmā manubhiścāsya jīvitam |
yo'haṃ brahmāṃḍamālābhirbhūṣito brahmagopanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजोगुणमवष्टभ्य न च जानासि मां तदा ।
ब्रह्माधिकबलो विष्णुरायुषि ब्रह्मणोऽधिकः
rajoguṇamavaṣṭabhya na ca jānāsi māṃ tadā |
brahmādhikabalo viṣṇurāyuṣi brahmaṇo'dhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मांडमालाभरणे महेशस्य ममैव तु ।
चतुर्निःश्वासमात्रेण विष्णोरायुरुदाहृतम्
brahmāṃḍamālābharaṇe maheśasya mamaiva tu |
caturniḥśvāsamātreṇa viṣṇorāyurudāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणोऽधिकसत्वत्वात्सत्वमालंबतां हरिः ।
जानाति सर्वकालं मां क्वचिदेव न विस्मरेत्
brahmaṇo'dhikasatvatvātsatvamālaṃbatāṃ hariḥ |
jānāti sarvakālaṃ māṃ kvacideva na vismaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सात्विकैकैव पूजास्य राजसी तामसी न तु ।
शांतं शिवं सत्वगुणं रजवक्त्रावमानतः
sātvikaikaiva pūjāsya rājasī tāmasī na tu |
śāṃtaṃ śivaṃ satvaguṇaṃ rajavaktrāvamānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नभोनीलं तथा चैव गुणं शंभुस्तथाभजत् ।
सत्वं रजस्तमश्चापि दधार च पुरा किल
nabhonīlaṃ tathā caiva guṇaṃ śaṃbhustathābhajat |
satvaṃ rajastamaścāpi dadhāra ca purā kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतोऽस्य विविधा पूजा शंकरस्य विधीयते ।
रजश्च तमसायुक्तं दारुणं परिकीर्तितम्
ato'sya vividhā pūjā śaṃkarasya vidhīyate |
rajaśca tamasāyuktaṃ dāruṇaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारुणापि ततः पूजा शंकरे गतिदा मता ।
रजश्च तमसायुक्तमलं शास्त्रप्रवर्तकम्
dāruṇāpi tataḥ pūjā śaṃkare gatidā matā |
rajaśca tamasāyuktamalaṃ śāstrapravartakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विच्छिन्नापि ततः पूजा शंकरे फलदा मता ।
तमश्च सत्वसंयुक्तं मिश्रकं च प्रवर्तकम्
vicchinnāpi tataḥ pūjā śaṃkare phaladā matā |
tamaśca satvasaṃyuktaṃ miśrakaṃ ca pravartakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिश्रपूजा विफलदा शंकरे लोकशंकरे ।
यादृशं तादृशं वापि नियमेनार्चनं विभोः
miśrapūjā viphaladā śaṃkare lokaśaṃkare |
yādṛśaṃ tādṛśaṃ vāpi niyamenārcanaṃ vibhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंकरस्याशुफलदं यादृशस्यापि देहिनः ।
शंभुरुवाच-
एतत्संक्षेपतः प्रोक्तं विधानं भस्मनोऽनघ
śaṃkarasyāśuphaladaṃ yādṛśasyāpi dehinaḥ |
śaṃbhuruvāca-
etatsaṃkṣepataḥ proktaṃ vidhānaṃ bhasmano'nagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्तृश्रोतृजनानां च समस्ताघविनाशनम्
vaktṛśrotṛjanānāṃ ca samastāghavināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति श्रीपद्मपुराणे पातालखंडे शिवराघवसंवादे भस्मोत्पत्तिविधानं नामाष्टोत्तरशततमोऽध्यायः
iti śrīpadmapurāṇe pātālakhaṃḍe śivarāghavasaṃvāde bhasmotpattividhānaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.