Padma Purāṇa 5.114

शुक्र उवाच- एनं संजीवयिष्यामि मम गोत्रं शिवप्रियम् । किमसौ म्रियते ब्रह्मन्पश्य मे तपसो बलम्

śukra uvāca- enaṃ saṃjīvayiṣyāmi mama gotraṃ śivapriyam | kimasau mriyate brahmanpaśya me tapaso balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वादिनि विप्रेंद्रे गौतमोऽपि ममार ह । तस्मिन्मृतेऽथ शुक्रोऽपि प्राणांस्तत्याज योगतः

iti vādini vipreṃdre gautamo'pi mamāra ha | tasminmṛte'tha śukro'pi prāṇāṃstatyāja yogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यापि हतमाज्ञाय प्रह्लादा द्दानवेश्वराः । सर्वे मृताः क्षणेनैव तदद्भुतमिवाभवत्

tasyāpi hatamājñāya prahlādā ddānaveśvarāḥ | sarve mṛtāḥ kṣaṇenaiva tadadbhutamivābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतमासीदथ बलं तस्य बाणस्य धीमतः । अहल्या शोकसंतप्ता रुरोदोच्चैः पुनः पुनः

mṛtamāsīdatha balaṃ tasya bāṇasya dhīmataḥ | ahalyā śokasaṃtaptā rurodoccaiḥ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौतमेन महेशस्य पूजया पूजितो विभुः । वीरभद्रो महायोगी सर्वं दृष्ट्वा चुकोप ह

gautamena maheśasya pūjayā pūjito vibhuḥ | vīrabhadro mahāyogī sarvaṃ dṛṣṭvā cukopa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो कष्टमहोकष्टं माहेशा बहवो मृताः । शिवं विज्ञापयिष्यामि तेनोक्तं करवाण्यहम्

aho kaṣṭamahokaṣṭaṃ māheśā bahavo mṛtāḥ | śivaṃ vijñāpayiṣyāmi tenoktaṃ karavāṇyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति निश्चित्य गतवान्मंदराचलमव्ययम् । नमस्कृत्वा विरूपाक्षमिदं सर्वमथोक्तवान्

iti niścitya gatavānmaṃdarācalamavyayam | namaskṛtvā virūpākṣamidaṃ sarvamathoktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म हरी स्थितौ तत्र दृष्ट्वा प्राह शिवो वचः । मद्भक्तैः साहसं कर्म कृतं दृष्ट्वा वरप्रदः

brahma harī sthitau tatra dṛṣṭvā prāha śivo vacaḥ | madbhaktaiḥ sāhasaṃ karma kṛtaṃ dṛṣṭvā varapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा पश्यामहे विष्णो युवामप्यागमिष्यथ । अथेशो वृषमारुह्य वायुना धूतचामरः

gatvā paśyāmahe viṣṇo yuvāmapyāgamiṣyatha | atheśo vṛṣamāruhya vāyunā dhūtacāmaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नंदिकेन सुवेषेण धृते छत्रेति शोभने । सुश्वेतहेमदंडे च नान्ययोगे धृते विभोः

naṃdikena suveṣeṇa dhṛte chatreti śobhane | suśvetahemadaṃḍe ca nānyayoge dhṛte vibhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेशानुमतिं लब्ध्वा हरिर्नागांतके स्थितः । आरक्तनीलछत्राभ्यां शुशुभे लक्ष्यकौस्तुभः

maheśānumatiṃ labdhvā harirnāgāṃtake sthitaḥ | āraktanīlachatrābhyāṃ śuśubhe lakṣyakaustubhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवानुमत्या ब्रह्मापि हंसारूढोऽभवत्तदा । इंद्रगोपप्रभाकारच्छत्राभ्यां शुशुभे विधिः

śivānumatyā brahmāpi haṃsārūḍho'bhavattadā | iṃdragopaprabhākāracchatrābhyāṃ śuśubhe vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इंद्रादिसर्वदेवाश्च स्वस्ववाहनसंयुताः । अथ ते निर्ययुः सर्वे नानावाद्यानुमोदिताः

iṃdrādisarvadevāśca svasvavāhanasaṃyutāḥ | atha te niryayuḥ sarve nānāvādyānumoditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोटिकोटिगणाकीर्णा गौतमस्याश्रमं गताः । ब्रह्मविष्णुमहेशाना दृष्ट्वा तत्परमाद्भुतम्

koṭikoṭigaṇākīrṇā gautamasyāśramaṃ gatāḥ | brahmaviṣṇumaheśānā dṛṣṭvā tatparamādbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वभक्तं जीवयामास वामकोणनिरीक्षणात् । शंकरो गौतमं प्राह तुष्टोऽहं ते वरं वृणु

svabhaktaṃ jīvayāmāsa vāmakoṇanirīkṣaṇāt | śaṃkaro gautamaṃ prāha tuṣṭo'haṃ te varaṃ vṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौतम उवाच- यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । त्वल्लिंगार्चनसामर्थ्यं नित्यमस्तु महेश्वर

gautama uvāca- yadi prasanno deveśa yadi deyo varo mama | tvalliṃgārcanasāmarthyaṃ nityamastu maheśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृतमेतन्मया देव शृणुष्वैतत्त्रिलोचन । मम शिष्यो महाभागो हेयाहेयादिवर्जितः

vṛtametanmayā deva śṛṇuṣvaitattrilocana | mama śiṣyo mahābhāgo heyāheyādivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेक्षणीयं ममत्वेन न च पश्यति चक्षुषा । न च घ्राणेन घ्रातव्यं न दातव्यं न चेतरत्

prekṣaṇīyaṃ mamatvena na ca paśyati cakṣuṣā | na ca ghrāṇena ghrātavyaṃ na dātavyaṃ na cetarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति बुद्घ्वा तथा कुर्वन्स हि योगी महायशाः । उन्मत्तविकृताकारः शंकरात्मेति कीर्तितः

iti budghvā tathā kurvansa hi yogī mahāyaśāḥ | unmattavikṛtākāraḥ śaṃkarātmeti kīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कश्चित्तं प्रतिद्विष्यान्न च तं हिंसयेदिति । एतन्मे दीयतां देव एतेषाममृतिस्तथा

na kaścittaṃ pratidviṣyānna ca taṃ hiṃsayediti | etanme dīyatāṃ deva eteṣāmamṛtistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच-। आकल्पमेते जीवंतु ततो मुक्तिं भजंतु च । त्वया कृतमिदं वेश्म विस्तृतं विकृतं शुभम्

śrībhagavānuvāca-| ākalpamete jīvaṃtu tato muktiṃ bhajaṃtu ca | tvayā kṛtamidaṃ veśma vistṛtaṃ vikṛtaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठामः क्षणमात्रं तु ततो यास्याम मंदिरम् । गौतम उवाच- अयोग्यं प्रार्थयामीश ह्यर्थी दोषं न पश्यति

tiṣṭhāmaḥ kṣaṇamātraṃ tu tato yāsyāma maṃdiram | gautama uvāca- ayogyaṃ prārthayāmīśa hyarthī doṣaṃ na paśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माद्यलभ्यं देवेश दीयतां यदि रोचते । अथेशो विष्णुमालोक्य गृहीत्वा तु करं हरेः

brahmādyalabhyaṃ deveśa dīyatāṃ yadi rocate | atheśo viṣṇumālokya gṛhītvā tu karaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहसन्नंबुजाभाक्षमित्युवाच सदाशिवः । म्लानोदरोसि गोविंद देयं ते भोजनं किमु

prahasannaṃbujābhākṣamityuvāca sadāśivaḥ | mlānodarosi goviṃda deyaṃ te bhojanaṃ kimu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं प्रविश्य यदि वा स्वयं भुंक्ष्व स्वगेहवत् । गच्छ वा पार्वतीगेहं या कुक्षिं पूरयिष्यति

svayaṃ praviśya yadi vā svayaṃ bhuṃkṣva svagehavat | gaccha vā pārvatīgehaṃ yā kukṣiṃ pūrayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा तत्करालंबी एकांतमगमद्विभुः । आदिश्य नंदिनं देवो द्वाराध्यक्षं यथोक्तवत्

ityuktvā tatkarālaṃbī ekāṃtamagamadvibhuḥ | ādiśya naṃdinaṃ devo dvārādhyakṣaṃ yathoktavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौतमं समुवाचायमुत्तरं विष्णुभाषणम् । सदाशिव उवाच- संपादयान्नं सर्वेषां भोक्तुकामा वयं मुने

gautamaṃ samuvācāyamuttaraṃ viṣṇubhāṣaṇam | sadāśiva uvāca- saṃpādayānnaṃ sarveṣāṃ bhoktukāmā vayaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वैकांतमगमद्वासुदेवेन शंकरः । मृदुशय्यां समारुह्य शयितौ देवतोत्तमौ

ityuktvaikāṃtamagamadvāsudevena śaṃkaraḥ | mṛduśayyāṃ samāruhya śayitau devatottamau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यं भाषणं कृत्त्वा प्रोत्तस्थतुरुभावपि । गत्वा तटाकं गंभीरं स्नास्यंतौ देवसत्तमौ

anyonyaṃ bhāṣaṇaṃ kṛttvā prottasthaturubhāvapi | gatvā taṭākaṃ gaṃbhīraṃ snāsyaṃtau devasattamau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करांबुपानमन्योन्यं पृथक्कृत्वोभयत्र च । मुनयो राक्षसाश्चैव जलक्रीडां प्रचक्रिरे

karāṃbupānamanyonyaṃ pṛthakkṛtvobhayatra ca | munayo rākṣasāścaiva jalakrīḍāṃ pracakrire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ विष्णुर्महेशश्च जलपातानि शीघ्रतः । चक्रतुः शंकरः पद्मकिंजल्कांजलिना हरेः

atha viṣṇurmaheśaśca jalapātāni śīghrataḥ | cakratuḥ śaṃkaraḥ padmakiṃjalkāṃjalinā hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाकिरन्मुखे तस्य पद्मोत्फुल्लविलोचने । नेत्रे केशरसंपातान्न्यमीलयत केशवः

avākiranmukhe tasya padmotphullavilocane | netre keśarasaṃpātānnyamīlayata keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रांतरे हरेः स्कंधमारुरोह महेश्वरः । हर्युत्तमांगं बाहुभ्यां गृहीत्वा संन्यमज्जयत्

atrāṃtare hareḥ skaṃdhamāruroha maheśvaraḥ | haryuttamāṃgaṃ bāhubhyāṃ gṛhītvā saṃnyamajjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मज्जयित्वा च पुनः पुनश्चापि पुनः पुनः । पीडितः स हरिः सूक्ष्मं पातयामास शंकरम्

unmajjayitvā ca punaḥ punaścāpi punaḥ punaḥ | pīḍitaḥ sa hariḥ sūkṣmaṃ pātayāmāsa śaṃkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पादौ गृहीत्वा तु आचकर्ष च भ्रामयत् । अताडयद्धरेर्वक्षः पातयामास चाच्युतम्

atha pādau gṛhītvā tu ācakarṣa ca bhrāmayat | atāḍayaddharervakṣaḥ pātayāmāsa cācyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोत्थितो हरिस्तोयमादायंजलिना ततः । अवाकिरदथो शंभुमथ विष्णुमथो हरः

athotthito haristoyamādāyaṃjalinā tataḥ | avākiradatho śaṃbhumatha viṣṇumatho haraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलक्रीडैवमभवदथ चर्षिगणांतरे । जलक्रीडासंभ्रमेण विस्रस्तजटबंधनाः

jalakrīḍaivamabhavadatha carṣigaṇāṃtare | jalakrīḍāsaṃbhrameṇa visrastajaṭabaṃdhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ संभ्रमतस्तेषामन्योन्यजटबंधनम् । इतरेतरबद्धासु जटासु च मुनीश्वराः

atha saṃbhramatasteṣāmanyonyajaṭabaṃdhanam | itaretarabaddhāsu jaṭāsu ca munīśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिमंतोऽशक्तिमतः आकर्षंति च सव्यथम् । पातयंतोन्यतश्चापि क्रोशतो रुदतस्तथा

śaktimaṃto'śaktimataḥ ākarṣaṃti ca savyatham | pātayaṃtonyataścāpi krośato rudatastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं प्रवृत्ते तुमुले संभूते तोयकर्म्मणि । आकाशे नारदो हृष्टो ननर्त च ननाद च

evaṃ pravṛtte tumule saṃbhūte toyakarmmaṇi | ākāśe nārado hṛṣṭo nanarta ca nanāda ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपंचीं नादयन्वाद्यं ललितां गीतिमुज्जगौ । सुगीत्या ललितायास्तु अगायत विधा दश

vipaṃcīṃ nādayanvādyaṃ lalitāṃ gītimujjagau | sugītyā lalitāyāstu agāyata vidhā daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुश्राव गीतं मधुरं शंकरो लोकभावनः । स्वयं गातुं हि ललितं मंदं मंदं प्रचक्रमे

śuśrāva gītaṃ madhuraṃ śaṃkaro lokabhāvanaḥ | svayaṃ gātuṃ hi lalitaṃ maṃdaṃ maṃdaṃ pracakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं गायति देवेशे मिश्रा मंगलकैशिकी । नारदे नृत्यमाने तु गायति स्वरभेदिनि

svayaṃ gāyati deveśe miśrā maṃgalakaiśikī | nārade nṛtyamāne tu gāyati svarabhedini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरं ध्रुवं समादाय सर्वलक्षणसंयुतम् । स्वधारामृतसंयुक्तं गानेनैवमथो जयत्

svaraṃ dhruvaṃ samādāya sarvalakṣaṇasaṃyutam | svadhārāmṛtasaṃyuktaṃ gānenaivamatho jayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवो मर्दलं च कराभ्यामिदमाहनत् । अवगाहंश्चतुर्वक्त्रस्तुंबुरुर्मुखरो बभौ

vāsudevo mardalaṃ ca karābhyāmidamāhanat | avagāhaṃścaturvaktrastuṃbururmukharo babhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानका गौतमाद्यास्तु तूष्णीं गातुं च वायुतः । गायके मधुरं गीतं हनूमति कपीश्वरे

tānakā gautamādyāstu tūṣṇīṃ gātuṃ ca vāyutaḥ | gāyake madhuraṃ gītaṃ hanūmati kapīśvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्लानमम्लानमभवत्कृशाः पुष्टास्तदाऽभवन् । स्वां स्वां गीतिमतः सर्वे तिरस्कृत्यैव मूर्च्छिताः

mlānamamlānamabhavatkṛśāḥ puṣṭāstadā'bhavan | svāṃ svāṃ gītimataḥ sarve tiraskṛtyaiva mūrcchitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूष्णीं सर्वे समभवन्देवर्षिगणदानवाः । एकः स हनुमान्गाता श्रोतारः सर्व एव ते

tūṣṇīṃ sarve samabhavandevarṣigaṇadānavāḥ | ekaḥ sa hanumāngātā śrotāraḥ sarva eva te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्नकालवितते भोजनावसरे सति । दुकूलयुगमाधत्त शृण्वन्गीतिं महेश्वरः

madhyāhnakālavitate bhojanāvasare sati | dukūlayugamādhatta śṛṇvangītiṃ maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतवस्त्रद्वयं विष्णुरारक्तं चतुराननः । स्वस्वार्हाण्यथ सर्वेऽपि कृत्यं कृत्वापि कालिकम्

pītavastradvayaṃ viṣṇurāraktaṃ caturānanaḥ | svasvārhāṇyatha sarve'pi kṛtyaṃ kṛtvāpi kālikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वं स्वं वाहनमारुह्य निर्गताः सर्वदेवताः । गानप्रियो महेशस्तु जगाद प्लवगेश्वरम्

svaṃ svaṃ vāhanamāruhya nirgatāḥ sarvadevatāḥ | gānapriyo maheśastu jagāda plavageśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्लवगत्वं मयाज्ञप्तो निःशंकं वृषमारुह । मम चाभिमुखो भूत्वा गायस्वाशेषगायनम्

plavagatvaṃ mayājñapto niḥśaṃkaṃ vṛṣamāruha | mama cābhimukho bhūtvā gāyasvāśeṣagāyanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाह कपिशार्दूलो भगवंतं महेश्वरम् । वृषभारोहसामर्थ्यं तव नान्यस्य विद्यते

athāha kapiśārdūlo bhagavaṃtaṃ maheśvaram | vṛṣabhārohasāmarthyaṃ tava nānyasya vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव वाहनमारुह्य पातकी स्यामहं विभो । मामेवारुह देवेश विहंगः शिववाहनः

tava vāhanamāruhya pātakī syāmahaṃ vibho | māmevāruha deveśa vihaṃgaḥ śivavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव चाभिमुखं गानं करिष्यामि विलोकय । अथेश्वरो हनूमंतमारुरोह वृषं यथा

tava cābhimukhaṃ gānaṃ kariṣyāmi vilokaya | atheśvaro hanūmaṃtamāruroha vṛṣaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरूढे शंकरे देवे हनूमान्कंधराशिरः । छित्त्वा त्वचं परावृत्य मुखं गायति पूर्ववत्

ārūḍhe śaṃkare deve hanūmānkaṃdharāśiraḥ | chittvā tvacaṃ parāvṛtya mukhaṃ gāyati pūrvavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वन्गीतिसुधां शंभुर्गौतमस्य गृहं गतः । सर्वे चाप्यागतास्तत्र देवर्षिगणदानवाः

śṛṇvangītisudhāṃ śaṃbhurgautamasya gṛhaṃ gataḥ | sarve cāpyāgatāstatra devarṣigaṇadānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजिता गौतमेनाथ भोजनावसरे सति । यच्छुष्कदारुसंभूतं गृहोपकरणादिकम्

pūjitā gautamenātha bhojanāvasare sati | yacchuṣkadārusaṃbhūtaṃ gṛhopakaraṇādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्ररूढमभवत्सर्वं गायमाने हनूमति । तस्मिन्गाने समस्तानां चित्रदृष्टिरतिष्ठत

prarūḍhamabhavatsarvaṃ gāyamāne hanūmati | tasmingāne samastānāṃ citradṛṣṭiratiṣṭhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विबाहुरीशस्य पदाभिवंदनः समस्तगात्राभरणोपपन्नः । प्रसन्नमूर्तिस्तरुणः सुमध्ये विन्यस्तमूर्द्धांजलिभिः सुरैः स्तुतः

dvibāhurīśasya padābhivaṃdanaḥ samastagātrābharaṇopapannaḥ | prasannamūrtistaruṇaḥ sumadhye vinyastamūrddhāṃjalibhiḥ suraiḥ stutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरः कराभ्यां परिगृह्य शंकरो हनूमतः पूर्वमुखं चकार । पद्मासनासीन हनूमतांजलौ निधाय पादं त्वपरं मुखे च

śiraḥ karābhyāṃ parigṛhya śaṃkaro hanūmataḥ pūrvamukhaṃ cakāra | padmāsanāsīna hanūmatāṃjalau nidhāya pādaṃ tvaparaṃ mukhe ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादांगुलीभ्यामथ नासिकां विभुः स्नेहेन जग्राह च मंदमंदम् । स्कंधे मुखे त्वंसतले च कंठे वक्षःस्थले च स्तनमध्यमे हृदि

pādāṃgulībhyāmatha nāsikāṃ vibhuḥ snehena jagrāha ca maṃdamaṃdam | skaṃdhe mukhe tvaṃsatale ca kaṃṭhe vakṣaḥsthale ca stanamadhyame hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्च कुक्षावथ नाभिमंडले ततो द्वितीयं निदधाति चांजलौ । शिरो गृहीत्वावनमय्य शंकरः पस्पर्श पृष्ठं चिबुकेन सध्वनि

tataśca kukṣāvatha nābhimaṃḍale tato dvitīyaṃ nidadhāti cāṃjalau | śiro gṛhītvāvanamayya śaṃkaraḥ pasparśa pṛṣṭhaṃ cibukena sadhvani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हारं च मुक्तापरिकल्पितं शिवो हनूमतः कंठगतं चकार ह । अथ विष्णुर्महेशानमिदं वचनमुक्तवान्

hāraṃ ca muktāparikalpitaṃ śivo hanūmataḥ kaṃṭhagataṃ cakāra ha | atha viṣṇurmaheśānamidaṃ vacanamuktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हनूमता समो नास्ति कृत्स्नब्रह्मांडमंडले । श्रुति देवाद्यगम्यं हि पदं तव किलस्थितम्

hanūmatā samo nāsti kṛtsnabrahmāṃḍamaṃḍale | śruti devādyagamyaṃ hi padaṃ tava kilasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वोपनिषदव्यक्तं त्वत्पदं कपि सर्वयुक् । यमादिसाधनैर्योगैर्न क्षणं ते पदं स्थितम्

sarvopaniṣadavyaktaṃ tvatpadaṃ kapi sarvayuk | yamādisādhanairyogairna kṣaṇaṃ te padaṃ sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महायोगिहृदंभोजे बलं स्वच्छं हनूमति । वर्षकोटिसहस्रेषु तपः कृत्वा तु दुष्करम्

mahāyogihṛdaṃbhoje balaṃ svacchaṃ hanūmati | varṣakoṭisahasreṣu tapaḥ kṛtvā tu duṣkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वद्रूपं नाभिजानाति कुतः पादं मुनीश्वराः । अहो भाग्यं विचित्रं हि चपलो वा नरो मृगः

tvadrūpaṃ nābhijānāti kutaḥ pādaṃ munīśvarāḥ | aho bhāgyaṃ vicitraṃ hi capalo vā naro mṛgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धत्ते पादयुगं चांगे योगिहृद्यपि न क्षमम् । मया वर्षसहस्रं तु सहस्राब्दं तथान्वहम्

dhatte pādayugaṃ cāṃge yogihṛdyapi na kṣamam | mayā varṣasahasraṃ tu sahasrābdaṃ tathānvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्त्या संपूजितोऽपीश पादो नो दर्शितस्त्वया । लोके वादो हि सुमहाञ्छुंभुर्नारायणप्रियः

bhaktyā saṃpūjito'pīśa pādo no darśitastvayā | loke vādo hi sumahāñchuṃbhurnārāyaṇapriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिः प्रियस्तथा शंभोर्न तादृग्भाग्यमस्ति मे । सदाशिव उवाच- न त्वया सदृशो मह्यं प्रियोस्ति भगवन्हरे

hariḥ priyastathā śaṃbhorna tādṛgbhāgyamasti me | sadāśiva uvāca- na tvayā sadṛśo mahyaṃ priyosti bhagavanhare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्वती वा त्वया तुल्या न चान्यो विद्यते मम । अथ देवाय महते गौतमः प्रणिपत्य च

pārvatī vā tvayā tulyā na cānyo vidyate mama | atha devāya mahate gautamaḥ praṇipatya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यज्ञापयदमेयात्मन्देवैहि करुणानिधे । मध्याह्नोऽयं व्यतिक्रांतो भुक्तिवेलाऽखिलस्य च

vyajñāpayadameyātmandevaihi karuṇānidhe | madhyāhno'yaṃ vyatikrāṃto bhuktivelā'khilasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाचम्य महादेवो विष्णुना सहितो विभुः । प्रविश्य गौतमगृहं भोजनायोपचक्रमे

athācamya mahādevo viṣṇunā sahito vibhuḥ | praviśya gautamagṛhaṃ bhojanāyopacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नांगुलीयैरथ नूपुराभ्यां दुकूलबंधेन तडित्सु कांच्या । हारैरनेकैरथ कंठनिष्क यज्ञोपवीतोत्तरवाससी च

ratnāṃgulīyairatha nūpurābhyāṃ dukūlabaṃdhena taḍitsu kāṃcyā | hārairanekairatha kaṃṭhaniṣka yajñopavītottaravāsasī ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलंबिचंचन्मणिकुंडलेन सुपुष्पिधम्मिल्लवरेण देवः । पंचांगगंधस्य विलेपनेन बाह्वंगदैः कंकणकांगुलीयकैः

vilaṃbicaṃcanmaṇikuṃḍalena supuṣpidhammillavareṇa devaḥ | paṃcāṃgagaṃdhasya vilepanena bāhvaṃgadaiḥ kaṃkaṇakāṃgulīyakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं विभूषितः शिवो निविष्टउत्तमासने स्वसंमुखं हरिं तथा न्यवेशयद्वरासने । अन्योन्यसंमुखौ स्थितौ हरीशौ देवसत्तमौ सुवर्णभाजनान्यथो ददौ स चापि गौतमः

itthaṃ vibhūṣitaḥ śivo niviṣṭauttamāsane svasaṃmukhaṃ hariṃ tathā nyaveśayadvarāsane | anyonyasaṃmukhau sthitau harīśau devasattamau suvarṇabhājanānyatho dadau sa cāpi gautamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिंशत्प्रभेदभक्ष्यकं सुपायसं चतुर्विधं सुपक्वपाकजातकं शतद्वयं प्रकल्पितम् । अपक्वपक्वमिश्रकं शतत्रयं प्रकल्पितं शतंशतं तथा सुकंदशाककं तथा मुनिः

triṃśatprabhedabhakṣyakaṃ supāyasaṃ caturvidhaṃ supakvapākajātakaṃ śatadvayaṃ prakalpitam | apakvapakvamiśrakaṃ śatatrayaṃ prakalpitaṃ śataṃśataṃ tathā sukaṃdaśākakaṃ tathā muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाकादि सर्पिषान्वितं ददौ च पंचविंशतिं सुशर्करादिकं तथा सुचूनदाडिमादिकम् । मोचाफलं तु गोस्तनीं सुखर्जुनागरंगकं जंबूफलं प्रियालुकं विकंकतं फलं तथा

śākādi sarpiṣānvitaṃ dadau ca paṃcaviṃśatiṃ suśarkarādikaṃ tathā sucūnadāḍimādikam | mocāphalaṃ tu gostanīṃ sukharjunāgaraṃgakaṃ jaṃbūphalaṃ priyālukaṃ vikaṃkataṃ phalaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमादीनि चान्यानि द्रव्याण्यर्प्य यथाविधि । दत्वा चापोशनं विप्रो भुंजध्वमिति चाब्रवीत्

evamādīni cānyāni dravyāṇyarpya yathāvidhi | datvā cāpośanaṃ vipro bhuṃjadhvamiti cābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुंजानेषु च सर्वेषु व्यजनं सूक्ष्मवस्त्रजम् । गौतमः स्वयमादाय शिवविष्णू अवीजयत्

bhuṃjāneṣu ca sarveṣu vyajanaṃ sūkṣmavastrajam | gautamaḥ svayamādāya śivaviṣṇū avījayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिहासमथोकर्तुमियेष परमेश्वरः । पश्य विष्णो हनूमंतं कथं भुंक्ते स वानरः

parihāsamathokartumiyeṣa parameśvaraḥ | paśya viṣṇo hanūmaṃtaṃ kathaṃ bhuṃkte sa vānaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानरं पश्यति हरौ मंडकं विष्णुभाजने । चिक्षेप मुनिसंघेषु पश्यत्स्वपि महेश्वरः

vānaraṃ paśyati harau maṃḍakaṃ viṣṇubhājane | cikṣepa munisaṃgheṣu paśyatsvapi maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हनूमते दत्तवांश्च स्वोच्छिष्टं पायसादिकम् । त्वदुच्छिष्टमभोज्यं तु तवैव वचनाद्विभो

hanūmate dattavāṃśca svocchiṣṭaṃ pāyasādikam | tvaducchiṣṭamabhojyaṃ tu tavaiva vacanādvibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्हं मम नैवेद्यं पत्रं पुष्पं फलं तथा । मह्यं निवेद्य सकलं कूप एव विनिक्षिपेत्

anarhaṃ mama naivedyaṃ patraṃ puṣpaṃ phalaṃ tathā | mahyaṃ nivedya sakalaṃ kūpa eva vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभुक्ते त्वद्वचो नूनं भुक्ते चापि कृपा तव । सदाशिव उवाच- बाणलिंगे स्वयंभूते चंद्रकांते ह्यवस्थिते

abhukte tvadvaco nūnaṃ bhukte cāpi kṛpā tava | sadāśiva uvāca- bāṇaliṃge svayaṃbhūte caṃdrakāṃte hyavasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चांद्रायणसमं ज्ञेयं शंभोर्नैवेद्यभक्षणम् । भुक्तिवेलेयमधुना तद्वैरस्यं कथांतरात्

cāṃdrāyaṇasamaṃ jñeyaṃ śaṃbhornaivedyabhakṣaṇam | bhuktiveleyamadhunā tadvairasyaṃ kathāṃtarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्त्वा तु कथयिष्यामि निर्विशंकं विभुंक्ष्व तत् । अथासौ जलसंस्कारं कृतवान्गौतमो मुनिः

bhuktvā tu kathayiṣyāmi nirviśaṃkaṃ vibhuṃkṣva tat | athāsau jalasaṃskāraṃ kṛtavāngautamo muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरक्तसुस्निग्धसुसूक्ष्म गात्राननेकधा धौत सुशोषितांगान् । तडागतोयैः कृतवीजघर्षितैर्विशोधितैस्तैः करकानपूरयत्

āraktasusnigdhasusūkṣma gātrānanekadhā dhauta suśoṣitāṃgān | taḍāgatoyaiḥ kṛtavījagharṣitairviśodhitaistaiḥ karakānapūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नद्याः सैकतवेदिकां नवतरां संच्छाद्य सूक्ष्मांबरैः शुद्धैः श्वेततरैरथोपरिघटांस्तोयेन पूर्णान्क्षिपेत् । क्षिप्त्वा नालकजातिमास्तपुटकं कंकोलकस्तूरिकाचूर्णं चन्दनचंद्ररश्मिविशदां मालां पुटां तं क्षिपेत्

nadyāḥ saikatavedikāṃ navatarāṃ saṃcchādya sūkṣmāṃbaraiḥ śuddhaiḥ śvetatarairathoparighaṭāṃstoyena pūrṇānkṣipet | kṣiptvā nālakajātimāstapuṭakaṃ kaṃkolakastūrikācūrṇaṃ candanacaṃdraraśmiviśadāṃ mālāṃ puṭāṃ taṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामस्यापि पुनश्च वारिवसनेनाशोध्य कुंभे क्षिपेच्चंद्र ग्रंथिमथो निधाय बकुलं क्षिप्त्वा तथा पाटलाम्

yāmasyāpi punaśca vārivasanenāśodhya kuṃbhe kṣipeccaṃdra graṃthimatho nidhāya bakulaṃ kṣiptvā tathā pāṭalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेफालीस्तबकमथो जलं च तत्र विन्यस्य प्रथमत एव तोयशुद्धिम् । कृत्वाथो मृदुतरसूक्ष्मवस्त्रखंडेनावेष्टेत्सृणिकमुखं च सूक्ष्मचंद्रम्

śephālīstabakamatho jalaṃ ca tatra vinyasya prathamata eva toyaśuddhim | kṛtvātho mṛdutarasūkṣmavastrakhaṃḍenāveṣṭetsṛṇikamukhaṃ ca sūkṣmacaṃdram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनातपप्रदेशे तु निधाय करकानथ । मंदवातसमोपेते सूक्ष्मव्यजनवीजिते

anātapapradeśe tu nidhāya karakānatha | maṃdavātasamopete sūkṣmavyajanavījite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ उर्वीशसलिलैः सिंचयेत्सृणिकामपि । संस्कृत्वा स्वायतास्तत्र नरा नार्योथ वा नृप

atha urvīśasalilaiḥ siṃcayetsṛṇikāmapi | saṃskṛtvā svāyatāstatra narā nāryotha vā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कन्या वा क्षालितांगा धौतवस्त्राश्च वा सह । मधुपिंगलनिर्य्यासमसांद्रमगुरुद्रवम्

tatkanyā vā kṣālitāṃgā dhautavastrāśca vā saha | madhupiṃgalaniryyāsamasāṃdramagurudravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुमूले च कंठे च विलिप्य सांद्रमेव च । मस्तके जाप्यकं न्यस्य पंचगंधविलेपनम्

bāhumūle ca kaṃṭhe ca vilipya sāṃdrameva ca | mastake jāpyakaṃ nyasya paṃcagaṃdhavilepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पनद्धसुकेशास्तु ताः शुभास्याः सुनिर्मलाः । एवमेवोचितानार्य आत्तकुंकुमविग्रहाः

puṣpanaddhasukeśāstu tāḥ śubhāsyāḥ sunirmalāḥ | evamevocitānārya āttakuṃkumavigrahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवत्यश्चारुसर्वांग्यो नितरां भूषणैरपि । एतादृग्वनिताभिर्वानरैर्वादापयेज्जलम्

yuvatyaścārusarvāṃgyo nitarāṃ bhūṣaṇairapi | etādṛgvanitābhirvānarairvādāpayejjalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेऽपि प्रदानसमये सूक्ष्मवस्त्राल्पवेष्टनम् । अथवा मकरे न्यस्य करकं तत्र पश्य हि

te'pi pradānasamaye sūkṣmavastrālpaveṣṭanam | athavā makare nyasya karakaṃ tatra paśya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोरिकान्यस्तमुन्मुच्य ततस्तोयं प्रदापयेत् । एवं सत्कारयामास गौतमो भगवान्मुनिः

dorikānyastamunmucya tatastoyaṃ pradāpayet | evaṃ satkārayāmāsa gautamo bhagavānmuniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेशादिषु सर्वेषु भुक्तवत्सु महात्मसु । प्रक्षालितांघ्रिहस्तेषु गंधोद्वर्तितपाणिषु

maheśādiṣu sarveṣu bhuktavatsu mahātmasu | prakṣālitāṃghrihasteṣu gaṃdhodvartitapāṇiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदासनसमासीने देवदेवे महेश्वरे । अथ नीचसमासीना देवाः सर्षिगणास्तथा

tadāsanasamāsīne devadeve maheśvare | atha nīcasamāsīnā devāḥ sarṣigaṇāstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिपात्रेषु संवेष्ट्य पूगखंडान्सुधूपितान् । अकोणवर्तुलान्स्थूलानसूक्ष्मानकृशानपि

maṇipātreṣu saṃveṣṭya pūgakhaṃḍānsudhūpitān | akoṇavartulānsthūlānasūkṣmānakṛśānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतपत्राणि संशोध्य क्षिप्त्वा कर्पूरखंडकम् । चूर्णं च शंकरायाथ निवेदयति गौतमे

śvetapatrāṇi saṃśodhya kṣiptvā karpūrakhaṃḍakam | cūrṇaṃ ca śaṃkarāyātha nivedayati gautame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहाण देव तांबूलमित्युक्तवचने मुनौ । कपे गृहाण तांबूलं प्रयच्छ मम खंडकान्

gṛhāṇa deva tāṃbūlamityuktavacane munau | kape gṛhāṇa tāṃbūlaṃ prayaccha mama khaṃḍakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच वानरो नास्ति मम शुद्धिर्महेश्वर । अनेकफलभुक्तत्वाद्वानरस्तु शुचिः कथम्

uvāca vānaro nāsti mama śuddhirmaheśvara | anekaphalabhuktatvādvānarastu śuciḥ katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदाशिव उवाच-। मद्वाक्यादखिलं शुद्ध्येन्मद्वाक्यादमृतं विषम् । मद्वाक्यादखिला वेदा मद्वाक्याद्देवतादयः

sadāśiva uvāca-| madvākyādakhilaṃ śuddhyenmadvākyādamṛtaṃ viṣam | madvākyādakhilā vedā madvākyāddevatādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्वाक्याद्धर्मविज्ञानं मद्वाक्यान्मोक्ष उच्यते । पुराणान्यागमाश्चैव स्मृतयो मम वाक्यतः

madvākyāddharmavijñānaṃ madvākyānmokṣa ucyate | purāṇānyāgamāścaiva smṛtayo mama vākyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो गृहाण तांबूलं मम दद्याः सुखंडकान् । हरिर्वामकरेणादात्तांबूलं पूगखंडकम्

ato gṛhāṇa tāṃbūlaṃ mama dadyāḥ sukhaṃḍakān | harirvāmakareṇādāttāṃbūlaṃ pūgakhaṃḍakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पत्राणि संगृह्य ततः खंडान्समर्पयत् । कर्पूरमग्रतो दत्तं गृहीत्वाऽभक्षयच्छिवः

tataḥ patrāṇi saṃgṛhya tataḥ khaṃḍānsamarpayat | karpūramagrato dattaṃ gṛhītvā'bhakṣayacchivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवे तु कृततांबूले पार्वती मंदराचलात् । जया विजययोर्हस्तं गृहीत्वाऽऽयान्मुनेर्गृहम्

deve tu kṛtatāṃbūle pārvatī maṃdarācalāt | jayā vijayayorhastaṃ gṛhītvā''yānmunergṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवपादौ ततो नत्वा विनम्रवदनाऽऽभवत् । उन्नमय्य मुखं तस्या इदमाह त्रिलोचनः

devapādau tato natvā vinamravadanā''bhavat | unnamayya mukhaṃ tasyā idamāha trilocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदर्थं देवदेवेशि अपराधः कृतो मया । यत्त्वां विहाय भुक्तं हि तथान्यच्छृणु सुंदरि

tvadarthaṃ devadeveśi aparādhaḥ kṛto mayā | yattvāṃ vihāya bhuktaṃ hi tathānyacchṛṇu suṃdari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्वमंदिरे स्थाप्य देवदेवविवर्जिते । सर्वबंधविमुक्ते च महदेनो मया कृतम्

atha svamaṃdire sthāpya devadevavivarjite | sarvabaṃdhavimukte ca mahadeno mayā kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षंतुमर्हसि देवेशि त्यक्तकोपा विलोकय । न बभाषैवमुक्त्वा सा अरुंधत्या हि निर्ययौ

kṣaṃtumarhasi deveśi tyaktakopā vilokaya | na babhāṣaivamuktvā sā aruṃdhatyā hi niryayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गच्छंतीं मुनिर्ज्ञात्वा दंडवत्प्रणनाम च । तदारभ्य महेशाय दंडप्रणति संस्तुतिम्

nirgacchaṃtīṃ munirjñātvā daṃḍavatpraṇanāma ca | tadārabhya maheśāya daṃḍapraṇati saṃstutim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यादुवाच च शिवा गौतम त्वं किमिच्छसि । गौतम उवाच- कृतकृत्योस्मि देवेशि यदि देयो वरो मम

kuryāduvāca ca śivā gautama tvaṃ kimicchasi | gautama uvāca- kṛtakṛtyosmi deveśi yadi deyo varo mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्मंदिरे महाभागे भोक्तुमर्हसि सांप्रतम् । देव्युवाच- भोक्ष्यामि तव गेहेहं शंकरानुमता मुने

manmaṃdire mahābhāge bhoktumarhasi sāṃpratam | devyuvāca- bhokṣyāmi tava gehehaṃ śaṃkarānumatā mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वेशं गौतमो विप्रो लब्धानुज्ञः पुनर्गतः । भोजयामास गिरिजां देवीं चारुंधतीं तथा

gatveśaṃ gautamo vipro labdhānujñaḥ punargataḥ | bhojayāmāsa girijāṃ devīṃ cāruṃdhatīṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुक्त्वाथ पार्वती सर्वं गंधपुष्पसभूषणा । सहानुचरकन्याभिः सहस्राभिर्हरं ययौ

bhuktvātha pārvatī sarvaṃ gaṃdhapuṣpasabhūṣaṇā | sahānucarakanyābhiḥ sahasrābhirharaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.