Padma Purāṇa 5.116

अथ हनूमज्जांबवंतौ खमुत्पत्य पर्वतशिखराभ्यामिन्द्रजितं निजघ्नतुः

atha hanūmajjāṃbavaṃtau khamutpatya parvataśikharābhyāmindrajitaṃ nijaghnatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भुविपपात तं लक्ष्मणश्च यमलोकगामिनं चकार

atha bhuvipapāta taṃ lakṣmaṇaśca yamalokagāminaṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातिकायमहाकायौ वानरसैन्यं बहुशो हत्वा लक्ष्मणं पीडयित्वा रामेण संयुध्य सुग्रीवं कृत्वा हनूमज्जांबवद्भ्यां युयुधाते पराजितौ गृहीत्वा तौ च योद्धारावादाय रामसमीपं गत्वा रामाय न्यवेदयताम्

athātikāyamahākāyau vānarasainyaṃ bahuśo hatvā lakṣmaṇaṃ pīḍayitvā rāmeṇa saṃyudhya sugrīvaṃ kṛtvā hanūmajjāṃbavadbhyāṃ yuyudhāte parājitau gṛhītvā tau ca yoddhārāvādāya rāmasamīpaṃ gatvā rāmāya nyavedayatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिकायमभाषत रामः

atikāyamabhāṣata rāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रावणस्य मम युद्धं ब्रूहि सचिवानामन्येषां महाभयानां च

rāvaṇasya mama yuddhaṃ brūhi sacivānāmanyeṣāṃ mahābhayānāṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिकाय उवाच- निश्चितमिदं पुरास्माभिः कार्यं सेनां विभागशः कृत्वा विद्युन्मालीनाम राक्षसो महाबलो विचित्रयोधी दर्शनादर्शनयोधी वानरैः सर्वैरेक एव युध्यते

atikāya uvāca- niścitamidaṃ purāsmābhiḥ kāryaṃ senāṃ vibhāgaśaḥ kṛtvā vidyunmālīnāma rākṣaso mahābalo vicitrayodhī darśanādarśanayodhī vānaraiḥ sarvaireka eva yudhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरे च बलिनो महांतः शिक्षितास्त्राश्चागता आवां च युवाभ्यां युध्यावो रावणः पुष्पकमारुह्यापरभागेन त्वामेव निहनिष्यति

apare ca balino mahāṃtaḥ śikṣitāstrāścāgatā āvāṃ ca yuvābhyāṃ yudhyāvo rāvaṇaḥ puṣpakamāruhyāparabhāgena tvāmeva nihaniṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये च राक्षसाः कुंभकर्णमुखाश्चात्मरूपं कृत्वा त्वां परिवार्य गृहीत्वा सीतायै दर्शयित्वा तत्संनिधावेव हनिष्यति

anye ca rākṣasāḥ kuṃbhakarṇamukhāścātmarūpaṃ kṛtvā tvāṃ parivārya gṛhītvā sītāyai darśayitvā tatsaṃnidhāveva haniṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामः प्राह अहो बलवतां किमसाध्यमेवं भवति दैवगतिः कुटिला सुग्रीवोऽतिकोपनः सक्रोधं दृष्ट्वा राममुवाच

rāmaḥ prāha aho balavatāṃ kimasādhyamevaṃ bhavati daivagatiḥ kuṭilā sugrīvo'tikopanaḥ sakrodhaṃ dṛṣṭvā rāmamuvāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वध्यावेतौ न मोचनीयौ

vadhyāvetau na mocanīyau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामः प्राहावध्यौ मोचनीयावेतौ वसनानि भूषणान्यानयेत्युक्तमात्रे हनूमता तान्यानीतानि रामस्ताभ्यां दत्तवान्

rāmaḥ prāhāvadhyau mocanīyāvetau vasanāni bhūṣaṇānyānayetyuktamātre hanūmatā tānyānītāni rāmastābhyāṃ dattavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नत्वा यदेतल्लंकाद्वारे दृश्यते दारुपंचवक्त्रं शुक्रेणोक्तमेतेन च्छिन्नेन रावणो हन्यते

natvā yadetallaṃkādvāre dṛśyate dārupaṃcavaktraṃ śukreṇoktametena cchinnena rāvaṇo hanyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ च दारुच्छेदनसमनंतरं पातालं गंतव्यमिति भार्गवभाषितं शासनं लिखितम्

atha ca dārucchedanasamanaṃtaraṃ pātālaṃ gaṃtavyamiti bhārgavabhāṣitaṃ śāsanaṃ likhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्त्वमिदं दार्वेकप्रयत्नैकबाणनिपातेन पंचधाच्छिंधि ततस्तव शक्तिं ज्ञात्वा युद्धमतिदृढं कुर्वीमहि

tasmāttvamidaṃ dārvekaprayatnaikabāṇanipātena paṃcadhācchiṃdhi tatastava śaktiṃ jñātvā yuddhamatidṛḍhaṃ kurvīmahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भार्गववचोविज्ञाय रामः पूर्वकोट्यां स्पर्शमात्रेण सज्यं कृत्वा धनुषि बाणं संयोज्य रक्षोभ्यां हनूमताश्रावयन्नेव बाणं मुमोच

atha bhārgavavacovijñāya rāmaḥ pūrvakoṭyāṃ sparśamātreṇa sajyaṃ kṛtvā dhanuṣi bāṇaṃ saṃyojya rakṣobhyāṃ hanūmatāśrāvayanneva bāṇaṃ mumoca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाणं धनुषश्चलितं तौ राक्षसौ बाणमार्गं निरीक्षमाणौ दारु बाणेन पंचधा च्छिन्नं निरीक्ष्य रामं व्यज्ञापयतामावयोः शिशवो रक्षणीयास्त्वयेति तथेत्याह रामः राक्षसौ लंकां प्रविष्टौ

bāṇaṃ dhanuṣaścalitaṃ tau rākṣasau bāṇamārgaṃ nirīkṣamāṇau dāru bāṇena paṃcadhā cchinnaṃ nirīkṣya rāmaṃ vyajñāpayatāmāvayoḥ śiśavo rakṣaṇīyāstvayeti tathetyāha rāmaḥ rākṣasau laṃkāṃ praviṣṭau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्राकारयुद्धं कर्तुं वानरा गत्वा सर्वतो वरणमात्रं हि पार्ष्णिभिः पादैर्जानुभिः करैः पृष्ठैश्च तलसमं कृत्वा द्वितीयप्राकारं गतास्तदा च रावणः समागत्य सर्वानेवेषुभिर्द्रावयित्वा तदनुगच्छन्राममगात्

atha prākārayuddhaṃ kartuṃ vānarā gatvā sarvato varaṇamātraṃ hi pārṣṇibhiḥ pādairjānubhiḥ karaiḥ pṛṣṭhaiśca talasamaṃ kṛtvā dvitīyaprākāraṃ gatāstadā ca rāvaṇaḥ samāgatya sarvāneveṣubhirdrāvayitvā tadanugacchanrāmamagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ राममपि पंचभिर्बाणैर्विव्याध

atha rāmamapi paṃcabhirbāṇairvivyādha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रामो दशभिर्बाणै रावणं सव्रणं चकार

atha rāmo daśabhirbāṇai rāvaṇaṃ savraṇaṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनयोरतिदारुणमन्योन्यं युद्धं बभूव

anayoratidāruṇamanyonyaṃ yuddhaṃ babhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रावणो दशभिर्बाणैर्विव्याध

rāvaṇo daśabhirbāṇairvivyādha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रामबाणैश्च क्षतशरीरो राक्षसः पलायनपरोऽभवत्

atha rāmabāṇaiśca kṣataśarīro rākṣasaḥ palāyanaparo'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानरा लक्ष्मणश्च कोटिकोटिराक्षसानघ्नन्

vānarā lakṣmaṇaśca koṭikoṭirākṣasānaghnan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथपरस्मिन्नहनि विभीषणो रावणं विचार्येदमुवाच

athaparasminnahani vibhīṣaṇo rāvaṇaṃ vicāryedamuvāca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयोपायकालोऽयं चतुर्थं न विचारय । चतुर्थो विपरीतो न शस्तः शस्तार्थकारिणः

tṛtīyopāyakālo'yaṃ caturthaṃ na vicāraya | caturtho viparīto na śastaḥ śastārthakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्य चाऽत्मनः शक्तिं विदित्वा चाऽत्मनोऽधिकाम् । तदा युद्धं प्रशस्तं स्याद्विपरीतं विनाशकम्

parasya cā'tmanaḥ śaktiṃ viditvā cā'tmano'dhikām | tadā yuddhaṃ praśastaṃ syādviparītaṃ vināśakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामेण बलिनानैव युद्धं ते दुर्बलस्य च । एकेषुवालिहन्ताऽसौ वालिर्ज्ञातस्त्वया पुरा

rāmeṇa balinānaiva yuddhaṃ te durbalasya ca | ekeṣuvālihantā'sau vālirjñātastvayā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मारीचमेकबाणेन भवानपि पलायितः । निहता राक्षसाः शूरा इन्द्र जिच्च सुतो हतः

mārīcamekabāṇena bhavānapi palāyitaḥ | nihatā rākṣasāḥ śūrā indra jicca suto hataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरेण्यत्रितयं भग्नं तेन युद्धं च नैव ते । दासभावमथो वाऽपि दत्त्वा सीतामथाऽप्नुहि

vareṇyatritayaṃ bhagnaṃ tena yuddhaṃ ca naiva te | dāsabhāvamatho vā'pi dattvā sītāmathā'pnuhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपुरस्थं तथा दारु पञ्चवक्त्रमथेषुणा । चिच्छेद पञ्चधा तेन रामस्त्वां मारयिष्यति

gopurasthaṃ tathā dāru pañcavaktramatheṣuṇā | ciccheda pañcadhā tena rāmastvāṃ mārayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदर्थं बहवो नष्टा नाशमेष्यंति चापरे । एको न्यायः सुखार्थाय न च मौढ्यं सहोदर

tvadarthaṃ bahavo naṣṭā nāśameṣyaṃti cāpare | eko nyāyaḥ sukhārthāya na ca mauḍhyaṃ sahodara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानुषीं मृत्युसंयुक्तामनिच्छन्तीं पतिव्रताम् । पत्नीं बलवतश्चापि पूजयित्वा विसर्जय

mānuṣīṃ mṛtyusaṃyuktāmanicchantīṃ pativratām | patnīṃ balavataścāpi pūjayitvā visarjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिच्छन्त्याः समायोगे भवेद्दुःखपरंपरा । दुर्गन्धमलसंयुक्तो नारीसङ्गो जुगुप्सितः

anicchantyāḥ samāyoge bhavedduḥkhaparaṃparā | durgandhamalasaṃyukto nārīsaṅgo jugupsitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरक्तिरथ चेज्जाता दुःखायाकार्यवर्तनम् । अनुरागोयदि भवेन्मरणं नरकं ततः

viraktiratha cejjātā duḥkhāyākāryavartanam | anurāgoyadi bhavenmaraṇaṃ narakaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनो मरणं व्यर्थं तस्याश्चाद्य समागमे । त्यागो वा मरणं तात धर्मपत्न्यास्तथा भवेत्

ātmano maraṇaṃ vyarthaṃ tasyāścādya samāgame | tyāgo vā maraṇaṃ tāta dharmapatnyāstathā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमादि तथाऽन्यच्च कश्मलं संभविष्यति । अन्यदाख्यामि ते वाक्यं सर्वेषां च प्रियं हितम्

evamādi tathā'nyacca kaśmalaṃ saṃbhaviṣyati | anyadākhyāmi te vākyaṃ sarveṣāṃ ca priyaṃ hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गत्वा रामान्तिकं नत्वा स्तुत्वा विज्ञाप्य राघवम् । क्षम राम महावीर शरणागतवत्सल

gatvā rāmāntikaṃ natvā stutvā vijñāpya rāghavam | kṣama rāma mahāvīra śaraṇāgatavatsala

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तामसा राक्षसाः सर्वे वयमेते सुपापिनः । सीतापहारजं दोषं त्यक्त्वा पुत्रानवेहि नः

tāmasā rākṣasāḥ sarve vayamete supāpinaḥ | sītāpahārajaṃ doṣaṃ tyaktvā putrānavehi naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वदधीना वयं राम रक्ष वा मारयेच्छया । इत्युदीर्य पुरस्तस्य राघवस्य स्थिता वयम्

tvadadhīnā vayaṃ rāma rakṣa vā mārayecchayā | ityudīrya purastasya rāghavasya sthitā vayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरायुषो भविष्यामः स्थिरराज्या दशानन । अथाऽहं रावणो वाक्यमहो नो राक्षसो भवान्

sthirāyuṣo bhaviṣyāmaḥ sthirarājyā daśānana | athā'haṃ rāvaṇo vākyamaho no rākṣaso bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शूरो राजधर्मं च न च जानासि शाश्वतम् । परनारीपरद्र व्यपरराज्यनिषेवया

na śūro rājadharmaṃ ca na ca jānāsi śāśvatam | paranārīparadra vyapararājyaniṣevayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूराणामुत्तमो धर्मो न षण्ढानां भवादृशाम् । शत्रुपक्षं समालिग्य निर्गच्छेच्छा हि चेन्नृप

śūrāṇāmuttamo dharmo na ṣaṇḍhānāṃ bhavādṛśām | śatrupakṣaṃ samāligya nirgacchecchā hi cennṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ बिभीषणो मन्दिरं गत्वा रामान्तिकं गत्वा तं शरणमभजत्

atha bibhīṣaṇo mandiraṃ gatvā rāmāntikaṃ gatvā taṃ śaraṇamabhajat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रावणः पुरान्निर्गत्य रामेण लक्ष्मणवानरै राक्षसा अपि युयुधिरे

atha rāvaṇaḥ purānnirgatya rāmeṇa lakṣmaṇavānarai rākṣasā api yuyudhire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रावणं महाबलं हन्तुमशक्तोरामो विभीषणमुखमवलोक्य तदुक्तचिह्नपदं बाणेन निर्भिद्यामारयत्

atha rāvaṇaṃ mahābalaṃ hantumaśaktorāmo vibhīṣaṇamukhamavalokya taduktacihnapadaṃ bāṇena nirbhidyāmārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कुम्भकर्णो महागदामादाय सर्वं निष्पाद्य वानराननेकशो भक्षयित्वा रामोत्तमाङ्गं गदयाऽहन्

atha kumbhakarṇo mahāgadāmādāya sarvaṃ niṣpādya vānarānanekaśo bhakṣayitvā rāmottamāṅgaṃ gadayā'han

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रामो निशितबाणशतेन तमहन्ममार कुम्भकर्णः

atha rāmo niśitabāṇaśatena tamahanmamāra kumbhakarṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ विभीषणेन रावणादेः श्राद्धादिकं कारयित्वा शिवालयं तन्नाम्ना कारयित्वा तमेव लङ्काराज्ये विभीषणमभिषिच्य सीतामग्निप्रवेशशुद्धामुमामहेश्वराभ्यां नमयित्वा पुरहरेण दत्ताखिलामृतबलायुष्यः सुपुष्पकमारुह्य जलधिमुत्तीर्य पारावारतटे सेनां समवस्थाप्य शिवप्रतिष्ठां तत्र कृत्वा मुनिभिर्देवैरभ्यर्चितोऽयोध्यामगमत्

atha vibhīṣaṇena rāvaṇādeḥ śrāddhādikaṃ kārayitvā śivālayaṃ tannāmnā kārayitvā tameva laṅkārājye vibhīṣaṇamabhiṣicya sītāmagnipraveśaśuddhāmumāmaheśvarābhyāṃ namayitvā purahareṇa dattākhilāmṛtabalāyuṣyaḥ supuṣpakamāruhya jaladhimuttīrya pārāvārataṭe senāṃ samavasthāpya śivapratiṣṭhāṃ tatra kṛtvā munibhirdevairabhyarcito'yodhyāmagamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भरतादिसमुपेतो नागरैर्वसिष्ठेन मुनिभिश्चाभ्यर्चितःस्वगृहमगमत्

atha bharatādisamupeto nāgarairvasiṣṭhena munibhiścābhyarcitaḥsvagṛhamagamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मनाऽगतानिन्द्रा दिदेवानासनादिनाऽभ्यर्च्य वानरान्संपूज्य मुक्तजटोऽभिषिक्तो राज्ये रावणवधहर्षिता देवा राममूचुः

ātmanā'gatānindrā didevānāsanādinā'bhyarcya vānarānsaṃpūjya muktajaṭo'bhiṣikto rājye rāvaṇavadhaharṣitā devā rāmamūcuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयाऽत्मराज्ये स्थापिता वयं नः सर्वदा परिपालय त्वमादिनारायणो देवो निखिलदुष्टनिग्रहार्थमवतीर्णो रावणं सबान्धवं हत्वा लोकत्रयरक्षकोऽसि श्रिया सह सुखी भवेत्युदीर्य स्वर्गं गताः

tvayā'tmarājye sthāpitā vayaṃ naḥ sarvadā paripālaya tvamādinārāyaṇo devo nikhiladuṣṭanigrahārthamavatīrṇo rāvaṇaṃ sabāndhavaṃ hatvā lokatrayarakṣako'si śriyā saha sukhī bhavetyudīrya svargaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथायोध्यावासिनो रामं प्रहर्षिता ऊचुः

athāyodhyāvāsino rāmaṃ praharṣitā ūcuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हत्वा शत्रून्समायातो दृष्ट्वा प्राप्तोऽसि वै शिवम् । दिष्ट्या त्वं राजसे राम दिष्ट्या पालयसे प्रजाः

hatvā śatrūnsamāyāto dṛṣṭvā prāpto'si vai śivam | diṣṭyā tvaṃ rājase rāma diṣṭyā pālayase prajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया यज्ञाः करिष्यंते त्वया धर्मो विवर्धते । इतिपौरवचःश्रुत्वारामो राजीवलोचनः

tvayā yajñāḥ kariṣyaṃte tvayā dharmo vivardhate | itipauravacaḥśrutvārāmo rājīvalocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रादिभिरथोसर्वान्नागरान्समपूजयत् । मुनीनुवाचधर्म्मात्मापूजयित्वाखिलैर्जनैः

vastrādibhirathosarvānnāgarānsamapūjayat | munīnuvācadharmmātmāpūjayitvākhilairjanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कच्चित्तपःसमृद्धंवःकच्चिद्यज्ञःस्वनुष्ठितः । कच्चित्स्वदारनिरताःकच्चिदीशोभिपूज्यते

kaccittapaḥsamṛddhaṃvaḥkaccidyajñaḥsvanuṣṭhitaḥ | kaccitsvadāraniratāḥkaccidīśobhipūjyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कच्चित्सुप्रजसोभार्याःकच्चित्सर्वंसुखोत्तरम्

kaccitsuprajasobhāryāḥkaccitsarvaṃsukhottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनय ऊचुः - त्वयि राजनि काकुत्स्थ सर्वं स्वस्थं तपस्विनाम् । गच्छामहे पदमितः किं वा त्वं मन्यसे नृप

munaya ūcuḥ - tvayi rājani kākutstha sarvaṃ svasthaṃ tapasvinām | gacchāmahe padamitaḥ kiṃ vā tvaṃ manyase nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम उवाच- यस्य विप्राः प्रसीदंति तस्य शंभुः प्रसीदति । यस्य प्रसीदतीशानस्तस्य भद्रं भविष्यति

rāma uvāca- yasya viprāḥ prasīdaṃti tasya śaṃbhuḥ prasīdati | yasya prasīdatīśānastasya bhadraṃ bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कृत्वा भोजनमिह गंतुमर्हा अनंतरम् । अथेत्युक्त्वा मुनिगणाः कृत्वा भोजनमुत्तमम्

tatkṛtvā bhojanamiha gaṃtumarhā anaṃtaram | athetyuktvā munigaṇāḥ kṛtvā bhojanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिवर्ध्यतमाशीर्भिर्हृष्टाः स्वं स्वं पदं ययुः । रामोऽपि परमप्रीतः सभार्यश्च सहानुजः

abhivardhyatamāśīrbhirhṛṣṭāḥ svaṃ svaṃ padaṃ yayuḥ | rāmo'pi paramaprītaḥ sabhāryaśca sahānujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकंटकं स कृतवान्राज्यं सर्वजनप्रियः । शृणोत्येतदुपाख्यानं यः कश्चिदपि पातकी

akaṃṭakaṃ sa kṛtavānrājyaṃ sarvajanapriyaḥ | śṛṇotyetadupākhyānaṃ yaḥ kaścidapi pātakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपापविनिर्मुक्तः परं ब्रह्माधिगच्छति । न दुर्गतिर्भवेत्तस्य यश्चेदं स्मरते नरः

sarvapāpavinirmuktaḥ paraṃ brahmādhigacchati | na durgatirbhavettasya yaścedaṃ smarate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश्चापि कीर्तयेत्तस्य एवमेतदुदीरितम्

yaścāpi kīrtayettasya evametadudīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.