ईश्वर उवाच-।
एकदा रहसि श्रीमानुद्धवो भगवित्प्रियः ।
सनत्कुमारमेकांते ह्यपृच्छत्पार्षदः प्रभो
īśvara uvāca-|
ekadā rahasi śrīmānuddhavo bhagavitpriyaḥ |
sanatkumāramekāṃte hyapṛcchatpārṣadaḥ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र क्रीडति गोविंदो नित्यं नित्यसुरास्पदे ।
गोपांगनाभिर्यत्स्थानं कुत्र वा कीदृशं परम्
yatra krīḍati goviṃdo nityaṃ nityasurāspade |
gopāṃganābhiryatsthānaṃ kutra vā kīdṛśaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तत्क्रीडनवृत्तांतमन्यद्यद्यत्तदद्भुतम् ।
ज्ञातं चेत्तव तत्कथ्यं स्नेहो मे यदि वर्त्तते
tattatkrīḍanavṛttāṃtamanyadyadyattadadbhutam |
jñātaṃ cettava tatkathyaṃ sneho me yadi varttate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनत्कुमार उवाच-।
कदाचिद्यमुनाकूले कस्यापि च तरोस्तले ।
सुवृत्तेनोपविष्टेन भगवत्पार्षदेन वै
sanatkumāra uvāca-|
kadācidyamunākūle kasyāpi ca tarostale |
suvṛttenopaviṣṭena bhagavatpārṣadena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्रहोऽनुभवस्तस्य पार्थेनापि महात्मना ।
दृष्टं कृतं च यद्यत्तत्प्रसंगात्कथितं मयि
yadraho'nubhavastasya pārthenāpi mahātmanā |
dṛṣṭaṃ kṛtaṃ ca yadyattatprasaṃgātkathitaṃ mayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तेऽहं कथयाम्येतच्छृणुष्वावहितः परम् ।
किंत्वेतद्यत्र कुत्रापि न प्रकाश्यं कदाचन
tatte'haṃ kathayāmyetacchṛṇuṣvāvahitaḥ param |
kiṃtvetadyatra kutrāpi na prakāśyaṃ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुन उवाच-।
शंकराद्यैर्विरिंच्याद्यैरदृष्टमश्रुतं च यत् ।
सर्वमेतत्कृपांभोधे कृपया कथय प्रभो
arjuna uvāca-|
śaṃkarādyairviriṃcyādyairadṛṣṭamaśrutaṃ ca yat |
sarvametatkṛpāṃbhodhe kṛpayā kathaya prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं त्वया कथितं पूर्वमाभीर्यस्तव वल्लभाः ।
तास्ताः कतिविधा देव कति वा संख्यया पुनः
kiṃ tvayā kathitaṃ pūrvamābhīryastava vallabhāḥ |
tāstāḥ katividhā deva kati vā saṃkhyayā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामानि कति वा तासां का वा कुत्र व्यवस्थिताः ।
तासां वा कति कर्माणि वयोवेषश्च कः प्रभो
nāmāni kati vā tāsāṃ kā vā kutra vyavasthitāḥ |
tāsāṃ vā kati karmāṇi vayoveṣaśca kaḥ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काभिः सार्द्धं क्व वा देव विहरिष्यसि भो रहः ।
नित्ये नित्यसुखे नित्यविभवे च वने वने
kābhiḥ sārddhaṃ kva vā deva vihariṣyasi bho rahaḥ |
nitye nityasukhe nityavibhave ca vane vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्स्थानं कीदृशं कुत्र शाश्वतं परमं महत् ।
कृपा चेत्तादृशी तन्मे सर्वं वक्तुमिहार्हसि
tatsthānaṃ kīdṛśaṃ kutra śāśvataṃ paramaṃ mahat |
kṛpā cettādṛśī tanme sarvaṃ vaktumihārhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदपृष्टं मयाप्येवमज्ञातं यद्रहस्तव ।
आर्तार्तिघ्न महाभाग सर्वं तत्कथयिष्यसि
yadapṛṣṭaṃ mayāpyevamajñātaṃ yadrahastava |
ārtārtighna mahābhāga sarvaṃ tatkathayiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच-।
तत्स्थानं वल्लभास्ता मे विहारस्तादृशो मम ।
अपि प्राणसमानानां सत्यं पुंसामगोचरः
śrībhagavānuvāca-|
tatsthānaṃ vallabhāstā me vihārastādṛśo mama |
api prāṇasamānānāṃ satyaṃ puṃsāmagocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथिते दृष्टुमुत्कंठा तव वत्स भविष्यति ।
ब्रह्मादीनामदृश्यं यत्किं तदन्य जनस्य वै
kathite dṛṣṭumutkaṃṭhā tava vatsa bhaviṣyati |
brahmādīnāmadṛśyaṃ yatkiṃ tadanya janasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्विरम वत्सैतत्किं नु तेन विना तव ।
एवं भगवतस्तस्य श्रुत्वा वाक्यं सुदारुणम्
tasmādvirama vatsaitatkiṃ nu tena vinā tava |
evaṃ bhagavatastasya śrutvā vākyaṃ sudāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीनः पादांबुजद्वंद्वे दंडवत्पतितोऽर्जुनः ।
ततो विहस्य भगवान्दोर्भ्यामुत्थाप्य तं विभुः
dīnaḥ pādāṃbujadvaṃdve daṃḍavatpatito'rjunaḥ |
tato vihasya bhagavāndorbhyāmutthāpya taṃ vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच परमप्रेम्णा भक्ताय भक्तवत्सलः ।
तत्किं तत्कथनेनात्र द्रष्टव्यं चेत्त्वया हि यत्
uvāca paramapremṇā bhaktāya bhaktavatsalaḥ |
tatkiṃ tatkathanenātra draṣṭavyaṃ cettvayā hi yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यां सर्वं समुत्पन्नं यस्यामद्यापि तिष्ठति ।
लयमेष्यति तां देवीं श्रीमत्त्रिपुरसुंदरीम्
yasyāṃ sarvaṃ samutpannaṃ yasyāmadyāpi tiṣṭhati |
layameṣyati tāṃ devīṃ śrīmattripurasuṃdarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराध्य परया भक्त्या तस्यै स्वं च निवेदय ।
तां विनैतत्पदं दातुं न शक्नोमि कदाचन
ārādhya parayā bhaktyā tasyai svaṃ ca nivedaya |
tāṃ vinaitatpadaṃ dātuṃ na śaknomi kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैतद्भगवद्वाक्यं पार्थो हर्षाकुलेक्षणः ।
श्रीमत्यास्त्रिपुरादेव्या ययौ श्रीपादुकातलम्
śrutvaitadbhagavadvākyaṃ pārtho harṣākulekṣaṇaḥ |
śrīmatyāstripurādevyā yayau śrīpādukātalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गत्वा ददर्शैनां श्रीचिंतामणिवेदिकाम् ।
नानारत्नैर्विरचितैः सोपानैरतिशोभिताम्
tatra gatvā dadarśaināṃ śrīciṃtāmaṇivedikām |
nānāratnairviracitaiḥ sopānairatiśobhitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र कल्पतरुं नाना पुष्पैः फलभवैर्नतम् ।
सर्वर्त्तुकोमलदलैः स्नवन्माध्वीकशीकरैः
tatra kalpataruṃ nānā puṣpaiḥ phalabhavairnatam |
sarvarttukomaladalaiḥ snavanmādhvīkaśīkaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षद्भिर्वायुनालोलैः पल्लवैरुज्ज्वलीकृतम् ।
शुकैश्च कोकिलगणैः सारिकाभिः कपोतकैः
varṣadbhirvāyunālolaiḥ pallavairujjvalīkṛtam |
śukaiśca kokilagaṇaiḥ sārikābhiḥ kapotakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लीलाचकोरकै रम्यैः पक्षिभिश्च निनादितम् ।
यत्र गुंजद्भृंगराज कोलाहलसमाकुलम्
līlācakorakai ramyaiḥ pakṣibhiśca nināditam |
yatra guṃjadbhṛṃgarāja kolāhalasamākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिभिर्भास्वरैरुद्यद्दावानल मनोहरम् ।
श्रीरत्नमंदिरं दिव्यं तले तस्य महाद्भुतम्
maṇibhirbhāsvarairudyaddāvānala manoharam |
śrīratnamaṃdiraṃ divyaṃ tale tasya mahādbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नसिंहासनं तत्र महाहैमाभिमोहनम् ।
तत्र बालार्कसंकाशां नानालंकारभूषिताम्
ratnasiṃhāsanaṃ tatra mahāhaimābhimohanam |
tatra bālārkasaṃkāśāṃ nānālaṃkārabhūṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवयौवनसंपन्नां सृणिपाशधनुः शरैः ।
राजच्चतुर्भुजलतां सुप्रसन्नां मनोहराम्
navayauvanasaṃpannāṃ sṛṇipāśadhanuḥ śaraiḥ |
rājaccaturbhujalatāṃ suprasannāṃ manoharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मविष्णुमहेशादि किरीटमणिरश्मिभिः ।
विराजितपदांभोजामणिमादिभिरावृताम्
brahmaviṣṇumaheśādi kirīṭamaṇiraśmibhiḥ |
virājitapadāṃbhojāmaṇimādibhirāvṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसन्नवदनां देवीं वरदां भक्तवत्सलाम् ।
अर्जुनोऽहमिति ज्ञातः प्रणम्य च पुनःपुनः
prasannavadanāṃ devīṃ varadāṃ bhaktavatsalām |
arjuno'hamiti jñātaḥ praṇamya ca punaḥpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहितांजलिरेकांते स्थितो भक्तिभरान्वितः ।
सा तस्योपासितं ज्ञात्वा प्रसादं च कृपानिधिः
vihitāṃjalirekāṃte sthito bhaktibharānvitaḥ |
sā tasyopāsitaṃ jñātvā prasādaṃ ca kṛpānidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच कृपया देवी तस्य स्मरणविह्वला ।
भगवत्युवाच-।
किं वा दानं त्वया वत्स कृतं पात्राय दुर्लभम्
uvāca kṛpayā devī tasya smaraṇavihvalā |
bhagavatyuvāca-|
kiṃ vā dānaṃ tvayā vatsa kṛtaṃ pātrāya durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टं यज्ञेन केनात्र तपो वा किमनुष्ठितम् ।
भगवत्यमला भक्तिः का वा प्राक्समुपार्ज्जिता
iṣṭaṃ yajñena kenātra tapo vā kimanuṣṭhitam |
bhagavatyamalā bhaktiḥ kā vā prāksamupārjjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं वास्मिन्दुर्लभं लोके किं वा कर्म शुभं महत् ।
प्रसादस्त्वयि येनायं प्रपन्ने च मुदा किल
kiṃ vāsmindurlabhaṃ loke kiṃ vā karma śubhaṃ mahat |
prasādastvayi yenāyaṃ prapanne ca mudā kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गूढातिगूढश्चानन्य लभ्यो भगवता कृतः ।
नैतादृङ्मर्त्यलोकानां न च भूतलवासिनाम्
gūḍhātigūḍhaścānanya labhyo bhagavatā kṛtaḥ |
naitādṛṅmartyalokānāṃ na ca bhūtalavāsinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गिणां देवतादीनां तपस्वीश्वरयोगिनाम् ।
भक्तानां नैव सर्वेषां नैव नैव च नैव च
svargiṇāṃ devatādīnāṃ tapasvīśvarayoginām |
bhaktānāṃ naiva sarveṣāṃ naiva naiva ca naiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादस्तु कृतो वत्स तव विश्वात्मना यथा ।
तदेहि भज बुद्ध्वैव कुलकुंडं सरो मम
prasādastu kṛto vatsa tava viśvātmanā yathā |
tadehi bhaja buddhvaiva kulakuṃḍaṃ saro mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामप्रदा देवी त्वनया सह गम्यताम् ।
तत्रैव विधिवत्स्नात्वा द्रुतमागम्यतामिह
sarvakāmapradā devī tvanayā saha gamyatām |
tatraiva vidhivatsnātvā drutamāgamyatāmiha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदैव तत्र गत्वा स स्नात्वा पार्थस्तथागतः ।
आगतं तं कृतस्नानं न्यासमुद्रार्पणादिकम्
tadaiva tatra gatvā sa snātvā pārthastathāgataḥ |
āgataṃ taṃ kṛtasnānaṃ nyāsamudrārpaṇādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयित्वा ततो देव्या तस्य वै दक्षिणश्रुतौ ।
सद्यः सिद्धिकरी बाला विद्यानिगदिता परा
kārayitvā tato devyā tasya vai dakṣiṇaśrutau |
sadyaḥ siddhikarī bālā vidyānigaditā parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हकारार्द्धपरा द्वीपा द्वितीया विश्वभूषिता ।
अनुष्ठानं च पूजां च जपं च लक्षसंख्यकम्
hakārārddhaparā dvīpā dvitīyā viśvabhūṣitā |
anuṣṭhānaṃ ca pūjāṃ ca japaṃ ca lakṣasaṃkhyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोरकैः करवीराणां प्रयोगं च यथातथम् ।
निर्वर्त्य तमुवाचेदं कृपया परमेश्वरी
korakaiḥ karavīrāṇāṃ prayogaṃ ca yathātatham |
nirvartya tamuvācedaṃ kṛpayā parameśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनैव विधानेन क्रियतां मदुपासनम् ।
ततो मयि प्रसन्नायां तवानुग्रहकारणात्
anenaiva vidhānena kriyatāṃ madupāsanam |
tato mayi prasannāyāṃ tavānugrahakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु तत्र पर्य्यंतेष्वधिकारो भविष्यति ।
इत्ययं नियमः पूर्वं स्वयं भगवता कृतः
tatastu tatra paryyaṃteṣvadhikāro bhaviṣyati |
ityayaṃ niyamaḥ pūrvaṃ svayaṃ bhagavatā kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैवमर्जुनस्तेन वर्मणा तां समर्चयत् ।
ततः पूजां जपं चैव कृत्वा देवी प्रसादिता
śrutvaivamarjunastena varmaṇā tāṃ samarcayat |
tataḥ pūjāṃ japaṃ caiva kṛtvā devī prasāditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा ततः शुभं होमं स्नानं च विधिना ततः ।
कृतकृत्यमिवात्मानं प्राप्तप्रायमनोरथम्
kṛtvā tataḥ śubhaṃ homaṃ snānaṃ ca vidhinā tataḥ |
kṛtakṛtyamivātmānaṃ prāptaprāyamanoratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करस्थां सर्वसिद्धिं च स पार्थः सममन्यत ।
अस्मिन्नवसरे देवी तमागत्य स्मितानना
karasthāṃ sarvasiddhiṃ ca sa pārthaḥ samamanyata |
asminnavasare devī tamāgatya smitānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच गच्छ वत्स त्वमधुना तद्गृहांतरे ।
ततः ससंभ्रमः पार्थः समुत्थाय मुदान्वितः
uvāca gaccha vatsa tvamadhunā tadgṛhāṃtare |
tataḥ sasaṃbhramaḥ pārthaḥ samutthāya mudānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंख्यहर्षपूर्णात्मा दंडवत्तां ननाम ह ।
आज्ञप्तस्तु तया सार्द्धं देवी वयस्ययार्जुनः
asaṃkhyaharṣapūrṇātmā daṃḍavattāṃ nanāma ha |
ājñaptastu tayā sārddhaṃ devī vayasyayārjunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतो राधापतिस्थानं यत्सिद्धैरप्यगोचरम् ।
ततश्च स उपादिष्टो गोलोकादुपरिस्थितम्
gato rādhāpatisthānaṃ yatsiddhairapyagocaram |
tataśca sa upādiṣṭo golokāduparisthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरं वायुधृतं नित्यं सत्यं सर्वसुखास्पदम् ।
नित्यं वृंदावनं नाम नित्यरासमहोत्सवम्
sthiraṃ vāyudhṛtaṃ nityaṃ satyaṃ sarvasukhāspadam |
nityaṃ vṛṃdāvanaṃ nāma nityarāsamahotsavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यत्परमं गुह्यं पूर्णप्रेमरसात्मकम् ।
तस्या हि वचनादेव लोचनैर्वीक्ष्य तद्रहः
apaśyatparamaṃ guhyaṃ pūrṇapremarasātmakam |
tasyā hi vacanādeva locanairvīkṣya tadrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवशः पतितस्तत्र विवृद्धप्रेमविह्वलः ।
ततः कृच्छ्राल्लब्धसंज्ञो दोर्भ्यामुत्थापितस्तया
vivaśaḥ patitastatra vivṛddhapremavihvalaḥ |
tataḥ kṛcchrāllabdhasaṃjño dorbhyāmutthāpitastayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांत्वनावचनैस्तस्याः कथंचित्स्थैर्यमागतः ।
ततस्तपः किमन्यन्मे कर्त्तव्यं विद्यते वद
sāṃtvanāvacanaistasyāḥ kathaṃcitsthairyamāgataḥ |
tatastapaḥ kimanyanme karttavyaṃ vidyate vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तद्दर्शनोत्कंठाभरेण तरलोऽभवत् ।
ततस्तया करे तस्य धृत्वा तत्पददक्षिणे
iti taddarśanotkaṃṭhābhareṇa taralo'bhavat |
tatastayā kare tasya dhṛtvā tatpadadakṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपेदे सुदेशेन गत्वा चोक्तमिदं वचः ।
स्नानायैतच्छुभं पार्थ विश त्वं जलविस्तरम्
pratipede sudeśena gatvā coktamidaṃ vacaḥ |
snānāyaitacchubhaṃ pārtha viśa tvaṃ jalavistaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रदलपद्मस्थ संस्थानं मध्यकोरकम् ।
चतुःसरश्चतुर्धारमाश्चर्यकुलसंकुलम्
sahasradalapadmastha saṃsthānaṃ madhyakorakam |
catuḥsaraścaturdhāramāścaryakulasaṃkulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्यांतरे प्रविश्याथ विशेषमिह पश्यसि ।
एतस्य दक्षिणे देश एष चात्र सरोवरः
asyāṃtare praviśyātha viśeṣamiha paśyasi |
etasya dakṣiṇe deśa eṣa cātra sarovaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुमाध्वीकपानं यन्नाम्ना मलयनिर्झरः ।
एतच्च फुल्लमुद्यानं वसंते मदनोत्सवम्
madhumādhvīkapānaṃ yannāmnā malayanirjharaḥ |
etacca phullamudyānaṃ vasaṃte madanotsavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुते यत्र गोविंदो वसंतकुसुमोचितम् ।
यत्रावतारं कृष्णस्य स्तुवंत्येव दिवानिशम्
kurute yatra goviṃdo vasaṃtakusumocitam |
yatrāvatāraṃ kṛṣṇasya stuvaṃtyeva divāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेद्यत्स्मरणादेव मुनेः स्वांते स्मरांकुरः ।
ततोऽस्मिन्सरसि स्नात्वा गत्वा पूर्वसरस्तटम्
bhavedyatsmaraṇādeva muneḥ svāṃte smarāṃkuraḥ |
tato'sminsarasi snātvā gatvā pūrvasarastaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्पृश्य जलं तस्य साधयस्व मनोरथम् ।
ततस्तद्वचनं श्रुत्वा तस्मिन्सरसि तज्जले
upaspṛśya jalaṃ tasya sādhayasva manoratham |
tatastadvacanaṃ śrutvā tasminsarasi tajjale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्हारकुमुदांभोजरक्तनीलोत्पलच्युतैः ।
परागैरंजिते मंजुवासिते मधुबिंदुभिः
kalhārakumudāṃbhojaraktanīlotpalacyutaiḥ |
parāgairaṃjite maṃjuvāsite madhubiṃdubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुंदिले कलहंसादि नादैरांदोलिते ततः ।
रत्नाबद्धचतुस्तीरे मंदानिलतरंगिते
tuṃdile kalahaṃsādi nādairāṃdolite tataḥ |
ratnābaddhacatustīre maṃdānilataraṃgite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मग्ने जलांतः पार्थे तु तत्रैवांतर्दधेऽथ सा ।
उत्थाय परितो वीक्ष्य संभ्रांता चारुहासिनी
magne jalāṃtaḥ pārthe tu tatraivāṃtardadhe'tha sā |
utthāya parito vīkṣya saṃbhrāṃtā cāruhāsinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यः शुद्धस्वर्णरश्मिगौरकांततनूलताम् ।
स्फुरत्किशोरवर्षीयां शारदेंदुनिभाननाम्
sadyaḥ śuddhasvarṇaraśmigaurakāṃtatanūlatām |
sphuratkiśoravarṣīyāṃ śāradeṃdunibhānanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुनीलकुटिलस्निग्धविलसद्रत्नकुंतलाम् ।
सिंदूरबिंदुकिरणप्रोज्ज्वलालकपट्टिकाम्
sunīlakuṭilasnigdhavilasadratnakuṃtalām |
siṃdūrabiṃdukiraṇaprojjvalālakapaṭṭikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मीलद्भ्रूलताभंगि जितस्मरशरासनाम् ।
घनश्यामलसल्लोल खेलल्लोचनखंजनाम्
unmīladbhrūlatābhaṃgi jitasmaraśarāsanām |
ghanaśyāmalasallola khelallocanakhaṃjanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिं कुंडलतेजोंशु विस्फुरद्गंडमण्डलाम् ।
मृणालकोमलभ्राजदाश्चर्यभुजवल्लरीम्
maṇiṃ kuṃḍalatejoṃśu visphuradgaṃḍamaṇḍalām |
mṛṇālakomalabhrājadāścaryabhujavallarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरदंबुरुहां सर्वश्रीचौरपाणिपल्लवाम् ।
विदग्धरचितस्वर्णकटिसूत्रकृतांतराम्
śaradaṃburuhāṃ sarvaśrīcaurapāṇipallavām |
vidagdharacitasvarṇakaṭisūtrakṛtāṃtarām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूजत्कांचीकलापांत विभ्राजज्जघनस्थलाम् ।
भ्राजद्दुकूलसंवीतनितंबोरुसुमंदिराम्
kūjatkāṃcīkalāpāṃta vibhrājajjaghanasthalām |
bhrājaddukūlasaṃvītanitaṃborusumaṃdirām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिंजानमणिमंजीरसुचारुपदपंकजाम् ।
स्फुरद्विविधकंदर्पकलाकौशलशालिनीम्
śiṃjānamaṇimaṃjīrasucārupadapaṃkajām |
sphuradvividhakaṃdarpakalākauśalaśālinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलक्षणसंपन्नां सर्वाभरणभूषिताम् ।
आश्चर्यललनाश्रेष्ठामात्मानं सव्यलोकयत्
sarvalakṣaṇasaṃpannāṃ sarvābharaṇabhūṣitām |
āścaryalalanāśreṣṭhāmātmānaṃ savyalokayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसस्मार च यत्किंचित्पौर्वदेहिकमेव च ।
मायया गोपिकाप्राणनाथस्य तदनंतरम्
visasmāra ca yatkiṃcitpaurvadehikameva ca |
māyayā gopikāprāṇanāthasya tadanaṃtaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति कर्त्तव्यतामूढा तस्थौ तत्र सुविस्मिता ।
अत्रांतरेंऽबरे धीर ध्वनिराकस्मिकोऽभवत्
iti karttavyatāmūḍhā tasthau tatra suvismitā |
atrāṃtareṃ'bare dhīra dhvanirākasmiko'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनैव पथा सुभ्रु गच्छ पूर्वसरोवरम् ।
उपस्पृश्य जलं तस्य साधयस्व मनोरथम्
anenaiva pathā subhru gaccha pūrvasarovaram |
upaspṛśya jalaṃ tasya sādhayasva manoratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र संति हि सख्यस्ते मा सीद वरवर्णिनि ।
ता हि संपादयिष्यंति तत्रैव वरमीप्सितम्
tatra saṃti hi sakhyaste mā sīda varavarṇini |
tā hi saṃpādayiṣyaṃti tatraiva varamīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति दैवीं गिरं श्रुत्वा गत्वा पूर्वसरोऽथ सा ।
नानापूर्वप्रवाहं च नानापक्षिसमाकुलम्
iti daivīṃ giraṃ śrutvā gatvā pūrvasaro'tha sā |
nānāpūrvapravāhaṃ ca nānāpakṣisamākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुरत्कैरवकह्लारकमलेंदीवरादिभिः ।
भ्राजितं पद्मरागैश्च पद्मसोपानसत्तटम्
sphuratkairavakahlārakamaleṃdīvarādibhiḥ |
bhrājitaṃ padmarāgaiśca padmasopānasattaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधैः कुसुमोद्दामैर्मंजुकुंजलताद्रुमैः ।
विराजितचतुस्तीरमुपस्पृश्य स्थिता क्षणम्
vividhaiḥ kusumoddāmairmaṃjukuṃjalatādrumaiḥ |
virājitacatustīramupaspṛśya sthitā kṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रांतरे क्वणत्कांची मंजुमंजीररंजितम् ।
किंकिणीनां झणत्कारं शुश्रावोत्कर्णसंपुटे
tatrāṃtare kvaṇatkāṃcī maṃjumaṃjīraraṃjitam |
kiṃkiṇīnāṃ jhaṇatkāraṃ śuśrāvotkarṇasaṃpuṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्च प्रमदावृंदमाश्चर्ययुतयौवनम् ।
आश्चर्यालंकृतिन्यासमाश्चर्याकृतिभाषितम्
tataśca pramadāvṛṃdamāścaryayutayauvanam |
āścaryālaṃkṛtinyāsamāścaryākṛtibhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्भुतांगमपूर्वं सा पृथगाश्चर्यविभ्रमम् ।
चित्रसंभाषणं चित्रहसितालोकनादिकम्
adbhutāṃgamapūrvaṃ sā pṛthagāścaryavibhramam |
citrasaṃbhāṣaṇaṃ citrahasitālokanādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुराद्भुतलावण्यं सर्वमाधुर्यसेवितम् ।
चिल्लावण्यगतानंतमाश्चर्याकुलसुंदरम्
madhurādbhutalāvaṇyaṃ sarvamādhuryasevitam |
cillāvaṇyagatānaṃtamāścaryākulasuṃdaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्चर्यस्निग्धसौंदर्यमाश्चर्यानुग्रहादिकम् ।
सर्वाश्चर्यसमुदयमाश्चर्यालोकनादिकम्
āścaryasnigdhasauṃdaryamāścaryānugrahādikam |
sarvāścaryasamudayamāścaryālokanādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तत्परमाश्चर्यं चिंतयंती हृदा कियत् ।
पादांगुष्ठेना लिखंती भुवं नम्रानना स्थिता
dṛṣṭvā tatparamāścaryaṃ ciṃtayaṃtī hṛdā kiyat |
pādāṃguṣṭhenā likhaṃtī bhuvaṃ namrānanā sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तासां संभ्रमोऽभूद्दृष्टीनां च परस्परम् ।
केयं मदीयजातीया चिरेणानस्तकौतुका
tatastāsāṃ saṃbhramo'bhūddṛṣṭīnāṃ ca parasparam |
keyaṃ madīyajātīyā cireṇānastakautukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सर्वाः समालोक्य ज्ञातव्येयमिति क्षणम् ।
आमंत्र्य मंत्रणाभिज्ञाः कौतुकाद्द्रष्टुमागताः
iti sarvāḥ samālokya jñātavyeyamiti kṣaṇam |
āmaṃtrya maṃtraṇābhijñāḥ kautukāddraṣṭumāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगत्य तासामेकाथ नाम्ना प्रियमुदा मता ।
गिरा मधुरया प्रीत्या तामुवाच मनस्विनी
āgatya tāsāmekātha nāmnā priyamudā matā |
girā madhurayā prītyā tāmuvāca manasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियमुदोवाच-।
कासि त्वं कस्य कन्यासि कस्य त्वं प्राणवल्लभा ।
जाता कुत्रासि केनास्मिन्नानीता वा गता स्वयम्
priyamudovāca-|
kāsi tvaṃ kasya kanyāsi kasya tvaṃ prāṇavallabhā |
jātā kutrāsi kenāsminnānītā vā gatā svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्च सर्वमस्माकं कथ्यतां चिंतया किमु ।
स्थानेऽस्मिन्परमानंदे कस्यापि दुःखमस्ति किम्
etacca sarvamasmākaṃ kathyatāṃ ciṃtayā kimu |
sthāne'sminparamānaṃde kasyāpi duḥkhamasti kim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पृष्टा तया सा तु विनयावनतिं गता ।
उवाच सुस्वरं तासां मोहयंती मनांसि च
iti pṛṣṭā tayā sā tu vinayāvanatiṃ gatā |
uvāca susvaraṃ tāsāṃ mohayaṃtī manāṃsi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुन उवाच- ।
का वास्मि कस्य कन्या वा प्रजाता कस्य वल्लभा ।
आनीता केन वा चात्र किं वाथ स्वयमागता
arjuna uvāca- |
kā vāsmi kasya kanyā vā prajātā kasya vallabhā |
ānītā kena vā cātra kiṃ vātha svayamāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्किंचिन्न जानामि देवी जानातु तत्पुनः ।
कथितं श्रूयतां तन्मे मद्वाक्ये प्रत्ययो यदि
etatkiṃcinna jānāmi devī jānātu tatpunaḥ |
kathitaṃ śrūyatāṃ tanme madvākye pratyayo yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्यैव दक्षिणे पार्श्वे एकमस्ति सरोवरम् ।
तत्राहं स्नातुमायाता जाता तत्रैव संस्थिता
asyaiva dakṣiṇe pārśve ekamasti sarovaram |
tatrāhaṃ snātumāyātā jātā tatraiva saṃsthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषमोत्कंठिता पश्चात्पश्यंती परितो दिशम् ।
एकमाकाशसंभूतं ध्वनिमश्रौषमद्भुतम्
viṣamotkaṃṭhitā paścātpaśyaṃtī parito diśam |
ekamākāśasaṃbhūtaṃ dhvanimaśrauṣamadbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र संति हि सख्यस्ते मा सीद वरवार्णिनि ।
ताहि संपादयिष्यंति तत्र ते वरमीप्सितम्
tatra saṃti hi sakhyaste mā sīda varavārṇini |
tāhi saṃpādayiṣyaṃti tatra te varamīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य तस्मादत्र समागता ।
विषादहर्षपूर्णात्मा चिंताकुलसमाकुला
ityākarṇya vacastasya tasmādatra samāgatā |
viṣādaharṣapūrṇātmā ciṃtākulasamākulā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतास्य जलं स्पृष्ट्वा नानाविधशुभध्वनिम् ।
अश्रौषं च ततः पश्चादपश्यं भवतीः पराः
āgatāsya jalaṃ spṛṣṭvā nānāvidhaśubhadhvanim |
aśrauṣaṃ ca tataḥ paścādapaśyaṃ bhavatīḥ parāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन्मात्रं विजानामि कायेन मनसा गिरा ।
एतदेव मया देव्यः कथितं यदि रोचते
etanmātraṃ vijānāmi kāyena manasā girā |
etadeva mayā devyaḥ kathitaṃ yadi rocate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का यूयं तनुजाः केषां क्व जाताः कस्य वल्लभाः ।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः सा वै प्रियमुदाब्रवीत्
kā yūyaṃ tanujāḥ keṣāṃ kva jātāḥ kasya vallabhāḥ |
tacchrutvā vacanaṃ tasyāḥ sā vai priyamudābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्वेवं प्राणसख्यः स्म तस्यैव च वयं शुभे ।
वृंदावनकलानाथ विहारदारिकाः सुखम्
astvevaṃ prāṇasakhyaḥ sma tasyaiva ca vayaṃ śubhe |
vṛṃdāvanakalānātha vihāradārikāḥ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता आत्ममुदितास्तेन व्रजबाला इहागताः ।
एताः श्रुतिगणाः ख्याता एताश्च मुनयस्तथा
tā ātmamuditāstena vrajabālā ihāgatāḥ |
etāḥ śrutigaṇāḥ khyātā etāśca munayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं बल्लवबाला हि कथितास्ते स्वरूपतः ।
अत्र राधापतेरंगात्पूर्वायाः प्रेयसीतमाः
vayaṃ ballavabālā hi kathitāste svarūpataḥ |
atra rādhāpateraṃgātpūrvāyāḥ preyasītamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्या नित्यविहारिण्यो नित्यकेलि भुवश्चराः ।
एषा पूर्णरसा देवी एषा च रसमंथरा
nityā nityavihāriṇyo nityakeli bhuvaścarāḥ |
eṣā pūrṇarasā devī eṣā ca rasamaṃtharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा रसालया नाम एषा च रसवल्लरी ।
रसपीयूषधारेयमेषा रसतरंगिणी
eṣā rasālayā nāma eṣā ca rasavallarī |
rasapīyūṣadhāreyameṣā rasataraṃgiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसकल्लोलिनी चैषा इयं च रसवापिका ।
अनंगसेना एषैव इयं चानंगमालिनी
rasakallolinī caiṣā iyaṃ ca rasavāpikā |
anaṃgasenā eṣaiva iyaṃ cānaṃgamālinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदयंती इयं बाला एषा च रसविह्वला ।
इयं च ललिता नाम इयं ललितयौवना
madayaṃtī iyaṃ bālā eṣā ca rasavihvalā |
iyaṃ ca lalitā nāma iyaṃ lalitayauvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनंगकुसुमा चैषा इयं मदनमंजरी ।
एषा कलावती नाम इयं रतिकला स्मृता
anaṃgakusumā caiṣā iyaṃ madanamaṃjarī |
eṣā kalāvatī nāma iyaṃ ratikalā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं कामकला नाम इयं हि कामदायिनी ।
रतिलोला इयं बाला इयं बाला रतोत्सुका
iyaṃ kāmakalā nāma iyaṃ hi kāmadāyinī |
ratilolā iyaṃ bālā iyaṃ bālā ratotsukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा चरति सर्वस्व रतिचिंतामणिस्त्वसौ ।
नित्यानंदाः काश्चिदेता नित्यप्रेमरसप्रदाः
eṣā carati sarvasva raticiṃtāmaṇistvasau |
nityānaṃdāḥ kāścidetā nityapremarasapradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतःपरं श्रुतिगणास्तासां काश्चिदिमाः शृणु ।
उद्गीतैषा सुगीतेयं कलगीता त्वियं प्रिया
ataḥparaṃ śrutigaṇāstāsāṃ kāścidimāḥ śṛṇu |
udgītaiṣā sugīteyaṃ kalagītā tviyaṃ priyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा कलसुराख्याता बालेयं कलकंठिका ।
विपंचीयं क्रमपदा एषा बहुहुता मता
eṣā kalasurākhyātā bāleyaṃ kalakaṃṭhikā |
vipaṃcīyaṃ kramapadā eṣā bahuhutā matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा बहुप्रयोगेयं ख्याता बहुकला बला ।
इयं कलावती ख्याता मता चैषा क्रियावती
eṣā bahuprayogeyaṃ khyātā bahukalā balā |
iyaṃ kalāvatī khyātā matā caiṣā kriyāvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतःपरं मुनिगणास्तासां कतिपया इह ।
इयमुग्रतपा नाम एषा बहुगुणा स्मृता
ataḥparaṃ munigaṇāstāsāṃ katipayā iha |
iyamugratapā nāma eṣā bahuguṇā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा प्रियव्रता नाम सुव्रता च इयं मता ।
सुरेखेयं मता बाला सुपर्वेयं बहुप्रदा
eṣā priyavratā nāma suvratā ca iyaṃ matā |
surekheyaṃ matā bālā suparveyaṃ bahupradā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नरेखा त्वियं ख्याता मणिग्रीवा त्वसौ मता ।
सुपर्णा चेयमाकल्पा सुकल्पा रत्नमालिका
ratnarekhā tviyaṃ khyātā maṇigrīvā tvasau matā |
suparṇā ceyamākalpā sukalpā ratnamālikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं सौदामिनी सुभ्रूरियं च कामदायिनी ।
एषा च भोगदाख्या ता इयं विश्वमता सती
iyaṃ saudāminī subhrūriyaṃ ca kāmadāyinī |
eṣā ca bhogadākhyā tā iyaṃ viśvamatā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा च धारिणी धात्री सुमेधा कांतिरप्यसौ ।
अपर्णेयं सुपर्णैषा मतैषा च सुलक्षणा
eṣā ca dhāriṇī dhātrī sumedhā kāṃtirapyasau |
aparṇeyaṃ suparṇaiṣā mataiṣā ca sulakṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदतीयं गुणवती चैषासौ कलिनी मता ।
एषा सुलोचना ख्याता इयं च सुमनाः स्मृता
sudatīyaṃ guṇavatī caiṣāsau kalinī matā |
eṣā sulocanā khyātā iyaṃ ca sumanāḥ smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रुता च सुशीला च रतिसुखप्रदायिनी ।
अतः परं गोपबाला वयमत्रागतास्तु याः
aśrutā ca suśīlā ca ratisukhapradāyinī |
ataḥ paraṃ gopabālā vayamatrāgatāstu yāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.