अंबरीष उवाच-
पापप्रशमनं स्तोत्रं श्रोतुमिच्छामि तद्विभो ।
यस्य श्रवणमात्रेण पापराशिर्विलीयते
aṃbarīṣa uvāca-
pāpapraśamanaṃ stotraṃ śrotumicchāmi tadvibho |
yasya śravaṇamātreṇa pāparāśirvilīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि श्रावितोऽस्मि शुभं विधिम् ।
विकर्मोपार्जितं यस्य श्रवणादेव हीयते
dhanyo'smyanugṛhīto'smi śrāvito'smi śubhaṃ vidhim |
vikarmopārjitaṃ yasya śravaṇādeva hīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रं किमत्र मधुसूदन दैवतस्य मासस्य पुण्यसवनैरिह माधवस्य ।
स्नानैरवश्यविहितैरघराशिनाशः स्याद्यस्य नामपठनादपि तस्य लोकः
citraṃ kimatra madhusūdana daivatasya māsasya puṇyasavanairiha mādhavasya |
snānairavaśyavihitairagharāśināśaḥ syādyasya nāmapaṭhanādapi tasya lokaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेव पुण्यं परमं पवित्रं हृद्यं च लोके सुकृतैकलभ्यम् ।
यदुच्यते केशवनामधेयं मन्ये मुने माधवमासि भव्यम्
tadeva puṇyaṃ paramaṃ pavitraṃ hṛdyaṃ ca loke sukṛtaikalabhyam |
yaducyate keśavanāmadheyaṃ manye mune mādhavamāsi bhavyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यास्तु ते माधवमासि नाम स्मरंति येऽहो मधुसूदनस्य ।
तस्यैव मे किंचिदहो चरित्रं पुनः पवित्रं वद विश्वजन्यम्
dhanyāstu te mādhavamāsi nāma smaraṃti ye'ho madhusūdanasya |
tasyaiva me kiṃcidaho caritraṃ punaḥ pavitraṃ vada viśvajanyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-
वचः समाकर्ण्य हरिप्रियस्य प्रीतो मुनिस्तस्य नृपोत्तमस्य ।
स माधवस्नानसमुत्सुकोऽपि कथारसेनाह स माधवस्य
sūta uvāca-
vacaḥ samākarṇya haripriyasya prīto munistasya nṛpottamasya |
sa mādhavasnānasamutsuko'pi kathārasenāha sa mādhavasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
सत्यं महीपाल मिथो मुकुंदकथारसालापविधिर्विशुद्धः ।
त्वया समं माधवमासधर्मस्नानाधिकोऽयं हरिदैवतेन
nārada uvāca-
satyaṃ mahīpāla mitho mukuṃdakathārasālāpavidhirviśuddhaḥ |
tvayā samaṃ mādhavamāsadharmasnānādhiko'yaṃ haridaivatena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवितं यस्य धर्मार्थं धर्मो हर्यर्थमेव च ।
अहोरात्राणि पुण्यार्थं तं मन्ये वैष्णवं भुवि
jīvitaṃ yasya dharmārthaṃ dharmo haryarthameva ca |
ahorātrāṇi puṇyārthaṃ taṃ manye vaiṣṇavaṃ bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंचिद्वक्ष्यामि ते राजन्वैशाखस्नानजं फलम् ।
अस्मत्पितापि नो वक्तुमलं विस्तरतोऽखिलम्
kiṃcidvakṣyāmi te rājanvaiśākhasnānajaṃ phalam |
asmatpitāpi no vaktumalaṃ vistarato'khilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र मज्जनमात्रेण प्रेता मुक्तिमुपागताः ।
माधवे मासि ते पापा नर्मदासलिले परे
yatra majjanamātreṇa pretā muktimupāgatāḥ |
mādhave māsi te pāpā narmadāsalile pare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरातीर्थप्रसंगेन भ्रमन्कोपि महीसुरः ।
मुनिशर्मेति विख्यातो धर्मात्मा सत्यवाञ्छुचिः
purātīrthaprasaṃgena bhramankopi mahīsuraḥ |
muniśarmeti vikhyāto dharmātmā satyavāñchuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तः शमदमाभ्यां च क्षांतिसंतोषसंयुतः ।
युक्तः स पितृकार्येषु श्रुतिस्मृतिविधानवान्
yuktaḥ śamadamābhyāṃ ca kṣāṃtisaṃtoṣasaṃyutaḥ |
yuktaḥ sa pitṛkāryeṣu śrutismṛtividhānavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तो मधुरवाक्येषु संयुक्तो हरिपूजने ।
युक्तो वैष्णवसंसर्गे त्रिकालज्ञानवान्मुनिः
yukto madhuravākyeṣu saṃyukto haripūjane |
yukto vaiṣṇavasaṃsarge trikālajñānavānmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकर्मणि रतो धीरो हृदयालुः प्रियाप्रियः ।
दयालुरतिमेधावी तत्त्वविद्ब्राह्मणप्रियः
svakarmaṇi rato dhīro hṛdayāluḥ priyāpriyaḥ |
dayāluratimedhāvī tattvavidbrāhmaṇapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवे मासि रेवायां स्नानार्थं प्रतिसंचरन् ।
अग्रतः पंचपुरुषान्ददर्शातीव दुःखितान्
mādhave māsi revāyāṃ snānārthaṃ pratisaṃcaran |
agrataḥ paṃcapuruṣāndadarśātīva duḥkhitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परमसंसर्गकारिणः कृष्णविग्रहान् ।
वटच्छायामुपाश्रित्य समासीनानवस्थितान्
parasparamasaṃsargakāriṇaḥ kṛṣṇavigrahān |
vaṭacchāyāmupāśritya samāsīnānavasthitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यंतो दिक्षु सर्वासु दुरितोद्विग्नचेतसः ।
तानालोक्य द्विजश्रेष्ठश्चिंतयामास विस्मितः
paśyaṃto dikṣu sarvāsu duritodvignacetasaḥ |
tānālokya dvijaśreṣṭhaściṃtayāmāsa vismitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैते के नरा भीता विपिने दीनचेष्टिताः ।
चौरा वा विकृताकारा दृश्यंते संगभागिनः
atraite ke narā bhītā vipine dīnaceṣṭitāḥ |
caurā vā vikṛtākārā dṛśyaṃte saṃgabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परं च भाषंतः कृशाः कृष्णवपुः श्रियः ।
यावदेवं स विप्राग्र्यो विचारयति धीरधीः
parasparaṃ ca bhāṣaṃtaḥ kṛśāḥ kṛṣṇavapuḥ śriyaḥ |
yāvadevaṃ sa viprāgryo vicārayati dhīradhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावदागम्यते सर्वे दूरस्था मुनिमादरात् ।
बद्धांजलिपुटा भूत्वा प्रणम्योचुरिति स्फुटम्
tāvadāgamyate sarve dūrasthā munimādarāt |
baddhāṃjalipuṭā bhūtvā praṇamyocuriti sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचपुरुषा ऊचुः -
भव्यं भवंतं पुरुषोत्तमं वै विभ्राजमानं चरितेन मान्यम् ।
मन्यामहे विप्र दयालुमुख्यं वाचं समाकर्णय नोसि मैत्रः
paṃcapuruṣā ūcuḥ -
bhavyaṃ bhavaṃtaṃ puruṣottamaṃ vai vibhrājamānaṃ caritena mānyam |
manyāmahe vipra dayālumukhyaṃ vācaṃ samākarṇaya nosi maitraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतः प्रतिष्ठा दीनानां दैवादुद्भूतपापिनाम् ।
आर्तानामार्तिहंतारो दर्शनादेव साधवः
saṃtaḥ pratiṣṭhā dīnānāṃ daivādudbhūtapāpinām |
ārtānāmārtihaṃtāro darśanādeva sādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं पांचालदेशीयः क्षत्रियो वीरवाहनः ।
ब्राह्मणं हतवान्मोहाच्छरेण शब्दवेधिना
ahaṃ pāṃcāladeśīyaḥ kṣatriyo vīravāhanaḥ |
brāhmaṇaṃ hatavānmohācchareṇa śabdavedhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखासूत्रविहीनस्तु तिलकेन विवर्जितः ।
अटामि जगतीमेनां ब्रह्मघ्नोऽहमिति ब्रुवन्
śikhāsūtravihīnastu tilakena vivarjitaḥ |
aṭāmi jagatīmenāṃ brahmaghno'hamiti bruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मघ्नायातिपापाय भिक्षा मह्यं प्रदीयताम् ।
एवं सर्वेषु तीर्थेषु भ्रमन्नत्रास्मि चागतः
brahmaghnāyātipāpāya bhikṣā mahyaṃ pradīyatām |
evaṃ sarveṣu tīrtheṣu bhramannatrāsmi cāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्या न मेद्यापि प्रयाति मुनिसत्तम ।
एवं मे वर्षमेकं हि व्यतीतं कुर्वतो विभो
brahmahatyā na medyāpi prayāti munisattama |
evaṃ me varṣamekaṃ hi vyatītaṃ kurvato vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्यमानस्य पापेन शोकाकुलितचेतसः ।
चंद्रशर्मापरो विप्रो योयं संलक्ष्यते द्विज
dahyamānasya pāpena śokākulitacetasaḥ |
caṃdraśarmāparo vipro yoyaṃ saṃlakṣyate dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुघाती स तु ब्रह्मन्मोहाकुलितमानसः ।
मोहाकुलितचित्तत्वाद्गुरुघातक उच्यते
gurughātī sa tu brahmanmohākulitamānasaḥ |
mohākulitacittatvādgurughātaka ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवसन्मागधेदेशे संत्यक्तः स्वजनैस्ततः ।
दैवादसावपि मुने भ्रमन्निह समागतः
nivasanmāgadhedeśe saṃtyaktaḥ svajanaistataḥ |
daivādasāvapi mune bhramanniha samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखासूत्रविहीनस्तु विप्रलिंगविवर्जितः ।
मया पृष्टस्तु वृत्तांतं सत्यमेवावदद्द्विजः
śikhāsūtravihīnastu vipraliṃgavivarjitaḥ |
mayā pṛṣṭastu vṛttāṃtaṃ satyamevāvadaddvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसता यद्गुरोर्गेहे क्रोधाकुलितचेतसा ।
महामोहगतेनापि यथा वै घातितो गुरुः
vasatā yadgurorgehe krodhākulitacetasā |
mahāmohagatenāpi yathā vai ghātito guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पापेन दग्धोऽसौ वर्तते शोकपीडितः ।
तृतीयोऽयं पुनः स्वामिन्वेदशर्मासमाहितः
tena pāpena dagdho'sau vartate śokapīḍitaḥ |
tṛtīyo'yaṃ punaḥ svāminvedaśarmāsamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरापो ब्राह्मणो जातो मोहाद्वेश्याप्रसंगतः ।
पृष्टो मयायमपि मे यथावृत्तं तथाब्रवीत्
surāpo brāhmaṇo jāto mohādveśyāprasaṃgataḥ |
pṛṣṭo mayāyamapi me yathāvṛttaṃ tathābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनश्चेष्टितं सर्वं मनस्तापेन पीडितः ।
निरस्तः सर्वलोकैश्च भार्याबंधुजनैरपि
ātmanaśceṣṭitaṃ sarvaṃ manastāpena pīḍitaḥ |
nirastaḥ sarvalokaiśca bhāryābaṃdhujanairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन पापेन संलिप्तो भ्रमन्नत्रायमागतः ।
चतुर्थो विधुरो नाम वैश्योऽयं गुरुतल्पगः
tena pāpena saṃlipto bhramannatrāyamāgataḥ |
caturtho vidhuro nāma vaiśyo'yaṃ gurutalpagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहान्मासत्रयं यावद्वेश्याभूतां च मातरम् ।
बुभुजे स विदेहस्थां ज्ञाततत्त्वस्ततश्चरन्
mohānmāsatrayaṃ yāvadveśyābhūtāṃ ca mātaram |
bubhuje sa videhasthāṃ jñātatattvastataścaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखितोऽभ्यागमद्भूमिं भ्रमन्निह मुने पुनः ।
पंचमोऽयं महापापी पापिसंसर्गकारकः
duḥkhito'bhyāgamadbhūmiṃ bhramanniha mune punaḥ |
paṃcamo'yaṃ mahāpāpī pāpisaṃsargakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यहं धनलोभेन स्तेयादिकृतवानघम् ।
वैश्योतिपातकैः क्रांतस्ततस्त्यक्तो जनैः स्वयम्
pratyahaṃ dhanalobhena steyādikṛtavānagham |
vaiśyotipātakaiḥ krāṃtastatastyakto janaiḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्विण्णमानसो दैवान्नंदनामेह संगतः ।
एवं पंचापि पापिष्ठाः स्थानमेकमुपागताः
nirviṇṇamānaso daivānnaṃdanāmeha saṃgataḥ |
evaṃ paṃcāpi pāpiṣṭhāḥ sthānamekamupāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कः कस्यापि न संपर्कं भोजनाच्छादनादिभिः ।
न करोति महाभाग विना वार्तां द्विजोत्तम
kaḥ kasyāpi na saṃparkaṃ bhojanācchādanādibhiḥ |
na karoti mahābhāga vinā vārtāṃ dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशंत्येकासने नैव न स्वपंत्येकसंस्तरे ।
एवं दुःखसमाक्रांता नानातीर्थेषु वै गताः
viśaṃtyekāsane naiva na svapaṃtyekasaṃstare |
evaṃ duḥkhasamākrāṃtā nānātīrtheṣu vai gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्माकं पातकं घोरं प्रयाति मुनिसत्तम ।
दृष्ट्वा भवंतं दीप्यंतं प्रसन्नानि मनांसि नः
nāsmākaṃ pātakaṃ ghoraṃ prayāti munisattama |
dṛṣṭvā bhavaṃtaṃ dīpyaṃtaṃ prasannāni manāṃsi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदंति दुरितप्रांतं साधोस्ते पुण्यदर्शनात् ।
उपायं वद नः स्वामिन्यथा पापक्षयो हि नः
vadaṃti duritaprāṃtaṃ sādhoste puṇyadarśanāt |
upāyaṃ vada naḥ svāminyathā pāpakṣayo hi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञायते करुणोऽस्माभिर्विप्र वेदार्थवित्प्रभो ।
आर्तानां मार्गमाणानां पश्चात्तापमुपेयुषाम्
jñāyate karuṇo'smābhirvipra vedārthavitprabho |
ārtānāṃ mārgamāṇānāṃ paścāttāpamupeyuṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहादवाप्तपापानां त्वमुद्धर्तासि निश्चितम् ।
नारद उवाच-
तेषामिति वचः श्रुत्वा मुनिशर्मा मुनिस्ततः
mohādavāptapāpānāṃ tvamuddhartāsi niścitam |
nārada uvāca-
teṣāmiti vacaḥ śrutvā muniśarmā munistataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदमाह विचार्येति करुणावरुणालयः ।
मुनिशर्मोवाच-
यूयमज्ञानतः प्राप्तपातकाः सत्यभाषिणः
idamāha vicāryeti karuṇāvaruṇālayaḥ |
muniśarmovāca-
yūyamajñānataḥ prāptapātakāḥ satyabhāṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुतापयुतास्तस्मादनुग्राह्या मयाधुना ।
शृणुध्वं मे वचः सत्यमूर्ध्वबाहुर्वदाम्यहम्
anutāpayutāstasmādanugrāhyā mayādhunā |
śṛṇudhvaṃ me vacaḥ satyamūrdhvabāhurvadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्मयांगिरसः पूर्वं श्रुतं मुनिसमागमे ।
दृष्टं वेदेषु शास्त्रेषु श्रुतं गुरुमुखात्तथा
yanmayāṃgirasaḥ pūrvaṃ śrutaṃ munisamāgame |
dṛṣṭaṃ vedeṣu śāstreṣu śrutaṃ gurumukhāttathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुनाराधितेनादौ स्वयमुक्तं च तत्त्वतः ।
न तृप्तिरशनादन्या न गुरुर्जनकादपि
viṣṇunārādhitenādau svayamuktaṃ ca tattvataḥ |
na tṛptiraśanādanyā na gururjanakādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पात्रमन्यद्विप्रेभ्यो न देवः केशवात्परः ।
न गंगया समं तीर्थं न दानं सुरभीसमम्
na pātramanyadviprebhyo na devaḥ keśavātparaḥ |
na gaṃgayā samaṃ tīrthaṃ na dānaṃ surabhīsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गायत्र्या समं जाप्यं न द्वादश्यासमं व्रतम् ।
न भार्यया समं मित्रं न धर्मो दयया समः
na gāyatryā samaṃ jāpyaṃ na dvādaśyāsamaṃ vratam |
na bhāryayā samaṃ mitraṃ na dharmo dayayā samaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्वातंत्र्यसमं सौख्यं गार्हस्थ्यान्नाश्रमो वरः ।
न सत्यात्परआचारो न संतोषात्परं सुखम्
na svātaṃtryasamaṃ saukhyaṃ gārhasthyānnāśramo varaḥ |
na satyātparaācāro na saṃtoṣātparaṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न माधवसमो मासो महापापहरः परः ।
विधिनानुष्ठितो भक्त्या मधुसूदनवल्लभः
na mādhavasamo māso mahāpāpaharaḥ paraḥ |
vidhinānuṣṭhito bhaktyā madhusūdanavallabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंगादिषु च तीर्थेषु विशेषेण सुदुर्लभः ।
प्रायश्चित्तानि सर्वाणि द्वादशाब्दमुखानि च
gaṃgādiṣu ca tīrtheṣu viśeṣeṇa sudurlabhaḥ |
prāyaścittāni sarvāṇi dvādaśābdamukhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद्गर्जंति पापानि यावन्नायाति माधवः ।
वैशाखमखिलं मासं यः स्नाति हरितत्परः
tāvadgarjaṃti pāpāni yāvannāyāti mādhavaḥ |
vaiśākhamakhilaṃ māsaṃ yaḥ snāti haritatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिपादसमुद्भूते सलिले विमलाशयः ।
स एव सर्वपापानां हंता दृष्टस्तु पापिभिः
haripādasamudbhūte salile vimalāśayaḥ |
sa eva sarvapāpānāṃ haṃtā dṛṣṭastu pāpibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजपापौघनिष्कृत्यै वक्तव्यं तस्य किन्नरैः
nijapāpaughaniṣkṛtyai vaktavyaṃ tasya kinnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासे तु वै माधवसंज्ञकेऽस्मिन्यः स्नाति पापैः स विमुच्यते हि ।
मेषस्थिते संप्रति नर्मदायाः शर्मप्रदे वारिणि वारिताघे
māse tu vai mādhavasaṃjñake'sminyaḥ snāti pāpaiḥ sa vimucyate hi |
meṣasthite saṃprati narmadāyāḥ śarmaprade vāriṇi vāritāghe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभा हि महानद्यो माधवे मासि सर्वशः ।
ततोऽपि दुर्लभा गंगा रेवा च यमुना तथा
durlabhā hi mahānadyo mādhave māsi sarvaśaḥ |
tato'pi durlabhā gaṃgā revā ca yamunā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतासु तिसृषु प्रायः प्राप्यैकामपि सादरम् ।
यः स्नाति माधवे मासि विपापः स हरिं व्रजेत्
etāsu tisṛṣu prāyaḥ prāpyaikāmapi sādaram |
yaḥ snāti mādhave māsi vipāpaḥ sa hariṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादहो सह मया सुकृतैकसारे वैशाखमासि च भवंत उपेत्य रेवाम् ।
मज्जंतु पातककृतो मुनिवृंदजुष्टे रेवाजले निखिलपापभयापहत्यै
tasmādaho saha mayā sukṛtaikasāre vaiśākhamāsi ca bhavaṃta upetya revām |
majjaṃtu pātakakṛto munivṛṃdajuṣṭe revājale nikhilapāpabhayāpahatyai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तास्ततः सर्वे मुदिता मुनिना सह ।
जग्मुस्ते पापिनो रेवां शंसंतोऽद्भुतकारिणीम्
evamuktāstataḥ sarve muditā muninā saha |
jagmuste pāpino revāṃ śaṃsaṃto'dbhutakāriṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिशर्मा ततो गच्छंस्तैस्तथानुगतो नरैः ।
ददर्श पथिसंत्रस्तान्पिशाचानष्ट भीषणान्
muniśarmā tato gacchaṃstaistathānugato naraiḥ |
dadarśa pathisaṃtrastānpiśācānaṣṭa bhīṣaṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वंतो विविधाञ्छब्दान्भ्रमंतोऽपि ततस्ततः ।
ऊर्द्ध्वकेशोर्द्ध्वरक्तांश्च कृष्णदंतकृशोदरान्
kurvaṃto vividhāñchabdānbhramaṃto'pi tatastataḥ |
ūrddhvakeśorddhvaraktāṃśca kṛṣṇadaṃtakṛśodarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्ये कंटकाक्रांते वृक्षपानीयवर्जिते ।
सम्मुखं धावतो दृष्ट्वा भयसंविग्नमानसः
araṇye kaṃṭakākrāṃte vṛkṣapānīyavarjite |
sammukhaṃ dhāvato dṛṣṭvā bhayasaṃvignamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमोनारायणायेति रक्षरक्षेति चाब्रवीत्
namonārāyaṇāyeti rakṣarakṣeti cābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणायेति नमोभिधानमाकर्ण्य धर्मैकनिधानमुच्चैः ।
भवांतरे ते मनसा पिशाचा ययुर्निजादृष्टवशेन लब्धाः
nārāyaṇāyeti namobhidhānamākarṇya dharmaikanidhānamuccaiḥ |
bhavāṃtare te manasā piśācā yayurnijādṛṣṭavaśena labdhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनयान्वितमनसो मुनिशर्मा विलोक्य तान् ।
उवाच मधुराभाषी के यूयं विकृता नराः
vinayānvitamanaso muniśarmā vilokya tān |
uvāca madhurābhāṣī ke yūyaṃ vikṛtā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं वा केन कृतं कर्म येन प्राप्ता च वैकृतिः ।
कथमेवं विधाः सर्वे दुःखिनोऽतीव भीषणाः
kiṃ vā kena kṛtaṃ karma yena prāptā ca vaikṛtiḥ |
kathamevaṃ vidhāḥ sarve duḥkhino'tīva bhīṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेता ऊचुः -
क्षुत्पिपासार्दिता नित्यं नानादुःखचयाकुलाः ।
कृतबुद्धे हृदि क्रूरा नष्टसंज्ञा विचेतसः
pretā ūcuḥ -
kṣutpipāsārditā nityaṃ nānāduḥkhacayākulāḥ |
kṛtabuddhe hṛdi krūrā naṣṭasaṃjñā vicetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जानीमो दिशः क्वापि मूढा मानवघातिनः ।
तदेतद्दुःखमाख्यातमेतदेवासुखं पुनः
na jānīmo diśaḥ kvāpi mūḍhā mānavaghātinaḥ |
tadetadduḥkhamākhyātametadevāsukhaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभातमिव संभाति भास्करोदयदर्शनात् ।
श्रुत्वा नारायणेत्युच्चैर्भाषितं तव कोमलम्
prabhātamiva saṃbhāti bhāskarodayadarśanāt |
śrutvā nārāyaṇetyuccairbhāṣitaṃ tava komalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा च दर्शनं विप्र शुद्धभावं गता वयम् ।
दर्शनेनैव ते विप्र नामश्रवणतो हरेः
dṛṣṭvā ca darśanaṃ vipra śuddhabhāvaṃ gatā vayam |
darśanenaiva te vipra nāmaśravaṇato hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवांतरमनुप्राप्ता वयं प्राप्ता दयालवः ।
विनाशयत्यपयशो बुद्धिं विशदयत्यपि
bhavāṃtaramanuprāptā vayaṃ prāptā dayālavaḥ |
vināśayatyapayaśo buddhiṃ viśadayatyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिष्ठापयति प्रायो नृणां वैष्णवदर्शनम् ।
अहं पर्युषितो नाम सूचकोऽयं द्वितीयकः
pratiṣṭhāpayati prāyo nṛṇāṃ vaiṣṇavadarśanam |
ahaṃ paryuṣito nāma sūcako'yaṃ dvitīyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीघ्रगो रोधकश्चान्यः पंचमोयं च लेखकः ।
षष्ठोयमिति वाग्दुष्टः सप्तमोयं विदैवतः
śīghrago rodhakaścānyaḥ paṃcamoyaṃ ca lekhakaḥ |
ṣaṣṭhoyamiti vāgduṣṭaḥ saptamoyaṃ vidaivataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यंयाजनकश्चायमष्टमः कष्टदायकः ।
मुनिशर्मोवाच-
प्रेतानां कर्मजातानां नामानि भवतां कुतः
nityaṃyājanakaścāyamaṣṭamaḥ kaṣṭadāyakaḥ |
muniśarmovāca-
pretānāṃ karmajātānāṃ nāmāni bhavatāṃ kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तत्कारणमुद्दिश्य येन यूयं सनामकाः ।
प्रेता ऊचुः -
मया स्वादु सदा भुक्तं दत्तं पर्युषितं द्विजे
kiṃ tatkāraṇamuddiśya yena yūyaṃ sanāmakāḥ |
pretā ūcuḥ -
mayā svādu sadā bhuktaṃ dattaṃ paryuṣitaṃ dvije
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ये सति निराज्यं च तेन पर्य्युषितोऽस्म्यहम् ।
मिथ्यामिथ्यापरच्छिद्र मर्म्मान्वेषी स्वभावतः
ājye sati nirājyaṃ ca tena paryyuṣito'smyaham |
mithyāmithyāparacchidra marmmānveṣī svabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूचयामास तेनासौ सूचकोऽशुचिरातुरः ।
शीघ्रं नश्यति विप्रेण याचितः क्षुभितेन वै
sūcayāmāsa tenāsau sūcako'śucirāturaḥ |
śīghraṃ naśyati vipreṇa yācitaḥ kṣubhitena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्कारणमुद्दिश्य शीघ्रगो द्विजसत्तम ।
गृहोपरि सदा स्वादुभुक्तमेतेन पापिना
etatkāraṇamuddiśya śīghrago dvijasattama |
gṛhopari sadā svādubhuktametena pāpinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाकिना कुमनसा तेनासौ रोधकः स्मृतः ।
मौनेनापि स्थितो नित्यं पादेन लिखते महीम्
ekākinā kumanasā tenāsau rodhakaḥ smṛtaḥ |
maunenāpi sthito nityaṃ pādena likhate mahīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकमपि पापिष्ठो लेखको लोकसंगतः ।
गुणिनोयं गुणान्द्वेष्टि निर्गुणे च गुणज्ञताम्
asmākamapi pāpiṣṭho lekhako lokasaṃgataḥ |
guṇinoyaṃ guṇāndveṣṭi nirguṇe ca guṇajñatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंज्ञे ज्ञानयोगी च वाग्दुष्टोसौ ततः स्मृतः ।
नास्तिक्यभावादनिशं पितृदैवत मानवान्
asaṃjñe jñānayogī ca vāgduṣṭosau tataḥ smṛtaḥ |
nāstikyabhāvādaniśaṃ pitṛdaivata mānavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मन्यते च सत्कर्म पापस्तेन विदैवतः ।
सदा याचनको मिथ्या मिथ्यादौर्गत्यदर्शकः
na manyate ca satkarma pāpastena vidaivataḥ |
sadā yācanako mithyā mithyādaurgatyadarśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभूतोद्वेजको लुब्धस्तेन याचनकस्त्वयम् ।
एभिः पूर्वकृतैः पापैर्भुक्त्वा नरकयातनाम्
sabhūtodvejako lubdhastena yācanakastvayam |
ebhiḥ pūrvakṛtaiḥ pāpairbhuktvā narakayātanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतास्ते दर्शनादद्य पुनर्जाताः स्म सुस्थिताः ।
एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तांतसंभवम्
pretāste darśanādadya punarjātāḥ sma susthitāḥ |
etatte sarvamākhyātamātmavṛttāṃtasaṃbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रश्नं च यदि ते श्रद्धा पृच्छान्यत्कथयामि ते ।
ब्राह्मण उवाच-
ये जीवा भुवि तिष्ठंति सर्वआहारमूलकाः
praśnaṃ ca yadi te śraddhā pṛcchānyatkathayāmi te |
brāhmaṇa uvāca-
ye jīvā bhuvi tiṣṭhaṃti sarvaāhāramūlakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युष्माकमपि आहारं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ।
प्रेता ऊचुः -
शृणुष्वाहारमस्माकं सर्वसत्वविगर्हितम्
yuṣmākamapi āhāraṃ śrotumicchāmi tattvataḥ |
pretā ūcuḥ -
śṛṇuṣvāhāramasmākaṃ sarvasatvavigarhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं श्रुत्वा निंदसे ब्रह्मन्भूयोभूयश्च नित्यशः ।
श्लेष्ममूत्रपुरीषेण योषिदंगमलेन च
yaṃ śrutvā niṃdase brahmanbhūyobhūyaśca nityaśaḥ |
śleṣmamūtrapurīṣeṇa yoṣidaṃgamalena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहाणित्यक्तशौचानि तानि भुंजंति तत्र वै ।
स्त्रीदग्धानि प्रकीर्णानि प्रकीर्णायस्कराणि च
gṛhāṇityaktaśaucāni tāni bhuṃjaṃti tatra vai |
strīdagdhāni prakīrṇāni prakīrṇāyaskarāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत्सितानि मलेनापि प्रेता वै तत्र भुंजते ।
माधवं यत्र नार्चंति स्त्रीजितानि गृहाणि च
kutsitāni malenāpi pretā vai tatra bhuṃjate |
mādhavaṃ yatra nārcaṃti strījitāni gṛhāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दया क्षांतिविहीनानि प्रेतास्तत्रैव भुंजते ।
यत्राभद्रा गृहे वाचः शौचहीनाश्च योषितः
dayā kṣāṃtivihīnāni pretāstatraiva bhuṃjate |
yatrābhadrā gṛhe vācaḥ śaucahīnāśca yoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलहो यत्र सततं प्रेतास्ते तत्र भुंजते ।
न यत्र जामयो गेहे पूज्यंते न वराः स्त्रियः
kalaho yatra satataṃ pretāste tatra bhuṃjate |
na yatra jāmayo gehe pūjyaṃte na varāḥ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र दुर्जनसंसर्गस्तत्र भोक्ष्यामहे वयम् ।
न यत्र हरिसेवा वा न कथा यत्र वैष्णवी
yatra durjanasaṃsargastatra bhokṣyāmahe vayam |
na yatra harisevā vā na kathā yatra vaiṣṇavī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न यत्र वैष्णवी प्रीतिः प्रेता वै तत्र भुंजते ।
येषामेवं गृहे प्रीता भुंजते तेऽपि सत्वरम्
na yatra vaiṣṇavī prītiḥ pretā vai tatra bhuṃjate |
yeṣāmevaṃ gṛhe prītā bhuṃjate te'pi satvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेता भवंति पापेन निजवंशविनाशकाः ।
तस्य मे जायते ब्रह्मन्वदतो भोजनं निजम्
pretā bhavaṃti pāpena nijavaṃśavināśakāḥ |
tasya me jāyate brahmanvadato bhojanaṃ nijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मात्पापतरं चान्यत्किंचिद्वक्तुं न शक्यते ।
निर्विण्णः प्रेतभावेन पृच्छामि त्वां दृढव्रतम्
asmātpāpataraṃ cānyatkiṃcidvaktuṃ na śakyate |
nirviṇṇaḥ pretabhāvena pṛcchāmi tvāṃ dṛḍhavratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा न जायते प्रेतो मुक्तिः प्रेतत्वतो यथा ।
ब्राह्मण उवाच-
एकादश्यादिभिः पुण्यैर्व्रतैरच्युतकीर्तनैः
yathā na jāyate preto muktiḥ pretatvato yathā |
brāhmaṇa uvāca-
ekādaśyādibhiḥ puṇyairvratairacyutakīrtanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतातिथिपूजाभिर्गुरुपूजादिभिस्तथा ।
आचारैः साधुचरितैः श्रुतिस्मृत्युदितैर्दिनैः
devatātithipūjābhirgurupūjādibhistathā |
ācāraiḥ sādhucaritaiḥ śrutismṛtyuditairdinaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं श्राद्धक्रियादानैर्यथाविधिविनिर्मितैः ।
दयादानदमक्षांतिशीलशिष्टाभिवादनैः
evaṃ śrāddhakriyādānairyathāvidhivinirmitaiḥ |
dayādānadamakṣāṃtiśīlaśiṣṭābhivādanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमादिभिर्धर्मैः प्रेता न स्युः कुलेऽपि वै ।
गोविप्रतीर्थामरपर्वताग्र्य नदीनदाश्वत्थतरूननेकशः
ityevamādibhirdharmaiḥ pretā na syuḥ kule'pi vai |
govipratīrthāmaraparvatāgrya nadīnadāśvatthatarūnanekaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वंदते बंधुजने विनीतः प्रेतो न लोके भवतीह नूनम् ।
क्रमादर्च्चयते युक्तो विशेषादपि मानवः
yo vaṃdate baṃdhujane vinītaḥ preto na loke bhavatīha nūnam |
kramādarccayate yukto viśeṣādapi mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंगादिपुण्यतीर्थेषु तस्य पुण्यमनंतकम् ।
नाहं वर्षसहस्रेषु वक्तुं शक्तः स्वयं विभुः
gaṃgādipuṇyatīrtheṣu tasya puṇyamanaṃtakam |
nāhaṃ varṣasahasreṣu vaktuṃ śaktaḥ svayaṃ vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनादेव तस्यापि मुक्तः प्रेतत्वतो भवेत् ।
ऊर्जमूर्जस्वलं मासमथ दामोदरप्रियम्
darśanādeva tasyāpi muktaḥ pretatvato bhavet |
ūrjamūrjasvalaṃ māsamatha dāmodarapriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसामुत्तमं मासं तपो माधववल्लभम् ।
वैशाखं माधवं मासं मधुसूदनदैवतम्
tapasāmuttamaṃ māsaṃ tapo mādhavavallabham |
vaiśākhaṃ mādhavaṃ māsaṃ madhusūdanadaivatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमं सर्वमासानां यमेकं मुनयो विदुः ।
येनैव साधनेन स्यात्सर्वं कृत्यं हि साधितम्
uttamaṃ sarvamāsānāṃ yamekaṃ munayo viduḥ |
yenaiva sādhanena syātsarvaṃ kṛtyaṃ hi sādhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मविद्यामताभ्येति सा लक्ष्मीर्विश्वकारिणी ।
तस्या वासो यतो मासो माधवोऽसौ ततः स्मृतः
brahmavidyāmatābhyeti sā lakṣmīrviśvakāriṇī |
tasyā vāso yato māso mādhavo'sau tataḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न माधवसमो देवो यथा देवेषु निश्चितम् ।
तथा मासेषु सर्वेषु न मासो माधवप्रियः
na mādhavasamo devo yathā deveṣu niścitam |
tathā māseṣu sarveṣu na māso mādhavapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य माधवमासस्य माहात्म्यमपि भक्तितः ।
श्रुत्वा विमुच्यते प्रेतयोनितः किं विधानतः
tasya mādhavamāsasya māhātmyamapi bhaktitaḥ |
śrutvā vimucyate pretayonitaḥ kiṃ vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सतां संभाषणादेव पुण्यतीर्थनिषेवणात् ।
नारायणेति पठनात्तन्नामश्रवणादपि
satāṃ saṃbhāṣaṇādeva puṇyatīrthaniṣevaṇāt |
nārāyaṇeti paṭhanāttannāmaśravaṇādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुच्यते पातकैः सर्वैर्जनो भक्तिपरायणः ।
यतिष्ये तदहं प्रेता भवतामपि मुक्तये
mucyate pātakaiḥ sarvairjano bhaktiparāyaṇaḥ |
yatiṣye tadahaṃ pretā bhavatāmapi muktaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परोपकारजं पुण्यं यतो न स्यान्मखैरपि ।
प्रेता यामि ततः स्नातुं रेवावारिणि माधवे
paropakārajaṃ puṇyaṃ yato na syānmakhairapi |
pretā yāmi tataḥ snātuṃ revāvāriṇi mādhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासि मेषस्थिते भानावेतैरनुगतो नरैः ।
पंचैव ते पुनर्मोहाज्जातपातकसंचयाः
māsi meṣasthite bhānāvetairanugato naraiḥ |
paṃcaiva te punarmohājjātapātakasaṃcayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नातुमायांति वचसा ममैव करुणावतः
snātumāyāṃti vacasā mamaiva karuṇāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद्भवंतस्तु निदेशतो मे तिष्ठंतु तत्रैव वने विशोकाः ।
श्रीनर्मदावारिणि यावदेव गत्वा निजस्नानविधिं विहाय
tāvadbhavaṃtastu nideśato me tiṣṭhaṃtu tatraiva vane viśokāḥ |
śrīnarmadāvāriṇi yāvadeva gatvā nijasnānavidhiṃ vihāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्माय पुरुषानपि नाम तस्मात्कुशस्वरूपानिह नर्मदा के ।
विधानतो माधवमासि दीनान्निमज्जयामीति दया निबद्धः
nirmāya puruṣānapi nāma tasmātkuśasvarūpāniha narmadā ke |
vidhānato mādhavamāsi dīnānnimajjayāmīti dayā nibaddhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं दिनत्रयेणैव मुक्तिर्वः प्रेतयोनितः ।
न दर्भबटुकस्नानमात्रेणैव न संशयः
evaṃ dinatrayeṇaiva muktirvaḥ pretayonitaḥ |
na darbhabaṭukasnānamātreṇaiva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
एवमुक्तस्ततस्तैस्तु प्रतीतैरपि पूजितः ।
मुनिशर्मा ययावेतैरनुयातस्तु पंचभिः
nārada uvāca-
evamuktastatastaistu pratītairapi pūjitaḥ |
muniśarmā yayāvetairanuyātastu paṃcabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गत्वा ततः प्रातः स्नात्वा कृत्वा तथाविधिम् ।
स्नापयामास तान्प्रेतान्नामतो दर्भनिर्मितान्
tatra gatvā tataḥ prātaḥ snātvā kṛtvā tathāvidhim |
snāpayāmāsa tānpretānnāmato darbhanirmitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.