सूत उवाच-
यातुं तमुद्यतं नत्वा मुनिं राजा ततो मुदा ।
विधिं पप्रच्छ संक्षिप्तं स्नानदानक्रियोचितम्
sūta uvāca-
yātuṃ tamudyataṃ natvā muniṃ rājā tato mudā |
vidhiṃ papraccha saṃkṣiptaṃ snānadānakriyocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंबरीष उवाच-
मुने वैशाखमासेऽस्मिन्को विधिः किं तपोऽधिकम् ।
किं च दानं कथं स्नानं कथं केशवपूजनम्
aṃbarīṣa uvāca-
mune vaiśākhamāse'sminko vidhiḥ kiṃ tapo'dhikam |
kiṃ ca dānaṃ kathaṃ snānaṃ kathaṃ keśavapūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृपया वद विप्रर्षे सर्वज्ञस्त्वं हरिप्रियः ।
विशेषतोऽपि पूजाया विधिं तीर्थपदे वद
kṛpayā vada viprarṣe sarvajñastvaṃ haripriyaḥ |
viśeṣato'pi pūjāyā vidhiṃ tīrthapade vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-।
मेषसंक्रमणे भानोर्माधवे मासि सत्तम ।
महानद्यां नदीतीरे नदे सरसि निर्झरे
nārada uvāca-|
meṣasaṃkramaṇe bhānormādhave māsi sattama |
mahānadyāṃ nadītīre nade sarasi nirjhare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवखातेऽथवा स्नायाद्यथाप्राप्ते जलाशये ।
दीर्घिका कूप वापीषु नियतात्मा हरिं स्मरन्
devakhāte'thavā snāyādyathāprāpte jalāśaye |
dīrghikā kūpa vāpīṣu niyatātmā hariṃ smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुमासस्य शुक्लायामेकादश्यामुपोषितः ।
पंचदश्यां च वा वीर मेषसंक्रमणेऽपि वा
madhumāsasya śuklāyāmekādaśyāmupoṣitaḥ |
paṃcadaśyāṃ ca vā vīra meṣasaṃkramaṇe'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशाखस्नाननियमं ब्राह्मणानामनुज्ञया ।
मधुसूदनमभ्यर्च्य कुर्यात्सुस्नानपूर्वकम्
vaiśākhasnānaniyamaṃ brāhmaṇānāmanujñayā |
madhusūdanamabhyarcya kuryātsusnānapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशाखं सकलं मासं मेषसंक्रमणे रवेः ।
प्रातः सनियमः स्नास्ये प्रीयतां मधुसूदनः
vaiśākhaṃ sakalaṃ māsaṃ meṣasaṃkramaṇe raveḥ |
prātaḥ saniyamaḥ snāsye prīyatāṃ madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुहंतुः प्रसादेन ब्राह्मणानामनुग्रहात् ।
निर्विघ्नमस्तु मे पुण्यंवैशाखस्नानमन्वहम्
madhuhaṃtuḥ prasādena brāhmaṇānāmanugrahāt |
nirvighnamastu me puṇyaṃvaiśākhasnānamanvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवे मेषगे भानौ मुरारे मधुसूदन ।
प्रातःस्नानेन मे नाथ यथोक्तफलदो भव
mādhave meṣage bhānau murāre madhusūdana |
prātaḥsnānena me nātha yathoktaphalado bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा ते माधवो मासो वल्लभो मधुसूदन ।
प्रातःस्नानेन मे तस्मिन्फलदः पापहा भव
yathā te mādhavo māso vallabho madhusūdana |
prātaḥsnānena me tasminphaladaḥ pāpahā bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुच्चार्य तत्तीर्थे पादौ प्रक्षाल्य वाग्यतः ।
स्मरन्नारायणं देवं स्नानं कुर्याद्विधानतः
evamuccārya tattīrthe pādau prakṣālya vāgyataḥ |
smarannārāyaṇaṃ devaṃ snānaṃ kuryādvidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थं प्रकल्पयेद्धीमान्मूलमंत्रमिमं पठन् ।
ॐनमोनारायणायमूलमंत्र उदाहृतः
tīrthaṃ prakalpayeddhīmānmūlamaṃtramimaṃ paṭhan |
oṃnamonārāyaṇāyamūlamaṃtra udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भपाणिस्तु विधिवदाचांतः प्रणतो भुवि ।
चतुर्हस्तसमायुक्तं चतुरस्रं समंततः
darbhapāṇistu vidhivadācāṃtaḥ praṇato bhuvi |
caturhastasamāyuktaṃ caturasraṃ samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकल्प्यावाहयेद्गंगां मंत्रेणानेन मानवः ।
विष्णुपादप्रसूतासि वैष्णवी विष्णुदेवता
prakalpyāvāhayedgaṃgāṃ maṃtreṇānena mānavaḥ |
viṣṇupādaprasūtāsi vaiṣṇavī viṣṇudevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्राहि नस्त्वेनसस्तस्मादाजन्ममरणांतिकात् ।
तिस्रःकोट्योर्द्धकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत्
trāhi nastvenasastasmādājanmamaraṇāṃtikāt |
tisraḥkoṭyorddhakoṭī ca tīrthānāṃ vāyurabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवि भुव्यंतरिक्षे च तानि ते संति जाह्नवि ।
नंदिनीत्येव ते नाम वेदेषु नलिनीति च
divi bhuvyaṃtarikṣe ca tāni te saṃti jāhnavi |
naṃdinītyeva te nāma vedeṣu nalinīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षा पृथ्वी च विहगा विश्वगाथा शिवप्रिया ।
विद्याधरी महादेवी तथा लोकप्रसादिनी
dakṣā pṛthvī ca vihagā viśvagāthā śivapriyā |
vidyādharī mahādevī tathā lokaprasādinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेमंकरी जाह्नवी च शांता शांतिप्रदायिनी ।
एतानि पुण्यनामानि स्नानकाले प्रकीर्तयेत्
kṣemaṃkarī jāhnavī ca śāṃtā śāṃtipradāyinī |
etāni puṇyanāmāni snānakāle prakīrtayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेत्संनिहिता तत्र गंगा त्रिपथगामिनी ।
सप्तवाराभि जप्तेन करसंपुटयोजिते
bhavetsaṃnihitā tatra gaṃgā tripathagāminī |
saptavārābhi japtena karasaṃpuṭayojite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्ध्नि कृत्वा जलं भूपश्चतुर्वा पंच सप्त वा ।
स्नानं कृत्वा मृदा तद्वदामंत्र्य तु विधानतः
mūrdhni kṛtvā jalaṃ bhūpaścaturvā paṃca sapta vā |
snānaṃ kṛtvā mṛdā tadvadāmaṃtrya tu vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धृतासि वराहेण विष्णुना शतबाहुना ।
नमस्ते सर्वलोकानां प्रभवारणि सुव्रते
uddhṛtāsi varāheṇa viṣṇunā śatabāhunā |
namaste sarvalokānāṃ prabhavāraṇi suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्नात्वा ततः पश्चादाचम्य तु विधानतः ।
उत्थाय वाससी शुक्ले शुद्धे तु परिधापयेत्
evaṃ snātvā tataḥ paścādācamya tu vidhānataḥ |
utthāya vāsasī śukle śuddhe tu paridhāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु तर्प्पणं कुर्य्यात्त्रैलोक्याप्यायनाय वै ।
ब्रह्माणं तर्प्पयेत्पूर्वं विष्णुं रुद्रं प्रजापतिम्
tatastu tarppaṇaṃ kuryyāttrailokyāpyāyanāya vai |
brahmāṇaṃ tarppayetpūrvaṃ viṣṇuṃ rudraṃ prajāpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवान्यक्षांस्तथा नागान्गंधर्वाप्सरसोसुरान् ।
क्रूरान्सर्पान्सुपर्णांश्च तरून्वै जंतुकान्खगान्
devānyakṣāṃstathā nāgāngaṃdharvāpsarasosurān |
krūrānsarpānsuparṇāṃśca tarūnvai jaṃtukānkhagān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याधराञ्जलधरांस्तथैवाकाशगामिनः ।
निराधाराश्च ये जीवाः पापकर्मरताश्च ये
vidyādharāñjaladharāṃstathaivākāśagāminaḥ |
nirādhārāśca ye jīvāḥ pāpakarmaratāśca ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषामाप्यायनार्थाय दीयते सलिलं मया ।
कृतोपवीती देवेषु निवीती च भवेन्नरः
teṣāmāpyāyanārthāya dīyate salilaṃ mayā |
kṛtopavītī deveṣu nivītī ca bhavennaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्यांस्तर्प्पयेद्भक्त्या ब्रह्मपुत्रानृषींस्तथा ।
सनकः सनंदनश्चैव तृतीयश्च सनातनः
manuṣyāṃstarppayedbhaktyā brahmaputrānṛṣīṃstathā |
sanakaḥ sanaṃdanaścaiva tṛtīyaśca sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पंचशिखस्तथा ।
ते सर्वे तृप्तिमायांतु मद्दत्तेनांबुना सदा
kapilaścāsuriścaiva voḍhuḥ paṃcaśikhastathā |
te sarve tṛptimāyāṃtu maddattenāṃbunā sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरीचिमत्र्यंगिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् ।
प्रचेतसं वसिष्ठं च भृगुं नारदमेव च
marīcimatryaṃgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum |
pracetasaṃ vasiṣṭhaṃ ca bhṛguṃ nāradameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवब्रह्मऋषीन्सर्वांस्तर्पयेदक्षतोदकैः ।
अपसव्यं ततः कुर्यात्सव्यं जान्वाच्य भूतले
devabrahmaṛṣīnsarvāṃstarpayedakṣatodakaiḥ |
apasavyaṃ tataḥ kuryātsavyaṃ jānvācya bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निष्वात्तास्तथा सौम्या हविष्मंतस्तथोष्मपाः ।
कव्यानलान्बर्हिषदस्तथा वै चाज्यपाः पुनः
agniṣvāttāstathā saumyā haviṣmaṃtastathoṣmapāḥ |
kavyānalānbarhiṣadastathā vai cājyapāḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतर्पयेत्पितॄन्भक्त्या सतिलोदकचंदनैः ।
यमाय धर्मराजाय मृत्यवे चांतकाय च
saṃtarpayetpitṝnbhaktyā satilodakacaṃdanaiḥ |
yamāya dharmarājāya mṛtyave cāṃtakāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैवस्वताय कालाय सर्वभूतक्षयाय च ।
उदुंबराय दध्नाय नीलाय परमेष्ठिने
vaivasvatāya kālāya sarvabhūtakṣayāya ca |
uduṃbarāya dadhnāya nīlāya parameṣṭhine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृकोदराय चित्राय चित्रगुप्ताय वै नमः ।
दर्भपाणिस्तु विधिवत्पितॄन्संतर्पयेत्ततः
vṛkodarāya citrāya citraguptāya vai namaḥ |
darbhapāṇistu vidhivatpitṝnsaṃtarpayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रादीन्नामगोत्रेण तथा मातामहानपि ।
संतर्प्य विधिना सर्वानिमं मंत्रमुदीरयेत्
pitrādīnnāmagotreṇa tathā mātāmahānapi |
saṃtarpya vidhinā sarvānimaṃ maṃtramudīrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये बांधवा बांधवा ये येऽन्यजन्मनि बांधवाः ।
ते तृप्तिमखिलां यांतु येऽस्मत्तस्तोयकांक्षिणः
ye bāṃdhavā bāṃdhavā ye ye'nyajanmani bāṃdhavāḥ |
te tṛptimakhilāṃ yāṃtu ye'smattastoyakāṃkṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचम्य विधिवत्सम्यगालिखेत्पद्ममग्रतः ।
साक्षतैश्च सपुष्पैश्च सलिलारुणचंदनैः
ācamya vidhivatsamyagālikhetpadmamagrataḥ |
sākṣataiśca sapuṣpaiśca salilāruṇacaṃdanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घं दद्यात्प्रयत्नेन सूर्य्यनामानुकीर्त्तनैः ।
नमस्ते विष्णुरूपाय नमस्ते ब्रह्मरूपिणे
arghaṃ dadyātprayatnena sūryyanāmānukīrttanaiḥ |
namaste viṣṇurūpāya namaste brahmarūpiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्ररश्मये सूर्य नमस्ते सर्वतेजसे ।
नमस्ते रुद्रवपुषे नमस्ते भक्तवत्सल
sahasraraśmaye sūrya namaste sarvatejase |
namaste rudravapuṣe namaste bhaktavatsala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मनाभ नमस्तेऽस्तु कुंडलांगदभूषित ।
नमस्ते सर्वलोकेश सुप्तानामुपबोधन
padmanābha namaste'stu kuṃḍalāṃgadabhūṣita |
namaste sarvalokeśa suptānāmupabodhana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकृतं दुष्कृतं चैव सर्वं पश्यसि सर्वदा ।
सत्यदेव नमस्तेऽस्तु प्रसीद मम भास्कर
sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ caiva sarvaṃ paśyasi sarvadā |
satyadeva namaste'stu prasīda mama bhāskara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवाकर नमस्तेस्तु प्रभाकर नमोस्तु ते ।
एवं सूर्यं नमस्कृत्य सप्त कृत्वा प्रदक्षिणम्
divākara namastestu prabhākara namostu te |
evaṃ sūryaṃ namaskṛtya sapta kṛtvā pradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजं गां कांचनं स्पृष्ट्वा पश्चाच्च स्वगृहं व्रजेत् ।
आश्रमस्थांस्ततः पूज्य प्रतिमां चापि पूजयेत्
dvijaṃ gāṃ kāṃcanaṃ spṛṣṭvā paścācca svagṛhaṃ vrajet |
āśramasthāṃstataḥ pūjya pratimāṃ cāpi pūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं भक्त्यैव गोविंदं गृही च नियतात्मवान् ।
पूजयेद्भक्तितो राजन्नुभयत्र यथाविधि
pūrvaṃ bhaktyaiva goviṃdaṃ gṛhī ca niyatātmavān |
pūjayedbhaktito rājannubhayatra yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषादपि वैशाखे योऽर्चयेन्मधुसूदनम् ।
सर्वं संवत्सरं यावदर्चितस्तेन माधवः
viśeṣādapi vaiśākhe yo'rcayenmadhusūdanam |
sarvaṃ saṃvatsaraṃ yāvadarcitastena mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवे मासि संप्राप्ते मेषस्थे कर्मसाक्षिणि ।
केशवप्रीतये कुर्यात्केशवव्रतसंचयम्
mādhave māsi saṃprāpte meṣasthe karmasākṣiṇi |
keśavaprītaye kuryātkeśavavratasaṃcayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्यादनेकदानानि तिलाज्यप्रभृतीन्यपि ।
जन्मकोटिसमुद्भूत पातकांतकराणि च
dadyādanekadānāni tilājyaprabhṛtīnyapi |
janmakoṭisamudbhūta pātakāṃtakarāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलान्नशर्कराधेनुतिलधेनुमुखानि च ।
वित्तमानेन देयानि दानानीप्सितसिद्धये
jalānnaśarkarādhenutiladhenumukhāni ca |
vittamānena deyāni dānānīpsitasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशाखं सकलं मासं नित्यस्नायी जितेंद्रियः ।
जपन्हविष्यं भुंजानः सर्वपापैः प्रमुच्यते
vaiśākhaṃ sakalaṃ māsaṃ nityasnāyī jiteṃdriyaḥ |
japanhaviṣyaṃ bhuṃjānaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकभुक्तमथो नक्तमयाचितमतंद्रितः ।
माधवे मासि यः कुर्याल्लभते सर्वमीप्सितम्
ekabhuktamatho naktamayācitamataṃdritaḥ |
mādhave māsi yaḥ kuryāllabhate sarvamīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशाखे विधिना स्नानद्वयं नद्यादिके बहिः ।
हविष्यं ब्रह्मचर्यं च भूशय्या नियमस्थितिः
vaiśākhe vidhinā snānadvayaṃ nadyādike bahiḥ |
haviṣyaṃ brahmacaryaṃ ca bhūśayyā niyamasthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतं दानं जपो होमो मधुसूदनपूजनम् ।
अपि जन्मसहस्रोत्थं पापं दहति दारुणम्
vrataṃ dānaṃ japo homo madhusūdanapūjanam |
api janmasahasrotthaṃ pāpaṃ dahati dāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथैव माधवो ध्यातो विनाशयति किल्बिषम् ।
तथैव माधवे स्नानं नियमेन विनिर्मितम्
yathaiva mādhavo dhyāto vināśayati kilbiṣam |
tathaiva mādhave snānaṃ niyamena vinirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थे चानुदिनं स्नानं तिलैश्च पितृतर्पणम् ।
दानं धर्मघटादीनां मधुसूदनपूजनम्
tīrthe cānudinaṃ snānaṃ tilaiśca pitṛtarpaṇam |
dānaṃ dharmaghaṭādīnāṃ madhusūdanapūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवे मासि कुर्वीत मधुसूदनतुष्टिदम् ।
तिलोदकसुवर्णान्न शर्करांबरभूषणम्
mādhave māsi kurvīta madhusūdanatuṣṭidam |
tilodakasuvarṇānna śarkarāṃbarabhūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादत्राणातपत्रांबु कुंभान्दद्याद्द्विजातिषु ।
त्रिसंध्यं पूजयेदीशं भक्तितो मधुसूदनम्
pādatrāṇātapatrāṃbu kuṃbhāndadyāddvijātiṣu |
trisaṃdhyaṃ pūjayedīśaṃ bhaktito madhusūdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्षाद्विमलया लक्ष्म्या समुपेतं समाहितः ।
सुवर्णतिलपात्रैश्च ब्राह्मणाञ्छक्तितो बहून्
sākṣādvimalayā lakṣmyā samupetaṃ samāhitaḥ |
suvarṇatilapātraiśca brāhmaṇāñchaktito bahūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पयेदुदपात्रैर्यो ब्रह्महत्यां व्यपोहति ।
वैशाखे मासि यः स्नात्वा प्रातर्नद्यां समाहितः
tarpayedudapātrairyo brahmahatyāṃ vyapohati |
vaiśākhe māsi yaḥ snātvā prātarnadyāṃ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयित्वा हरिं भक्त्या पुष्पैः कालोद्भवैः फलैः ।
पूजयेद्ब्राह्मणं शक्त्या पाखंडालापवर्जितः
pūjayitvā hariṃ bhaktyā puṣpaiḥ kālodbhavaiḥ phalaiḥ |
pūjayedbrāhmaṇaṃ śaktyā pākhaṃḍālāpavarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्पयेद्वस्त्रगोदानै रत्नाद्यैर्धनसंचयैः ।
अन्यद्वित्तं यथाशक्ति स्तोकं स्तोकं समाचरेत्
tarpayedvastragodānai ratnādyairdhanasaṃcayaiḥ |
anyadvittaṃ yathāśakti stokaṃ stokaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्विनिःस्वः पुरुषो माधवे मासि माधवम् ।
पुष्पार्चनविधानेन पूजयेन्मधुसूदनम्
paścādviniḥsvaḥ puruṣo mādhave māsi mādhavam |
puṣpārcanavidhānena pūjayenmadhusūdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापविनिर्मुक्तः पितॄणां तारयेच्छतम् ।
सजन्मशतसाहस्रं न शोकफलभाग्भवेत्
sarvapāpavinirmuktaḥ pitṝṇāṃ tārayecchatam |
sajanmaśatasāhasraṃ na śokaphalabhāgbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च व्याधिभयं तस्य न दारिद्र्यं न बंधनम् ।
स विष्णुभक्तो जायेत धन्यो जन्मनिजन्मनि
na ca vyādhibhayaṃ tasya na dāridryaṃ na baṃdhanam |
sa viṣṇubhakto jāyeta dhanyo janmanijanmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद्युगसहस्राणि शतमष्टोत्तरं भवेत् ।
तावत्स्वर्गे वसेद्वीर भूपतिश्च पुनर्भवेत्
yāvadyugasahasrāṇi śatamaṣṭottaraṃ bhavet |
tāvatsvarge vasedvīra bhūpatiśca punarbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूपतेर्विविधान्भोगान्भुक्त्वा चैव यथासुखम् ।
माधवस्य प्रसादेन माधवे लीयते ततः
bhūpatervividhānbhogānbhuktvā caiva yathāsukham |
mādhavasya prasādena mādhave līyate tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि समासान्माधवार्चनम् ।
वैदिकं तांत्रिकं वापि मिश्रकं पापनाशनम्
śṛṇu rājanpravakṣyāmi samāsānmādhavārcanam |
vaidikaṃ tāṃtrikaṃ vāpi miśrakaṃ pāpanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नह्यंतोऽनंतपारस्य नांतः पूजाविधेर्नृप ।
अथ संक्षिप्य चोच्येत यथावदनुपूर्वशः
nahyaṃto'naṃtapārasya nāṃtaḥ pūjāvidhernṛpa |
atha saṃkṣipya cocyeta yathāvadanupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैदिकस्तांत्रिको मिश्रः श्रीविष्णोस्त्रिविधो मखः ।
त्रयाणामीप्सितेनैव विधिना हरिमर्चयेत्
vaidikastāṃtriko miśraḥ śrīviṣṇostrividho makhaḥ |
trayāṇāmīpsitenaiva vidhinā harimarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैदिको मिश्रको वापि विप्रादीनां विधीयते ।
तांत्रिको विष्णुभक्तस्य शूद्रस्यापि प्रकीर्तितः
vaidiko miśrako vāpi viprādīnāṃ vidhīyate |
tāṃtriko viṣṇubhaktasya śūdrasyāpi prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा स्वनिगमेनोक्तं द्विजत्वं प्राप्य पूरुषः ।
यजेच्च विधिवद्विष्णुं ब्रह्मचारी समाहितः
yathā svanigamenoktaṃ dvijatvaṃ prāpya pūruṣaḥ |
yajecca vidhivadviṣṇuṃ brahmacārī samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेत्स्थंडिलेऽग्नौ वा सूर्येऽप्सु हृदि वा द्विजे ।
द्रव्येण भक्तियुक्तेन स्वगुरुं तदनुज्ञया
arcayetsthaṃḍile'gnau vā sūrye'psu hṛdi vā dvije |
dravyeṇa bhaktiyuktena svaguruṃ tadanujñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं स्नानं प्रकुर्वीत धौतदंतोंऽगशुद्धये ।
उभयोरपि च स्नानं मंत्रैर्मृद्ग्रहणादिना
pūrvaṃ snānaṃ prakurvīta dhautadaṃtoṃ'gaśuddhaye |
ubhayorapi ca snānaṃ maṃtrairmṛdgrahaṇādinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संध्योपास्त्यादिकर्माणि वेदतंत्रोदितानि वै ।
पूजांते कल्पयेत्सम्यक्संकल्पं कर्मपावनम्
saṃdhyopāstyādikarmāṇi vedataṃtroditāni vai |
pūjāṃte kalpayetsamyaksaṃkalpaṃ karmapāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैली दारुमयी लौही लेप्या लेख्या च सैकती ।
मनोमयी मणिमयी प्रतिमाष्टविधा स्मृता
śailī dārumayī lauhī lepyā lekhyā ca saikatī |
manomayī maṇimayī pratimāṣṭavidhā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चलाचलेति द्विविधा प्रतिष्ठा जीवमंदिरम् ।
उद्वासा वाहनेन स्तः स्थिरायां माधवार्चने
calācaleti dvividhā pratiṣṭhā jīvamaṃdiram |
udvāsā vāhanena staḥ sthirāyāṃ mādhavārcane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थिरायां विकल्पः स्यात्स्थंडिले तु भवेद्द्वयम् ।
स्नापनं त्वविलेप्यायामन्यत्र परिमार्जनम्
asthirāyāṃ vikalpaḥ syātsthaṃḍile tu bhaveddvayam |
snāpanaṃ tvavilepyāyāmanyatra parimārjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यैः प्रसिद्धैर्देवेज्या प्रतिमादिष्वमायिनः ।
भक्तस्य च यथालब्धैर्भक्तिभावेन चैव हि
dravyaiḥ prasiddhairdevejyā pratimādiṣvamāyinaḥ |
bhaktasya ca yathālabdhairbhaktibhāvena caiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानालंकरणं श्रेष्ठमर्चायामेव भूपते ।
स्थंडिलेष्वपि विन्यासो वह्नावाज्यहुतं हविः
snānālaṃkaraṇaṃ śreṣṭhamarcāyāmeva bhūpate |
sthaṃḍileṣvapi vinyāso vahnāvājyahutaṃ haviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्ये चाभ्यर्हणं श्रेष्ठं स्थंडिले सलिलादिभिः ।
श्रद्धयोपहृतं श्रेष्ठं हरौ भक्तेन वार्यपि
sūrye cābhyarhaṇaṃ śreṣṭhaṃ sthaṃḍile salilādibhiḥ |
śraddhayopahṛtaṃ śreṣṭhaṃ harau bhaktena vāryapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधो धूपः सुमनसो दीपोऽन्नाद्यं च किं पुनः ।
शुचिः संभृतसंभारः प्राग्दर्भैः कल्पितासनः
gaṃdho dhūpaḥ sumanaso dīpo'nnādyaṃ ca kiṃ punaḥ |
śuciḥ saṃbhṛtasaṃbhāraḥ prāgdarbhaiḥ kalpitāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसीनः प्रागुदग्वक्त्रो ह्यर्चायामथ सम्मुखः ।
कृतन्यासः कृतन्यासां हर्यर्चां पाणिना स्पृशेत्
āsīnaḥ prāgudagvaktro hyarcāyāmatha sammukhaḥ |
kṛtanyāsaḥ kṛtanyāsāṃ haryarcāṃ pāṇinā spṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलशं प्रोक्षणीयं च यथावदुपसाधयेत् ।
तदद्भिर्देवयजनं द्रव्याण्यात्मानमेव च
kalaśaṃ prokṣaṇīyaṃ ca yathāvadupasādhayet |
tadadbhirdevayajanaṃ dravyāṇyātmānameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्ष्य पात्राणि त्रीण्यद्भिस्तैस्तैर्द्रव्यैस्तु सादयेत् ।
पाद्यार्घ्याचमनीयार्थं त्रीणि पात्राणि दापयेत्
prokṣya pātrāṇi trīṇyadbhistaistairdravyaistu sādayet |
pādyārghyācamanīyārthaṃ trīṇi pātrāṇi dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृतशीर्ष्णा च शिखया गायत्र्या चाभिमंत्रयेत् ।
पिंडे वाय्वग्निसंसिद्धे हृत्पद्मस्थां परां विभोः
hṛtaśīrṣṇā ca śikhayā gāyatryā cābhimaṃtrayet |
piṃḍe vāyvagnisaṃsiddhe hṛtpadmasthāṃ parāṃ vibhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अण्वीं जीवकलां ध्यायेन्नादांते सिद्धिभाविताम् ।
तयात्मभूतया पिंडे व्याप्ते संपूज्य तन्मयः
aṇvīṃ jīvakalāṃ dhyāyennādāṃte siddhibhāvitām |
tayātmabhūtayā piṃḍe vyāpte saṃpūjya tanmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाह्यार्चादिषु स्थाप्य न्यस्तां गां तां प्रपूजयेत् ।
पाद्यार्घ्यस्नानार्हणादीनुपचारान्प्रकल्पयेत्
āvāhyārcādiṣu sthāpya nyastāṃ gāṃ tāṃ prapūjayet |
pādyārghyasnānārhaṇādīnupacārānprakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मादिभिश्च नवभिः कल्पयित्वासनं हरेः ।
पद्ममष्टदलं तत्र कर्णिकाकेसरोज्ज्वलम्
dharmādibhiśca navabhiḥ kalpayitvāsanaṃ hareḥ |
padmamaṣṭadalaṃ tatra karṇikākesarojjvalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभाभ्यां वेदतंत्राभ्यां हरेरुभयसिद्धये ।
सुदर्शनं पांचजन्यं गदासीषु धनुर्हलम्
ubhābhyāṃ vedataṃtrābhyāṃ harerubhayasiddhaye |
sudarśanaṃ pāṃcajanyaṃ gadāsīṣu dhanurhalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुशलं कौस्तुभं मालां श्रीवत्सं चानुपूजयेत् ।
नंदं सुनंदं गरुडं प्रचंडं चंडमेव च
muśalaṃ kaustubhaṃ mālāṃ śrīvatsaṃ cānupūjayet |
naṃdaṃ sunaṃdaṃ garuḍaṃ pracaṃḍaṃ caṃḍameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाबलं बलं चैव कुमुदं कुमुदेक्षणम् ।
दुर्गां विनायकं व्यासं विष्वक्सेनं गुरून्सुरान्
mahābalaṃ balaṃ caiva kumudaṃ kumudekṣaṇam |
durgāṃ vināyakaṃ vyāsaṃ viṣvaksenaṃ gurūnsurān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेस्वे स्थानेष्वभिमुखान्पूजयेत्प्रोक्षणादिभिः ।
चंदनोशीरकर्पूर कुंकुमागुरुवासितैः
svesve sthāneṣvabhimukhānpūjayetprokṣaṇādibhiḥ |
caṃdanośīrakarpūra kuṃkumāguruvāsitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सलिलै स्नापयेन्मंत्रैर्नित्यं वा विभवे सति ।
स्वर्णघर्मानुवाकेन महापुरुषविद्यया
salilai snāpayenmaṃtrairnityaṃ vā vibhave sati |
svarṇagharmānuvākena mahāpuruṣavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरुषेणापि सूक्तेन सामनीराजनादिभिः ।
वस्त्रोपवीताभरण पत्रस्रग्गंधलेपनैः
pauruṣeṇāpi sūktena sāmanīrājanādibhiḥ |
vastropavītābharaṇa patrasraggaṃdhalepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलंकुर्वीत सप्रेम विष्णुभक्तो यथोचितम् ।
पाद्यमाचमनीयं च गंधं सुमनसोक्षतान्
alaṃkurvīta saprema viṣṇubhakto yathocitam |
pādyamācamanīyaṃ ca gaṃdhaṃ sumanasokṣatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंधधूपोपहार्याणि दद्याद्वै श्रद्धयार्चकः ।
गुडपायससर्पींषि शष्कुल्यापूपमोदकान्
gaṃdhadhūpopahāryāṇi dadyādvai śraddhayārcakaḥ |
guḍapāyasasarpīṃṣi śaṣkulyāpūpamodakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पायसं दधिसर्पिश्च नैवेद्यं स विकल्पयेत् ।
अभ्यंगोन्मर्दनादर्श दंतधावाभिषेचनम्
pāyasaṃ dadhisarpiśca naivedyaṃ sa vikalpayet |
abhyaṃgonmardanādarśa daṃtadhāvābhiṣecanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नाद्यं नृत्यगीतानि सर्वाणि स्युरथान्वहम् ।
विधिना विहिते कुंडे मेखलावर्तवेदिभिः
annādyaṃ nṛtyagītāni sarvāṇi syurathānvaham |
vidhinā vihite kuṃḍe mekhalāvartavedibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निमाधाय परितः समूहेत्पाणिनोदकम् ।
परिस्तीर्याथ पर्युक्ष्य दत्वा इध्मं यथाविधि
agnimādhāya paritaḥ samūhetpāṇinodakam |
paristīryātha paryukṣya datvā idhmaṃ yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्षण्यासाद्य द्रव्याणि प्रोक्षण्यैवाज्यसेचनम् ।
तप्तजांबूनदप्रख्यं शंखचक्रगदांबुजैः
prokṣaṇyāsādya dravyāṇi prokṣaṇyaivājyasecanam |
taptajāṃbūnadaprakhyaṃ śaṃkhacakragadāṃbujaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लसच्चतुर्भुजं शांतं पद्मकिंजल्कवाससम् ।
स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवरांगदम्
lasaccaturbhujaṃ śāṃtaṃ padmakiṃjalkavāsasam |
sphuratkirīṭakaṭakakaṭisūtravarāṃgadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्सवक्षसंभ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ।
ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषा सघृतानि च
śrīvatsavakṣasaṃbhrājatkaustubhaṃ vanamālinam |
dhyāyannabhyarcya dārūṇi haviṣā saghṛtāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्वा चाज्यप्लुतं हविः ।
अभ्यर्च्याथ नमस्कृत्य पार्षदेभ्यो बलिं हरेत्
prāsyājyabhāgāvāghārau datvā cājyaplutaṃ haviḥ |
abhyarcyātha namaskṛtya pārṣadebhyo baliṃ haret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलमंत्रं जपेद्ब्रह्मन्स्मरन्नारायणात्मकम् ।
दत्वाचमनमुच्छिष्टं विष्वक्सेनाय कल्पयेत्
mūlamaṃtraṃ japedbrahmansmarannārāyaṇātmakam |
datvācamanamucchiṣṭaṃ viṣvaksenāya kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखवासं तु सुरभिं तांबूलाद्यमुपाहरेत् ।
उपगायन्गृणन्नित्यं कर्माण्यभिरवाक्षरैः
mukhavāsaṃ tu surabhiṃ tāṃbūlādyamupāharet |
upagāyangṛṇannityaṃ karmāṇyabhiravākṣaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्कथां श्रावयञ्छृण्वन्मुहूर्तं क्षणिको भवेत् ।
स्तवैरुच्चावचैः स्तोत्रैः पौराणैः प्राकृतैरपि
satkathāṃ śrāvayañchṛṇvanmuhūrtaṃ kṣaṇiko bhavet |
stavairuccāvacaiḥ stotraiḥ paurāṇaiḥ prākṛtairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुत्वा प्रसीद भगवन्निति वंदेत दंडवत् ।
शिरस्तत्पादयोः कृत्वा बाहुभ्यां च परस्परम्
stutvā prasīda bhagavanniti vaṃdeta daṃḍavat |
śirastatpādayoḥ kṛtvā bāhubhyāṃ ca parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपन्नं पाहि मामीश भीतं मृत्युग्रहार्णवात् ।
इति शेषान्हरेर्दत्ताञ्छिरस्याधाय सादरम्
prapannaṃ pāhi māmīśa bhītaṃ mṛtyugrahārṇavāt |
iti śeṣānharerdattāñchirasyādhāya sādaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वासयेच्चेदुद्वास्यं ज्योतिर्ज्योतिषि चात्मनः ।
अर्चादिषु पदं यत्र श्रद्धावांस्तत्र चार्चयेत्
udvāsayeccedudvāsyaṃ jyotirjyotiṣi cātmanaḥ |
arcādiṣu padaṃ yatra śraddhāvāṃstatra cārcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभूतेष्वात्मनि च सर्वात्मानमवस्थितम् ।
एवं क्रियायोगपथैः पुमान्वैदिकतांत्रिकैः
sarvabhūteṣvātmani ca sarvātmānamavasthitam |
evaṃ kriyāyogapathaiḥ pumānvaidikatāṃtrikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्च्चयेच्च यतः सिद्धिं हरेर्विंदत्यभीप्सिताम् ।
तामर्चां संप्रतिष्ठाप्य मंदिरं कारयेद्दृढम्
arccayecca yataḥ siddhiṃ harerviṃdatyabhīpsitām |
tāmarcāṃ saṃpratiṣṭhāpya maṃdiraṃ kārayeddṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पोद्यानानि रम्याणि पूजायात्रोत्सवादिकम् ।
पूजादीनां प्रवाहार्थं महापर्वस्वथान्वहम्
puṣpodyānāni ramyāṇi pūjāyātrotsavādikam |
pūjādīnāṃ pravāhārthaṃ mahāparvasvathānvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रापणपुरग्रामान्दत्वा सायुज्यतामियात् ।
प्रतिष्ठया सार्वभौमं सद्मना भुवनत्रयम्
kṣetrāpaṇapuragrāmāndatvā sāyujyatāmiyāt |
pratiṣṭhayā sārvabhaumaṃ sadmanā bhuvanatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजादिना ब्रह्मलोकं त्रिभिस्तत्साम्यतामियात् ।
तमेव नैरपेक्षेण भक्तियोगेन विंदते
pūjādinā brahmalokaṃ tribhistatsāmyatāmiyāt |
tameva nairapekṣeṇa bhaktiyogena viṃdate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तियोगं स लभते एवं यः पूजयेद्धरिम्
bhaktiyogaṃ sa labhate evaṃ yaḥ pūjayeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्कृष्णप्रणिपातधूलिधवलं तद्वर्ष्म तद्वच्छुभं ।
ते नेत्रे तपसार्जिते सुरुचिरे याभ्यां हरिर्दृश्यते ।
सा बुद्धिर्विमलेंदु शंखधवला या माधवव्यापिनी ।
सा जिह्वा मृदुभाषिणी नृप मुहुर्या स्तौति नारायणम्
yatkṛṣṇapraṇipātadhūlidhavalaṃ tadvarṣma tadvacchubhaṃ |
te netre tapasārjite surucire yābhyāṃ harirdṛśyate |
sā buddhirvimaleṃdu śaṃkhadhavalā yā mādhavavyāpinī |
sā jihvā mṛdubhāṣiṇī nṛpa muhuryā stauti nārāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलमंत्रेण कर्तव्यं स्त्रीशूद्रैरपि पूजनम् ।
श्रद्धया स्वगुरूद्दिष्टमार्गेणान्यैश्च वैष्णवः
mūlamaṃtreṇa kartavyaṃ strīśūdrairapi pūjanam |
śraddhayā svagurūddiṣṭamārgeṇānyaiśca vaiṣṇavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं ते सर्वमाख्यातं पावनं माधवार्चनम् ।
विशेषान्माधवे मासि त्वमेतत्कुरु भूपते
idaṃ te sarvamākhyātaṃ pāvanaṃ mādhavārcanam |
viśeṣānmādhave māsi tvametatkuru bhūpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच-
इत्येवमाकर्ण्य वचो विचित्रं पुण्यं पवित्रं विधिनंदनस्य ।
प्रणम्य बद्धांजलिराह राजा सकौतुकी भागवतप्रधानः
sūta uvāca-
ityevamākarṇya vaco vicitraṃ puṇyaṃ pavitraṃ vidhinaṃdanasya |
praṇamya baddhāṃjalirāha rājā sakautukī bhāgavatapradhānaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंबरीष उवाच-
समस्तभूमीवलयेश्वरोऽहमव्याहताज्ञो विबुधप्रसेवी ।
गोविंदपादांबुजदत्तचित्तः स्वचित्तसंतोषितभूमिदेवः
aṃbarīṣa uvāca-
samastabhūmīvalayeśvaro'hamavyāhatājño vibudhaprasevī |
goviṃdapādāṃbujadattacittaḥ svacittasaṃtoṣitabhūmidevaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.