वसिष्ठ उवाच।
श्रूयतां ये पिशाचाश्च मोचितास्तेन तद्वने ।
आसीद्राजा चित्रनामा द्राविडे विषये पुरा
vasiṣṭha uvāca|
śrūyatāṃ ye piśācāśca mocitāstena tadvane |
āsīdrājā citranāmā drāviḍe viṣaye purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमान्वये महावीरः शूरः शस्त्रास्त्रपारगः ।
गजवाजिरथौघैश्च संपन्नो विक्रमी सदा
somānvaye mahāvīraḥ śūraḥ śastrāstrapāragaḥ |
gajavājirathaughaiśca saṃpanno vikramī sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णैर्नानाविधै रत्नैः पूर्णकोशो महाधनः ।
मध्ये नारीसहस्रस्य सदा क्रीडति तत्परः
svarṇairnānāvidhai ratnaiḥ pūrṇakośo mahādhanaḥ |
madhye nārīsahasrasya sadā krīḍati tatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रैणः कामी सदा लुब्धश्चंडकोपः स पार्थिवः ।
न करोति वचो धर्म्यं सचिवैः समुदीरितम्
straiṇaḥ kāmī sadā lubdhaścaṃḍakopaḥ sa pārthivaḥ |
na karoti vaco dharmyaṃ sacivaiḥ samudīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुं निंदति सोऽत्यर्थं वैष्णवान्द्वेष्टि सर्वदा ।
कोऽसौ विष्णुः क्व दृष्टोऽसौ क्व चास्ते केन कीर्त्यते
viṣṇuṃ niṃdati so'tyarthaṃ vaiṣṇavāndveṣṭi sarvadā |
ko'sau viṣṇuḥ kva dṛṣṭo'sau kva cāste kena kīrtyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं न सहते विष्णुं स राजा दैवमोहितः ।
नारायणं भजंते ये तान्पीडयति कोपितः
itthaṃ na sahate viṣṇuṃ sa rājā daivamohitaḥ |
nārāyaṇaṃ bhajaṃte ye tānpīḍayati kopitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ब्राह्मणान्न वेदांश्च वैदिकं कर्म न व्रतम् ।
न दानं मन्यते दातुं पाखंडस्थितिसंस्थितः
na brāhmaṇānna vedāṃśca vaidikaṃ karma na vratam |
na dānaṃ manyate dātuṃ pākhaṃḍasthitisaṃsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनीत्या चंडदंडैश्च प्रजापीडां करोति सः ।
निष्ठुरो निर्दयः क्रूरः पुण्यकार्यपराङ्मुखः
anītyā caṃḍadaṃḍaiśca prajāpīḍāṃ karoti saḥ |
niṣṭhuro nirdayaḥ krūraḥ puṇyakāryaparāṅmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
च्युताचारोऽच्युतद्वेष्टा च्युताग्निश्च च्युतक्रियः ।
सोऽनुशास्ति जनं भूपः कालरूप इवापरः
cyutācāro'cyutadveṣṭā cyutāgniśca cyutakriyaḥ |
so'nuśāsti janaṃ bhūpaḥ kālarūpa ivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बहुतिथे काले स राजा पंचतां गतः ।
वैदिकेन विधानेन लेभे नैवोर्ध्व दैहिकम्
tato bahutithe kāle sa rājā paṃcatāṃ gataḥ |
vaidikena vidhānena lebhe naivordhva daihikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ किंकरयूथेन पीड्यमानो भृशं तदा ।
अयःकीलमये मार्गे तप्तसिक्ता प्रपूरिते
atha kiṃkarayūthena pīḍyamāno bhṛśaṃ tadā |
ayaḥkīlamaye mārge taptasiktā prapūrite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चंडार्करश्मिसंतप्ते वृक्षच्छायाविवर्जिते ।
तप्तांगारप्रकीर्णे च वह्निज्वालासमाकुले
caṃḍārkaraśmisaṃtapte vṛkṣacchāyāvivarjite |
taptāṃgāraprakīrṇe ca vahnijvālāsamākule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहतुंडैश्च काकोलैर्हन्यमानः सुदारुणैः ।
वृकैर्दंष्ट्राकरालैश्च श्वभिर्घोरैश्च भक्षितः
lohatuṃḍaiśca kākolairhanyamānaḥ sudāruṇaiḥ |
vṛkairdaṃṣṭrākarālaiśca śvabhirghoraiśca bhakṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृण्वन्क्रंदितमन्येषां नृणां किल्बिषकारिणाम् ।
जगाम पार्थिवो लोकमंतकस्य भयावहम्
śṛṇvankraṃditamanyeṣāṃ nṛṇāṃ kilbiṣakāriṇām |
jagāma pārthivo lokamaṃtakasya bhayāvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु भूपगतिं तस्य तस्मिँल्लोके सुदुःसहाम् ।
निरयान्निरयं यातः पर्यायेण स भूपतिः
śṛṇu bhūpagatiṃ tasya tasmi~lloke suduḥsahām |
nirayānnirayaṃ yātaḥ paryāyeṇa sa bhūpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदौ प्रयातस्तामिस्रे दारुणे भूरिदुःखदे ।
पुनश्चैवांधतामिस्रे यत्र दुःखं निरंतरम्
ādau prayātastāmisre dāruṇe bhūriduḥkhade |
punaścaivāṃdhatāmisre yatra duḥkhaṃ niraṃtaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतोऽनंतरमत्युग्रं महारौरवरौरवम् ।
नरकं कालसूत्रं च महानरकमेव च
gato'naṃtaramatyugraṃ mahārauravarauravam |
narakaṃ kālasūtraṃ ca mahānarakameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चान्मग्नः स भूपालो दुस्तरे दुःखमूर्छितः ।
संजीवने महावीचौ तापने संप्रतापने
paścānmagnaḥ sa bhūpālo dustare duḥkhamūrchitaḥ |
saṃjīvane mahāvīcau tāpane saṃpratāpane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतापनरकं राजा दुःखाग्निप्लुष्टमानसः ।
संपातं च स काकोलं कुड्मलं पूतिमृत्तिकम्
pratāpanarakaṃ rājā duḥkhāgnipluṣṭamānasaḥ |
saṃpātaṃ ca sa kākolaṃ kuḍmalaṃ pūtimṛttikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहशंकुं मृगीयंत्रं पंथानं शाल्मलिनदीम् ।
प्रविष्टोऽथ महाभीमं दुर्दर्शं दुर्गमं पुनः
lohaśaṃkuṃ mṛgīyaṃtraṃ paṃthānaṃ śālmalinadīm |
praviṣṭo'tha mahābhīmaṃ durdarśaṃ durgamaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असिपत्रवनं चैव लोहचारकमेव च ।
एवमेतेषु सर्वेषु पतित्वा पापकृन्नृपः
asipatravanaṃ caiva lohacārakameva ca |
evameteṣu sarveṣu patitvā pāpakṛnnṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविंदन्नरके घोरे संतापं यातनामयम् ।
विष्णुप्रद्वेषघोषेण युगानामेकविंशतिः
aviṃdannarake ghore saṃtāpaṃ yātanāmayam |
viṣṇupradveṣaghoṣeṇa yugānāmekaviṃśatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्वा च यातनां याम्यां निस्तीर्णनरको नृपः ।
समयाद्गिरिराजे तु पिशाचोऽभूत्तदा महान्
bhuktvā ca yātanāṃ yāmyāṃ nistīrṇanarako nṛpaḥ |
samayādgirirāje tu piśāco'bhūttadā mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भ्राम्यति दिशः सर्वा वने तस्मिन्बुभुक्षितः ।
न पश्यत्यशनं तोयं मेरावपि सदा गिरौ
sa bhrāmyati diśaḥ sarvā vane tasminbubhukṣitaḥ |
na paśyatyaśanaṃ toyaṃ merāvapi sadā girau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचित्पर्यटन्सोऽथ पिशाचः शोकपीडितः ।
प्लक्षप्रस्रवणारण्यं प्रविष्टो भाविसत्फलम्
kadācitparyaṭanso'tha piśācaḥ śokapīḍitaḥ |
plakṣaprasravaṇāraṇyaṃ praviṣṭo bhāvisatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभीतकतरुच्छायां समाश्रित्य सुदुःखितः ।
हा हतोऽस्मीति चाक्रंदद्घोरमुच्चैः पुनः पुनः
bibhītakatarucchāyāṃ samāśritya suduḥkhitaḥ |
hā hato'smīti cākraṃdadghoramuccaiḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्ष्रुत्तृड्भ्यां मुह्यमानस्य सर्वभूतद्रुहो मम ।
जन्मनोस्य दुरंतस्य कथमंतो भविष्यति
kṣruttṛḍbhyāṃ muhyamānasya sarvabhūtadruho mama |
janmanosya duraṃtasya kathamaṃto bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदौ पापसमुद्रेऽस्मिन्दुःखकल्लोलमालिनी ।
करावलंबनं कोद्य निमग्नस्य प्रदास्यति
ādau pāpasamudre'sminduḥkhakallolamālinī |
karāvalaṃbanaṃ kodya nimagnasya pradāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं तस्य पिशाचस्य रोदनं दीनचेतसः ।
देवद्युतिरधीयानः शुश्राव करुणामयम्
itthaṃ tasya piśācasya rodanaṃ dīnacetasaḥ |
devadyutiradhīyānaḥ śuśrāva karuṇāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागम्य ततस्तत्र तं पिशाचं ददर्श सः ।
विकरालमुखं भीमं पिशंगनयनं कृशम्
samāgamya tatastatra taṃ piśācaṃ dadarśa saḥ |
vikarālamukhaṃ bhīmaṃ piśaṃganayanaṃ kṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वमूर्धजकृष्णांगं यमदूतमिवापरम् ।
ललज्जिह्वं च लंबोष्ठदीर्घजंघं शिराकुलम्
ūrdhvamūrdhajakṛṣṇāṃgaṃ yamadūtamivāparam |
lalajjihvaṃ ca laṃboṣṭhadīrghajaṃghaṃ śirākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घांघ्रिं शुष्कतुंडं च गर्ताक्षं शुष्कपंजरम् ।
अथामुं कौतुकाविष्टः पप्रच्छ मुनिपुंगवः
dīrghāṃghriṃ śuṣkatuṃḍaṃ ca gartākṣaṃ śuṣkapaṃjaram |
athāmuṃ kautukāviṣṭaḥ papraccha munipuṃgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवद्युतिरुवाच।
कोऽसि त्वं भीषणाकारः कुतो रोदिषि दारुणम् ।
अवस्थेयं कुतो ब्रूहि किंचाहं करवाणि ते
devadyutiruvāca|
ko'si tvaṃ bhīṣaṇākāraḥ kuto rodiṣi dāruṇam |
avastheyaṃ kuto brūhi kiṃcāhaṃ karavāṇi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममाश्रमप्रविष्टा हि दुःखभाजो न जंतवः ।
मोदंते केवलं सर्वे वैष्णवे भवने यथा
mamāśramapraviṣṭā hi duḥkhabhājo na jaṃtavaḥ |
modaṃte kevalaṃ sarve vaiṣṇave bhavane yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वद त्वं सत्वरं भद्र दुःखस्यैतस्य कारणम् ।
कालक्षेपं न कुर्वंति प्राप्तेऽथे हि मनीषिणः
vada tvaṃ satvaraṃ bhadra duḥkhasyaitasya kāraṇam |
kālakṣepaṃ na kurvaṃti prāpte'the hi manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच।
श्रुत्वैतद्वचनं प्रीतः पिशाचस्त्यक्तरोदनः ।
उवाच दीनया वाचा प्रश्रयावनतस्तदा
vasiṣṭha uvāca|
śrutvaitadvacanaṃ prītaḥ piśācastyaktarodanaḥ |
uvāca dīnayā vācā praśrayāvanatastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशाच उवाच।
सर्वांगव्यापि संतापं जहार त्वद्वचो मयि ।
ग्रीष्मे दावानलोद्भूतं वर्षन्मेघ इवाचले
piśāca uvāca|
sarvāṃgavyāpi saṃtāpaṃ jahāra tvadvaco mayi |
grīṣme dāvānalodbhūtaṃ varṣanmegha ivācale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्मेऽस्ति सुकृतं किंचित्तेन दृष्टोऽसि मे द्विज ।
न ह्यसंचितपुण्यानां सद्भिरेकत्रसंगमः
yanme'sti sukṛtaṃ kiṃcittena dṛṣṭo'si me dvija |
na hyasaṃcitapuṇyānāṃ sadbhirekatrasaṃgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा कथयामास पूर्ववृत्तांतमात्मनः ।
विष्णुद्वेषप्रदोषेण दशामेतामहं गतः
ityuktvā kathayāmāsa pūrvavṛttāṃtamātmanaḥ |
viṣṇudveṣapradoṣeṇa daśāmetāmahaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्नामप्राणान्मुक्तो हि स्मृत्वा विष्णुपदं व्रजेत् ।
पापिष्ठो हि हरौ तस्मिन्ममद्वेषोऽभवद्द्विज
yannāmaprāṇānmukto hi smṛtvā viṣṇupadaṃ vrajet |
pāpiṣṭho hi harau tasminmamadveṣo'bhavaddvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पालयति भूतानि धर्मं याति जगत्त्रये ।
योंऽतरात्मा च भूतानां तस्मिन्द्वेषो ममाभवत्
yaḥ pālayati bhūtāni dharmaṃ yāti jagattraye |
yoṃ'tarātmā ca bhūtānāṃ tasmindveṣo mamābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणां फलदो योऽत्र सर्ववेदेषु गीयते ।
तपोभिरिज्यते विप्रैः समद्वेषवशंगतः
karmaṇāṃ phalado yo'tra sarvavedeṣu gīyate |
tapobhirijyate vipraiḥ samadveṣavaśaṃgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्तक्रियैः प्रियारण्यैर्निःसंगैकचरैश्च यः ।
वेदांते यतिभिश्चिंत्यः स मे द्वेषी हरिर्द्विज
tyaktakriyaiḥ priyāraṇyairniḥsaṃgaikacaraiśca yaḥ |
vedāṃte yatibhiściṃtyaḥ sa me dveṣī harirdvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मादयः सुराः सर्वे योगिनः सनकादयः ।
मुक्त्यर्थमर्चयंतीह स विष्णुर्द्वेषितो मया
brahmādayaḥ surāḥ sarve yoginaḥ sanakādayaḥ |
muktyarthamarcayaṃtīha sa viṣṇurdveṣito mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदौ मध्येऽवसाने यो विश्वधाता सनातनः ।
यस्य नैवादिमध्यांताः समे द्वेषपदं ययौ
ādau madhye'vasāne yo viśvadhātā sanātanaḥ |
yasya naivādimadhyāṃtāḥ same dveṣapadaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्मया सुकृतं कर्म कृतं प्राक्तनजन्मनि ।
विष्णुद्वेषाग्निना दग्धं तत्सर्वं भस्मसादभूत्
yanmayā sukṛtaṃ karma kṛtaṃ prāktanajanmani |
viṣṇudveṣāgninā dagdhaṃ tatsarvaṃ bhasmasādabhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथंचिदस्य पापस्य सीमां द्रक्ष्यामि चेदहम् ।
मुक्त्वा नारायणं नान्यमर्चयिष्यामि देवताम्
kathaṃcidasya pāpasya sīmāṃ drakṣyāmi cedaham |
muktvā nārāyaṇaṃ nānyamarcayiṣyāmi devatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुद्वेषाच्चिरं भुक्त्वा मया नरकयातनाम् ।
निरयान्निसृतः सोऽहं पैशाचीं योनिमागतः
viṣṇudveṣācciraṃ bhuktvā mayā narakayātanām |
nirayānnisṛtaḥ so'haṃ paiśācīṃ yonimāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना कर्ममंत्रैः कैरथानीतस्त्वदाश्रमम् ।
यत्र त्वद्दर्शनार्कान्मे नष्टं दुःखमयं तमः
adhunā karmamaṃtraiḥ kairathānītastvadāśramam |
yatra tvaddarśanārkānme naṣṭaṃ duḥkhamayaṃ tamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्यते मरणं यत्र बंधनं श्रीः सुखं वधूः ।
स तत्र नीयते स्वेन कर्मणा गलहस्तिना 6.129.५०।
इदानीमुचितं कर्म ब्रूहि पैशाच्यनाशनम् ।
परोपकारकार्ये हि न धन्या मंदगामिनः
prāpyate maraṇaṃ yatra baṃdhanaṃ śrīḥ sukhaṃ vadhūḥ |
sa tatra nīyate svena karmaṇā galahastinā 6.129.50|
idānīmucitaṃ karma brūhi paiśācyanāśanam |
paropakārakārye hi na dhanyā maṃdagāminaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवद्युतिरुवाच।
अहो मुष्णाति मायेयं देवासुरनृणां स्मृतिम् ।
यया देवेष्वपि द्वेषो जायते धर्मनाशनः
devadyutiruvāca|
aho muṣṇāti māyeyaṃ devāsuranṛṇāṃ smṛtim |
yayā deveṣvapi dveṣo jāyate dharmanāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रष्टा पालयिता हंता जगतां यो महेश्वरः ।
आत्मा च सर्वभूतानां तं मूढो द्वेष्टि कः कथम्
sraṣṭā pālayitā haṃtā jagatāṃ yo maheśvaraḥ |
ātmā ca sarvabhūtānāṃ taṃ mūḍho dveṣṭi kaḥ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवंति सर्वकर्माणि सफलानि यदर्पणात् ।
तद्भक्तिविमुखो मर्त्यः को न यातीह दुर्गतिम्
bhavaṃti sarvakarmāṇi saphalāni yadarpaṇāt |
tadbhaktivimukho martyaḥ ko na yātīha durgatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतिस्मृतिसदाचारविहितं कर्म केवलम् ।
सेवितव्यं चतुर्वर्णैर्भजन्नारायणं सदा
śrutismṛtisadācāravihitaṃ karma kevalam |
sevitavyaṃ caturvarṇairbhajannārāyaṇaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा निरयं यांति विना ह्यागमसेवनात् ।
अतो वेदविरुद्धार्थं शास्त्रोक्तं कर्म संत्यजेत्
anyathā nirayaṃ yāṃti vinā hyāgamasevanāt |
ato vedaviruddhārthaṃ śāstroktaṃ karma saṃtyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वबुद्धिरचितैः शास्त्रैः प्रतार्येह तु बालिशान् ।
विघ्नंति श्रेयसो मार्गं लोकनाशाय केवलम्
svabuddhiracitaiḥ śāstraiḥ pratāryeha tu bāliśān |
vighnaṃti śreyaso mārgaṃ lokanāśāya kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुं निंदंति वेदांश्च तपो निंदंति सद्द्विजान् ।
तेन ते नरकं यांति ह्यसच्छास्त्रनिषेवणात्
viṣṇuṃ niṃdaṃti vedāṃśca tapo niṃdaṃti saddvijān |
tena te narakaṃ yāṃti hyasacchāstraniṣevaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयमेव यथा राजा द्रविडो निरयं गतः ।
द्विषन्नारायणं देवं देवदेवं जगत्प्रभुम्
ayameva yathā rājā draviḍo nirayaṃ gataḥ |
dviṣannārāyaṇaṃ devaṃ devadevaṃ jagatprabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्द्वेषं हि देवेषु ब्राह्मणेषु विशेषतः ।
संत्यजेत्पुण्यकामोऽत्र वेदबाह्यां क्रियां त्यजेत्
tasmāddveṣaṃ hi deveṣu brāhmaṇeṣu viśeṣataḥ |
saṃtyajetpuṇyakāmo'tra vedabāhyāṃ kriyāṃ tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा कथयामास पिशाचाय हि तं मुनिः ।
प्रयागं गच्छ भो भद्र माघमासं विचारय
ityuktvā kathayāmāsa piśācāya hi taṃ muniḥ |
prayāgaṃ gaccha bho bhadra māghamāsaṃ vicāraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र ते निश्चिता मुक्तिः पैशाच्यान्नात्र संशयः ।
तत्राप्लुता दिवं यांति श्रुतिरेषा सनातनी
yatra te niścitā muktiḥ paiśācyānnātra saṃśayaḥ |
tatrāplutā divaṃ yāṃti śrutireṣā sanātanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विजहाति नरस्तत्र प्राक्तनं कर्म दुष्कृतम् ।
प्रयागस्नानतो नास्ति क्वाप्यन्यदधिकं परम्
vijahāti narastatra prāktanaṃ karma duṣkṛtam |
prayāgasnānato nāsti kvāpyanyadadhikaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तं तपोरूपं दानरूपं क्रियात्मकम् ।
यागयोगाधिकं विद्धि प्रयागं पापिनामपि
prāyaścittaṃ taporūpaṃ dānarūpaṃ kriyātmakam |
yāgayogādhikaṃ viddhi prayāgaṃ pāpināmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गापवर्गयोर्द्वारं तत्पृथिव्यामपावृतम् ।
सितासितोद वेणी या तां हित्वा भुवि नापरा
svargāpavargayordvāraṃ tatpṛthivyāmapāvṛtam |
sitāsitoda veṇī yā tāṃ hitvā bhuvi nāparā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापनैगडबद्धस्य छेदनैककुठारिका ।
क्व विष्णुः सूर्यतेजोऽग्निर्गंगायामुनसंगमः
pāpanaigaḍabaddhasya chedanaikakuṭhārikā |
kva viṣṇuḥ sūryatejo'gnirgaṃgāyāmunasaṃgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व वराकी नृणां तुच्छा पापराशि तृणाहुतिः ।
मलीमसघनध्वंसे यथा शरदि चंद्रमाः
kva varākī nṛṇāṃ tucchā pāparāśi tṛṇāhutiḥ |
malīmasaghanadhvaṃse yathā śaradi caṃdramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाति पापक्षयादूर्ध्वं नरो वेणीजलाप्लुतः ।
सितासितस्य माहात्म्यमहं वक्तुं न ते क्षमः
bhāti pāpakṣayādūrdhvaṃ naro veṇījalāplutaḥ |
sitāsitasya māhātmyamahaṃ vaktuṃ na te kṣamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्तोयकणसंस्पृष्टो मुक्तः केरलको द्विजः ।
इति वाक्यमृषेः श्रुत्वा पिशाचस्तुष्टमानसः
yattoyakaṇasaṃspṛṣṭo muktaḥ keralako dvijaḥ |
iti vākyamṛṣeḥ śrutvā piśācastuṣṭamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तदुःखइव प्रीतः पप्रच्छ प्रणयान्मुनिम् ।
कथं केरलदेशीयो द्विजो मुक्तो महामुने
muktaduḥkhaiva prītaḥ papraccha praṇayānmunim |
kathaṃ keraladeśīyo dvijo mukto mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतं कथय वृत्तांतं संश्रित्य करुणां मयि
etaṃ kathaya vṛttāṃtaṃ saṃśritya karuṇāṃ mayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवद्युतिरुवाच।
पिशाच शृणु पुण्यां मे कथां कथयतः शुभाम् ।
केरले वसुनामात्र ब्राह्मणो वेदपारगः
devadyutiruvāca|
piśāca śṛṇu puṇyāṃ me kathāṃ kathayataḥ śubhām |
kerale vasunāmātra brāhmaṇo vedapāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दायादैर्हृतवित्तस्तु निर्धनो बंधुवर्जितः ।
जन्मभूमिं परित्यज्य महादुःखेन दुःखितः
dāyādairhṛtavittastu nirdhano baṃdhuvarjitaḥ |
janmabhūmiṃ parityajya mahāduḥkhena duḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशाद्देशं परिभ्राम्य कालेन महता पुनः ।
प्रविश्य स महारण्यमीषद्व्याधिप्रपीडितः
deśāddeśaṃ paribhrāmya kālena mahatā punaḥ |
praviśya sa mahāraṇyamīṣadvyādhiprapīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छंस्तीर्थांतरं श्रांतः क्षुत्क्षामो विंध्यपर्वते ।
दुर्भिक्षेण मृतिं लेभे न दाहं चौर्ध्वदेहिकम्
gacchaṃstīrthāṃtaraṃ śrāṃtaḥ kṣutkṣāmo viṃdhyaparvate |
durbhikṣeṇa mṛtiṃ lebhe na dāhaṃ caurdhvadehikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन कर्मविपाकेन तत्रैव गिरिगह्वरे ।
प्रेतीभूतश्चिरं कालमुवास निर्जने वने
tena karmavipākena tatraiva girigahvare |
pretībhūtaściraṃ kālamuvāsa nirjane vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीतातपपरिक्लिष्टो निराहारो निरूदकः ।
दिगंबरो व्युपानत्को गिरा हाहेति निःश्वसन्
śītātapaparikliṣṭo nirāhāro nirūdakaḥ |
digaṃbaro vyupānatko girā hāheti niḥśvasan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतस्ततः परिभ्राम्य वायुभूतः स केरलः ।
द्विजो न शरणं लेभे न सुखं कुत्रचित्तदा
itastataḥ paribhrāmya vāyubhūtaḥ sa keralaḥ |
dvijo na śaraṇaṃ lebhe na sukhaṃ kutracittadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संशोचति स्म दुःखार्ते नैव पश्यति सद्गतिम् ।
सर्वदा दत्तदानं स भुंक्ते स्वं कर्मणः फलम्
saṃśocati sma duḥkhārte naiva paśyati sadgatim |
sarvadā dattadānaṃ sa bhuṃkte svaṃ karmaṇaḥ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हविर्जुह्वति नाग्नौ ये गोविंदं नार्चयंति ये ।
भजंते नात्मविद्यां ये सुतीर्थविमुखाश्च ये
havirjuhvati nāgnau ye goviṃdaṃ nārcayaṃti ye |
bhajaṃte nātmavidyāṃ ye sutīrthavimukhāśca ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णवस्त्रतांबूलं मणिमन्नं फलं जलम् ।
आर्तेभ्यो न प्रयच्छंति सर्वे ते कृतहीनकाः
suvarṇavastratāṃbūlaṃ maṇimannaṃ phalaṃ jalam |
ārtebhyo na prayacchaṃti sarve te kṛtahīnakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मस्वं च परस्वं च स्त्रीधनानि हरंति ये ।
बलेन छद्मना वापि धूर्ताश्च परवंचकाः
brahmasvaṃ ca parasvaṃ ca strīdhanāni haraṃti ye |
balena chadmanā vāpi dhūrtāśca paravaṃcakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दांभिकः कुहकाश्चौरा ये च पावकवृत्तयः ।
बालवृद्धातुरस्त्रीषु निर्दयाः सत्यवर्जिताः
dāṃbhikaḥ kuhakāścaurā ye ca pāvakavṛttayaḥ |
bālavṛddhāturastrīṣu nirdayāḥ satyavarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निदा गरदा ये च ये चान्ये कूटसाक्षिणः ।
अगम्यागामिनः सर्वे ये चान्ये ग्रामयाजिनः
agnidā garadā ye ca ye cānye kūṭasākṣiṇaḥ |
agamyāgāminaḥ sarve ye cānye grāmayājinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृमातृस्नुषापत्यस्वदारत्यागिनश्च ये ।
ये कदर्याश्च लुब्धाश्च नास्तिका धर्मदूषकाः
pitṛmātṛsnuṣāpatyasvadāratyāginaśca ye |
ye kadaryāśca lubdhāśca nāstikā dharmadūṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यजंति स्वामिनं युद्धे त्यजंति शरणागतम् ।
गवांभूमेश्च हंतारो ये चान्ये रत्नदूषकाः
tyajaṃti svāminaṃ yuddhe tyajaṃti śaraṇāgatam |
gavāṃbhūmeśca haṃtāro ye cānye ratnadūṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परापवादिनः पापा देवतागुरुनिंदकाः ।
महाक्षेत्रेषु सर्वेषु प्रतिग्रहरताश्च ये
parāpavādinaḥ pāpā devatāguruniṃdakāḥ |
mahākṣetreṣu sarveṣu pratigraharatāśca ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परद्रोहरता ये च यथा च प्राणिहिंसकाः ।
कुप्रतिग्राहिणः सर्वे ते भवंति पुनः पुनः
paradroharatā ye ca yathā ca prāṇihiṃsakāḥ |
kupratigrāhiṇaḥ sarve te bhavaṃti punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतराक्षसपैशाच तिर्यग्वृक्षकुयोनिषु ।
न तेषां सुखलेशोऽस्ति इह लोके परत्र च
pretarākṣasapaiśāca tiryagvṛkṣakuyoniṣu |
na teṣāṃ sukhaleśo'sti iha loke paratra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्यक्त्वा निषिद्धार्थं विहितं कर्म चाचरेत् ।
यज्ञं दानं तपस्तीर्थं मंत्रं देवं गुरुं भजेत्
tasmāttyaktvā niṣiddhārthaṃ vihitaṃ karma cācaret |
yajñaṃ dānaṃ tapastīrthaṃ maṃtraṃ devaṃ guruṃ bhajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपाकं कर्मणां दृष्ट्वा योनिकोटिषु दुस्तरम् ।
चतुर्भिरपि वर्णैश्च सेव्यो धर्मो निरंतरम्
vipākaṃ karmaṇāṃ dṛṣṭvā yonikoṭiṣu dustaram |
caturbhirapi varṇaiśca sevyo dharmo niraṃtaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति प्रेतगतिं दृष्ट्वा पापबीजोत्थितां हि सः ।
कृत्वा धर्मोपदेशं च पुनस्तस्मै द्विजोऽब्रवीत्
iti pretagatiṃ dṛṣṭvā pāpabījotthitāṃ hi saḥ |
kṛtvā dharmopadeśaṃ ca punastasmai dvijo'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं स केरलः प्रेतो वर्तमानो गिरौ तदा ।
अतिवाह्य चिरं कालमपश्यत्पथिकं पथि
itthaṃ sa keralaḥ preto vartamāno girau tadā |
ativāhya ciraṃ kālamapaśyatpathikaṃ pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वहंतं द्वौ करंडौ च वेणी जलयुतौ तथा ।
गायंतं प्रमुखा देवं पुण्यश्लोकं जनार्दनम्
vahaṃtaṃ dvau karaṃḍau ca veṇī jalayutau tathā |
gāyaṃtaṃ pramukhā devaṃ puṇyaślokaṃ janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा सहसा प्रेतो मार्गरोधं चकार सः ।
दर्शयामास चात्मानं मा भैषीरित्युवाच सः
taṃ dṛṣṭvā sahasā preto mārgarodhaṃ cakāra saḥ |
darśayāmāsa cātmānaṃ mā bhaiṣīrityuvāca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानीयं पातुमिच्छामि त्वत्तः कार्पाटिकोत्तम ।
न पास्यसि जलं चेन्मां प्राणा यास्यंति मे दृढम्
pānīyaṃ pātumicchāmi tvattaḥ kārpāṭikottama |
na pāsyasi jalaṃ cenmāṃ prāṇā yāsyaṃti me dṛḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति प्रेतवचः श्रुत्वा पांथः प्रत्याह कौतुकात् ।
कार्पटीक उवाच।
कस्त्वं दुःखाभिभूतस्तु कृशो म्लानो दिगंबरः
iti pretavacaḥ śrutvā pāṃthaḥ pratyāha kautukāt |
kārpaṭīka uvāca|
kastvaṃ duḥkhābhibhūtastu kṛśo mlāno digaṃbaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवशेषो मुमूर्षुश्च विकृतो भयवर्धनः ।
नवधूममयाकारश्चंडश्चंचललोचनः
jīvaśeṣo mumūrṣuśca vikṛto bhayavardhanaḥ |
navadhūmamayākāraścaṃḍaścaṃcalalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्भ्यामस्पृष्टभूमिस्त्वं निर्मांसोदरबाहुकः ।
इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रेतो वाक्यमथाब्रवीत्
padbhyāmaspṛṣṭabhūmistvaṃ nirmāṃsodarabāhukaḥ |
iti tadvacanaṃ śrutvā preto vākyamathābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेत उवाच।
शृणु धर्मिष्ठ ते वच्मि येनाहमीदृशोऽभवम् ।
ब्राह्मणोऽदत्तदानोऽहं लोभी च मलिनक्रियः 6.129.१००।
परान्नं च सदा भुक्तमेकाकी मिष्टभोजनः ।
मया दत्ता न भिक्षापि हंतकारो न पुष्कलः
preta uvāca|
śṛṇu dharmiṣṭha te vacmi yenāhamīdṛśo'bhavam |
brāhmaṇo'dattadāno'haṃ lobhī ca malinakriyaḥ 6.129.100|
parānnaṃ ca sadā bhuktamekākī miṣṭabhojanaḥ |
mayā dattā na bhikṣāpi haṃtakāro na puṣkalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कृतो वैश्वदेवस्तु प्रक्षिप्तो न बहिर्बलि ।
भूतानां तु तृषार्तानां न हता पयसा च तृट्
na kṛto vaiśvadevastu prakṣipto na bahirbali |
bhūtānāṃ tu tṛṣārtānāṃ na hatā payasā ca tṛṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचित्पितरो नैव तर्पिता अटता महीम् ।
न च श्राद्धं कृतं क्वापि पूजिता नैव देवताः
kadācitpitaro naiva tarpitā aṭatā mahīm |
na ca śrāddhaṃ kṛtaṃ kvāpi pūjitā naiva devatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षातपपरित्राणं न दत्तं पादरक्षणम् ।
जलपात्रं न दत्तं च तांबूलं नौषधं मया
varṣātapaparitrāṇaṃ na dattaṃ pādarakṣaṇam |
jalapātraṃ na dattaṃ ca tāṃbūlaṃ nauṣadhaṃ mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गृहे वसतिर्दत्ता नातिथ्यं कस्यचित्कृतम् ।
अंधवृद्धाधनानाथ दीनाः पानान्नतोषिताः
na gṛhe vasatirdattā nātithyaṃ kasyacitkṛtam |
aṃdhavṛddhādhanānātha dīnāḥ pānānnatoṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवां ग्रासो न दत्तो वै न रोगी परिमोचितः ।
न दत्ता न हुता विप्र पवित्राश्च तिला मया
gavāṃ grāso na datto vai na rogī parimocitaḥ |
na dattā na hutā vipra pavitrāśca tilā mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिव्यां तिलदातारो न भवंति तु मद्विधाः ।
व्यतीपाते न दत्तं हि किंचित्स्वर्णं महाफलम्
pṛthivyāṃ tiladātāro na bhavaṃti tu madvidhāḥ |
vyatīpāte na dattaṃ hi kiṃcitsvarṇaṃ mahāphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्रांतावुपरागे च न दत्तं सूर्यचन्द्रयोः ।
पर्वाण्यन्यानि सर्वाणि जग्मुः शून्यानि मे द्विज
saṃkrāṃtāvuparāge ca na dattaṃ sūryacandrayoḥ |
parvāṇyanyāni sarvāṇi jagmuḥ śūnyāni me dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिथयः कार्तिके मुख्या जाता वंध्याः सदा मम ।
पितृभ्यो नैव दत्तं वा अष्टकासु मघासु च
tithayaḥ kārtike mukhyā jātā vaṃdhyāḥ sadā mama |
pitṛbhyo naiva dattaṃ vā aṣṭakāsu maghāsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजानां न कृता प्रीतिर्मन्वादिषु युगादिषु ।
न दत्तस्तिलतैलेन प्रदीपः कार्तिके मया
dvijānāṃ na kṛtā prītirmanvādiṣu yugādiṣu |
na dattastilatailena pradīpaḥ kārtike mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्नातो माघमासेऽहं रूपसौभाग्यकामदे ।
द्विजाय वेदविदुषे गौतम्यां सिंहगे गुरौ
na snāto māghamāse'haṃ rūpasaubhāgyakāmade |
dvijāya vedaviduṣe gautamyāṃ siṃhage gurau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया संकल्पितं द्रव्यं न दत्तं पूर्वजन्मनि ।
न स्नातोऽहं कृष्णवेण्यां तथा कन्यागते गुरौ
mayā saṃkalpitaṃ dravyaṃ na dattaṃ pūrvajanmani |
na snāto'haṃ kṛṣṇaveṇyāṃ tathā kanyāgate gurau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निं प्रज्वाल्य काष्ठौघैः स्नातानां पौषमाघयोः ।
शीतार्तानां च विप्राणां न कृतो जाड्यनिग्रहः
agniṃ prajvālya kāṣṭhaughaiḥ snātānāṃ pauṣamāghayoḥ |
śītārtānāṃ ca viprāṇāṃ na kṛto jāḍyanigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवादिषु मासेषु न दत्तं शीतलं जलम् ।
मया नारोऽपितोऽश्वत्थो न्यग्रोधो नैव वर्धितः
mādhavādiṣu māseṣu na dattaṃ śītalaṃ jalam |
mayā nāro'pito'śvattho nyagrodho naiva vardhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बंदीगृहान्मया मुक्तिर्न कृता प्राणिनां क्वचित् ।
न प्राणिभयसंत्रस्तो रक्षितः शरणागतः
baṃdīgṛhānmayā muktirna kṛtā prāṇināṃ kvacit |
na prāṇibhayasaṃtrasto rakṣitaḥ śaraṇāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपोष्यात्र त्रिरात्राणि तोषितो मधुसूदनः ।
कृच्छ्रातिकृच्छ्रपाराकं तथा चांद्रायणं द्विज
nopoṣyātra trirātrāṇi toṣito madhusūdanaḥ |
kṛcchrātikṛcchrapārākaṃ tathā cāṃdrāyaṇaṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथान्यत्तप्तकृच्छ्रं च तथा सांतपनानि च ।
व्रतान्येतानि पुण्यानि जुष्टानींद्रादिभिः सुरैः
athānyattaptakṛcchraṃ ca tathā sāṃtapanāni ca |
vratānyetāni puṇyāni juṣṭānīṃdrādibhiḥ suraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरित्वा न मया तानि देहः संशोषितः पुरा ।
इत्थं पूर्वभवो वंध्यो मम जातो द्विजोत्तम
caritvā na mayā tāni dehaḥ saṃśoṣitaḥ purā |
itthaṃ pūrvabhavo vaṃdhyo mama jāto dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य द्विज महाक्रूरामद्भुतामत्र जन्मनि ।
गतिं दूरप्रबोधां तु मम पूर्वस्य कर्मणः
paśya dvija mahākrūrāmadbhutāmatra janmani |
gatiṃ dūraprabodhāṃ tu mama pūrvasya karmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संति मांसानि मार्गेषु वृकव्याघ्रहतानि वै ।
फलान्यन्यानि शैलेस्मिन्शुकैस्त्यक्तानि सर्वतः
saṃti māṃsāni mārgeṣu vṛkavyāghrahatāni vai |
phalānyanyāni śailesminśukaistyaktāni sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यानि च सुगंधीनि फलानि रसवंति च ।
मूलानि तु सुभक्ष्याणि मृदूनि मधुराणि च
puṇyāni ca sugaṃdhīni phalāni rasavaṃti ca |
mūlāni tu subhakṣyāṇi mṛdūni madhurāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाविधानि तिष्ठंति मधूनि सुबहून्यपि ।
स्रोतसां निर्झराणां च संति वारीणि सर्वशः
nānāvidhāni tiṣṭhaṃti madhūni subahūnyapi |
srotasāṃ nirjharāṇāṃ ca saṃti vārīṇi sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.