श्रीनारद उवाच-
अथ जालंधरः प्राह रक्षात्मानमितः शिवम् ।
शिवाद्य त्वां क्षिपाम्याशु यत्रास्ते मधुसूदनः
śrīnārada uvāca-
atha jālaṃdharaḥ prāha rakṣātmānamitaḥ śivam |
śivādya tvāṃ kṣipāmyāśu yatrāste madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद्ब्रह्माणमाकृष्य पातयिष्यामि सागरे ।
धृतेषु युष्मासु यदा तदा सर्वेश्वरो ह्यहम्
paścādbrahmāṇamākṛṣya pātayiṣyāmi sāgare |
dhṛteṣu yuṣmāsu yadā tadā sarveśvaro hyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा सैन्यसंभारं न्यस्य शुंभासुरादिषु ।
भटैर्गुप्तं निशुंभाद्यैश्चतुरंगमनंतकम्
ityuktvā sainyasaṃbhāraṃ nyasya śuṃbhāsurādiṣu |
bhaṭairguptaṃ niśuṃbhādyaiścaturaṃgamanaṃtakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुंभो निशुंभः फेंकारो फेरुंडो धूम्रलोचनः ।
केतुर्बिडालजंघश्च राहुर्दुर्वारणो यमः
śuṃbho niśuṃbhaḥ pheṃkāro pheruṃḍo dhūmralocanaḥ |
keturbiḍālajaṃghaśca rāhurdurvāraṇo yamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालासुरोऽथ लवणो भूमिरेतोंधकासुरः ।
रक्तवीर्यादयश्चंडी चामुंडी दैत्यपुंगवाः
kālāsuro'tha lavaṇo bhūmiretoṃdhakāsuraḥ |
raktavīryādayaścaṃḍī cāmuṃḍī daityapuṃgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वानेवोद्यतान्दृष्ट्वा संख्ये दानवपुंगवान् ।
रुरुधुः समरे राजन्वीरभद्रादयो गणाः
sarvānevodyatāndṛṣṭvā saṃkhye dānavapuṃgavān |
rurudhuḥ samare rājanvīrabhadrādayo gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो युद्धमभूद्धोरं तुमुलं लोमहर्षणम् ।
पतंति प्रथमा यत्र दैत्याश्चापि क्षतातुराः
tato yuddhamabhūddhoraṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam |
pataṃti prathamā yatra daityāścāpi kṣatāturāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शुंभादिभिर्दैत्यैः सर्वशस्त्रैर्महामृधे ।
हताः पेतुर्गणाश्चान्ये पलायांचक्रिरे नृप
atha śuṃbhādibhirdaityaiḥ sarvaśastrairmahāmṛdhe |
hatāḥ peturgaṇāścānye palāyāṃcakrire nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणान्विजित्य समरे रुरुधुर्दानवाः शिवम् ।
वर्षंतः शरधाराभिर्घना मेरुगिरिं यथा
gaṇānvijitya samare rurudhurdānavāḥ śivam |
varṣaṃtaḥ śaradhārābhirghanā merugiriṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पिनाकमाकृष्य वृषभोपरि भैरवः ।
जघान बाणनिवहैर्दानवान्समरांगणे ।
तीक्ष्णाग्रैस्तु क्षुरप्रौघैर्दानवानहनद्बली
tataḥ pinākamākṛṣya vṛṣabhopari bhairavaḥ |
jaghāna bāṇanivahairdānavānsamarāṃgaṇe |
tīkṣṇāgraistu kṣurapraughairdānavānahanadbalī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिन्नंदिप्रहारेण पेतुः संग्राममूर्धनि ।
बाणैश्च जर्जरान्कृत्वा शुंभादीन्वृषभध्वजः
kecinnaṃdiprahāreṇa petuḥ saṃgrāmamūrdhani |
bāṇaiśca jarjarānkṛtvā śuṃbhādīnvṛṣabhadhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषं सैन्यं जघानाशु शस्त्रास्त्रैः समरांगणे ।
गजैर्नरैर्हयैर्व्याप्तं पतितैः समरांगणम्
śeṣaṃ sainyaṃ jaghānāśu śastrāstraiḥ samarāṃgaṇe |
gajairnarairhayairvyāptaṃ patitaiḥ samarāṃgaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव वज्रनिर्भिन्नैः पर्वतैरिव भूतलम् ।
अथ मायामयीं गौरीं विदधे सिंधुनंदनः
babhūva vajranirbhinnaiḥ parvatairiva bhūtalam |
atha māyāmayīṃ gaurīṃ vidadhe siṃdhunaṃdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौंदर्यगुणसंपन्नां सर्वालंकारभूषिताम् ।
जयां मायामयीं कृत्वा समुवाचाब्धिनंदनः
sauṃdaryaguṇasaṃpannāṃ sarvālaṃkārabhūṣitām |
jayāṃ māyāmayīṃ kṛtvā samuvācābdhinaṃdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ त्वं पुरतो रुद्रं विमोहय रणे द्रुतम् ।
इत्युक्त्वा दैत्यपतिना ययौ मायामयी जया
gaccha tvaṃ purato rudraṃ vimohaya raṇe drutam |
ityuktvā daityapatinā yayau māyāmayī jayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रणे गत्वा शिवस्याग्रे मुक्तकेशी रुरोद ह ।
पृष्टा हरेण सा प्राह मानसोत्तरपर्वतात्
raṇe gatvā śivasyāgre muktakeśī ruroda ha |
pṛṣṭā hareṇa sā prāha mānasottaraparvatāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृता तव प्रिया देव पार्वती सिंधुसूनुना ।
श्रुत्वेति वचनं तस्यास्तामुवाच वृषध्वजः
hṛtā tava priyā deva pārvatī siṃdhusūnunā |
śrutveti vacanaṃ tasyāstāmuvāca vṛṣadhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जये त्वमेहि वृषभं त्वां हरिष्यंति दानवाः ।
ततो वृषभमारुह्य जया चालिंग्य शंकरम्
jaye tvamehi vṛṣabhaṃ tvāṃ hariṣyaṃti dānavāḥ |
tato vṛṣabhamāruhya jayā cāliṃgya śaṃkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राह प्रयामि पार्वत्या न जीवामि विना हर ।
चंद्रं शंभुजटाविष्टं गृहीत्वा वृषभाद्द्रुतम्
prāha prayāmi pārvatyā na jīvāmi vinā hara |
caṃdraṃ śaṃbhujaṭāviṣṭaṃ gṛhītvā vṛṣabhāddrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवारोहत सा माया मायाष्वक्तो रणं ययौ ।
ततो गौरीं हृतां श्रुत्वा चिंतयामास शंकरः
avārohata sā māyā māyāṣvakto raṇaṃ yayau |
tato gaurīṃ hṛtāṃ śrutvā ciṃtayāmāsa śaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैत्यमायापरिष्वक्तो नात्मानं बुबुधे नृप ।
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः सैन्येन महता वृतः
daityamāyāpariṣvakto nātmānaṃ bubudhe nṛpa |
etasminnaṃtare prāptaḥ sainyena mahatā vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायामृडानीं स्वरथे निधायार्णवजः शिवम् ।
जालंधरजये तद्वदासीद्वादित्रनिस्वनः
māyāmṛḍānīṃ svarathe nidhāyārṇavajaḥ śivam |
jālaṃdharajaye tadvadāsīdvāditranisvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चचाल वसुधा येन प्रतिनेदुर्महीधराः ।
हरस्य दर्शयामास पार्वतीं सिंधुनंदनः
cacāla vasudhā yena pratinedurmahīdharāḥ |
harasya darśayāmāsa pārvatīṃ siṃdhunaṃdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रोऽप्यरिरथस्थां तां ददर्श निजवल्लभाम् ।
वियोगविधुरां दीनां तन्वीमातुरलोचनाम्
rudro'pyarirathasthāṃ tāṃ dadarśa nijavallabhām |
viyogavidhurāṃ dīnāṃ tanvīmāturalocanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा नाथ प्रिय रुद्रेति प्रजल्पंतीं पुनः पुनः ।
प्रौढवैरिरथे दृष्ट्वा पाखंडिस्थां यथा श्रुतिम्
hā nātha priya rudreti prajalpaṃtīṃ punaḥ punaḥ |
prauḍhavairirathe dṛṣṭvā pākhaṃḍisthāṃ yathā śrutim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरीं दध्यौ तथा स्थाणुः कथं प्राप्या प्रिया मया ।
विललाप ततः शंभुर्दैत्यमायाविमोहितः
gaurīṃ dadhyau tathā sthāṇuḥ kathaṃ prāpyā priyā mayā |
vilalāpa tataḥ śaṃbhurdaityamāyāvimohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहो मे दानवैः कांते हृतासि त्वां कथं प्रिये ।
शोकमोहप्लुतं दृष्ट्वा शंकरं सागरात्मजः
moho me dānavaiḥ kāṃte hṛtāsi tvāṃ kathaṃ priye |
śokamohaplutaṃ dṛṣṭvā śaṃkaraṃ sāgarātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाद प्रहसन्वाक्यं कश्चित्कारुण्यवान्यथा ।
सर्वप्रमाणशून्योऽसि स्मर शृंगारवर्जितः
jagāda prahasanvākyaṃ kaścitkāruṇyavānyathā |
sarvapramāṇaśūnyo'si smara śṛṃgāravarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वरोऽपि वराकस्त्वं संजातोंबिकया विना ।
मा रोदीर्हि विरूपाक्ष ददामि तव वल्लभाम्
īśvaro'pi varākastvaṃ saṃjātoṃbikayā vinā |
mā rodīrhi virūpākṣa dadāmi tava vallabhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षितोऽसि मया रुद्र गृहीत्वा पार्वतीं रणात् ।
इत्युक्त्वा गिरिशं तूर्णमुत्तार्य स्वरथादुमाम्
rakṣito'si mayā rudra gṛhītvā pārvatīṃ raṇāt |
ityuktvā giriśaṃ tūrṇamuttārya svarathādumām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैन्यं संप्रेषयामास शंकराभिमुखं किल ।
हरोऽपि वृषभेणाशु तत्सैन्यं समधावत
sainyaṃ saṃpreṣayāmāsa śaṃkarābhimukhaṃ kila |
haro'pi vṛṣabheṇāśu tatsainyaṃ samadhāvata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीतुं पार्वतीं पाहि त्राहित्राहीति जल्पतीम् ।
यावद्गृह्णाति तां गौरीं करेण वृषभध्वजः
gṛhītuṃ pārvatīṃ pāhi trāhitrāhīti jalpatīm |
yāvadgṛhṇāti tāṃ gaurīṃ kareṇa vṛṣabhadhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावच्छुंभासुरः शीघ्रं गृहीत्वा चांबरे स्थितः ।
शूलं मुमोच बलवान्हंतुं शुंभासुरं हरः
tāvacchuṃbhāsuraḥ śīghraṃ gṛhītvā cāṃbare sthitaḥ |
śūlaṃ mumoca balavānhaṃtuṃ śuṃbhāsuraṃ haraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुंभेन सा परित्यक्ता शूलोपरि पपात ह ।
रुदंती चारुसर्वांगी त्यक्ता शूलेन संयुता
śuṃbhena sā parityaktā śūlopari papāta ha |
rudaṃtī cārusarvāṃgī tyaktā śūlena saṃyutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिता शंकरस्याग्रे तथेत्युक्त्वा ममार च ।
मायागौरीं मृतां दृष्ट्वा शोकमोहपरिप्लुतः
patitā śaṃkarasyāgre tathetyuktvā mamāra ca |
māyāgaurīṃ mṛtāṃ dṛṣṭvā śokamohapariplutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा प्रियेति रुदन्रुद्रः पपात भुवि मूर्च्छितः ।
क्षणं संज्ञामवाप्याथ रणभूमावुमापतिः ।
शशाप शुंभप्रमुखान्गौरी युष्मान्हनिष्यति
hā priyeti rudanrudraḥ papāta bhuvi mūrcchitaḥ |
kṣaṇaṃ saṃjñāmavāpyātha raṇabhūmāvumāpatiḥ |
śaśāpa śuṃbhapramukhāngaurī yuṣmānhaniṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
अथ शुंभादयो दैत्या रणे देव्या निपातिताः ।
महेश्वरस्य शापेन गते मंन्वतरे नृप
nārada uvāca-
atha śuṃbhādayo daityā raṇe devyā nipātitāḥ |
maheśvarasya śāpena gate maṃnvatare nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शपित्वा तान्रुरोदाथ जल्पन्निर्गत्य शंकरः ।
क्व गतासि प्रियेत्युक्त्वा दुःखितं मां रणांगणे
śapitvā tānrurodātha jalpannirgatya śaṃkaraḥ |
kva gatāsi priyetyuktvā duḥkhitaṃ māṃ raṇāṃgaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रतिं त्यक्त्वा वियोगार्तः श्रीकंठोऽहं त्वया कृतः ।
वासुदेवोऽपि मां त्यक्तं न जानाति त्वया प्रिये
ratiṃ tyaktvā viyogārtaḥ śrīkaṃṭho'haṃ tvayā kṛtaḥ |
vāsudevo'pi māṃ tyaktaṃ na jānāti tvayā priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञे दक्षस्याग्निकुंडे शिरो देवि हुतं त्वया ।
भूयो हि भवती लब्धा कथं त्यजसि मां पुनः
yajñe dakṣasyāgnikuṃḍe śiro devi hutaṃ tvayā |
bhūyo hi bhavatī labdhā kathaṃ tyajasi māṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उतिष्ठोतिष्ठ चार्वंगि गिरिजे मां प्रबोधय ।
अत्रांतरे शिवं ज्ञात्वा दैत्यमायाविमोहितम्
utiṣṭhotiṣṭha cārvaṃgi girije māṃ prabodhaya |
atrāṃtare śivaṃ jñātvā daityamāyāvimohitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतागणमध्यस्थो ह्यंतरिक्षादुपागमत् ।
विलपंतमुवाचेदमदृश्यः कमलासनः
devatāgaṇamadhyastho hyaṃtarikṣādupāgamat |
vilapaṃtamuvācedamadṛśyaḥ kamalāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच-
त्वं शोकमोहपितृमातृविवर्जितोऽसि दुःखं सुखं सुतकलत्ररिपुर्न चास्ति ।
जातोऽसि नैव जनकेन जनिष्यमाणस्त्वं मन्यसे ऋषिगणैश्च कुतो विमोहः
brahmovāca-
tvaṃ śokamohapitṛmātṛvivarjito'si duḥkhaṃ sukhaṃ sutakalatraripurna cāsti |
jāto'si naiva janakena janiṣyamāṇastvaṃ manyase ṛṣigaṇaiśca kuto vimohaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकोऽसि नाथ बहुधा कृतविग्रहोऽसि सूर्यो यथा जलधिवीचिषु दृश्यमानः ।
ध्यानेन यांति यमिनस्तव पादमूलं रूपं परं दुरवबोधमवाच्यमेव
eko'si nātha bahudhā kṛtavigraho'si sūryo yathā jaladhivīciṣu dṛśyamānaḥ |
dhyānena yāṃti yaminastava pādamūlaṃ rūpaṃ paraṃ duravabodhamavācyameva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैषा प्रिया तव समानतया विपन्ना जालंधरेण रचितां जहि देव मायाम् ।
सा पार्वती कमलकोशगता हि शंभो युद्धस्व वैरिनिवहं जहि पाहि चास्मान्
naiṣā priyā tava samānatayā vipannā jālaṃdhareṇa racitāṃ jahi deva māyām |
sā pārvatī kamalakośagatā hi śaṃbho yuddhasva vairinivahaṃ jahi pāhi cāsmān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वेति ब्रह्मणो वाक्यमवबुद्धो महेश्वरः ।
ज्ञात्वा तां दानवीमायां मुमोच महती शिलाम्
śrutveti brahmaṇo vākyamavabuddho maheśvaraḥ |
jñātvā tāṃ dānavīmāyāṃ mumoca mahatī śilām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया जघान समरे दैत्यकोटिशतत्रयम् ।
ततो वृषभमारुह्य क्रोधेन महता नृप
tayā jaghāna samare daityakoṭiśatatrayam |
tato vṛṣabhamāruhya krodhena mahatā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुः पिनाकं युद्धाय धूर्जटिर्जगृहे शरान् ।
अथ मायापरित्यक्तं शर्वमालोक्य सिंधुजः
dhanuḥ pinākaṃ yuddhāya dhūrjaṭirjagṛhe śarān |
atha māyāparityaktaṃ śarvamālokya siṃdhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरेशमोहनं मायाजालमत्यद्भुतं नृप ।
अन्यदाविश्चकाराशु भृशं मायामहाबलम्
sureśamohanaṃ māyājālamatyadbhutaṃ nṛpa |
anyadāviścakārāśu bhṛśaṃ māyāmahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जालंधरः कोटिभुजो बभूव वृक्षास्त्रशस्त्रैर्युयुधे वृषांकम् ।
अथांतराले पृथिवीं चकार समुद्रसूनुर्गिरिधातुमंडिताम् 6.18.५०।
देवतायतनै रम्यैर्नानापुष्पसमाकुलैः ।
मंडितां नृप भूमिं च चकारोदधिनंदनः ।
नृत्यंति यत्राप्सरसो मेनकाद्या मनोहरा
jālaṃdharaḥ koṭibhujo babhūva vṛkṣāstraśastrairyuyudhe vṛṣāṃkam |
athāṃtarāle pṛthivīṃ cakāra samudrasūnurgiridhātumaṃḍitām 6.18.50|
devatāyatanai ramyairnānāpuṣpasamākulaiḥ |
maṃḍitāṃ nṛpa bhūmiṃ ca cakārodadhinaṃdanaḥ |
nṛtyaṃti yatrāpsaraso menakādyā manoharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्मृत्य शंभुस्तदपास्यकार्मुकं सद्यः प्रतस्थे वृषभोपरि स्थितः ।
वादित्रगीतैर्भुवि मोहितो भृशं दैत्येंद्रमायामय तांडवेन सः
vismṛtya śaṃbhustadapāsyakārmukaṃ sadyaḥ pratasthe vṛṣabhopari sthitaḥ |
vāditragītairbhuvi mohito bhṛśaṃ daityeṃdramāyāmaya tāṃḍavena saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमोहितं वीक्ष्य वृषस्थितं हरं नित्यं समुद्रः सह तांडवेन ।
गीतेन वाद्येन च नृत्यलीलया ननाद रूपी तरसा विमोहितुम्
vimohitaṃ vīkṣya vṛṣasthitaṃ haraṃ nityaṃ samudraḥ saha tāṃḍavena |
gītena vādyena ca nṛtyalīlayā nanāda rūpī tarasā vimohitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जंतून्क्षिप्त्वोदधौ तांश्च सहस्रं स ततोत्सवः ।
क्व च ता देवताः सर्वाः क्व नंदिप्रमुखा गणाः
jaṃtūnkṣiptvodadhau tāṃśca sahasraṃ sa tatotsavaḥ |
kva ca tā devatāḥ sarvāḥ kva naṃdipramukhā gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि त्वं माननीयोऽसि मोहितो दैत्यमायया ।
किमद्य शंभो भगवन्नुपेक्ष्यते उदीर्यचक्रं जठरस्थितं च
api tvaṃ mānanīyo'si mohito daityamāyayā |
kimadya śaṃbho bhagavannupekṣyate udīryacakraṃ jaṭharasthitaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वधाय चास्यैव कृतं महेश जालंधरं संहरते न चाजौ ।
इति कृष्णस्य वचनात्तत्स्मृत्वात्मानमीश्वरम्
vadhāya cāsyaiva kṛtaṃ maheśa jālaṃdharaṃ saṃharate na cājau |
iti kṛṣṇasya vacanāttatsmṛtvātmānamīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुह्य वृषभं शीघ्रमाजगाम महारणम् ।
तमागतं शिवं दृष्ट्वा सर्वसैन्यसमावृतः
āruhya vṛṣabhaṃ śīghramājagāma mahāraṇam |
tamāgataṃ śivaṃ dṛṣṭvā sarvasainyasamāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरोध समरे राजन्क्रुद्धो जालंधरोऽसुरः ।
हरस्य कुपितस्यासीत्सृष्टिसंहारकारकम्
rurodha samare rājankruddho jālaṃdharo'suraḥ |
harasya kupitasyāsītsṛṣṭisaṃhārakārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपं तृतीयनेत्राग्नौ दानवाः शलभा यथा ।
रुपं दृष्ट्वा भगवतो रौद्रज्वालामयं नृप
rūpaṃ tṛtīyanetrāgnau dānavāḥ śalabhā yathā |
rupaṃ dṛṣṭvā bhagavato raudrajvālāmayaṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुंभादयस्तदा दैत्या राहुप्रभृतयश्च ये ।
रुद्रं निरीक्ष्य संत्रस्ताः पातालं विविशुर्भयात्
śuṃbhādayastadā daityā rāhuprabhṛtayaśca ye |
rudraṃ nirīkṣya saṃtrastāḥ pātālaṃ viviśurbhayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेनाभटाननेकांश्च हतान्दृष्ट्वा महामृधे ।
शुंभादीन्हतशेषांस्तान्दृष्ट्वात्मानं पलायितान्
senābhaṭānanekāṃśca hatāndṛṣṭvā mahāmṛdhe |
śuṃbhādīnhataśeṣāṃstāndṛṣṭvātmānaṃ palāyitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा जालंधरः संख्ये एको गिरिरिवस्थितः ।
परमार्थं रुद्ररूपं हृष्टः साक्षाद्विलोकयन्
tadā jālaṃdharaḥ saṃkhye eko giririvasthitaḥ |
paramārthaṃ rudrarūpaṃ hṛṣṭaḥ sākṣādvilokayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जालंधरः प्राह महादेवं प्रहस्य च ।
रूपं संहर येन त्वं दहसे सचराचरम्
tato jālaṃdharaḥ prāha mahādevaṃ prahasya ca |
rūpaṃ saṃhara yena tvaṃ dahase sacarācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्त्रेण कुरु संग्रामं त्यक्त्वा योगबलं निजम् ।
इति जालंधरवचः श्रुत्वोवाच ततः शिवः
śastreṇa kuru saṃgrāmaṃ tyaktvā yogabalaṃ nijam |
iti jālaṃdharavacaḥ śrutvovāca tataḥ śivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं वरय दैत्येश प्रीतोऽस्मि तव कर्मणा ।
ईदृक्षमपि मद्रूपं दृष्ट्वा यन्निर्भयोऽधुना
varaṃ varaya daityeśa prīto'smi tava karmaṇā |
īdṛkṣamapi madrūpaṃ dṛṣṭvā yannirbhayo'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि ब्रह्मांडमखिलं मद्रूपस्यास्य दानव ।
तेजसो वीक्षणेनालं तत्र त्वमसि निर्भयः
api brahmāṃḍamakhilaṃ madrūpasyāsya dānava |
tejaso vīkṣaṇenālaṃ tatra tvamasi nirbhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
इति शंभोः प्रसादं च मत्वा संसारनिस्पृहः ।
जालंधरो हराद्वव्रे मुक्तिं सायुज्यतां पराम्
nārada uvāca-
iti śaṃbhoḥ prasādaṃ ca matvā saṃsāranispṛhaḥ |
jālaṃdharo harādvavre muktiṃ sāyujyatāṃ parām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमहादेव उवाच-।
दिव्यं देहमिदं दैत्य भोगसिद्धियुतं तव ।
वृंदा मनोहरं रम्यमिहस्थं कालमश्नुते
śrīmahādeva uvāca-|
divyaṃ dehamidaṃ daitya bhogasiddhiyutaṃ tava |
vṛṃdā manoharaṃ ramyamihasthaṃ kālamaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहूर्तं परमात्मानं तमेकाकिनमव्ययम् ।
अबुद्ध्वा त्यजसे मूर्ख कथं त्वं मुक्तिमिच्छसि
muhūrtaṃ paramātmānaṃ tamekākinamavyayam |
abuddhvā tyajase mūrkha kathaṃ tvaṃ muktimicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृंदा तव प्रिया राज्ञी हृता सा योगमायया ।
ब्रह्मस्वरूपं विज्ञाय प्राप्ता तत्परमं पदम्
vṛṃdā tava priyā rājñī hṛtā sā yogamāyayā |
brahmasvarūpaṃ vijñāya prāptā tatparamaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं दुर्ल्लभा सा च तत्पदं चैव दुर्ल्लभम् ।
स्वर्गापवर्गयोर्मध्ये संसारे वरमाप्नुहि
idānīṃ durllabhā sā ca tatpadaṃ caiva durllabham |
svargāpavargayormadhye saṃsāre varamāpnuhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जालंधर उवाच-
देवमुक्तपदं लभ्यं कृतकृत्येन केनचित् ।
इदानीं कृतकृत्योऽस्मि यत्त्वां पश्ये त्वया हतः
jālaṃdhara uvāca-
devamuktapadaṃ labhyaṃ kṛtakṛtyena kenacit |
idānīṃ kṛtakṛtyo'smi yattvāṃ paśye tvayā hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिव उवाच-
मत्स्थानं परमं क्षेत्रं यदि त्वं गंतुमुत्सुकः ।
तर्हि मां कोपयस्वाशु दैत्यं हत्वा दृढैः शरैः
śiva uvāca-
matsthānaṃ paramaṃ kṣetraṃ yadi tvaṃ gaṃtumutsukaḥ |
tarhi māṃ kopayasvāśu daityaṃ hatvā dṛḍhaiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽहं त्वां हनिष्यामि मत्स्थानं यास्यसेऽनघ ।
महेश्वरवचः श्रुत्वा प्राह जालंधरः शिवम्
tato'haṃ tvāṃ haniṣyāmi matsthānaṃ yāsyase'nagha |
maheśvaravacaḥ śrutvā prāha jālaṃdharaḥ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयि सर्वजगत्पूज्ये पूर्वं न प्रहराम्यहम्
tvayi sarvajagatpūjye pūrvaṃ na praharāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच-
एवमुक्तो जघानाशु सिंधुजं विशिखैः शिवः ।
ते शराः सिंधुपुत्रस्य देहलग्ना विभांति च
nārada uvāca-
evamukto jaghānāśu siṃdhujaṃ viśikhaiḥ śivaḥ |
te śarāḥ siṃdhuputrasya dehalagnā vibhāṃti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा लोहगिरिप्रांते वेणवो वह्निदीपिताः ।
जालंधरो हरस्यांगं पूरयामास मार्गणैः
yathā lohagiriprāṃte veṇavo vahnidīpitāḥ |
jālaṃdharo harasyāṃgaṃ pūrayāmāsa mārgaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः शरैः शुशुभे रुद्रो यथा खं खेचराकुलम् ।
जालंधरेशयोर्युद्धं तथा द्वंद्वमभून्नृप
taiḥ śaraiḥ śuśubhe rudro yathā khaṃ khecarākulam |
jālaṃdhareśayoryuddhaṃ tathā dvaṃdvamabhūnnṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरादन्येन हंतास्ति न सोढान्योऽर्णवात्मजात् ।
गिरिकोटिसहस्रैस्तु तदा पृथ्वीपुटोद्धृतैः
harādanyena haṃtāsti na soḍhānyo'rṇavātmajāt |
girikoṭisahasraistu tadā pṛthvīpuṭoddhṛtaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरयामास समरे सिंधुजः पार्वतीपतिम् ।
ततः शूलेन निहतो रुद्रेणोरसि दानवः
pūrayāmāsa samare siṃdhujaḥ pārvatīpatim |
tataḥ śūlena nihato rudreṇorasi dānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःससार मुखात्तस्य ज्वरो जंभो भयंकरः ।
स च वीरज्वरोनाम सिंहवक्त्रो नराकृतिः
niḥsasāra mukhāttasya jvaro jaṃbho bhayaṃkaraḥ |
sa ca vīrajvaronāma siṃhavaktro narākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैत्यदेहाद्विनिष्क्रांतं दृष्ट्वा सिंहमुखं ज्वरम् ।
हुंकारमकरोद्घोरं शरभस्तत्र निर्ययौ
daityadehādviniṣkrāṃtaṃ dṛṣṭvā siṃhamukhaṃ jvaram |
huṃkāramakarodghoraṃ śarabhastatra niryayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवस्य निःसृतेनासौ शरभेण निपातितः ।
अजेयं शंकरं दृष्ट्वा वृषभेंद्रेण संयुतम्
śivasya niḥsṛtenāsau śarabheṇa nipātitaḥ |
ajeyaṃ śaṃkaraṃ dṛṣṭvā vṛṣabheṃdreṇa saṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आययौ वृषभाभ्याशे तरसा सागरात्मजः ।
वृषं पुच्छे गृहीत्वा च भ्रामयामास चांबरे
āyayau vṛṣabhābhyāśe tarasā sāgarātmajaḥ |
vṛṣaṃ pucche gṛhītvā ca bhrāmayāmāsa cāṃbare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जालंधरो महाबाहुश्चिक्षेप हिमवद्गिरौ ।
ततस्त्रिशूलमत्युग्रं मुमोच गिरिजापतिः
jālaṃdharo mahābāhuścikṣepa himavadgirau |
tatastriśūlamatyugraṃ mumoca girijāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धस्तेन गृहीत्वा च दैत्येशः शिवसन्निधौ ।
रथारूढो धनुर्गृह्य कालकेदारमब्धिजः
taddhastena gṛhītvā ca daityeśaḥ śivasannidhau |
rathārūḍho dhanurgṛhya kālakedāramabdhijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरयामास विशिखैः शिवमुर्वीतले स्थितम् ।
उग्रः शस्त्राञ्छरान्छित्वा बाणै रथमचूर्णयत्
pūrayāmāsa viśikhaiḥ śivamurvītale sthitam |
ugraḥ śastrāñcharānchitvā bāṇai rathamacūrṇayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशयोजनविस्तीर्णं सारथ्यश्व समन्वितम् ।
जालंरोऽपि विरथो अभ्यधावन्मृधे शिवम्
daśayojanavistīrṇaṃ sārathyaśva samanvitam |
jālaṃro'pi viratho abhyadhāvanmṛdhe śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर्युद्धमभूद्घोरमद्भुतं लोमहर्षणम् ।
तद्दृष्ट्वाऽकांडकल्पांत शंकया तत्र सुःसुराः
tayoryuddhamabhūdghoramadbhutaṃ lomaharṣaṇam |
taddṛṣṭvā'kāṃḍakalpāṃta śaṃkayā tatra suḥsurāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वास्त्रैस्तावदन्योन्यं जघ्नतुर्भीमविक्रमौ ।
पद्भिः पृथ्वीं चालयंतौ कंपयंतौ नभः स्वनैः
sarvāstraistāvadanyonyaṃ jaghnaturbhīmavikramau |
padbhiḥ pṛthvīṃ cālayaṃtau kaṃpayaṃtau nabhaḥ svanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोत्कटं बलं दृष्ट्वा दानवेंद्रस्य शंकरः ।
शस्त्रजालं जहाराशु योगमायाबलेन सः
athotkaṭaṃ balaṃ dṛṣṭvā dānaveṃdrasya śaṃkaraḥ |
śastrajālaṃ jahārāśu yogamāyābalena saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कोटिभुजो दैत्यो दंष्ट्रा भीषणलोचनः ।
शस्त्रहीनोऽपि तरसा धावमानो हरं ययौ
tataḥ koṭibhujo daityo daṃṣṭrā bhīṣaṇalocanaḥ |
śastrahīno'pi tarasā dhāvamāno haraṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशालकरबंधेन बबंध समरे शिवम् ।
ततस्तस्य कृपाणेन चिच्छेद करकाननम्
viśālakarabaṃdhena babaṃdha samare śivam |
tatastasya kṛpāṇena ciccheda karakānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंधुजेन भुजाक्रांतो रुद्रोभून्नीललोहितः ।
लीलया योधयामास रणेऽसौ सिंधुनंदनः
siṃdhujena bhujākrāṃto rudrobhūnnīlalohitaḥ |
līlayā yodhayāmāsa raṇe'sau siṃdhunaṃdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्नहस्तोऽपि युयुधे स्वर्भानुः शिरसा यथा ।
नियुद्धेन नदीसूनुस्तोषयामास शंकरम्
chinnahasto'pi yuyudhe svarbhānuḥ śirasā yathā |
niyuddhena nadīsūnustoṣayāmāsa śaṃkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परितुष्टोऽब्रवीच्छंभुर्वरं वरय दुर्लभम् ।
जालंधरेणसोऽप्युक्तस्त्वं मे देह्यात्मनः पदम्
parituṣṭo'bravīcchaṃbhurvaraṃ varaya durlabham |
jālaṃdhareṇaso'pyuktastvaṃ me dehyātmanaḥ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम दोःशस्त्रहीनस्य नावज्ञां कर्तुमर्हसि ।
शीघ्रं प्रयच्छ मे सिद्धिं नोचेत्त्वां संहराम्यहम्
mama doḥśastrahīnasya nāvajñāṃ kartumarhasi |
śīghraṃ prayaccha me siddhiṃ nocettvāṃ saṃharāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा सभुजो भूत्वा जघ्ने तं मुष्टिनोरसि ।
ततः सुदर्शनं चक्रं पुरा यन्निर्मितं स्वयम्
ityuktvā sabhujo bhūtvā jaghne taṃ muṣṭinorasi |
tataḥ sudarśanaṃ cakraṃ purā yannirmitaṃ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखादुद्गीर्य तद्धस्ते गृहीत्वा तोलयद्रुषा ।
सूर्यकोटिसहस्राभं ग्रसंतं सचराचरम्
mukhādudgīrya taddhaste gṛhītvā tolayadruṣā |
sūryakoṭisahasrābhaṃ grasaṃtaṃ sacarācaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन चक्रेण चिच्छेद शिरो जालंधरस्य च ।
ततस्तच्छीर्षमुत्प्लुत्य गगने शतयोजनम् 6.18.१००।
दंष्ट्रा शतकरालास्यं स्वर्भूमिनयनं च यत् ।
व्याघ्रगत्या ततो यातं सदनं ब्रह्मणो नृप
tena cakreṇa ciccheda śiro jālaṃdharasya ca |
tatastacchīrṣamutplutya gagane śatayojanam 6.18.100|
daṃṣṭrā śatakarālāsyaṃ svarbhūminayanaṃ ca yat |
vyāghragatyā tato yātaṃ sadanaṃ brahmaṇo nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयः स्वर्गे ततो दृष्ट्वा मृडः शीर्षमधावत ।
स्रवत्तद्रुधिरं भूरि प्रकुर्वद्भैरवस्वनम्
bhūyaḥ svarge tato dṛṣṭvā mṛḍaḥ śīrṣamadhāvata |
sravattadrudhiraṃ bhūri prakurvadbhairavasvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दिशः प्रणष्टास्ता गगनं विलयं गतम् ।
न तेजसां प्रकाशोऽस्ति चचाल वसुधा भयात्
tato diśaḥ praṇaṣṭāstā gaganaṃ vilayaṃ gatam |
na tejasāṃ prakāśo'sti cacāla vasudhā bhayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपतंतं जघानाशु रुद्रश्चक्रेण तच्छिरः ।
द्विधा भूत्वाथ राजेंद्र पपात हिमवद्गिरौ
āpataṃtaṃ jaghānāśu rudraścakreṇa tacchiraḥ |
dvidhā bhūtvātha rājeṃdra papāta himavadgirau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जालंधरस्याशु शिरसः शकले किल ।
विशतः सर्वभूतानां पश्यतां स्म वृषाकपौ
tato jālaṃdharasyāśu śirasaḥ śakale kila |
viśataḥ sarvabhūtānāṃ paśyatāṃ sma vṛṣākapau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य कंठात्समुद्भूता दैत्याः शतसहस्रशः ।
ते हतास्तेन चक्रेण कपर्दिकरशालिना
tasya kaṃṭhātsamudbhūtā daityāḥ śatasahasraśaḥ |
te hatāstena cakreṇa kapardikaraśālinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जालंधरकबंधं तन्ननर्त रुधिरारुणम् ।
पुनः पुनः समुद्भूतास्तस्य कंठात्तु दानवाः
jālaṃdharakabaṃdhaṃ tannanarta rudhirāruṇam |
punaḥ punaḥ samudbhūtāstasya kaṃṭhāttu dānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः पुनर्बलवता छिन्नाश्चक्रेण शंभुना ।
मेदसा सिंधुपुत्रस्य पूरिता सकला मही
punaḥ punarbalavatā chinnāścakreṇa śaṃbhunā |
medasā siṃdhuputrasya pūritā sakalā mahī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदिनी मेदसैवैषा ख्यातिं प्राप्ता तु पार्थिव ।
यत्र दैत्यवरस्यास्य शोणितं शैलतां गतम्
medinī medasaivaiṣā khyātiṃ prāptā tu pārthiva |
yatra daityavarasyāsya śoṇitaṃ śailatāṃ gatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैलासस्योत्तरे भागे तत्राभूच्छोणितं पुरम् ।
अथ मांसचयान्दृष्ट्वा सर्वतो व्याप्य तिष्ठतः
kailāsasyottare bhāge tatrābhūcchoṇitaṃ puram |
atha māṃsacayāndṛṣṭvā sarvato vyāpya tiṣṭhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सस्मार देवेशश्चतुःषष्टिगणं रणे ।
विज्ञानस्मरणाद्देव्यः संप्राप्ताः शंकरांतिकम्
tadā sasmāra deveśaścatuḥṣaṣṭigaṇaṃ raṇe |
vijñānasmaraṇāddevyaḥ saṃprāptāḥ śaṃkarāṃtikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतांजलिपुटाः प्रोचुः शिव किं करवामहे
kṛtāṃjalipuṭāḥ procuḥ śiva kiṃ karavāmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच-
य एते दैत्यमांसस्य राशयो गिरिसन्निभाः ।
भक्षयध्वं युताः शीघ्रं दत्तानुज्ञा मया तु वः
mahādeva uvāca-
ya ete daityamāṃsasya rāśayo girisannibhāḥ |
bhakṣayadhvaṃ yutāḥ śīghraṃ dattānujñā mayā tu vaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा ।
वाराही चैव माहेंद्री सर्वाः स्वगणशोभिताः
brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā |
vārāhī caiva māheṃdrī sarvāḥ svagaṇaśobhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शंकरनिर्दिष्टा देव्यस्ता मांससंचयान् ।
क्रूरेण चक्षुषालोक्य निन्युश्चादर्शनं क्षणात्
evaṃ śaṃkaranirdiṣṭā devyastā māṃsasaṃcayān |
krūreṇa cakṣuṣālokya ninyuścādarśanaṃ kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ जालंधरवपुः क्षीणं क्रांतं तु शक्तिभिः ।
ताभिर्ग्रस्ते शरीरे तु तस्य देहाद्विनिःसृता
atha jālaṃdharavapuḥ kṣīṇaṃ krāṃtaṃ tu śaktibhiḥ |
tābhirgraste śarīre tu tasya dehādviniḥsṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभासा शंकरं प्राप्ता जगामादर्शनं क्षणात् ।
तत्तेजः सूर्यसंकाशं लयं प्राप्तं महेश्वरे
prabhāsā śaṃkaraṃ prāptā jagāmādarśanaṃ kṣaṇāt |
tattejaḥ sūryasaṃkāśaṃ layaṃ prāptaṃ maheśvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स विलयं प्राप्तः त्रिदिशारिस्त्रिलोचनात् ।
वृणुध्वं च वरं सर्वाः प्रीतः प्राह महेश्वरः
evaṃ sa vilayaṃ prāptaḥ tridiśāristrilocanāt |
vṛṇudhvaṃ ca varaṃ sarvāḥ prītaḥ prāha maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा ताः सर्वयोगिन्यः पप्रच्छुर्जगदीश्वरम् ।
मर्त्यलोकेषु ये लोका भोगमोक्षवरेप्सवः
tadā tāḥ sarvayoginyaḥ papracchurjagadīśvaram |
martyalokeṣu ye lokā bhogamokṣavarepsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयिष्यंति ते नित्यं स्वगृहे योगिनीगणम् ।
तत्तेषां वांछितं सर्वं सिध्यतां त्वत्प्रसादतः
pūjayiṣyaṃti te nityaṃ svagṛhe yoginīgaṇam |
tatteṣāṃ vāṃchitaṃ sarvaṃ sidhyatāṃ tvatprasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच-
यः कश्चित्पूजयेन्नित्यं भक्तिभावसमन्वितः ।
युष्मद्गणं च तस्याहं वरदोऽस्मि धरातले
mahādeva uvāca-
yaḥ kaścitpūjayennityaṃ bhaktibhāvasamanvitaḥ |
yuṣmadgaṇaṃ ca tasyāhaṃ varado'smi dharātale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्भक्तः केशवस्यापि द्वेष्टि यो योगिनीगणम् ।
भैरवोऽहं तदा तस्य हरिष्ये सुकृतं कृतम्
madbhaktaḥ keśavasyāpi dveṣṭi yo yoginīgaṇam |
bhairavo'haṃ tadā tasya hariṣye sukṛtaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.