Library·Padma Purāṇa·6·6.242
रुद्र उवाच- स्वायम्भुवो मनुः पूर्वं द्वाशार्णं महामनुम् । जजाप गोमतीतीरे नैमिषे विमले शुभे
rudra uvāca- svāyambhuvo manuḥ pūrvaṃ dvāśārṇaṃ mahāmanum | jajāpa gomatītīre naimiṣe vimale śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन वर्षसहस्रेण पूजितः कमलापतिः । मत्तो वरं वृणीष्वेति तं प्राह भगवान्हरिः
tena varṣasahasreṇa pūjitaḥ kamalāpatiḥ | matto varaṃ vṛṇīṣveti taṃ prāha bhagavānhariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रोवाच हर्षेण मनुः स्वायम्भुवो हरिम् । मनुरुवाच- पुत्रत्वं भज देवेश त्रीणि जन्मानि चाच्युत
tataḥ provāca harṣeṇa manuḥ svāyambhuvo harim | manuruvāca- putratvaṃ bhaja deveśa trīṇi janmāni cācyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वां पुत्रलालसत्वेन भजामि पुरुषोत्तमम् । रुद्र उवाच- इत्युक्तस्तेन लक्ष्मीशः प्रोवाच सुमहागिरा
tvāṃ putralālasatvena bhajāmi puruṣottamam | rudra uvāca- ityuktastena lakṣmīśaḥ provāca sumahāgirā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुरुवाच- भविष्यति नृपश्रेष्ठ यत्ते मनसि कांक्षितम् । ममैव च महत्प्रीतिस्तव पुत्रत्वहेतवे
viṣṇuruvāca- bhaviṣyati nṛpaśreṣṭha yatte manasi kāṃkṣitam | mamaiva ca mahatprītistava putratvahetave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितिप्रयोजने काले तत्र तत्र नृपोत्तम । त्वयि जाते त्वहमपि जातोस्मि तव सुव्रत
sthitiprayojane kāle tatra tatra nṛpottama | tvayi jāte tvahamapi jātosmi tava suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् । धर्म्मसंस्थापनार्थाय संभवामि तवानघ
paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām | dharmmasaṃsthāpanārthāya saṃbhavāmi tavānagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- एवं दत्वा वरं तस्मै तत्रैवांतर्दधे हरिः । अस्याभूत्प्रथमं जन्म मनोः स्वायंभुवस्य च
rudra uvāca- evaṃ datvā varaṃ tasmai tatraivāṃtardadhe hariḥ | asyābhūtprathamaṃ janma manoḥ svāyaṃbhuvasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रघूणामन्वये पूर्वं राजा दशरथो ह्यभूत् । द्वितीयो वसुदेवोऽभूद्वृष्णीनामन्वये विभुः
raghūṇāmanvaye pūrvaṃ rājā daśaratho hyabhūt | dvitīyo vasudevo'bhūdvṛṣṇīnāmanvaye vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलेर्दिव्यसहस्राब्दप्रमाणस्यांत्यपादयोः । शंभलग्रामकं प्राप्य ब्राह्मणः संजनिष्यति
kalerdivyasahasrābdapramāṇasyāṃtyapādayoḥ | śaṃbhalagrāmakaṃ prāpya brāhmaṇaḥ saṃjaniṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौशल्या समभूत्पत्नी राज्ञो दशरथस्य हि । यदोर्वंशस्य सेवार्थं देवकी नाम विश्रुता
kauśalyā samabhūtpatnī rājño daśarathasya hi | yadorvaṃśasya sevārthaṃ devakī nāma viśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिव्रतस्य विप्रस्य भार्य्या देवप्रभा पुनः । एवं मातृत्वमापन्ना त्रीणि जन्मानि शार्ङ्गिणः
harivratasya viprasya bhāryyā devaprabhā punaḥ | evaṃ mātṛtvamāpannā trīṇi janmāni śārṅgiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं रामस्य चरितं वक्ष्यामि तव सुव्रते । यस्य स्मरणमात्रेण विमुक्तिः पापिनामपि
pūrvaṃ rāmasya caritaṃ vakṣyāmi tava suvrate | yasya smaraṇamātreṇa vimuktiḥ pāpināmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यकहिरण्याक्षौ द्वितीयं जन्मसंश्रितौ । कुंभकर्ण दशग्रीवावजायेतां महाबलौ
hiraṇyakahiraṇyākṣau dvitīyaṃ janmasaṃśritau | kuṃbhakarṇa daśagrīvāvajāyetāṃ mahābalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुलस्त्यस्य सुतो विप्रो विश्रवानाम धार्मिकः । तस्य पत्नी विशालाक्षी राक्षसेंद्र सुताऽनघे
pulastyasya suto vipro viśravānāma dhārmikaḥ | tasya patnī viśālākṣī rākṣaseṃdra sutā'naghe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकेशितनया सा स्यात्सुमाली दानवस्य च । केकसी नाम कन्यासीत्तस्य भार्या दृढव्रता
sukeśitanayā sā syātsumālī dānavasya ca | kekasī nāma kanyāsīttasya bhāryā dṛḍhavratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामोद्रिक्ता तु सा देवी संध्याकाले महामुनिम् । रमयामास तन्वंगी यथेष्टं शुभदर्शना
kāmodriktā tu sā devī saṃdhyākāle mahāmunim | ramayāmāsa tanvaṃgī yatheṣṭaṃ śubhadarśanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामात्संध्याभवाद्यत्वात्तस्यां जातौ महाबलौ । रावणः कुंभकर्णश्च राक्षसौ लोकविश्रुतौ
kāmātsaṃdhyābhavādyatvāttasyāṃ jātau mahābalau | rāvaṇaḥ kuṃbhakarṇaśca rākṣasau lokaviśrutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्या शूर्पणखा नाम जातातिविकृतानना । कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्यां जातो विभीषणः
kanyā śūrpaṇakhā nāma jātātivikṛtānanā | kasyacittvatha kālasya tasyāṃ jāto vibhīṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुशीलो भगवद्भक्तः सत्यवाग्धर्म्मवाञ्शुचिः । रावणः कुंभकर्णश्च हिमवत्पर्वतोत्तमे
suśīlo bhagavadbhaktaḥ satyavāgdharmmavāñśuciḥ | rāvaṇaḥ kuṃbhakarṇaśca himavatparvatottame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महोग्रतपसा मां वै पूजयामासतुर्भृशम् । रावणस्त्वथ दुष्टात्मा स्वशिरःकमलैः शुभैः
mahogratapasā māṃ vai pūjayāmāsaturbhṛśam | rāvaṇastvatha duṣṭātmā svaśiraḥkamalaiḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयामास मां देवि दारुणेनैव कर्म्मणा । ततस्तमब्रुवं सुभ्रूः प्रहृष्टेनांतरात्मना
pūjayāmāsa māṃ devi dāruṇenaiva karmmaṇā | tatastamabruvaṃ subhrūḥ prahṛṣṭenāṃtarātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं वृणीष्व मे वत्स यत्ते मनसि वर्त्तते । ततः प्रोवाच दुष्टात्मा देवदानव रक्षसाम्
varaṃ vṛṇīṣva me vatsa yatte manasi varttate | tataḥ provāca duṣṭātmā devadānava rakṣasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवध्यत्वं प्रदेहीति सर्वलोकजिगीषया । ततोऽहं दत्तवांस्तस्मै राक्षसाय दुरात्मने
avadhyatvaṃ pradehīti sarvalokajigīṣayā | tato'haṃ dattavāṃstasmai rākṣasāya durātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदानवयक्षाणामवध्यत्वं वरानने । राक्षसोऽसौ महावीर्यो वरदानात्तु गर्वितः
devadānavayakṣāṇāmavadhyatvaṃ varānane | rākṣaso'sau mahāvīryo varadānāttu garvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रींल्लोकान्पीडयामास देवदानवमानुषान् । तेन संबाध्यमानाश्च देवा ब्रह्मपुरोगमाः
trīṃllokānpīḍayāmāsa devadānavamānuṣān | tena saṃbādhyamānāśca devā brahmapurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयार्त्ताः शरणं जग्मुरीश्वरं कमलापतिम् । ज्ञात्वाथ वेदनां तेषामभयाय सनातनः
bhayārttāḥ śaraṇaṃ jagmurīśvaraṃ kamalāpatim | jñātvātha vedanāṃ teṣāmabhayāya sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच त्रिदशान्सर्वान्ब्रह्मरुद्रपुरोगमान् । श्रीभगवानुवाच- राज्ञो दशरथस्याहमुत्पत्स्यामि रघोः कुले
uvāca tridaśānsarvānbrahmarudrapurogamān | śrībhagavānuvāca- rājño daśarathasyāhamutpatsyāmi raghoḥ kule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वधिष्यामि दुरात्मानं रावणं सह बांधवम् । मानुषं वपुरास्थाय हन्मि दैवतकंटकम्
vadhiṣyāmi durātmānaṃ rāvaṇaṃ saha bāṃdhavam | mānuṣaṃ vapurāsthāya hanmi daivatakaṃṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नंदिशापाद्भवंतोऽपि वानरत्वमुपागताः । कुरुध्वं मम साहाय्यं गंधर्वाप्सरसोत्तमाः
naṃdiśāpādbhavaṃto'pi vānaratvamupāgatāḥ | kurudhvaṃ mama sāhāyyaṃ gaṃdharvāpsarasottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- इत्युक्ता देवतास्सर्वा देवदेवेन विष्णुना । वानरत्वमुपागम्य जज्ञिरे पृथिवीतले
rudra uvāca- ityuktā devatāssarvā devadevena viṣṇunā | vānaratvamupāgamya jajñire pṛthivītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्गवेण प्रदत्ता तु महीसागरमेखला । दत्ता महर्षिभिः पूर्वं रघूणां सुमहात्मनाम्
bhārgaveṇa pradattā tu mahīsāgaramekhalā | dattā maharṣibhiḥ pūrvaṃ raghūṇāṃ sumahātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैवस्वतमनोः पुत्रो राज्ञां श्रेष्ठो महाबलः । इक्ष्वाकुरिति विख्यातस्सर्वधर्म्मविदांवरः
vaivasvatamanoḥ putro rājñāṃ śreṣṭho mahābalaḥ | ikṣvākuriti vikhyātassarvadharmmavidāṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्वये महातेजा राजा दशरथो बली । अजस्य नृपतेः पुत्रः सत्यवान्शीलवान्शुचिः
tadanvaye mahātejā rājā daśaratho balī | ajasya nṛpateḥ putraḥ satyavānśīlavānśuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राजा पृथिवीं सर्वां पालयामास वीर्य्यतः । राज्येषु स्थापयामास सर्वान्पार्थिवसत्तमान्
sa rājā pṛthivīṃ sarvāṃ pālayāmāsa vīryyataḥ | rājyeṣu sthāpayāmāsa sarvānpārthivasattamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोशलस्य नृपस्याथ पुत्री सर्वांगशोभना । कौशल्या नाम तां कन्यामुपयेमे स पार्थिवः
kośalasya nṛpasyātha putrī sarvāṃgaśobhanā | kauśalyā nāma tāṃ kanyāmupayeme sa pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मागधस्य नृपस्याथ तनया च शुचिस्मिता । सुमित्रा नाम नाम्ना च द्वितीया तस्य भामिनी
māgadhasya nṛpasyātha tanayā ca śucismitā | sumitrā nāma nāmnā ca dvitīyā tasya bhāminī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीया केकयस्याथ नृपतेर्दुहिता तथा । भार्य्याभूत्पद्मपत्राक्षी केकयी नाम नामतः
tṛtīyā kekayasyātha nṛpaterduhitā tathā | bhāryyābhūtpadmapatrākṣī kekayī nāma nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभिः स्म राजा भार्याभिस्तिसृभिर्धर्मसंयुतः । रमयामास काकुत्स्थः पृथिवीं चानुपालयन्
tābhiḥ sma rājā bhāryābhistisṛbhirdharmasaṃyutaḥ | ramayāmāsa kākutsthaḥ pṛthivīṃ cānupālayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयोध्यानाम नगरी सरयूतीर संस्थिता । सर्वरत्नसुसंपूर्णा धनधान्यसमाकुला
ayodhyānāma nagarī sarayūtīra saṃsthitā | sarvaratnasusaṃpūrṇā dhanadhānyasamākulā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राकारगोपुरैर्जुष्टा हेमप्राकारसंकुला । उत्तमैर्नागतुरगैर्महेंद्रस्य यथा पुरी
prākāragopurairjuṣṭā hemaprākārasaṃkulā | uttamairnāgaturagairmaheṃdrasya yathā purī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां राजा स धर्मात्मा उवास मुनिसत्तमैः । पुरोहितेन विप्रेण वसिष्ठेन महात्मना
tasyāṃ rājā sa dharmātmā uvāsa munisattamaiḥ | purohitena vipreṇa vasiṣṭhena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यं चकारयामास सर्वं निहतकंटकम् । यस्मादुत्पत्स्यते तस्यां भगवान्पुरुषोत्तमः
rājyaṃ cakārayāmāsa sarvaṃ nihatakaṃṭakam | yasmādutpatsyate tasyāṃ bhagavānpuruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तु नगरी पुण्या साप्ययोध्येति कीर्तिता । नगरस्य परं धाम्नो नाम तस्याप्यभूच्छुभे
tasmāttu nagarī puṇyā sāpyayodhyeti kīrtitā | nagarasya paraṃ dhāmno nāma tasyāpyabhūcchubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रास्ते भगवान्विष्णुस्तदेव परमं पदम् । तत्र सद्यो भवेन्मोक्षः सर्वकर्म्मनिकृंतनः
yatrāste bhagavānviṣṇustadeva paramaṃ padam | tatra sadyo bhavenmokṣaḥ sarvakarmmanikṛṃtanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाते तत्र महाविष्णौ नराः सर्वे मुदं ययुः । स राजा पृथिवीं सर्वां पालयित्वा शुभानने
jāte tatra mahāviṣṇau narāḥ sarve mudaṃ yayuḥ | sa rājā pṛthivīṃ sarvāṃ pālayitvā śubhānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयजद्वैष्णवेष्ट्या च पुत्रार्थी हरिमच्युतम् । तेन संपूजितः श्रीशो राजा सर्वगतो हरिः
ayajadvaiṣṇaveṣṭyā ca putrārthī harimacyutam | tena saṃpūjitaḥ śrīśo rājā sarvagato hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवेन तु यज्ञेन वरदः प्राह केशवः । तस्मिन्नाविरभूदग्नौ यज्ञरूपो हरिस्तदा
vaiṣṇavena tu yajñena varadaḥ prāha keśavaḥ | tasminnāvirabhūdagnau yajñarūpo haristadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धजाम्बूनदप्रख्यः शंखचक्रगदाधरः । शुक्लांबरधरः श्रीमान्सर्वभूषणभूषितः
śuddhajāmbūnadaprakhyaḥ śaṃkhacakragadādharaḥ | śuklāṃbaradharaḥ śrīmānsarvabhūṣaṇabhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्सकौस्तुभोरस्को वनमालाविभूषितः । पद्मपत्रविशालाक्षश्चतुर्बाहुरुदारधीः
śrīvatsakaustubhorasko vanamālāvibhūṣitaḥ | padmapatraviśālākṣaścaturbāhurudāradhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यांकस्थ श्रिया सार्द्धमाविरासीद्रमेश्वरः । वरदोस्मीति तं प्राह राजानं भक्तवत्सलः
savyāṃkastha śriyā sārddhamāvirāsīdrameśvaraḥ | varadosmīti taṃ prāha rājānaṃ bhaktavatsalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा सर्वलोकेशं राजा हर्षसमाकुलः । ववंदे भार्य्यया सार्द्धं प्रहृष्टेनांतरात्मना
taṃ dṛṣṭvā sarvalokeśaṃ rājā harṣasamākulaḥ | vavaṃde bhāryyayā sārddhaṃ prahṛṣṭenāṃtarātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रांजलिः प्रणतो भूत्वा हर्षगद्गदया गिरा । पुत्रत्वं मे भजेत्याह देवदेवं जनार्दनम्
prāṃjaliḥ praṇato bhūtvā harṣagadgadayā girā | putratvaṃ me bhajetyāha devadevaṃ janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रसन्नो भगवान्प्राह राजानमच्युतः । विष्णुरुवाच- उत्पत्स्येऽहं नृपश्रेष्ठ देवलोकहिताय वै
tataḥ prasanno bhagavānprāha rājānamacyutaḥ | viṣṇuruvāca- utpatsye'haṃ nṛpaśreṣṭha devalokahitāya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परित्राणाय साधूनां राक्षसानां वधाय च । मुक्तिं प्रदातुं लोकानां धर्म्मसंस्थापनाय च
paritrāṇāya sādhūnāṃ rākṣasānāṃ vadhāya ca | muktiṃ pradātuṃ lokānāṃ dharmmasaṃsthāpanāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच- इत्युक्त्वा पायसं दिव्यं हेमपात्रस्थितं शृतम् । लक्ष्म्याहस्तस्थितं शुभ्रं पार्थिवाय ददौ हरिः
mahādeva uvāca- ityuktvā pāyasaṃ divyaṃ hemapātrasthitaṃ śṛtam | lakṣmyāhastasthitaṃ śubhraṃ pārthivāya dadau hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुरुवाच- इदं वै पायसं राजन्पत्नीभ्यस्तव सुव्रत । देहि ते तनयास्तासु उत्पत्स्यन्ते मदंगजाः
viṣṇuruvāca- idaṃ vai pāyasaṃ rājanpatnībhyastava suvrata | dehi te tanayāstāsu utpatsyante madaṃgajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच- इत्युक्त्वा मुनिभिः सर्वैः स्तूयमानो जनार्दनः । स्वात्मानं दर्शयित्वाथ तथैवांतरधीयत
mahādeva uvāca- ityuktvā munibhiḥ sarvaiḥ stūyamāno janārdanaḥ | svātmānaṃ darśayitvātha tathaivāṃtaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राजा तत्र दृष्ट्वा च पत्नीं ज्येष्ठां कनीयसीम् । विभज्य पायसं दिव्यं प्रददौ सुसमाहितः
sa rājā tatra dṛṣṭvā ca patnīṃ jyeṣṭhāṃ kanīyasīm | vibhajya pāyasaṃ divyaṃ pradadau susamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नन्तरे पत्नी सुमित्रा तस्य मध्यमा । तत्समीपं प्रयाता सा पुत्रकामा सुलोचना
etasminnantare patnī sumitrā tasya madhyamā | tatsamīpaṃ prayātā sā putrakāmā sulocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां दृष्ट्वा तत्र कौशल्या कैकेयी च सुमध्यमा । अर्द्धमर्द्धं प्रददतुस्ते तस्यै पायसं स्वकम्
tāṃ dṛṣṭvā tatra kauśalyā kaikeyī ca sumadhyamā | arddhamarddhaṃ pradadatuste tasyai pāyasaṃ svakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्राश्य पायसं दिव्यं राजपत्न्यः सुमध्यमाः । संपन्नगर्भाः सर्वास्ता विरेजुः शुभ्रवर्च्चसः
tatprāśya pāyasaṃ divyaṃ rājapatnyaḥ sumadhyamāḥ | saṃpannagarbhāḥ sarvāstā virejuḥ śubhravarccasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां स्वप्नेषु देवेशः पीतवासा जनार्दनः । शंखचक्रगदापाणिराविर्भूतस्तदा हरिः
tāsāṃ svapneṣu deveśaḥ pītavāsā janārdanaḥ | śaṃkhacakragadāpāṇirāvirbhūtastadā hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्मिन्काले मनोरम्ये मधुमासि शुचिस्मिते । शुक्ले नवम्यां विमले नक्षत्रेऽदितिदैवते
asminkāle manoramye madhumāsi śucismite | śukle navamyāṃ vimale nakṣatre'ditidaivate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्याह्नसमये लग्ने सर्वग्रहशुभान्विते । कौसल्या जनयामास पुत्रं लोकेश्वरं हरिम्
madhyāhnasamaye lagne sarvagrahaśubhānvite | kausalyā janayāmāsa putraṃ lokeśvaraṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इंदीवरदलश्यामं कोटिकंदर्प्पसन्निभम् । पद्मपत्रविशालाक्षं सर्वाभरणशोभितम्
iṃdīvaradalaśyāmaṃ koṭikaṃdarppasannibham | padmapatraviśālākṣaṃ sarvābharaṇaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्सकौस्तुभोरस्कं सर्वाभरणभूषितम् । उद्यद्दिनकरप्रख्यकुण्डलाभ्यां विराजितम्
śrīvatsakaustubhoraskaṃ sarvābharaṇabhūṣitam | udyaddinakaraprakhyakuṇḍalābhyāṃ virājitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकसूर्य्यसंकाशं तेजसा महता वृतम् । परेशस्य तनो रम्यं दीपादुत्पन्नदीपवत्
anekasūryyasaṃkāśaṃ tejasā mahatā vṛtam | pareśasya tano ramyaṃ dīpādutpannadīpavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईशानं सर्वलोकानां योगिध्येयं सनातनम् । सर्वोपनिषदामर्थमनंतं परमेश्वरम्
īśānaṃ sarvalokānāṃ yogidhyeyaṃ sanātanam | sarvopaniṣadāmarthamanaṃtaṃ parameśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगत्सर्गस्थितिलये हेतुभूतमनामयम् । शरण्यं सर्वभूतानां सर्वभूतमयं विभुम्
jagatsargasthitilaye hetubhūtamanāmayam | śaraṇyaṃ sarvabhūtānāṃ sarvabhūtamayaṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुत्पन्ने जगन्नाथे देवदुंदुभयो दिवि । विनेदुः पुष्पवर्षाणि ववर्षुः सुरसत्तमाः
samutpanne jagannāthe devaduṃdubhayo divi | vineduḥ puṣpavarṣāṇi vavarṣuḥ surasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतिमुखा देवा विमानस्था नभस्तले । तुष्टुवुर्मुनिभिः सार्द्धं हर्षपूर्णांगविह्वलाः
prajāpatimukhā devā vimānasthā nabhastale | tuṣṭuvurmunibhiḥ sārddhaṃ harṣapūrṇāṃgavihvalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ववुः पुण्यशिवा वाताः सुप्रभोभूद्दिवाकरः
jagurgaṃdharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ | vavuḥ puṇyaśivā vātāḥ suprabhobhūddivākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जज्वलुश्चाग्नयः शांता विमलाश्च दिशोदश । ततस्स राजा हर्षेण पुत्रं दृष्ट्वा सनातनम्
jajvaluścāgnayaḥ śāṃtā vimalāśca diśodaśa | tatassa rājā harṣeṇa putraṃ dṛṣṭvā sanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरोधसा वसिष्ठेन जातकर्म्मतदाऽकरोत् । नाम चास्मै ददौ रम्यं वसिष्ठो भगवांस्तदा
purodhasā vasiṣṭhena jātakarmmatadā'karot | nāma cāsmai dadau ramyaṃ vasiṣṭho bhagavāṃstadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रियः कमलवासिन्या रमणोऽयं महान्प्रभुः । तस्माच्छ्रीराम इत्यस्य नाम सिद्धं पुरातनम्
śriyaḥ kamalavāsinyā ramaṇo'yaṃ mahānprabhuḥ | tasmācchrīrāma ityasya nāma siddhaṃ purātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रनाम्नां श्रीशस्य तुल्यं मुक्तिप्रदं नृणाम् । विष्णुमासि समुत्पन्नो विष्णुरित्यभिधीयते
sahasranāmnāṃ śrīśasya tulyaṃ muktipradaṃ nṛṇām | viṣṇumāsi samutpanno viṣṇurityabhidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं नामास्य दत्वाथ वसिष्ठो भगवानृषिः । परिणीय नमस्कृत्य स्तुत्वा स्तुतिभिरेव च
evaṃ nāmāsya datvātha vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ | pariṇīya namaskṛtya stutvā stutibhireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकीर्त्य नामसाहस्रं मंगलार्थं महात्मनः । विनिर्ययौ महातेजास्तस्मात्पुण्यतमाद्गृहात्
saṃkīrtya nāmasāhasraṃ maṃgalārthaṃ mahātmanaḥ | viniryayau mahātejāstasmātpuṇyatamādgṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजाथ विप्रमुख्येभ्यो ददौ बहुधनं मुदा । गवामयुतदानं च कारयामास धर्म्मतः
rājātha vipramukhyebhyo dadau bahudhanaṃ mudā | gavāmayutadānaṃ ca kārayāmāsa dharmmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामाणां शतसाहस्रं ददौ रघुकुलोत्तमः । वस्त्रैराभरणैर्दिव्यैरसंख्येयैर्धनैरपि
grāmāṇāṃ śatasāhasraṃ dadau raghukulottamaḥ | vastrairābharaṇairdivyairasaṃkhyeyairdhanairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोस्संतुष्टये तत्र तर्प्पयामास भूसुरान् । कौसल्या च सुतं दृष्ट्वा रामं राजीवलोचनम्
viṣṇossaṃtuṣṭaye tatra tarppayāmāsa bhūsurān | kausalyā ca sutaṃ dṛṣṭvā rāmaṃ rājīvalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फुल्लहस्तारविंदाभं पद्महस्ताम्बुजान्वितम् । तस्य श्रीपादकमले पद्माब्जे च वरानने
phullahastāraviṃdābhaṃ padmahastāmbujānvitam | tasya śrīpādakamale padmābje ca varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंखचक्रगदापद्मध्वजवस्त्रादिचिह्निते । दृष्ट्वा वक्षसि श्रीवत्सं कौस्तुभं वनमालया
śaṃkhacakragadāpadmadhvajavastrādicihnite | dṛṣṭvā vakṣasi śrīvatsaṃ kaustubhaṃ vanamālayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यांगे सा जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम् । स्मितवक्त्रे विशालाक्षी भुवनानि चतुर्दश
tasyāṃge sā jagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam | smitavaktre viśālākṣī bhuvanāni caturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निश्वासे तस्य वेदांश्च सेतिहासान्महात्मनः । द्वीपानब्धीन्गिरींस्तस्य जघने वरवर्णिनि
niśvāse tasya vedāṃśca setihāsānmahātmanaḥ | dvīpānabdhīngirīṃstasya jaghane varavarṇini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभ्यां ब्रह्मशिवौ तस्य कर्णयोश्च दिशः शुभाः । नेत्रयोर्वह्निसूर्यौ च घ्राणे वायुं महाजवम्
nābhyāṃ brahmaśivau tasya karṇayośca diśaḥ śubhāḥ | netrayorvahnisūryau ca ghrāṇe vāyuṃ mahājavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वोपनिषदामर्थं दृष्ट्वा तस्य विभूतयः । कृत्स्ना भीता वरारोहा प्रणम्य च पुनः पुनः। हर्षाश्रुपूर्णनयना प्रांजलिर्वाक्यमब्रवीत्
sarvopaniṣadāmarthaṃ dṛṣṭvā tasya vibhūtayaḥ | kṛtsnā bhītā varārohā praṇamya ca punaḥ punaḥ| harṣāśrupūrṇanayanā prāṃjalirvākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौशल्योवाच- धन्यास्मि देवदेवेश लब्ध्वा त्वां तनयं प्रभो । प्रसीद मे जगन्नाथ पुत्रस्नेहं प्रदर्शय
kauśalyovāca- dhanyāsmi devadeveśa labdhvā tvāṃ tanayaṃ prabho | prasīda me jagannātha putrasnehaṃ pradarśaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच- एवमुक्तो हृषीकेशो मात्रा सर्वगतो हरिः । मायामानुषतां प्राप्य शिशुभावाद्रुरोद सः
īśvara uvāca- evamukto hṛṣīkeśo mātrā sarvagato hariḥ | māyāmānuṣatāṃ prāpya śiśubhāvādruroda saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रमुदिता देवी कौशल्या शुभलक्षणा । पुत्रमालिंग्य हर्षेण स्तन्यं प्रादात्सुमध्यमा
atha pramuditā devī kauśalyā śubhalakṣaṇā | putramāliṃgya harṣeṇa stanyaṃ prādātsumadhyamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः स्तन्यं पपौ देवो बालभावात्सनातनः । उवास मातुरुत्संगे जगद्भर्ता महाविभुः
tasyāḥ stanyaṃ papau devo bālabhāvātsanātanaḥ | uvāsa māturutsaṃge jagadbhartā mahāvibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशे तस्मिञ्छुशुभे रम्ये सर्वकामप्रदे नृणाम् । उत्सवं चक्रिरे पौरा हृष्टा जनपदा नराः
deśe tasmiñchuśubhe ramye sarvakāmaprade nṛṇām | utsavaṃ cakrire paurā hṛṣṭā janapadā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैकेय्यां भरतो जज्ञे पांचजन्यांशचोदितः । सुमित्रा जनयामास लक्ष्मणं शुभलक्षणम्
kaikeyyāṃ bharato jajñe pāṃcajanyāṃśacoditaḥ | sumitrā janayāmāsa lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नं च महाभागा देवशत्रुप्रतापनम् । अनंतांशेन संभूतो लक्ष्मणः परवीरहा
śatrughnaṃ ca mahābhāgā devaśatrupratāpanam | anaṃtāṃśena saṃbhūto lakṣmaṇaḥ paravīrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदर्शनांशाच्छत्रुघ्नः संजज्ञेऽमितविक्रमः । ते सर्वे ववृधुस्तत्र वैवस्वतमनोः कुले
sudarśanāṃśācchatrughnaḥ saṃjajñe'mitavikramaḥ | te sarve vavṛdhustatra vaivasvatamanoḥ kule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्कृतास्ते सुताः सम्यग्वसिष्ठेन महौजसा । अधीतवेदास्ते सर्वे श्रुतवंतस्तथा नृपाः
saṃskṛtāste sutāḥ samyagvasiṣṭhena mahaujasā | adhītavedāste sarve śrutavaṃtastathā nṛpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वशास्त्रार्थतत्वज्ञा धनुर्वेदे च निष्ठिताः । बभूवुः परमोदारा लोकानां हर्षवर्द्धनाः
sarvaśāstrārthatatvajñā dhanurvede ca niṣṭhitāḥ | babhūvuḥ paramodārā lokānāṃ harṣavarddhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युग्मं बभूवतुस्तत्र राजानौ रामलक्ष्मणौ । तथा भरतशत्रुघ्नौ तयोर्युग्मं बभूव ह
yugmaṃ babhūvatustatra rājānau rāmalakṣmaṇau | tathā bharataśatrughnau tayoryugmaṃ babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ लोकेश्वरी लक्ष्मीर्जनकस्य निवेशने । शुभक्षेत्रे हलोद्धाते सुनासीरे शुभेक्षणे
atha lokeśvarī lakṣmīrjanakasya niveśane | śubhakṣetre haloddhāte sunāsīre śubhekṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालार्ककोटिसंकाशा रक्तोत्पलकराम्बुजा । सर्वलक्षणसंपन्ना सर्वाभरणभूषिता
bālārkakoṭisaṃkāśā raktotpalakarāmbujā | sarvalakṣaṇasaṃpannā sarvābharaṇabhūṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृत्वा वक्षसि चार्वङ्गी मालामम्लानपङ्कजाम् । सीतामुखे समुत्पन्ना बालभावेन सुंदरी
dhṛtvā vakṣasi cārvaṅgī mālāmamlānapaṅkajām | sītāmukhe samutpannā bālabhāvena suṃdarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां दृष्ट्वा जनको राजा कन्यां वेदमयीं शुभाम् । उद्धृत्यापत्यभावेन पुपोष मिथिलापतिः
tāṃ dṛṣṭvā janako rājā kanyāṃ vedamayīṃ śubhām | uddhṛtyāpatyabhāvena pupoṣa mithilāpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनकस्य गृहे रम्ये सर्वलोकेश्वरप्रिया । ववृधे सर्वलोकस्य रक्षणार्थं सुरेश्वरी
janakasya gṛhe ramye sarvalokeśvarapriyā | vavṛdhe sarvalokasya rakṣaṇārthaṃ sureśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नंतरे देवि कौशिको लोकविश्रुतः । सिद्धाश्रमे महापुण्ये भागीरथ्यास्तटे शुभे
etasminnaṃtare devi kauśiko lokaviśrutaḥ | siddhāśrame mahāpuṇye bhāgīrathyāstaṭe śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रतुप्रवरमारेभे यष्टुं तत्र महामुनिः । वर्त्तमानस्य तस्यास्य यज्ञस्याथ द्विजन्मनः
kratupravaramārebhe yaṣṭuṃ tatra mahāmuniḥ | varttamānasya tasyāsya yajñasyātha dvijanmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रतुविध्वंसिनोऽभूवन्रावणस्य निशाचराः । कौशिकश्चिंतयित्वाथ रघुवंशोद्भवं हरिम्
kratuvidhvaṃsino'bhūvanrāvaṇasya niśācarāḥ | kauśikaściṃtayitvātha raghuvaṃśodbhavaṃ harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनेतुमैच्छद्धर्मात्मा लोकानां हितकाम्यया । स गत्वा नगरीं रम्यामयोध्यां रघुपालिताम्
ānetumaicchaddharmātmā lokānāṃ hitakāmyayā | sa gatvā nagarīṃ ramyāmayodhyāṃ raghupālitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपश्रेष्ठं दशरथं ददर्श मुनिसत्तमः । राजापि कौशिकं दृष्ट्वा प्रत्युत्थाय कृतांजलिः
nṛpaśreṣṭhaṃ daśarathaṃ dadarśa munisattamaḥ | rājāpi kauśikaṃ dṛṣṭvā pratyutthāya kṛtāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रैः सह महातेजा ववंदे मुनिसत्तमम् । धन्योऽहमस्मीति वदन्हर्षेण रघुनंदनं
putraiḥ saha mahātejā vavaṃde munisattamam | dhanyo'hamasmīti vadanharṣeṇa raghunaṃdanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयामास विधिना निवेश्य परमासने । परिणीय नमस्कृत्य किं करोमीत्युवाच तम्
arcayāmāsa vidhinā niveśya paramāsane | pariṇīya namaskṛtya kiṃ karomītyuvāca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रोवाच हृष्टात्मा विश्वामित्रो महातपाः । विश्वामित्र उवाच- देहि मे राघवं राजन्रक्षणार्थं क्रतोर्मम
tataḥ provāca hṛṣṭātmā viśvāmitro mahātapāḥ | viśvāmitra uvāca- dehi me rāghavaṃ rājanrakṣaṇārthaṃ kratormama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साफल्यमस्तु मे यज्ञे राघवस्य समीपतः । तस्माद्रामं रक्षणार्थं दातुमर्हसि भूपते
sāphalyamastu me yajñe rāghavasya samīpataḥ | tasmādrāmaṃ rakṣaṇārthaṃ dātumarhasi bhūpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच- तच्छ्रुत्वा मुनिवर्य्यस्य वाक्यं सर्वविदां वरः । प्रददौ मुनिवर्य्याय राघवं सह लक्ष्मणम्
īśvara uvāca- tacchrutvā munivaryyasya vākyaṃ sarvavidāṃ varaḥ | pradadau munivaryyāya rāghavaṃ saha lakṣmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाय राघवं तत्र विश्वामित्रो महातपाः । स्वमाश्रममभिप्रीतः प्रययौ द्विजसत्तमः
ādāya rāghavaṃ tatra viśvāmitro mahātapāḥ | svamāśramamabhiprītaḥ prayayau dvijasattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रहृष्टास्त्रिदशाः प्रयाते रघुसत्तमे । ववृषुः पुष्पवर्षाणि तुष्टुवुश्च महौजसः
tataḥ prahṛṣṭāstridaśāḥ prayāte raghusattame | vavṛṣuḥ puṣpavarṣāṇi tuṣṭuvuśca mahaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाजगाम हृष्टात्मा वैनतेयो महाबलः । अदृश्यभूतो भूतानां संप्राप्य रघुसत्तमम्
athājagāma hṛṣṭātmā vainateyo mahābalaḥ | adṛśyabhūto bhūtānāṃ saṃprāpya raghusattamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां दिव्ये च धनुषी तूणौ चाक्षयसायकौ । दिव्यान्यस्त्राणि शस्त्राणि दत्वा च प्रययौ द्विजः
tābhyāṃ divye ca dhanuṣī tūṇau cākṣayasāyakau | divyānyastrāṇi śastrāṇi datvā ca prayayau dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ रामलक्ष्मणौ वीरौ कौशिकेन महात्मना । गच्छंती ज्ञापितारण्ये राक्षसी घोरदर्शना
tau rāmalakṣmaṇau vīrau kauśikena mahātmanā | gacchaṃtī jñāpitāraṇye rākṣasī ghoradarśanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्ना तु ताडका देवि भार्या सुंदस्य रक्षसः । जघ्नतुस्तां महावीरौ बाणैर्दिव्यधनुश्च्युतैः
nāmnā tu tāḍakā devi bhāryā suṃdasya rakṣasaḥ | jaghnatustāṃ mahāvīrau bāṇairdivyadhanuścyutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.