Library·Padma Purāṇa·6·6.242

Padma Purāṇa 6.242

निहता राघवेणाथ राक्षसी घोरदर्शना । त्यक्त्वा तनुं घोररूपां दिव्यरूपा बभूव सा

nihatā rāghaveṇātha rākṣasī ghoradarśanā | tyaktvā tanuṃ ghorarūpāṃ divyarūpā babhūva sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाज्वल्यमानावपुषा सर्वाभरणविभूषिता । प्रययौ वैष्णवं लोकं प्रणम्य च रघूत्तमौ

jājvalyamānāvapuṣā sarvābharaṇavibhūṣitā | prayayau vaiṣṇavaṃ lokaṃ praṇamya ca raghūttamau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां हत्वा राघवः श्रीमान्कौशिकस्याश्रमं शुभम् । प्रविवेश महातेजा लक्ष्मणेन महात्मना

tāṃ hatvā rāghavaḥ śrīmānkauśikasyāśramaṃ śubham | praviveśa mahātejā lakṣmaṇena mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रहृष्टा मुनयः प्रत्युद्गम्य रघूत्तमम् । निवेश्य पूजयामासुरर्घाद्यैः परमात्मने

tataḥ prahṛṣṭā munayaḥ pratyudgamya raghūttamam | niveśya pūjayāmāsurarghādyaiḥ paramātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौशिकः कृतदीक्षस्तु यंष्टुं यज्ञमनुत्तमम् । आरेभे मुनिभिः सार्द्धं विधिना मुनिसत्तमः

kauśikaḥ kṛtadīkṣastu yaṃṣṭuṃ yajñamanuttamam | ārebhe munibhiḥ sārddhaṃ vidhinā munisattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्त्तमाने महायज्ञे मारीचो नाम राक्षसः । भ्रात्रा सुबाहुना तत्र विघ्नं कर्तुमवस्थितः

varttamāne mahāyajñe mārīco nāma rākṣasaḥ | bhrātrā subāhunā tatra vighnaṃ kartumavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा तौ राक्षसौ घोरौ राघवः परवीरहा । जघानैकेन बाणेन सुबाहुं राक्षसेश्वरम्

dṛṣṭvā tau rākṣasau ghorau rāghavaḥ paravīrahā | jaghānaikena bāṇena subāhuṃ rākṣaseśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवनास्त्रेण महता मारीचं स निशाचरम् । सागरे पातयामास शुष्कपर्णमिवानिलः

pavanāstreṇa mahatā mārīcaṃ sa niśācaram | sāgare pātayāmāsa śuṣkaparṇamivānilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रामस्य महावीर्य्यं दृष्ट्वा राक्षससत्तमः । न्यस्तशस्त्रस्तपस्तप्तुं प्रययौ महादाश्रमम्

sa rāmasya mahāvīryyaṃ dṛṣṭvā rākṣasasattamaḥ | nyastaśastrastapastaptuṃ prayayau mahādāśramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वामित्रो महातेजाः समाप्ते महति क्रतौ । प्रहृष्टमनसा तत्र पूजयामास राघवम्

viśvāmitro mahātejāḥ samāpte mahati kratau | prahṛṣṭamanasā tatra pūjayāmāsa rāghavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाश्लिष्य महात्मानं काकपक्षधरं हरिम् । नीलोत्पलदलश्यामं पद्मपत्रायतेक्षणम्

samāśliṣya mahātmānaṃ kākapakṣadharaṃ harim | nīlotpaladalaśyāmaṃ padmapatrāyatekṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपाघ्राय तदा मूर्ध्नि तुष्टाव मुनिसत्तमः । एतस्मिन्नंतरे राजा मिथिलाया अधीश्वरः

upāghrāya tadā mūrdhni tuṣṭāva munisattamaḥ | etasminnaṃtare rājā mithilāyā adhīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाजपेयं क्रतुं यष्टुमारेभे मुनिसत्तमैः । तं द्रष्टुं प्रययुस्सर्वे विश्वामित्रपुरोगमाः

vājapeyaṃ kratuṃ yaṣṭumārebhe munisattamaiḥ | taṃ draṣṭuṃ prayayussarve viśvāmitrapurogamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनयो रघुशार्दूल सहिताः पुण्यचेतसः । गच्छतस्तस्य रामस्य पदाब्जेन महात्मनः

munayo raghuśārdūla sahitāḥ puṇyacetasaḥ | gacchatastasya rāmasya padābjena mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूत्सा पावनी भूमिः समाक्रांता महाशिला । सापि शप्ता पुरा भर्त्रा गौतमेन द्विजन्मना

abhūtsā pāvanī bhūmiḥ samākrāṃtā mahāśilā | sāpi śaptā purā bhartrā gautamena dvijanmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहल्या रघुनाथस्य पादस्पर्शाच्छुभाऽभवत् । अथ संप्राप्य नगरीं मिथिलां मुनिसत्तमाः

ahalyā raghunāthasya pādasparśācchubhā'bhavat | atha saṃprāpya nagarīṃ mithilāṃ munisattamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राघवाभ्यां तु सहिता बभूवुः प्रीतमानसाः । समागतान्महाभागान्दृष्ट्वा राजा महाबलः

rāghavābhyāṃ tu sahitā babhūvuḥ prītamānasāḥ | samāgatānmahābhāgāndṛṣṭvā rājā mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्युद्गम्य प्रणम्याथ पूजयामास मैथिलः । रामं पद्मविशालाक्षमिंदीवरदलप्रभम्

pratyudgamya praṇamyātha pūjayāmāsa maithilaḥ | rāmaṃ padmaviśālākṣamiṃdīvaradalaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीताम्बरधरं श्लक्ष्णं कोमलावयवोज्ज्वलम् । अवधीरित कंदर्प्पकोटिलावण्यमुत्तमम्

pītāmbaradharaṃ ślakṣṇaṃ komalāvayavojjvalam | avadhīrita kaṃdarppakoṭilāvaṇyamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वलक्षणसम्पन्नं सर्वाभरणभूषितम् । स्वस्य हृत्पद्ममध्ये यः परेशस्य तनुर्हरिः

sarvalakṣaṇasampannaṃ sarvābharaṇabhūṣitam | svasya hṛtpadmamadhye yaḥ pareśasya tanurhariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पन्नो दीपवद्दीपात्सौशील्यादिगुणैः परैः । तं दृष्ट्वा रघुनाथं स जनको हृष्टमानसः

utpanno dīpavaddīpātsauśīlyādiguṇaiḥ paraiḥ | taṃ dṛṣṭvā raghunāthaṃ sa janako hṛṣṭamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परेशमेव तं मेने रामं दशरथात्मजम् । पूजयामास काकुत्स्थं धन्योस्मीति ब्रुवन्नृपः

pareśameva taṃ mene rāmaṃ daśarathātmajam | pūjayāmāsa kākutsthaṃ dhanyosmīti bruvannṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसादं वासुदेवस्य विष्णोर्मेने नरेश्वरः । प्रदातुं दुहितां तस्मै मनसा चिंतयन्प्रभुः

prasādaṃ vāsudevasya viṣṇormene nareśvaraḥ | pradātuṃ duhitāṃ tasmai manasā ciṃtayanprabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मजौ रघुवंशस्य ज्ञात्वा तत्र नृपोत्तमः । पूजयामास धर्मेण वस्त्रैराभरणैः शुभैः

ātmajau raghuvaṃśasya jñātvā tatra nṛpottamaḥ | pūjayāmāsa dharmeṇa vastrairābharaṇaiḥ śubhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषीन्समर्चयामास मधुपर्कादिपूजनैः । ततोऽवसाने यज्ञस्य रामो राजीवलोचनः

ṛṣīnsamarcayāmāsa madhuparkādipūjanaiḥ | tato'vasāne yajñasya rāmo rājīvalocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भंक्त्वा शैवं धनुर्दिव्यं जितवान्जनकात्मजाम् । अथासौ वीर्यशुल्केन महता परितोषितः

bhaṃktvā śaivaṃ dhanurdivyaṃ jitavānjanakātmajām | athāsau vīryaśulkena mahatā paritoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुदा धरणिजां तस्मै प्रददौ मिथिलाधिपः । केशवाय श्रियमिव यथापूर्वं महार्णवः

mudā dharaṇijāṃ tasmai pradadau mithilādhipaḥ | keśavāya śriyamiva yathāpūrvaṃ mahārṇavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दूतं प्रेषयामास राघवं मिथिलाधिपः । पुत्राभ्यां सह धर्मात्मा मिथिलायां विवेश ह

sa dūtaṃ preṣayāmāsa rāghavaṃ mithilādhipaḥ | putrābhyāṃ saha dharmātmā mithilāyāṃ viveśa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठवामदेवाद्यैः प्रीतैः सह महीपतिः । उवास नगरे रम्ये जनकस्य रघूत्तमः

vasiṣṭhavāmadevādyaiḥ prītaiḥ saha mahīpatiḥ | uvāsa nagare ramye janakasya raghūttamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नेव शुभे काले रामस्य धरणीसुताम् । विवाहमकरोद्राजा मिथिलेन समर्चितः

tasminneva śubhe kāle rāmasya dharaṇīsutām | vivāhamakarodrājā mithilena samarcitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्मणस्योर्मिलां नाम कन्यां जनकसंभवाम् । जनकस्यानुजस्याथ तनये शुभवर्चसी

lakṣmaṇasyormilāṃ nāma kanyāṃ janakasaṃbhavām | janakasyānujasyātha tanaye śubhavarcasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांडवी श्रुतकीर्त्तिश्च सर्वलक्षणलक्षिते । भरतस्य च सौमित्रेर्विवाहमकरोन्नृपः

māṃḍavī śrutakīrttiśca sarvalakṣaṇalakṣite | bharatasya ca saumitrervivāhamakaronnṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वर्त्यौद्वाहिकं तत्र राजा दशरथो बली । अयोध्यां प्रस्थितः श्रीमान्पौरैर्जनपदैर्वृतः

nirvartyaudvāhikaṃ tatra rājā daśaratho balī | ayodhyāṃ prasthitaḥ śrīmānpaurairjanapadairvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारिबर्हं समादाय मैथिलेन च पूजितः । ससुतः सस्नुषः साश्वः सगजः सबलानुगः

pāribarhaṃ samādāya maithilena ca pūjitaḥ | sasutaḥ sasnuṣaḥ sāśvaḥ sagajaḥ sabalānugaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदध्वनि महावीर्य्यो जामदग्निः प्रतापवान् । गृहीत्वा परशुं चापं संक्रुद्ध इव केसरी

tadadhvani mahāvīryyo jāmadagniḥ pratāpavān | gṛhītvā paraśuṃ cāpaṃ saṃkruddha iva kesarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यधावच्च काकुत्स्थं योद्धुकामो नृपांतकः । संप्राप्य राघवं दृष्ट्वा वचनं प्राह भार्गवः

abhyadhāvacca kākutsthaṃ yoddhukāmo nṛpāṃtakaḥ | saṃprāpya rāghavaṃ dṛṣṭvā vacanaṃ prāha bhārgavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परशुराम उवाच- रामराम महाबाहो शृणुष्व वचनं मम । बहुशः पार्थिवान्हत्वा संयुगे भूरिविक्रमान्

paraśurāma uvāca- rāmarāma mahābāho śṛṇuṣva vacanaṃ mama | bahuśaḥ pārthivānhatvā saṃyuge bhūrivikramān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणेभ्यो महीं दत्वा तपस्तप्तुमहं गतः । तव वीर्यबलं श्रुत्वा त्वया योद्धुमिहागतः

brāhmaṇebhyo mahīṃ datvā tapastaptumahaṃ gataḥ | tava vīryabalaṃ śrutvā tvayā yoddhumihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इक्ष्वाकवो न वध्या मे मातामहकुलोद्भवाः । वीर्य्यं क्षत्रबलं श्रुत्वा न शक्यं सहितुं मम

ikṣvākavo na vadhyā me mātāmahakulodbhavāḥ | vīryyaṃ kṣatrabalaṃ śrutvā na śakyaṃ sahituṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौद्रं चापं दुराधर्षं भज्यमानां त्वया नृप । तस्माद्वदान्य युद्धं मे दीयतां रघुसत्तम

raudraṃ cāpaṃ durādharṣaṃ bhajyamānāṃ tvayā nṛpa | tasmādvadānya yuddhaṃ me dīyatāṃ raghusattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं तु वैष्णवं चापं तेन तुल्यमरिंदम । आरोपय स्ववीर्येण निर्जितोस्मि त्वयैव हि

idaṃ tu vaiṣṇavaṃ cāpaṃ tena tulyamariṃdama | āropaya svavīryeṇa nirjitosmi tvayaiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा त्यज शस्त्राणि पुरस्ताद्बलिनो मम । शरणं भज काकुत्स्थ कातरोस्यथ चेतसी

athavā tyaja śastrāṇi purastādbalino mama | śaraṇaṃ bhaja kākutstha kātarosyatha cetasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वर उवाच- एवमुक्तस्तु काकुत्स्थो भार्गवेण प्रतापवान् । तच्चापं तस्य जग्राह तच्छक्तिं वैष्णवीमपि

īśvara uvāca- evamuktastu kākutstho bhārgaveṇa pratāpavān | taccāpaṃ tasya jagrāha tacchaktiṃ vaiṣṇavīmapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्त्या वियुक्तस्स तदा जामदग्निः प्रतापवान् । निर्वीर्यो नष्टतेजाभूत्कर्म्महीनो यथा द्विजः

śaktyā viyuktassa tadā jāmadagniḥ pratāpavān | nirvīryo naṣṭatejābhūtkarmmahīno yathā dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनष्टतेज संदृष्ट्वा भार्गवं नृपसत्तमाः । साधुसध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुर्मुहुर्मुहुः

vinaṣṭateja saṃdṛṣṭvā bhārgavaṃ nṛpasattamāḥ | sādhusadhviti kākutsthaṃ praśaśaṃsurmuhurmuhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकुत्स्थस्तन्महच्चापं गृहीत्वारोप्य लीलया । संधाय बाणं तच्चापे भार्गवं प्राह विस्मितम्

kākutsthastanmahaccāpaṃ gṛhītvāropya līlayā | saṃdhāya bāṇaṃ taccāpe bhārgavaṃ prāha vismitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राम उवाच- अनेन शरमुख्येन किं कर्त्तव्यं तव द्विज । छेद्मि लोकमिमं चाधः स्वर्गं वा हन्मि ते तपः

rāma uvāca- anena śaramukhyena kiṃ karttavyaṃ tava dvija | chedmi lokamimaṃ cādhaḥ svargaṃ vā hanmi te tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वर उवाच- तन्दृष्ट्वा घोरसंकाशं बाणं रामस्य भार्गवः । ज्ञात्वा तं परमात्मानं प्रहृष्टो राममब्रवीत्

īśvara uvāca- tandṛṣṭvā ghorasaṃkāśaṃ bāṇaṃ rāmasya bhārgavaḥ | jñātvā taṃ paramātmānaṃ prahṛṣṭo rāmamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परशुराम उवाच- रामराम महाबाहो न वेद्मि त्वां सनातनम् । जानाम्यद्यैव काकुत्स्थ तव वीर्य्यगुणादिभिः

paraśurāma uvāca- rāmarāma mahābāho na vedmi tvāṃ sanātanam | jānāmyadyaiva kākutstha tava vīryyaguṇādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वमादिपुरुषः साक्षात्परब्रह्मपरोऽव्ययः । त्वमनंतो महाविष्णुर्वासुदेवः परात्परः

tvamādipuruṣaḥ sākṣātparabrahmaparo'vyayaḥ | tvamanaṃto mahāviṣṇurvāsudevaḥ parātparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणस्त्वं श्रीशस्त्वमीश्वरस्त्वं त्रयीमयः । त्वं कालस्त्वं जगत्सर्वमकाराख्यस्त्वमेव च

nārāyaṇastvaṃ śrīśastvamīśvarastvaṃ trayīmayaḥ | tvaṃ kālastvaṃ jagatsarvamakārākhyastvameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रष्टा धाता च संहर्त्ता त्वमेव परमेश्वरः । त्वमचिंत्यो महद्भूतरूपस्त्वं तु मनुर्महान्

sraṣṭā dhātā ca saṃharttā tvameva parameśvaraḥ | tvamaciṃtyo mahadbhūtarūpastvaṃ tu manurmahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःषट्पंचगुणवांस्त्वमेव पुरुषोत्तमः । त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोंकारस्त्रयीमयः

catuḥṣaṭpaṃcaguṇavāṃstvameva puruṣottamaḥ | tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkārastvamoṃkārastrayīmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्ताव्यक्तस्वरूपस्त्वं गुणभृन्निर्ग्गुणः परः । स्तोतुं त्वाहमशक्तश्च वेदानामप्यगोचरम्

vyaktāvyaktasvarūpastvaṃ guṇabhṛnnirgguṇaḥ paraḥ | stotuṃ tvāhamaśaktaśca vedānāmapyagocaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्चापलत्वं कृतवांस्त्वां युयुत्सुतया प्रभो । तत्क्षंतव्यं त्वया नाथ कृपया केवलेन तु

yaccāpalatvaṃ kṛtavāṃstvāṃ yuyutsutayā prabho | tatkṣaṃtavyaṃ tvayā nātha kṛpayā kevalena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव शक्त्या नृपान्सर्वाञ्जित्वा दत्वा महीं द्विजान् । त्वत्प्रसादवशादेव शांतिमाप्नोति नैष्ठिकीम्

tava śaktyā nṛpānsarvāñjitvā datvā mahīṃ dvijān | tvatprasādavaśādeva śāṃtimāpnoti naiṣṭhikīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वर उवाच- एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थं जामदग्निर्महातपाः । परिणीय नमस्कृत्वा राघवं लोकरक्षकम्

īśvara uvāca- evamuktvā tu kākutsthaṃ jāmadagnirmahātapāḥ | pariṇīya namaskṛtvā rāghavaṃ lokarakṣakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतक्रतुकृतं स्वर्गं तदस्त्राय न्यवेदयत् । राघवोऽथ महातेजा ववंदे तं महामुनिम्

śatakratukṛtaṃ svargaṃ tadastrāya nyavedayat | rāghavo'tha mahātejā vavaṃde taṃ mahāmunim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिवत्पूजयामास पाद्यार्घाचमनादिभिः । तेन संपूजितस्तत्र जामदग्निर्महातपाः

vidhivatpūjayāmāsa pādyārghācamanādibhiḥ | tena saṃpūjitastatra jāmadagnirmahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपस्तप्तुं ययौ रम्यं नरनारायणाश्रमम् । राजा दशरथः सोऽथ पुत्रैर्दारसमन्वितैः

tapastaptuṃ yayau ramyaṃ naranārāyaṇāśramam | rājā daśarathaḥ so'tha putrairdārasamanvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वां पुरीं सुमुहूर्त्तेन प्रविवेश महाबलः । राघवो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नो भरतस्तथा

svāṃ purīṃ sumuhūrttena praviveśa mahābalaḥ | rāghavo lakṣmaṇaścaiva śatrughno bharatastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वान्स्वान्दारानुपागम्य रेमिरे हृष्टमानसाः । तत्र द्वादश वर्षाणि सीतया सह राघवः

svānsvāndārānupāgamya remire hṛṣṭamānasāḥ | tatra dvādaśa varṣāṇi sītayā saha rāghavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमयामास धर्मात्मा नारायण इव श्रिया । तस्मिन्नेव तु राजाथ काले दशरथः सुतम्

ramayāmāsa dharmātmā nārāyaṇa iva śriyā | tasminneva tu rājātha kāle daśarathaḥ sutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठं राज्येन संयोक्तुमैच्छत्प्रीत्या महीपतिः । तस्य भार्याथ कैकेयी पुरा दत्तवरा प्रिया

jyeṣṭhaṃ rājyena saṃyoktumaicchatprītyā mahīpatiḥ | tasya bhāryātha kaikeyī purā dattavarā priyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयाचत नृपश्रेष्ठं भरतस्याभिषेचनम् । विवासनं च रामस्य वत्सराणि चतुर्दश

ayācata nṛpaśreṣṭhaṃ bharatasyābhiṣecanam | vivāsanaṃ ca rāmasya vatsarāṇi caturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजा सत्यवचनाद्रामं राज्यादथोः सुतम् । विवासयामास तदा दुःखेन हतचेतनः

sa rājā satyavacanādrāmaṃ rājyādathoḥ sutam | vivāsayāmāsa tadā duḥkhena hatacetanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तोऽपि राघवस्तस्मिन्राज्यं संत्यज्य धर्मतः । दशग्रीववधार्थाय पितुर्वचनहेतुना

śakto'pi rāghavastasminrājyaṃ saṃtyajya dharmataḥ | daśagrīvavadhārthāya piturvacanahetunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनं जगाम काकुत्स्थो लक्ष्मणेन च सीतया । राजा पुत्रवियोगार्त्तः शोकेन च ममार सः

vanaṃ jagāma kākutstho lakṣmaṇena ca sītayā | rājā putraviyogārttaḥ śokena ca mamāra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियुज्यमानो भरतस्तस्मिन्राज्ये समंत्रिभिः । नैच्छद्राज्यं स धर्म्मात्मा सौभ्रात्रमनुदर्शयन्

niyujyamāno bharatastasminrājye samaṃtribhiḥ | naicchadrājyaṃ sa dharmmātmā saubhrātramanudarśayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनमागम्य काकुत्स्थमयाचद्भ्रातरं ततः । रामस्तु पितुरादेशान्नैच्छद्राज्यमरिंदमः

vanamāgamya kākutsthamayācadbhrātaraṃ tataḥ | rāmastu piturādeśānnaicchadrājyamariṃdamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वपादुके ददौ तस्मै भक्त्या सोऽप्यग्रहीत्तथा । रामस्य पादुके राज्यमवाप्य भरतः शुभे

svapāduke dadau tasmai bhaktyā so'pyagrahīttathā | rāmasya pāduke rājyamavāpya bharataḥ śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यहं गंधपुष्पैश्च पूजयन्कैकयीसुतः । तपश्चरणयुक्तेन तस्मिंस्तस्थौ नृपोत्तमः

pratyahaṃ gaṃdhapuṣpaiśca pūjayankaikayīsutaḥ | tapaścaraṇayuktena tasmiṃstasthau nṛpottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावदागमनं तस्य राघवस्य महात्मनः । तावद्व्रतपराः सर्वे बभूवुः पुरवासिनः

yāvadāgamanaṃ tasya rāghavasya mahātmanaḥ | tāvadvrataparāḥ sarve babhūvuḥ puravāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राघवश्चित्रकूटाद्रौ भरद्वाजाश्रमे शुभे । रमयामास वैदेह्या मन्दाकिन्या जले शुभे

rāghavaścitrakūṭādrau bharadvājāśrame śubhe | ramayāmāsa vaidehyā mandākinyā jale śubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिदंके वैदेह्याः शेते रामो महामनाः । ऐंद्रिः काकस्समागम्य तस्मिन्नेव चचार ह

kadācidaṃke vaidehyāḥ śete rāmo mahāmanāḥ | aiṃdriḥ kākassamāgamya tasminneva cacāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दृष्ट्वा जानकीं तत्र कंदर्प्पशरपीडितः । विददार नखैस्तीक्ष्णैः पीनोन्नतपयोधरम्

sa dṛṣṭvā jānakīṃ tatra kaṃdarppaśarapīḍitaḥ | vidadāra nakhaistīkṣṇaiḥ pīnonnatapayodharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा वायसं रामः कुशं जग्राह पाणिना । ब्रह्मणास्त्रेण संयोज्य चिक्षेप धरणीधरः

taṃ dṛṣṭvā vāyasaṃ rāmaḥ kuśaṃ jagrāha pāṇinā | brahmaṇāstreṇa saṃyojya cikṣepa dharaṇīdharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तृणं घोरसंकाशं ज्वालारचितविग्रहम् । दृष्ट्वा काकः प्रदुद्राव विमुंचन्कातरं स्वरम्

taṃ tṛṇaṃ ghorasaṃkāśaṃ jvālāracitavigraham | dṛṣṭvā kākaḥ pradudrāva vimuṃcankātaraṃ svaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं काकं प्रत्यनुययौ रामस्यास्त्रं सुदारुणम् । वायसस्त्रिषुलोकेषु बभ्राम भयपीडितः

taṃ kākaṃ pratyanuyayau rāmasyāstraṃ sudāruṇam | vāyasastriṣulokeṣu babhrāma bhayapīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र ययौ काकः शरणार्थी स वायसः । तत्र तत्र तदस्त्रं तु प्रविवेश भयावहम्

yatra yatra yayau kākaḥ śaraṇārthī sa vāyasaḥ | tatra tatra tadastraṃ tu praviveśa bhayāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणमिंद्रं रुद्रं च यमं वरुणमेव च । शरणार्थी जगामाशु वायसः शस्त्रपीडितः

brahmāṇamiṃdraṃ rudraṃ ca yamaṃ varuṇameva ca | śaraṇārthī jagāmāśu vāyasaḥ śastrapīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा वायसं सर्वे रुद्राद्या देव दानवाः । न शक्ताः स्म वयं त्रातुमिति प्राहुर्मनीषिणः । अथ प्रोवाच भगवान्ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः

taṃ dṛṣṭvā vāyasaṃ sarve rudrādyā deva dānavāḥ | na śaktāḥ sma vayaṃ trātumiti prāhurmanīṣiṇaḥ | atha provāca bhagavānbrahmā tribhuvaneśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच- भो भो बलिभुजां श्रेष्ठ तमेव शरणं व्रज । स एव रक्षकः श्रीमान्सर्वेषां करुणानिधिः

brahmovāca- bho bho balibhujāṃ śreṣṭha tameva śaraṇaṃ vraja | sa eva rakṣakaḥ śrīmānsarveṣāṃ karuṇānidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षत्येव क्षमासारो वत्सलं शरणागतान् । ईश्वरः सर्वभूतानां सौशील्यादिगुणान्वितः

rakṣatyeva kṣamāsāro vatsalaṃ śaraṇāgatān | īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ sauśīlyādiguṇānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षिता जीवलोकस्य पिता माता सखा सुहृत् । शरणं व्रज देवेशं नान्यत्र शरणं द्विज

rakṣitā jīvalokasya pitā mātā sakhā suhṛt | śaraṇaṃ vraja deveśaṃ nānyatra śaraṇaṃ dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेव उवाच- इत्युक्तस्तेन बलिभुग्ब्रह्मणा रघुनंदनम् । उपेत्य सहसा भूमौ निपपात भयातुरः

mahādeva uvāca- ityuktastena balibhugbrahmaṇā raghunaṃdanam | upetya sahasā bhūmau nipapāta bhayāturaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणसंशयमापन्नं दृष्ट्वा सीताथ वायसम् । त्राहित्राहीति भर्तारमुवाच विनयाद्विभुम्

prāṇasaṃśayamāpannaṃ dṛṣṭvā sītātha vāyasam | trāhitrāhīti bhartāramuvāca vinayādvibhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरतः पतितं देवी धरण्यां वायसं तदा । तच्छिरः पादयोस्तस्य योजयामास जानकी

purataḥ patitaṃ devī dharaṇyāṃ vāyasaṃ tadā | tacchiraḥ pādayostasya yojayāmāsa jānakī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुत्थाप्य करेणाथ कृपापीयूषसागरः । ररक्ष रामो गुणवान् वायसं दययार्दितः

samutthāpya kareṇātha kṛpāpīyūṣasāgaraḥ | rarakṣa rāmo guṇavān vāyasaṃ dayayārditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमाह वायसं रामो मा भैरिति दयानिधिः । अभयं ते प्रदास्यामि गच्छ गच्छ यथासुखम्

tamāha vāyasaṃ rāmo mā bhairiti dayānidhiḥ | abhayaṃ te pradāsyāmi gaccha gaccha yathāsukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणम्य राघवायाथ सीतायै च मुहुर्मुहुः । स्वर्ल्लोकं प्रययावाशु राघवेण च रक्षितः

praṇamya rāghavāyātha sītāyai ca muhurmuhuḥ | svarllokaṃ prayayāvāśu rāghaveṇa ca rakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो रामस्तु वैदेह्या लक्ष्मणेन च धीमता । उवास चित्रकूटाद्रौ स्तूयमानो महर्षिभिः

tato rāmastu vaidehyā lakṣmaṇena ca dhīmatā | uvāsa citrakūṭādrau stūyamāno maharṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्संपूज्यमानस्तु भरद्वाजेन राघवः । जगामात्रेस्सुविपुलमाश्रमं रघुसत्तमः

tasminsaṃpūjyamānastu bharadvājena rāghavaḥ | jagāmātressuvipulamāśramaṃ raghusattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समागतं रघुवरं दृष्ट्वा मुनिवरोत्तमः । भार्यया सह धर्म्मात्मा प्रत्युद्गम्य मुदा युतः

samāgataṃ raghuvaraṃ dṛṣṭvā munivarottamaḥ | bhāryayā saha dharmmātmā pratyudgamya mudā yutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसने सुशुभे मुख्ये निवेश्य सह सीतया । अर्घ्यपाद्याचमनीयं च वस्त्राणि विविधानि च

āsane suśubhe mukhye niveśya saha sītayā | arghyapādyācamanīyaṃ ca vastrāṇi vividhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुपर्कन्ददौ प्रीत्या भूषणं चानुलेपनम् । तस्य पत्न्यनसूया तु दिव्यांबरमनुत्तमम्

madhuparkandadau prītyā bhūṣaṇaṃ cānulepanam | tasya patnyanasūyā tu divyāṃbaramanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीतायै प्रददौ प्रीत्या भूषणानि द्युमंति च । दिव्यान्नपानभक्षाद्यैर्भोजयामास राघवम्

sītāyai pradadau prītyā bhūṣaṇāni dyumaṃti ca | divyānnapānabhakṣādyairbhojayāmāsa rāghavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन संपूजितस्तत्र भक्त्या परमया नृपः । उवास दिवसं तत्र प्रीत्या रामस्सलक्ष्मणः

tena saṃpūjitastatra bhaktyā paramayā nṛpaḥ | uvāsa divasaṃ tatra prītyā rāmassalakṣmaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभाते विमले रामः समुत्थाय महामुनिम्। परिणीय प्रणम्याथ गमनायोपचक्रमे

prabhāte vimale rāmaḥ samutthāya mahāmunim| pariṇīya praṇamyātha gamanāyopacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुज्ञातस्ततस्तेन रामो राजीवलोचनः । प्रययौ दंडकारण्यं महर्षिकुलसंकुलम्

anujñātastatastena rāmo rājīvalocanaḥ | prayayau daṃḍakāraṇyaṃ maharṣikulasaṃkulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रातिभीषणं घोरं विराधं नाम राक्षसम् । हत्वाथ शरभंगस्य प्रविवेशाश्रमं शुभम्

tatrātibhīṣaṇaṃ ghoraṃ virādhaṃ nāma rākṣasam | hatvātha śarabhaṃgasya praviveśāśramaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु दृष्ट्वाथ काकुत्स्थं सद्यः संक्षीणकल्मषः । प्रययौ ब्रह्मलोकं तु गंधर्वाप्सरसान्वितम्

sa tu dṛṣṭvātha kākutsthaṃ sadyaḥ saṃkṣīṇakalmaṣaḥ | prayayau brahmalokaṃ tu gaṃdharvāpsarasānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतीक्ष्णस्याप्यगस्त्यस्य ह्यगस्त्यभ्रातुरेव च । क्रमेण प्रययौ रामस्तैश्च संपूजितस्तथा

sutīkṣṇasyāpyagastyasya hyagastyabhrātureva ca | krameṇa prayayau rāmastaiśca saṃpūjitastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पंचवट्यां ततो रामो गोदावर्यास्तटे शुभे । उवास सुचिरं कालं सुखेन परमेण च

paṃcavaṭyāṃ tato rāmo godāvaryāstaṭe śubhe | uvāsa suciraṃ kālaṃ sukhena parameṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गत्वा मुनिश्रेष्ठास्तापसा धर्मचारिणः । पूजयामासुरात्मेशं रामं राजीवलोचनम्

tatra gatvā muniśreṣṭhāstāpasā dharmacāriṇaḥ | pūjayāmāsurātmeśaṃ rāmaṃ rājīvalocanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भयं विज्ञापयामासुस्तं च रक्षोगणेरितम् । तानाश्वास्य तु काकुस्थो ददौ चाभयदक्षिणाम्

bhayaṃ vijñāpayāmāsustaṃ ca rakṣogaṇeritam | tānāśvāsya tu kākustho dadau cābhayadakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तु संपूजितास्तेन स्वाश्रमान्संप्रपेदिरे । तस्मिंस्त्रयोदशाब्दानि रामस्य परिनिर्य्ययुः

te tu saṃpūjitāstena svāśramānsaṃprapedire | tasmiṃstrayodaśābdāni rāmasya pariniryyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोदावर्य्यास्तटे रम्ये पंचवट्यां मनोरमे । कस्यचित्त्वथ कालस्य राक्षसी घोररूपिणी

godāvaryyāstaṭe ramye paṃcavaṭyāṃ manorame | kasyacittvatha kālasya rākṣasī ghorarūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रावणस्य स्वसा तत्र प्रविवेश दुरासदा । सा तु दृष्ट्वा रघुवरं कोटिकंदर्प्पसन्निभम्

rāvaṇasya svasā tatra praviveśa durāsadā | sā tu dṛṣṭvā raghuvaraṃ koṭikaṃdarppasannibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इंदीवरदलश्यामं पद्मपत्रायतेक्षणम् । प्रोन्नतांसं महाबाहुं कम्बुग्रीवं महाहनुम्

iṃdīvaradalaśyāmaṃ padmapatrāyatekṣaṇam | pronnatāṃsaṃ mahābāhuṃ kambugrīvaṃ mahāhanum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपूर्णचंद्रसदृशं सस्मिताननपंकजम् । भृंगावलिनिभैः स्निग्धैः कुटिलैः शीर्षजैर्वृतम्

saṃpūrṇacaṃdrasadṛśaṃ sasmitānanapaṃkajam | bhṛṃgāvalinibhaiḥ snigdhaiḥ kuṭilaiḥ śīrṣajairvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तारविंदसदृशं पद्महस्ततलांकितम् । निष्कलंकेन्दुसदृशं नखपंक्तिविराजितम्

raktāraviṃdasadṛśaṃ padmahastatalāṃkitam | niṣkalaṃkendusadṛśaṃ nakhapaṃktivirājitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धकोमलदूर्वाभं सौकुमार्य्यनिधिं शुभम् । पीतकौशेयवसनं सर्वाभरणभूषितम्

snigdhakomaladūrvābhaṃ saukumāryyanidhiṃ śubham | pītakauśeyavasanaṃ sarvābharaṇabhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवाकुमारवयसं जगन्मोहनविग्रहम् । दृष्ट्वा तं राक्षसी रामं कंदर्प्पशरपीडिता

yuvākumāravayasaṃ jaganmohanavigraham | dṛṣṭvā taṃ rākṣasī rāmaṃ kaṃdarppaśarapīḍitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्रवीत्समुपेत्याथ रामं कमललोचनम् । राक्षस्युवाच- कस्त्वं तापसवेषेण वर्त्तसे दंडके वने

abravītsamupetyātha rāmaṃ kamalalocanam | rākṣasyuvāca- kastvaṃ tāpasaveṣeṇa varttase daṃḍake vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगतोऽसि किमर्थं च राक्षसानां दुरासदे । शीघ्रमाचक्ष्व तत्त्वेन नानृतं वक्तुमर्हसि

āgato'si kimarthaṃ ca rākṣasānāṃ durāsade | śīghramācakṣva tattvena nānṛtaṃ vaktumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महेश्वर उवाच- इत्युक्तः स तदा रामः संप्रहस्याब्रवीद्वचः । राम उवाच-। राज्ञो दशरथस्याहं पुत्रो राम इतीरितः । असौ ममानुजो धन्वी लक्ष्मणो नाम चानघः

maheśvara uvāca- ityuktaḥ sa tadā rāmaḥ saṃprahasyābravīdvacaḥ | rāma uvāca-| rājño daśarathasyāhaṃ putro rāma itīritaḥ | asau mamānujo dhanvī lakṣmaṇo nāma cānaghaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्नी चेयं च मे सीता जनकस्यात्मजा प्रिया । पितुर्वचननिर्देशादहं वनमिहागतः

patnī ceyaṃ ca me sītā janakasyātmajā priyā | piturvacananirdeśādahaṃ vanamihāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचरामो महारण्यमृषीणां हितकाम्यया । आगतासि किमर्थं त्वमाश्रमं मम सुंदरि

vicarāmo mahāraṇyamṛṣīṇāṃ hitakāmyayā | āgatāsi kimarthaṃ tvamāśramaṃ mama suṃdari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का त्वं कस्य कुले जाता सर्वं सत्यं वदस्व मे । महेश्वर उवाच- इत्युक्ता सा तु रामेण प्राह वाक्यमशंकिता

kā tvaṃ kasya kule jātā sarvaṃ satyaṃ vadasva me | maheśvara uvāca- ityuktā sā tu rāmeṇa prāha vākyamaśaṃkitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.