Library·Padma Purāṇa·6·6.242
राक्षस्युवाच- अहं विश्रवसः पुत्री रावणस्य स्वसा नृप । नाम्ना शूर्पणखा नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुता
rākṣasyuvāca- ahaṃ viśravasaḥ putrī rāvaṇasya svasā nṛpa | nāmnā śūrpaṇakhā nāma triṣu lokeṣu viśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं च दंडकारण्यं भ्रात्रा दत्तं मम प्रभो । भक्षयन्नृषिसंघान्वै विचरामि महावने
idaṃ ca daṃḍakāraṇyaṃ bhrātrā dattaṃ mama prabho | bhakṣayannṛṣisaṃghānvai vicarāmi mahāvane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वां तु दृष्ट्वा मुनिवरं कंदर्पशरपीडिता । रंतुकामा त्वया सार्द्धमागतास्मि सुनिर्भया
tvāṃ tu dṛṣṭvā munivaraṃ kaṃdarpaśarapīḍitā | raṃtukāmā tvayā sārddhamāgatāsmi sunirbhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम त्वं नृपशार्दूल भर्ता भवितुमर्हसि । इमां तव सतीं सीतां ग्रसितुं भूप कामये
mama tvaṃ nṛpaśārdūla bhartā bhavitumarhasi | imāṃ tava satīṃ sītāṃ grasituṃ bhūpa kāmaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनेषु गिरिमुख्येषु रमयामि त्वया सह । महेश्वर उवाच-। इत्युक्त्वा राक्षसी सीतां ग्रसितुं वीक्ष्य चोद्यताम्
vaneṣu girimukhyeṣu ramayāmi tvayā saha | maheśvara uvāca-| ityuktvā rākṣasī sītāṃ grasituṃ vīkṣya codyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीरामः खड्गमुद्यम्य नासाकर्णौ प्रचिच्छिदे
śrīrāmaḥ khaḍgamudyamya nāsākarṇau pracicchide
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदंती सभयं शीघ्रं राक्षसी विकृतानना । खरालयं प्रविश्याह तस्य रामस्य चेष्टितम्
rudaṃtī sabhayaṃ śīghraṃ rākṣasī vikṛtānanā | kharālayaṃ praviśyāha tasya rāmasya ceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु राक्षससाहस्रैर्दूषणत्रिशिरो वृतः । आजगाम भृशं योद्धुं राघवं शत्रुसूदनः
sa tu rākṣasasāhasrairdūṣaṇatriśiro vṛtaḥ | ājagāma bhṛśaṃ yoddhuṃ rāghavaṃ śatrusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्रामः कानने घोरे बाणः कालांतकोपमैः । निजघान महाकायान्राक्षसांस्तत्र लीलया
tānrāmaḥ kānane ghore bāṇaḥ kālāṃtakopamaiḥ | nijaghāna mahākāyānrākṣasāṃstatra līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खरं त्रिशिरसं चैव दूषणं तु महाबलम् । रणे निपातयामास बाणैराशीविषोपमैः
kharaṃ triśirasaṃ caiva dūṣaṇaṃ tu mahābalam | raṇe nipātayāmāsa bāṇairāśīviṣopamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहत्य राक्षसान्सर्वान्दंडकारण्यवासिनः । पूजितः सुरसंघैश्च स्तूयमानो महर्षिभिः
nihatya rākṣasānsarvāndaṃḍakāraṇyavāsinaḥ | pūjitaḥ surasaṃghaiśca stūyamāno maharṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवास दंडकारण्ये सीतया लक्ष्मणेन च । राक्षसानां वधं श्रुत्वा रावणः क्रोधमूर्च्छितः
uvāsa daṃḍakāraṇye sītayā lakṣmaṇena ca | rākṣasānāṃ vadhaṃ śrutvā rāvaṇaḥ krodhamūrcchitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजगाम जनस्थानं मारीचेन दुरात्मना । संप्राप्य पंचवट्यां तु दशग्रीवः स राक्षसः
ājagāma janasthānaṃ mārīcena durātmanā | saṃprāpya paṃcavaṭyāṃ tu daśagrīvaḥ sa rākṣasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायाविना मरीचेन मृगरूपेण रक्षसः । अपहृत्याश्रमाद्दूरे तौ तु दशरथात्मजौ
māyāvinā marīcena mṛgarūpeṇa rakṣasaḥ | apahṛtyāśramāddūre tau tu daśarathātmajau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहार सीतां रामस्य भार्यां स्ववधकांक्षया । ह्रियमाणां तु तां दृष्ट्वा जटायुर्गृध्रराड्बली
jahāra sītāṃ rāmasya bhāryāṃ svavadhakāṃkṣayā | hriyamāṇāṃ tu tāṃ dṛṣṭvā jaṭāyurgṛdhrarāḍbalī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य सौहृदात्तत्र युयुधे तेन रक्षसा । तं हत्वा बाहुवीर्येण रावणं शत्रुवारणः
rāmasya sauhṛdāttatra yuyudhe tena rakṣasā | taṃ hatvā bāhuvīryeṇa rāvaṇaṃ śatruvāraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविवेश पुरीं लंकां राक्षसैर्बहुभिर्वृताम् । अशोकवनिकामध्ये निःक्षिप्य जनकात्मजाम्
praviveśa purīṃ laṃkāṃ rākṣasairbahubhirvṛtām | aśokavanikāmadhye niḥkṣipya janakātmajām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निधनं रामबाणेन कांक्षयन्स्वगृहं विशत् । रामस्तु राक्षसं हत्वा मारीचं मृगरूपिणम्
nidhanaṃ rāmabāṇena kāṃkṣayansvagṛhaṃ viśat | rāmastu rākṣasaṃ hatvā mārīcaṃ mṛgarūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनराविश्य तत्राथ भ्रात्रा सौमित्रिणा ततः । राक्षसापहृतां भार्यां ज्ञात्वा दशरथात्मजः
punarāviśya tatrātha bhrātrā saumitriṇā tataḥ | rākṣasāpahṛtāṃ bhāryāṃ jñātvā daśarathātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभूतशोकसंतप्तो विललाप महामतिः । मार्गमाणो वने सीतां पथि गृध्रं महाबलम्
prabhūtaśokasaṃtapto vilalāpa mahāmatiḥ | mārgamāṇo vane sītāṃ pathi gṛdhraṃ mahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विच्छिन्नपादपक्षं च पतितं धरणीतले । रुधिरापूर्णसर्वांगं दृष्ट्वा विस्मयमागतः
vicchinnapādapakṣaṃ ca patitaṃ dharaṇītale | rudhirāpūrṇasarvāṃgaṃ dṛṣṭvā vismayamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पप्रच्छ राघवं श्रीमान्केन किं त्वं जिघांसितः । गृध्रस्तु राघवं दृष्ट्वा मंदमंदमुवाच ह
papraccha rāghavaṃ śrīmānkena kiṃ tvaṃ jighāṃsitaḥ | gṛdhrastu rāghavaṃ dṛṣṭvā maṃdamaṃdamuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृध्र उवाच- रावणेन हृता राम तव भार्यां बलीयसा । तेन राक्षसमुख्येन संग्रामे निहतोस्म्यहम्
gṛdhra uvāca- rāvaṇena hṛtā rāma tava bhāryāṃ balīyasā | tena rākṣasamukhyena saṃgrāme nihatosmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेश्वर उवाच- इत्युक्त्वा राघवस्याग्रे सहसा त्यक्तजीवितः । संस्कारमकरोद्रामस्तस्य ब्रह्मविधानतः
maheśvara uvāca- ityuktvā rāghavasyāgre sahasā tyaktajīvitaḥ | saṃskāramakarodrāmastasya brahmavidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपदं च ददौ तस्मै योगिगम्यं सनातनम् । राघवस्य प्रसादेन स गृध्रः परमं पदम्
svapadaṃ ca dadau tasmai yogigamyaṃ sanātanam | rāghavasya prasādena sa gṛdhraḥ paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेः सामान्यरूपेण मुक्तिं प्राप खगोत्तमः । माल्यवंतं ततो गत्वा मतंगस्याश्रमे शुभे
hareḥ sāmānyarūpeṇa muktiṃ prāpa khagottamaḥ | mālyavaṃtaṃ tato gatvā mataṃgasyāśrame śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिगम्य महाभागां शबरीं धर्मचारिणीम् । सा तु भागवतश्रेष्ठा दृष्ट्वा तौ रामलक्ष्मणौ
abhigamya mahābhāgāṃ śabarīṃ dharmacāriṇīm | sā tu bhāgavataśreṣṭhā dṛṣṭvā tau rāmalakṣmaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्युद्गम्य नमस्कृत्वा निवेश्य कुशविष्टरे । पादप्रक्षालनं कृत्वा वन्यैः पुष्पैः सुगंधिभिः
pratyudgamya namaskṛtvā niveśya kuśaviṣṭare | pādaprakṣālanaṃ kṛtvā vanyaiḥ puṣpaiḥ sugaṃdhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयामास भक्त्या वै हर्षनिर्भरमानसा । फलानि च सुगंधीनि मूलानि मधुराणि च
arcayāmāsa bhaktyā vai harṣanirbharamānasā | phalāni ca sugaṃdhīni mūlāni madhurāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेदयामास तदा राघवाभ्यां दृढव्रता । फलान्यास्वाद्य काकुत्स्थस्तस्यै मुक्तिं ददौ पराम्
nivedayāmāsa tadā rāghavābhyāṃ dṛḍhavratā | phalānyāsvādya kākutsthastasyai muktiṃ dadau parām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पंपासरो गत्वा राघवः शत्रुसूदनः । जघान राक्षसं तत्र कबंधं घोररूपिणम्
tataḥ paṃpāsaro gatvā rāghavaḥ śatrusūdanaḥ | jaghāna rākṣasaṃ tatra kabaṃdhaṃ ghorarūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं निहत्य महावीर्यो ददाह स्वर्गतश्च सः । ततो गोदावरीं गत्वा रामो राजीवलोचनः
taṃ nihatya mahāvīryo dadāha svargataśca saḥ | tato godāvarīṃ gatvā rāmo rājīvalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पप्रच्छ सीतां गंगे त्वं किं तां जानासि मे प्रियाम् । न शशंस तदा तस्मै सा गंगा तमसावृता
papraccha sītāṃ gaṃge tvaṃ kiṃ tāṃ jānāsi me priyām | na śaśaṃsa tadā tasmai sā gaṃgā tamasāvṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशाप राघवः क्रोधाद्रक्ततोया भवेति ताम् । ततो भयात्समुद्विग्ना पुरस्कृत्य महामुनीन्
śaśāpa rāghavaḥ krodhādraktatoyā bhaveti tām | tato bhayātsamudvignā puraskṛtya mahāmunīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतांजलिपुटा दीना राघवं शरणं गता । ततो महर्षयस्सर्वे रामं प्राहुस्सनातनम्
kṛtāṃjalipuṭā dīnā rāghavaṃ śaraṇaṃ gatā | tato maharṣayassarve rāmaṃ prāhussanātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः- त्वत्पादकमलोद्भूता गंगा त्रैलोक्यपावनी । त्वमेव हि जगन्नाथ तां शापान्मोक्तुमर्हसि
ṛṣaya ūcuḥ- tvatpādakamalodbhūtā gaṃgā trailokyapāvanī | tvameva hi jagannātha tāṃ śāpānmoktumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेश्वर उवाच- ततः प्रोवाच धर्मात्मा रामः शरणवत्सलः । राम उवाच- शबर्याः स्नानमात्रेण संगता शुभवारिणा । मुक्ता भवतु मच्छापाद्गंगेयं पापनाशिनी
maheśvara uvāca- tataḥ provāca dharmātmā rāmaḥ śaraṇavatsalaḥ | rāma uvāca- śabaryāḥ snānamātreṇa saṃgatā śubhavāriṇā | muktā bhavatu macchāpādgaṃgeyaṃ pāpanāśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थः शबरीतीर्थमुत्तमम् । गंगा गयासमं चक्रे शार्ङ्गकोट्या महाबलः
evamuktvā tu kākutsthaḥ śabarītīrthamuttamam | gaṃgā gayāsamaṃ cakre śārṅgakoṭyā mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभागवतानां च तीर्थं यस्योदकेऽभवत् । तच्छरीरं जगद्वंद्यं भविष्यति न संशयः
mahābhāgavatānāṃ ca tīrthaṃ yasyodake'bhavat | taccharīraṃ jagadvaṃdyaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थ ऋष्यमूकं गिरिं ययौ । ततः पंपासरस्तीरे वानरेण हनूमता
evamuktvā tu kākutstha ṛṣyamūkaṃ giriṃ yayau | tataḥ paṃpāsarastīre vānareṇa hanūmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संगतस्तस्य वचनात्सुग्रीवेण समागतः । सुग्रीववचनाद्धत्वा वालिनं वानरेश्वरम्
saṃgatastasya vacanātsugrīveṇa samāgataḥ | sugrīvavacanāddhatvā vālinaṃ vānareśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवमेव तद्राज्ये रामोसावभ्यषेचयत् । स तु संप्रेषयामास दिदृक्षुर्जनकात्मजाम्
sugrīvameva tadrājye rāmosāvabhyaṣecayat | sa tu saṃpreṣayāmāsa didṛkṣurjanakātmajām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनुमत्प्रमुखान्वीरान्वानरान्वानराधिपः । स लंघयित्वा जलधिं हनूमान्मारुतात्मजः
hanumatpramukhānvīrānvānarānvānarādhipaḥ | sa laṃghayitvā jaladhiṃ hanūmānmārutātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविश्य नगरीं लंकां दृष्ट्वा सीतां दृढव्रताम् । उपवासकृशां दीनां भृशं शोकपरायणाम्
praviśya nagarīṃ laṃkāṃ dṛṣṭvā sītāṃ dṛḍhavratām | upavāsakṛśāṃ dīnāṃ bhṛśaṃ śokaparāyaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलपंकेन दिग्धांगीं मलिनाम्बरधारिणीम् । निवेदयित्वाऽभिज्ञानं प्रवृत्तिं च निवेद्य ताम्
malapaṃkena digdhāṃgīṃ malināmbaradhāriṇīm | nivedayitvā'bhijñānaṃ pravṛttiṃ ca nivedya tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तमंत्रिसुतांस्तत्र रावणस्य सुतं तथा । तोरणस्तंभमुत्पाट्य निजघान स्वयं कपिः
saptamaṃtrisutāṃstatra rāvaṇasya sutaṃ tathā | toraṇastaṃbhamutpāṭya nijaghāna svayaṃ kapiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाश्वास्य च वैदेहीं बभंजोपवनं तदा । वनपालान्किंकरांश्च पंचसेनाग्रनायकान्
samāśvāsya ca vaidehīṃ babhaṃjopavanaṃ tadā | vanapālānkiṃkarāṃśca paṃcasenāgranāyakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणस्य सुतेनाथ निगृहीतो यदृच्छया । दृष्ट्वा च राक्षसेंद्रं तु संभाषित्वा तथैव च
rāvaṇasya sutenātha nigṛhīto yadṛcchayā | dṛṣṭvā ca rākṣaseṃdraṃ tu saṃbhāṣitvā tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाह नगरीं लंकां स्वलांगूलाग्निना कपिः । तया दत्तमभिज्ञानं गृहीत्वा पुनरागमत्
dadāha nagarīṃ laṃkāṃ svalāṃgūlāgninā kapiḥ | tayā dattamabhijñānaṃ gṛhītvā punarāgamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽभिगम्य महातेजा रामं कमललोचनम् । न्यवेदयद्वानरेंद्रो दृष्टा सीतेति तत्वतः
so'bhigamya mahātejā rāmaṃ kamalalocanam | nyavedayadvānareṃdro dṛṣṭā sīteti tatvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुग्रीवसहितो रामो वानरैर्बहुभिर्वृतः । महोदधेस्तटं गत्वा तत्रानीकं न्यवेशयत्
sugrīvasahito rāmo vānarairbahubhirvṛtaḥ | mahodadhestaṭaṃ gatvā tatrānīkaṃ nyaveśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणस्यानुजो भ्राता विभीषण इतीरितः । धर्मात्मा सत्यसंधश्च महाभागवतोत्तमः२९२। ज्ञात्वा समागतं रामं परित्यज्य स्वपूर्वजम् । राज्यं सुतांश्च दारांश्च राघवं शरणं ययौ
rāvaṇasyānujo bhrātā vibhīṣaṇa itīritaḥ | dharmātmā satyasaṃdhaśca mahābhāgavatottamaḥ292| jñātvā samāgataṃ rāmaṃ parityajya svapūrvajam | rājyaṃ sutāṃśca dārāṃśca rāghavaṃ śaraṇaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिगृह्य च तं रामो मारुतेर्वचनात्प्रभुः । तस्मै दत्वाऽभयं सौम्यं रक्षो राज्येऽभ्यषेचयत्
parigṛhya ca taṃ rāmo mārutervacanātprabhuḥ | tasmai datvā'bhayaṃ saumyaṃ rakṣo rājye'bhyaṣecayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्समुद्रं काकुत्स्थस्तर्तुकामः प्रपद्य वै । सुप्रसन्नजलं तं तु दृष्ट्वा रामो महाबलः
tatassamudraṃ kākutsthastartukāmaḥ prapadya vai | suprasannajalaṃ taṃ tu dṛṣṭvā rāmo mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शार्ङ्गमादाय बाणौघैः शोषयामास वारिधिम् । ततस्तु सरितामीशः काकुत्स्थं करुणानिधिम्
śārṅgamādāya bāṇaughaiḥ śoṣayāmāsa vāridhim | tatastu saritāmīśaḥ kākutsthaṃ karuṇānidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपद्य शरणं देवमर्चयामास वारिधिः । पुनरापूर्य जलधिं वरुणास्त्रेण राघवः
prapadya śaraṇaṃ devamarcayāmāsa vāridhiḥ | punarāpūrya jaladhiṃ varuṇāstreṇa rāghavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदधेर्वचनात्सेतुं सागरे मकरालये । गिरिभिर्वानरानीतैर्नलः सेतुमकारयत्
udadhervacanātsetuṃ sāgare makarālaye | giribhirvānarānītairnalaḥ setumakārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गत्वा पुरीं लंकां सन्निवेश्य महाबलम् । सम्यगायोधनं चक्रे वानराणां च रक्षसाम्
tato gatvā purīṃ laṃkāṃ sanniveśya mahābalam | samyagāyodhanaṃ cakre vānarāṇāṃ ca rakṣasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दशास्यतनयः शक्रजिद्राक्षसो बली । बबंध नागपाशैश्च तावुभौ रामलक्ष्मणौ
tato daśāsyatanayaḥ śakrajidrākṣaso balī | babaṃdha nāgapāśaiśca tāvubhau rāmalakṣmaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैनतेयः समागत्य तान्यस्त्राणि प्रमोचयत् । राक्षसा निहतास्सर्वे वानरैश्च महाबलैः
vainateyaḥ samāgatya tānyastrāṇi pramocayat | rākṣasā nihatāssarve vānaraiśca mahābalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रावणस्यानुजं वीरं कुंभकर्णं महाबलम् । निजघान रणे रामो बाणैरग्निशिखोपमैः
rāvaṇasyānujaṃ vīraṃ kuṃbhakarṇaṃ mahābalam | nijaghāna raṇe rāmo bāṇairagniśikhopamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मास्त्रेणेन्द्रजित्क्रुद्धः पातयामास वानरान् । हनूमता समानीतो महौषधि महीधरः
brahmāstreṇendrajitkruddhaḥ pātayāmāsa vānarān | hanūmatā samānīto mahauṣadhi mahīdharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यानीतस्य च स्पर्शात्सर्व एव समुत्थिताः । ततो रामानुजो वीरः शक्रजेतारमाहवे
tasyānītasya ca sparśātsarva eva samutthitāḥ | tato rāmānujo vīraḥ śakrajetāramāhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपातयामास शरैर्वृत्रं वज्रधरो यथा । निर्ययावथ पौलस्त्यो योद्धुं रामेण संयुगे
nipātayāmāsa śarairvṛtraṃ vajradharo yathā | niryayāvatha paulastyo yoddhuṃ rāmeṇa saṃyuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरंगबलैः सार्द्धं मंत्रिभिश्च महाबलः । समंततोभवद्युद्धं वानराणां च रक्षसाम्
caturaṃgabalaiḥ sārddhaṃ maṃtribhiśca mahābalaḥ | samaṃtatobhavadyuddhaṃ vānarāṇāṃ ca rakṣasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामरावणयोश्चैव तथा सौमित्रिणा सह । शक्त्या निपातयामास लक्ष्मणं राक्षसेश्वरः
rāmarāvaṇayoścaiva tathā saumitriṇā saha | śaktyā nipātayāmāsa lakṣmaṇaṃ rākṣaseśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्रुद्धो महातेजा राघवो राक्षसांतकः । जघान राक्षसान्वीराञ्शरैः कालांतकोपमैः
tataḥ kruddho mahātejā rāghavo rākṣasāṃtakaḥ | jaghāna rākṣasānvīrāñśaraiḥ kālāṃtakopamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदीप्तैर्बाणसाहस्रैः कालदंडोपमैर्भृशम् । छादयामास काकुत्स्थो दशग्रीवं च राक्षसम्
pradīptairbāṇasāhasraiḥ kāladaṃḍopamairbhṛśam | chādayāmāsa kākutstho daśagrīvaṃ ca rākṣasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु निर्भिन्नसर्वांगो राघवास्त्रैर्निशाचरः । भयात्प्रदुद्राव रणाल्लंकां प्रति निशाचरः
sa tu nirbhinnasarvāṃgo rāghavāstrairniśācaraḥ | bhayātpradudrāva raṇāllaṃkāṃ prati niśācaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगद्राममयं पश्यन्निर्वेदाद्गृहमाविशत् । ततो हनूमता नीतो महौषधिमहागिरिः
jagadrāmamayaṃ paśyannirvedādgṛhamāviśat | tato hanūmatā nīto mahauṣadhimahāgiriḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन रामानुजस्तूर्णं लब्धसंज्ञोऽभवत्तदा । दशग्रीवस्ततो होममारेभे जयकांक्षया
tena rāmānujastūrṇaṃ labdhasaṃjño'bhavattadā | daśagrīvastato homamārebhe jayakāṃkṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्वंसितं वानरेंद्रैस्तदभिचारात्मकं रिपोः । पुनर्युद्धाय पौलस्त्यो रामेण सह निर्ययौ
dhvaṃsitaṃ vānareṃdraistadabhicārātmakaṃ ripoḥ | punaryuddhāya paulastyo rāmeṇa saha niryayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यस्यन्दनमारुह्य राक्षसैर्बहुभिर्युतः । ततः शतमखो दिव्यं रथं हर्यश्वसंयुतम्
divyasyandanamāruhya rākṣasairbahubhiryutaḥ | tataḥ śatamakho divyaṃ rathaṃ haryaśvasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राघवाय ससूतं हि प्रेषयामास बुद्धिमान् । रथं मातलिना नीतं समारुह्य रघूत्तमः
rāghavāya sasūtaṃ hi preṣayāmāsa buddhimān | rathaṃ mātalinā nītaṃ samāruhya raghūttamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तूयमानं सुरगणैर्युयुधे तेन रक्षसा । ततो युद्धमभूद्धोरं रामरावणयोर्महत्
stūyamānaṃ suragaṇairyuyudhe tena rakṣasā | tato yuddhamabhūddhoraṃ rāmarāvaṇayormahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताह्निकमहोरात्रं शस्त्रास्त्रैरतिभीषणम् । विमानस्थाः सुरास्सर्वे ददृशुस्तत्र संयुगम्
saptāhnikamahorātraṃ śastrāstrairatibhīṣaṇam | vimānasthāḥ surāssarve dadṛśustatra saṃyugam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशग्रीवस्य चिच्छेद शिरांसि रघुसत्तमः । समुत्थितानि बहुशो वरदानात्कपर्दिनः
daśagrīvasya ciccheda śirāṃsi raghusattamaḥ | samutthitāni bahuśo varadānātkapardinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्ममस्त्रं महारौद्रं वधायास्य दुरात्मनः । ससर्ज राघवस्तूर्णं कालाग्निसदृशप्रभम्
brāhmamastraṃ mahāraudraṃ vadhāyāsya durātmanaḥ | sasarja rāghavastūrṇaṃ kālāgnisadṛśaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदस्त्रं राघवोत्सृष्टं रावणस्य स्तनांतरम् । विदार्य धरणीं भित्त्वा रसातलतले गतम्
tadastraṃ rāghavotsṛṣṭaṃ rāvaṇasya stanāṃtaram | vidārya dharaṇīṃ bhittvā rasātalatale gatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूज्यमानं भुजगै राघवस्य करं ययौ । स गतासुर्महादैत्यः पपात च ममार च
saṃpūjyamānaṃ bhujagai rāghavasya karaṃ yayau | sa gatāsurmahādaityaḥ papāta ca mamāra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवगणास्सर्वे हर्षनिर्भरमानसाः । ववृषुः पुष्पवर्षाणि महात्मनि जगद्गुरौ
tato devagaṇāssarve harṣanirbharamānasāḥ | vavṛṣuḥ puṣpavarṣāṇi mahātmani jagadgurau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ववुः पुण्यास्तथा वाताः सुप्रभोऽभूद्दिवाकरः
jagurgaṃdharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ | vavuḥ puṇyāstathā vātāḥ suprabho'bhūddivākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टुवुर्मुनयः सिद्धा देवगंधर्वकिन्नराः । लंकायां राक्षसश्रेष्ठमभिषिच्य विभीषणम्
tuṣṭuvurmunayaḥ siddhā devagaṃdharvakinnarāḥ | laṃkāyāṃ rākṣasaśreṣṭhamabhiṣicya vibhīṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतकृत्यमिवात्मानं मेने रघुकुलोत्तमः । रामस्तत्राब्रवीद्वाक्यमभिषिच्य विभीषणम्
kṛtakṛtyamivātmānaṃ mene raghukulottamaḥ | rāmastatrābravīdvākyamabhiṣicya vibhīṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राम उवाच- यावच्चंद्रश्च सूर्यश्च यावत्तिष्ठति मेदिनी । यावन्ममकथालोके तावद्राज्यं विभीषणे
rāma uvāca- yāvaccaṃdraśca sūryaśca yāvattiṣṭhati medinī | yāvanmamakathāloke tāvadrājyaṃ vibhīṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा मम पदं दिव्यं योगिगम्यं सनातनम् । सपुत्रपौत्रः सगणः संप्राप्नुहि महाबलः
gatvā mama padaṃ divyaṃ yogigamyaṃ sanātanam | saputrapautraḥ sagaṇaḥ saṃprāpnuhi mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच- एवं दत्वा वरं तस्मै राक्षसाय महाबलः । संप्राप्य मैथिलीं तत्र परुषं जनसंसदि
īśvara uvāca- evaṃ datvā varaṃ tasmai rākṣasāya mahābalaḥ | saṃprāpya maithilīṃ tatra paruṣaṃ janasaṃsadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच राघवः सीतां गर्हितं वचनं बहु । सा तेन गर्हिता साध्वी विवेश चानलं महत्
uvāca rāghavaḥ sītāṃ garhitaṃ vacanaṃ bahu | sā tena garhitā sādhvī viveśa cānalaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवगणास्सर्वे शिवब्रह्मपुरोगमाः । दृष्ट्वा तु मातरं वह्नौ प्रविशंतीं भयातुराः । समागम्य रघुश्रेष्ठं सर्वे प्रांजलयोऽब्रुवन्
tato devagaṇāssarve śivabrahmapurogamāḥ | dṛṣṭvā tu mātaraṃ vahnau praviśaṃtīṃ bhayāturāḥ | samāgamya raghuśreṣṭhaṃ sarve prāṃjalayo'bruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा ऊचुः- रामराम महाबाहो शृणु त्वं चातिविक्रम । सीतातिविमला साध्वी तव नीत्यानपायिनी
devā ūcuḥ- rāmarāma mahābāho śṛṇu tvaṃ cātivikrama | sītātivimalā sādhvī tava nītyānapāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्याज्या तु वृथा सा हि भास्करेण प्रभा यथा । सेयं लोकहितार्थाय समुत्पन्ना महीतले
atyājyā tu vṛthā sā hi bhāskareṇa prabhā yathā | seyaṃ lokahitārthāya samutpannā mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता सर्वस्य जगतः समस्तजगदाश्रया । रावणः कुंभकर्णश्च भृत्यौ पूर्वपरायणौ
mātā sarvasya jagataḥ samastajagadāśrayā | rāvaṇaḥ kuṃbhakarṇaśca bhṛtyau pūrvaparāyaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शापात्तौ सनकादीनां समुत्पन्नौ महीतले । तयोर्विमुक्त्यै वैदेही गृहीता दण्डके वने
śāpāttau sanakādīnāṃ samutpannau mahītale | tayorvimuktyai vaidehī gṛhītā daṇḍake vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावुभौ वै वधं प्राप्तौ त्वया राक्षसपुंगवौ । तौ विमुक्तौ दिवं यातौ पुत्रपौत्रसहानुगौ
tāvubhau vai vadhaṃ prāptau tvayā rākṣasapuṃgavau | tau vimuktau divaṃ yātau putrapautrasahānugau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं विष्णुस्त्वं परं ब्रह्म योगिध्येयः सनातनः । त्वमेव सर्वदेवानामनादिनिधनोऽव्ययः
tvaṃ viṣṇustvaṃ paraṃ brahma yogidhyeyaḥ sanātanaḥ | tvameva sarvadevānāmanādinidhano'vyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं हि नारायणः श्रीमान्सीता लक्ष्मीः सनातनी । माता सा सर्वलोकानां पिता त्वं परमेश्वर
tvaṃ hi nārāyaṇaḥ śrīmānsītā lakṣmīḥ sanātanī | mātā sā sarvalokānāṃ pitā tvaṃ parameśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यैवैष जगन्माता तव नित्यानपायिनी । यथा सर्वगतस्त्वं हि तथा चेयं रघूत्तम
nityaivaiṣa jaganmātā tava nityānapāyinī | yathā sarvagatastvaṃ hi tathā ceyaṃ raghūttama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्छुद्धसमाचारां सीतां साध्वीं दृढव्रताम् । गृहाण सौम्य काकुत्स्थ क्षीराब्धेरिव मा चिरम्
tasmācchuddhasamācārāṃ sītāṃ sādhvīṃ dṛḍhavratām | gṛhāṇa saumya kākutstha kṣīrābdheriva mā ciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच- एतस्मिन्नंतरे तत्र लोकसाक्षी स पावकः । आदाय सीतां रामाय प्रददौ सुरसन्निधौ । अब्रवीत्तत्र काकुत्स्थं वह्निः सर्वशरीरगः
īśvara uvāca- etasminnaṃtare tatra lokasākṣī sa pāvakaḥ | ādāya sītāṃ rāmāya pradadau surasannidhau | abravīttatra kākutsthaṃ vahniḥ sarvaśarīragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निरुवाच- इयं शुद्धसमाचारा सीता निष्कल्मषा विभो । गृहाण मा चिरं राम सत्यं सत्यं तवाब्रुवन्
vahniruvāca- iyaṃ śuddhasamācārā sītā niṣkalmaṣā vibho | gṛhāṇa mā ciraṃ rāma satyaṃ satyaṃ tavābruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच- ततोऽग्निवचनात्सीतां परिगृह्य रघूद्वहः । बभूव रामः संहृष्टः पूज्यमानः सुरोत्तमैः
īśvara uvāca- tato'gnivacanātsītāṃ parigṛhya raghūdvahaḥ | babhūva rāmaḥ saṃhṛṣṭaḥ pūjyamānaḥ surottamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसैर्निहता ये तु संग्रामे वानरोत्तमाः । पितामहवरात्तूर्णं जीवमानाः समुत्थिताः
rākṣasairnihatā ye tu saṃgrāme vānarottamāḥ | pitāmahavarāttūrṇaṃ jīvamānāḥ samutthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु पुष्पकं नाम विमानं सूर्यसन्निभम् । भ्रात्रा गृहीतं संग्रामे कौबेरं राक्षसेश्वरः
tatastu puṣpakaṃ nāma vimānaṃ sūryasannibham | bhrātrā gṛhītaṃ saṃgrāme kauberaṃ rākṣaseśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्राघवाय प्रददौ वस्त्राण्याभरणानि च । तेन संपूजितः श्रीमान्रामचंद्रः प्रतापवान्
tadrāghavāya pradadau vastrāṇyābharaṇāni ca | tena saṃpūjitaḥ śrīmānrāmacaṃdraḥ pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरुरोह विमानाग्र्यं वैदेह्या भार्यया सह । लक्ष्मणेन च शूरेण भ्रात्रा दशरथात्मजः
āruroha vimānāgryaṃ vaidehyā bhāryayā saha | lakṣmaṇena ca śūreṇa bhrātrā daśarathātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्षवानरसंघातैः सुग्रीवेण महात्मना । विभीषणेन शूरेण राक्षसैश्च महाबलैः
ṛkṣavānarasaṃghātaiḥ sugrīveṇa mahātmanā | vibhīṣaṇena śūreṇa rākṣasaiśca mahābalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाविमाने वैकुंठे नित्यमुक्तैर्महात्मभिः । तथा सर्वे समारुह्य ऋक्षवानरराक्षसाः
yathāvimāne vaikuṃṭhe nityamuktairmahātmabhiḥ | tathā sarve samāruhya ṛkṣavānararākṣasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयोध्यां प्रस्थितो रामः स्तूयमानः सुरोत्तमैः । भरद्वाजाश्रमं गत्वा रामः सत्यपराक्रमः
ayodhyāṃ prasthito rāmaḥ stūyamānaḥ surottamaiḥ | bharadvājāśramaṃ gatvā rāmaḥ satyaparākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरतस्यांतिके तत्र हनूमंतं व्यसर्जयत् । स निषादालयं गत्वा गुहं दृष्ट्वाऽथ वैष्णवम्
bharatasyāṃtike tatra hanūmaṃtaṃ vyasarjayat | sa niṣādālayaṃ gatvā guhaṃ dṛṣṭvā'tha vaiṣṇavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राघवागमनं तस्मै प्राह वानरपुंगवः । नंदिग्रामं ततो गत्वा दृष्ट्वा तं राघवानुजम्
rāghavāgamanaṃ tasmai prāha vānarapuṃgavaḥ | naṃdigrāmaṃ tato gatvā dṛṣṭvā taṃ rāghavānujam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यवेदयत्तथा तस्मै रामस्यागमनोत्सवम् । भरतश्चागतं श्रुत्वा वानरेण रघूत्तमम्
nyavedayattathā tasmai rāmasyāgamanotsavam | bharataścāgataṃ śrutvā vānareṇa raghūttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रर्हर्षमतुलं लेभे सानुजः ससुहृज्जनः । पुनरागत्य काकुत्स्थं हनूमान्मारुतात्मजः
prarharṣamatulaṃ lebhe sānujaḥ sasuhṛjjanaḥ | punarāgatya kākutsthaṃ hanūmānmārutātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं शशंस रामाय भरतस्य च वर्तितम् । राघवस्तु विमानाग्र्यादवरुह्य सहानुजः
sarvaṃ śaśaṃsa rāmāya bharatasya ca vartitam | rāghavastu vimānāgryādavaruhya sahānujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ववंदे भार्यया सार्द्धं भारद्वाजं तपोनिधिम् । स तु संपूजयामास काकुत्स्थं सानुजं मुनिः
vavaṃde bhāryayā sārddhaṃ bhāradvājaṃ taponidhim | sa tu saṃpūjayāmāsa kākutsthaṃ sānujaṃ muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वान्नैः फलमूलाद्यैर्वस्त्रैराभरणैरपि । तेन संपूजितस्तत्र प्रणम्य मुनिसत्तमम्
pakvānnaiḥ phalamūlādyairvastrairābharaṇairapi | tena saṃpūjitastatra praṇamya munisattamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुज्ञातः समारुह्य पुष्पकं सानुगस्तदा । नंदिग्रामं ययौ रामः पुष्पकेण सुहृद्वृतः
anujñātaḥ samāruhya puṣpakaṃ sānugastadā | naṃdigrāmaṃ yayau rāmaḥ puṣpakeṇa suhṛdvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंत्रिभिः पौरमुख्यैश्च सानुजः केकयीसुतः । प्रत्युद्ययौ नृपवरैः सबलैः पूर्वजं मुदा
maṃtribhiḥ pauramukhyaiśca sānujaḥ kekayīsutaḥ | pratyudyayau nṛpavaraiḥ sabalaiḥ pūrvajaṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप्य रघुशार्दूलं ववंदे सानुगैर्वृतः । पुष्पकादवरुह्याथ राघवः शत्रुतापनः
saṃprāpya raghuśārdūlaṃ vavaṃde sānugairvṛtaḥ | puṣpakādavaruhyātha rāghavaḥ śatrutāpanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भरतं चैव शत्रुघ्नमुपसंपरिषस्वजे । पुरोहितं वसिष्ठं च मातृवृद्धांश्च बांधवान्
bharataṃ caiva śatrughnamupasaṃpariṣasvaje | purohitaṃ vasiṣṭhaṃ ca mātṛvṛddhāṃśca bāṃdhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणनाम महातेजाः सीतया लक्ष्मणेन च । विभीषणं च सुग्रीवं जाम्बवंतं तथांगदम्
praṇanāma mahātejāḥ sītayā lakṣmaṇena ca | vibhīṣaṇaṃ ca sugrīvaṃ jāmbavaṃtaṃ tathāṃgadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.